Chương 1 TỎNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐÉN ĐÈ TÀI LUẬN ÁN 1. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án 1. Nghiên cứu tư trởng Hồ Chí Minh về phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự Một là, nghiên cứu nội dung tư tưởng Hồ Chi Minh về phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự. Đề tài khoa học cấp Nhà nước Tu ứưởng Ho Chi Minh về bảo vệ an ninh, trật tu [53] cua tác giả Phạm Van Dan 1a một trong những công trình khoa hoc khá sớm trong ngành Công an nghiên cứu nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về bảo vệ an ninh, trật tự.
Công trình này không chỉ có sự nghiên cứu nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về bảo vệ an ninh, trật tự mà còn có những đánh giá, luận giải việc phát huy vai trò của quần chúng nhân dân trong đấu tranh phòng, chống phản cách mạng, tội phạm, bảo vệ an ninh, trật tự Tổ quốc. Tác giả Nguyễn Đình Tập có luận án tiến sĩ Phát huy vai trò nhân dân bảo vệ an ninh, trật tự hiện nay [127] bảo vệ tại Viện nghiên cứu chủ nghĩa Mác - Lénin và tư tưởng Hồ Chí Minh. Trong dé tài của minh, tác giả xác định đối tượng, phạm vi nghiên cứu là vẫn đề có tính quy luật của việc phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự. Do đó, luận án tập trung nghiên cứu, hệ thống hóa những vấn đề có tính quy luật của việc phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự trong quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lénin, tư tưởng Hồ Chi Minh và quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam.
Viện Chiến lược và Khoa học Công an biên soạn cuốn sách Tir tưởng Hà Chí Minh về bảo vệ an ninh, trật tự [144]. Nội dung cuốn sách hệ thống hóa những quan điểm cơ bản của Hồ Chí Minh về bảo vệ an ninh, trật tự, trong đó khẳng định vai trò to lớn của nhân dân như cái lưới “thiên la địa võng”, bọn tội phạm và các thê lực thù 11 địch không thể vượt qua cái lưới ay. Cho nên, bảo vệ an ninh, trật tự phải dựa vào dân, gần dân, phát huy vai trò của nhân dân. Tác giả Hà Trọng Tha trong luận án tiến sĩ Tw ưởng Hồ Chí Minh về vai trò quân chúng nhân dân đối với sự nghiệp bảo vệ an ninh tổ quốc ở Việt Nam hiện nay [128] thuộc chuyên ngành chủ nghĩa duy vật biện chứng đã khái quát một số nội dung về vai trò của nhân dân đối với sự nghiệp bảo vệ an ninh, trật tự của Tổ quốc như: “Quan chúng nhân dân là chủ dat nước”; “quan chúng nhân dân là cơ sở của sự rn.
66 nghiệp bảo vệ an ninh Tổ quốc”; “quần chúng nhân dân là lực lượng cơ bản của sự nghiệp bảo vệ an ninh Tổ quốc”. Những kết quả nghiên cứu này của tác giả đạt được trên cơ sở sử dụng phương pháp nghiên cứu và góc độ tiếp cận của ngành triết học. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận án này là tư tưởng Hồ Chi Minh về vai trò của quần chúng nhân dân trong sự nghiệp bảo vệ an ninh Tổ quốc chứ không phải tư tưởng Hồ Chí Minh về phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự. Tác giả Trần Đại Quang công bố cuốn sách Nhân dân cội nguôn sức mạnh bảo vệ an ninh của Tổ quốc [112] gồm 44 bài viết, bài phát biểu tập trung xoay quanh chủ đề xây dựng phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc và một số nội dung khác có liên quan.
Ở một số nội dung, tác giả khang định quan điểm của Dang và tư tưởng Hồ Chí Minh về sức mạnh, vai trò to lớn của quần chúng nhân dân trong sự nghiệp cách mạng nói chung và trong giữ vững hòa bình, an ninh của đất nước nói riêng; đề cập một số vấn đề lý luận - thực tiễn về đường lối, chủ trương, chính sách, nguyên tắc, phương châm, biện pháp xây dựng và tổ chức phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc lên một tam cao mới; xây dựng thế trận an ninh nhân dân, nền an ninh nhân dân vững chắc, góp phần vào công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay. Tiếp tục, đánh giá vai trò to lớn của nhân dân trong sự nghiệp bảo vệ an ninh, trật tự, tác giả Trần Đại Quang có bải viết Tham nhudn sâu sắc tư tưởng Hồ Chí Minh về phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc [113]. Trong bài viết này, tác giả đã trích dân một sô câu nói của Hô Chí Minh đê làm căn cứ khăng định 12 quan điểm cơ bản, cốt lõi, nhất quán của Hồ Chí Minh về phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc đó là: Nhân dân là lực lượng vi đại không ai có thể chiến thắng được; nhân dân là nền tảng, sức mạnh to lớn trong cuộc đấu tranh bảo vệ an ninh, trật tự cho nên lực lượng Công an nhân dân phải gần gũi và dựa vào lực lượng của toàn dân. Cuốn sách Tu tưởng Hồ Chi Minh về Công an nhân dân [75] bên cạnh việc tập trung làm rõ cơ sở, quá trình hình thành, phát triển và nội dung cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh về Công an nhân dân, bước đầu cũng đã có những nghiên cứu, luận giải nội dung tư tưởng Hồ Chi Minh về vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự qua một số luận điểm quan trọng như: “Nguyên tắc phải dựa vào dân được Hồ Chí Minh khăng định là nguyên tắc quan trọng bậc nhất trong công tác của ngành Công an”.
“Nhân dân có hàng triệu lỗ tai, con mắt của nhân dân chăng thành “bức thiên la địa võng”, nên lũ mật thám không sao thoát được. Đáng chú ý, trong công trình này, các tác giả khăng định Hồ Chí Minh có những chỉ dẫn giúp lực lượng Công an làm tốt công tác giáo dục, vận động quần chúng, phải thật sự nêu gương, để phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự. Qua 10 chuyên dé trong cuốn sách Tw tưởng Hồ Chí Minh về Công an nhân dan - Giá trị lý luận và thực tiễn [76] đã tập trung làm rõ tính cấp thiết của việc nghiên cứu, vận dụng và phát triển sang tao tư tưởng Hồ Chí Minh về Công an nhân dan; khang định những giá trị lý luận và thực tiễn của tư tưởng Hồ Chí Minh về Công an nhân dân. Khi bàn về phong cách làm việc của người cán bộ, chiến sĩ Công an, các tác giả đã nêu lên một ý khăng định vai trò to lớn của nhân dân đó là: “Chủ tịch Hồ Chí Minh nhắc nhở công an phải: Gần gũi nhân dân, dựa vao lực lượng của nhân dân, xa rời nhân dan thì du tai tình mấy cũng không làm gì được.
Phải làm sao cho dan yêu mến, phải nhớ răng dân là chủ”. Kết quả nghiên cứu của cuốn sách góp phần quan trọng cung cấp các luận cứ, luận chứng mặt khoa học góp phần làm rõ hơn nội dung, giá trị tư tưởng Hồ Chí Minh về Công an nhân dân và bước đầu cũng có những đánh giá, luận giải tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò và phát huy vai trò của nhân dân 13 trong bảo vệ an ninh, trật tự. Đây là tài liệu tham khảo giúp nghiên cứu sinh hoàn thiện luận án của minh. Bài viết Chủ tịch Hồ Chi Minh với tư tưởng nhân dân là nên tảng của sự nghiệp bảo vệ an ninh, trật tw [110] của tac giả Đặng Văn Phúc tập trung luận giải những quan điểm của Hồ Chí Minh về vai trò to lớn của nhân dân trong sự nghiệp bảo vệ an ninh, trật tự.
Bước đầu, bài viết đã đề cập đến quan điểm của Hồ Chí Minh về phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự khi cho rằng vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự muốn thé hiện phải đặt dưới sự tô chức hướng dẫn, chỉ đạo của lực lượng Công an. Trong cuốn sách Thẩm nhuân tư tưởng Hồ Chí Minh về phát huy sức mạnh của nhân dân trong xây dựng phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc hiện nay [102], tác giả Bùi Văn Nam nêu nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về sức mạnh của nhân dân trong sự nghiệp cách mạng và phát huy sức mạnh của nhân dân trong sự nghiệp bảo vệ an nỉnh, trật tự. Tuy nhiên, qua khảo cứu cho thấy, nội dung cuốn sách thiên về luận giải tư tưởng Hồ Chí Minh về phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự. Khi luận giải tư tưởng Hồ Chí Minh về phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự, tac giả nêu một sé quan diém dang chú ý như: phải coi trọng công tac giáo dục, tổ chức, vận động quan chúng: xây dựng lực lượng, đội ngũ cán bộ công an làm chủ thể để phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự.
Đề làm rõ những nội dung nêu trên, tác giả đã sử dụng góc tiếp cận và phương pháp của ngành khoa học giáo dục an ninh. Luận án tiễn sĩ Công tác vận động quân chung bảo vệ an ninh, trật tự của lực lượng Công an nhân dân thời kỳ đổi mới theo tư tưởng Hồ Chi Minh, [139] thuộc chuyên ngành Hồ Chí Minh học, tác giả Bùi Anh Tuấn đã xây dựng thành công hệ thống khái niệm, tập trung phân tích, đánh giá, luận giải nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác vận động quần chúng của lực lượng Công an nhân dân từ mục đích, nội dung, lực lượng, đối tượng, nguyên tắc, phương pháp tiễn hành. Kết quả của luận án góp phần cung cấp luận cứ, luận chứng làm sáng tỏ thêm tư tưởng Hồ Chí Minh 14 về công tác vận động quần chúng bảo vệ an ninh, trật tự của lực lượng Công an nhân dân dưới góc độ tiếp cận của chuyên ngành Hồ Chí Minh học. Bài viết Tu tưởng Hồ Chi Minh về Đảng lãnh dao, phát huy vai trò của nhân dân trong công tác bảo đảm an ninh, trật tự [131] của tác giả Nguyễn Văn Thanh đã đạt được một số kết quả nghiên cứu quan trọng khi cho rang, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn khang định vai trò lãnh đạo của Đảng đối với công tác bao đảm an ninh, trật tự.