Chương 1: Một số lý luận cơ bản về tuyên truyền học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh trên truyền hình. Chương 2: Thực trạng tuyên truyền về học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh trên truyền hình hiện nay. Chương 3: Giải pháp nâng cao chất lượng chương trình truyền hình tuyên truyền Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh. 16 Luận văn thạc sĩ Báo chí học Chƣơng 1 MỘT SỐ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ TUYÊN TRUYỀN VIỆC HỌC TẬP VÀ LÀM THEO TƢ TƢỞNG, ĐẠO ĐỨC, PHONG CÁCH HỒ CHÍ MINH TRÊN TRUYỀN HÌNH 1.
Tuyên truyền Hán - Việt Từ điển giải thích: “Tuyên” có nghĩa là tản khắp mọi nơi; “Truyền” có nghĩa là đem của người này mà trao cho kẻ kia [tr. Tuyên truyền là một trong ba hình thái của công tác tư tưởng. Chủ tịch Hồ Chí Minh nói:“Tuyên truyền là đem một việc gì nói cho dân hiểu, dân nhớ, dân theo, dân làm. Nếu không đạt được mục tiêu đó thì truyền truyền thất bại.
Tuyên truyền có ba nội dung chủ yếu là: Thông tin (định hướng thông tin); Giáo dục và vận động quần chúng; Tổ chức quần chúng đi tới hành động” [32, tr. Tại Việt Nam, tuyên truyền là bộ phận quan trọng của công các tư tưởng, có nhiệm vụ phổ biến, truyền bá hệ tư tưởng, chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước đến quần chúng nhân dân; nâng cao nhận thức, hình thành và củng cố niềm tin, giáo dục lý luận, đạo đức, lối sống; bồi dưỡng phương pháp, kỹ năng hành động cho cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân; uốn nắn nhận thức lệch lạc, đấu tranh với những quan điểm sai trái, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, xây dựng con người mới, cuộc sống mới. Từ những lý giải trên kết hợp với nghiên cứu thực tiễn, xin đưa ra khái niệm: “Tuyên truyền là phổ biến, giải thích một tư tưởng, một chủ trương, một quan điểm, một vấn đề nào đó nhằm tác động vào nhận thức của đối tượng tuyên truyền, hình thành một thế giới quan, nhân sinh quan và cổ vũ tính tích cực của họ để đạt được mục đích của chủ thể tuyên truyền”. 17 Luận văn thạc sĩ Báo chí học 1.
Học tập Học tập là quá trình diễn ra liên tục, không ngừng nghỉ, cả trong trạng thái chủ động và bị động. Ở thế chủ động, người học tự tìm kiếm các tri thức cần thiết thông qua nhiều phương thức khác nhau như: sách vở, mạng internet, học hỏi những người có kinh nghiệm, có kiến thức chuyên môn (thầy, cô). Học tập chủ động giúp người học có thể tự sàng lọc những tri thức mình đã tiếp nhận và chủ động hơn trong việc ghi nhớ, thay đổi hành vi. Ở thế bị động, người học bị ảnh hưởng bởi rất nhiều những luồng quan điểm, tư tưởng, hành động, thái độ.
từ môi trường sống xung quanh. Quá trình học tập bị động thường mang tới nhiều các tác dụng tiêu cực vì người học không sàng lọc các tri thức mà mình tiếp nhận. Để khắc phục điều này, chỉ có cách tăng cường học tập chủ động, xây dựng giá trị, hệ tư tưởng, phương pháp luận khoa học, phù hợp với đạo đức và thuần phong mỹ tục. Trong bối cảnh mới của xã hội, nhất là sự tiến bộ vượt bậc của khoa học kỹ thuật, quá trình học tập cũng đã có thêm nhiều đặc trưng.
Học tập trở thành một khái niệm rộng hơn, có thể được hiểu là bất kỳ một quá trình, hoạt động nào mang đến sự thay đổi về kiến thức, hành vi của cá nhân đều được coi là học tập. Quá trình học tập này diễn ra suốt đời ở tất cả mọi người, mọi độ tuổi. Trong phạm vi luận văn, học tập được hiểu là: “Một quá trình thường xuyên, liên tục, nhằm đáp ứng nhu cầu nâng cao hiểu biết, cập nhật kiến thức, kỹ năng của người học ở mọi lứa tuổi trong từng giai đoạn cụ thể”. Làm theo “Làm theo” được ghép từ hai thành tố “làm” và “theo”.
Từ “làm” mang nhiều ý nghĩa khác nhau, phụ thuộc vào ngữ cảnh sử dụng. Trong luận văn, từ “làm” được hiểu theo tầng nghĩa rộng nhất là sử dụng công sức của bản thân vào những việc khác nhau, nhằm một mục đích cụ thể. Từ “theo”, mang nhiều tầng nghĩa khác nhau. Ở nghĩa rộng, “theo” là gắn với, đi liền ở phía sau, sát ở 18 Luận văn thạc sĩ Báo chí học phía sau.
Nhưng trong những bối cảnh cụ thể, từ “theo” còn có thể mang những tầng nghĩa như: hoạt động liên tục trong một công việc cụ thể nào đó, nhằm một mục đích nhất định. Trong luận văn, từ “theo” được hiểu với ý nghĩa tin, hướng suy nghĩ, hành động cho phù hợp với mục đích, yêu cầu của cá nhân, tổ chức, tôn giáo, quan niệm đạo đức, quan niệm thẩm mỹ nào đó. Kết hợp giữa hai khái niệm, có thể khái quát về “làm theo” như sau: “làm theo là sử dụng công sức của bản thân để điều chỉnh hành vi, suy nghĩ của bản thân cho phù hợp với một hành động, quan điểm nào đó”. Tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh * Tư tưởng Hồ Chí Minh: Đại hội IX của Đảng khẳng định: “Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, là kết quả của sự vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin vào điều kiện cụ thể của nước ta, kế thừa và phát triển các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại” [12, tr.
Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm và tư tưởng của Hồ Chí Minh trong sự nghiệp cách mạng, được Đảng Cộng sản Việt Nam tổng kết, hệ thống hóa. Hệ thống tư tưởng này bao gồm những quan điểm về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, từ cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân đến cách mạng xã hội chủ nghĩa; vận dụng và phát triển Chủ nghĩa Mác - Lênin vào điều kiện cụ thể của Việt Nam. Tư tưởng Hồ Chí Minh là sự kết tinh của văn hóa dân tộc Việt Nam, tư tưởng cách mạng Pháp, tư tưởng tự do của Hoa Kỳ, lý tưởng cộng sản Mác - Lênin, tư tưởng văn hóa phương Đông, văn hóa phương Tây và phẩm chất cá nhân của Hồ Chí Minh. Tư tưởng Hồ Chí Minh đã được xác định là một hệ tư tưởng chính thống của Đảng Cộng sản Việt Nam bên cạnh chủ nghĩa Mác - Lênin, chính thức đưa ra từ Đại hội VII của Đảng.
Đảng Cộng sản, Nhà nước Việt Nam cùng các quan điểm chính 19 Luận văn thạc sĩ Báo chí học thống ở Việt Nam hiện nay đều thống nhất đánh giá tư tưởng Hồ Chí Minh chính là cách vận dụng sáng tạo Chủ nghĩa Mác - Lênin trong điều kiện cụ thể của Việt Nam và coi tư tưởng Hồ Chí Minh đã trở thành một tài sản tinh thần quý báu của Đảng Cộng sản Việt Nam và của dân tộc Việt Nam. * Đạo đức Hồ Chí Minh: Đạo đức Hồ Chí Minh là nội dung cơ bản của chủ nghĩa nhân văn, bắt nguồn từ sự kết hợp hài hoà truyền thống đạo đức, nhân văn của dân tộc Việt Nam với tinh hoa của chủ nghĩa nhân văn, văn hóa nhân loại. Đạo đức Hồ Chí Minh là đạo đức mới, hình thành và nhằm phục vụ sự nghiệp giải phóng dân tộc, giải phóng xã hội, giải phóng con người; đáp ứng sự ứng xử văn minh của con người trong thời đại mới. Bản thân Người chính là tấm gương mẫu mực về đạo đức mới trong sáng.
Chính nhờ có đạo đức mới mà mỗi người tự phấn đấu, hoàn thiện mình, hình thành năng lực hoàn thành nhiệm vụ mà Tổ quốc giao. Do vậy, đạo đức theo Hồ Chí Minh, chính là nền tảng vững chắc để mỗi con người hoàn thành được nhiệm vụ của mình; nhất quán và xuyên suốt trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng. Đạo đức Hồ Chí Minh tập trung trên một số nội dung như trung với nước, hiếu với dân; Cần kiệm liêm chính, chí công vô tư; Lòng nhân ái, yêu thương con người. Người chỉ rõ: “Đạo đức cách mạng không phải trên trời rơi xuống.
Nó do đấu tranh, rèn luyện bền bỉ hàng ngày mà phát triển và củng cố. Cũng như ngọc càng mài càng sáng, vàng càng luyện càng trong” [36, tr. * Phong cách Hồ Chí Minh: Phong cách Hồ Chí Minh là một chỉnh thể gắn bó chặt chẽ với nhau từ ý nghĩ đến cách nói, cách viết và cả phong cách làm việc, cách ứng xử, phong cách sinh hoạt thường ngày. Trước Đại hội VII của Đảng Cộng Sản Việt Nam (tháng 6/1991), Đảng vẫn sử dụng từ “tác phong” để nói về Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Tuy nhiên, từ này chỉ bao quát được cách làm việc, công tác và thói 20 Luận văn thạc sĩ Báo chí học quen sống thường ngày của Người, chưa thể khái quát được cả yếu tố “ý nghĩ”. Sau này, từ tác phong đã được thay thế bằng từ “phong cách”, bao quát hơn và hợp lý hơn. Từ đây, tư tưởng, đạo đức và phong cách Hồ Chí Minh đã được gắn liền với nhau, thể hiện trọn vẹn, phong phú trong toàn bộ cuộc sống và hoạt động Cách mạng cũng như hệ tư tưởng của Người. Nói đến phong cách Hồ Chí Minh thì bất kỳ ai cũng sẽ liên tưởng ngay tới những đặc trưng giá trị, những dấu ấn rất riêng của Hồ Chí Minh, gắn liền với tư tưởng và đạo đức của Người.
Đó là nhân cách lớn, siêu việt, trí tuệ, lỗi lạc, đạo đức trong sáng và nhân văn; là phong cách của một vĩ nhân, một chiến sĩ cộng sản lỗi lạc, một nhà văn hóa lớn. Phong cách Hồ Chí Minh được thể hiện trong mọi lĩnh vực của đời sống và hoạt động, tạo nên một chỉnh thể nhất quán, có giá trị nghiên cứu khoa học, có giá trị áp dụng vào thực tiễn thể hiện trên một số nội dung như: phong cách tư duy, làm việc, diễn đạt và lãnh đạo. Truyền hình Truyền hình là phương tiện thiết yếu cho mỗi gia đình và xã hội, quốc gia và dân tộc; công cụ sắc bén trên mặt trận tư tưởng văn hóa cũng như các lĩnh vực kinh tế, xã hội, an ninh, quốc phòng; được sử dụng như một công cụ giải trí, chức năng thông tin. Truyền hình đã tham gia vào quá trình quản lý và giám sát xã hội, tạo lập và định hướng dư luận, giáo dục và phổ biến kiến thức, phát triển văn hóa, quảng cáo và các dịch vụ khác.