CHƯƠNG I SỰ SÁNG TẠO CỦA HÒ CHÍ MINH TRONG XÂY DUNG DANG CONG SAN VIỆT NAM 1. Quan điểm cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin về xây dựng Đảng Cộng sản. Nhận thức thực chất cái phổ biến và cái đặc thù trong xây dựng Dang Cộng sản Việt Nam của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Từ góc độ triết học, duy vật biện chứng cái phổ biến là những quy luật tất yêu khách quan chi phối mọi quá trình vận động và phát triển của sự vật và hiện tượng.
Có nghĩa là, cái phổ biến là cái chung nhất, cái bao trùm, quy định sự phát triển của nhiều đối tượng trong nhiều mối liên hệ nhất định. Với quan niệm đó, cái phổ biến trong công tác xây dựng Đảng Cộng sản chính là những nguyên lý phổ biến có ý nghĩa bao trùm trong di sản của chủ nghĩa Mác- Lênin. Đó là những nguyên lý chung nhất, định hướng cho công tác xây dựng Đảng đối với tất cả các Đảng Cộng sản trên toàn thế giới. Dưới góc độ phương pháp luận có thé xem xét các giá trị phổ biến của chủ nghĩa Mác- Lénin về xây dựng Đảng Cộng sản từ các yếu tô sau đây: Trước hết, Hồ Chí Minh đã nắm vững quan điểm của chủ nghĩa Mác- Lênin khang định tính tất yếu phải có Đảng Cộng sản để lãnh đạo sự nghiệp cách mạng của giai cấp vô sản đi tới thắng lợi cuối cùng, vì mục tiêu chủ nghĩa cộng sản.
Mác và Angghen đã nhận thức được vai trò lịch sử của giai cấp vô sản trong sự ra đời của Đảng Cộng sản. "Trong tất cả các giai cấp hiện đang đối lập với giai cấp tư sản thì chỉ có giai cấp vô sản là giai cấp thực sự cách mạng. Tất cả các giai cấp khác đều suy tàn và tiêu vong cùng với sự phát triển của đại công nghiệp, còn giai cấp vô sản lại là sản phẩm của bản thân nền đại công nghiệp"[7,610]. Thứ hai, Hồ Chí Minh nắm vững nguyên lý của chủ nghĩa Mác-Lênin đã khang định rang: Đảng Cộng sản là sản phẩm cua sự kết hợp giữa chủ nghĩa xã hội khoa học và phong trào công nhân.
Tư tưởng về chủ nghĩa xã hội là vũ -8- khí tinh thần của giai cấp vô sản, còn phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân chống chủ nghĩa tư bản là vũ khí vật chất của giai cấp vô sản. Thứ ba, Hồ Chí Minh đã quan niệm khoa học bản chất của Đảng Cộng sản chính là bản chất của giai cấp vô sản. Về lý luận, những người cộng sản là những người năm được tiến trình vận động, phát triển của lịch sử xã hội loài người. Về thực tiễn, những người cộng sản là bộ phận trung kiên nhất, hăng hái nhất trong hàng ngũ giai cấp vô sản.
Do đó, bản chất của Đảng Cộng sản là bản chất cách mạng và khoa học, là thuộc tính bản chất vốn có của giai cấp công nhân. Thứ tư, Hồ Chí Minh rất coi trọng vận dụng tư tưởng Lênin là người kế thừa và phát triển chủ nghĩa Mác trong thời đại đế quốc chủ nghĩa. Ông đã khang định những nguyên tắc của một Đảng kiểu mới - Đảng đại biểu cho giai cấp công nhân. Những nguyên tắc đó đòi hỏi Đảng phải là tổ chức cao nhất, giác ngộ nhất của giai cấp mình, lãnh đạo toàn diện hệ thống chính trị.
Đồng thời, Lênin cũng nêu rõ: phê bình và tự phê bình là động lực thúc day sự phát triển lành mạnh của Dang. Đảng phải dé cao dân chủ, gắn bó máu thịt với quần chúng nhân dân, hy sinh vì lợi ích của nhân dân và vì mục tiêu chủ nghĩa xã hội. Những tư tưởng về Đảng Cộng sản trong quan niệm của Mác, Ăngghen hay Lénin là những chân lý phổ biến dé định hướng cho phong trào cộng sản, công nhân và phong trào yêu nước của các quốc gia dân tộc hướng đến sự phát triển theo con đường xã hội chủ nghĩa. Các Dang Cộng sản muốn mình trở thành đội tiên phong của giai cấp công nhân và dân tộc can nắm vững các nguyên lý chung đó để vận dụng vào hoàn cảnh lịch sử cụ thể.
Đó chính là sự sáng tạo đầu tiên của Người trong xây dựng Đảng Cộng sản. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã thấu hiểu sâu sắc “cái chung”, “cái riêng”, cái đơn nhất trong xây dựng Đảng Cộng sản. Từ đó vận dụng phân tích sự hình thành, phát triển của các nhóm nước có điều kiện hoàn cảnh tương đồng có những nét đặc thù so với “cái chung”, “cái đơn nhât”. 33 66 -9- Trong tự nhiên, xã hội, cái đặc thù luôn luôn ton tại, vận động và phát triển, dù đó là bất cứ lĩnh vực nào, sự vật, hiện tượng nào.
Cái đặc thù, vì vậy, có vai trò rất quan trọng đối với sự phát triển của sự vật, hiện tượng trong thế giới khách quan có quan hệ chặt chẽ với cái chung. Bản chất của thế giới khách quan là tồn tại và phát triển trong vô vàn các mối liên hệ, các mặt, các thuộc tính chuyển hoá và tác động lẫn nhau. Cái đặc thù chính là biểu hiện sinh động của sự vật và hiện tượng trong một hoàn cảnh, điều kiện lịch sử - cụ thể nhất định. Do đó, cái đặc thù làm nên tính riêng biệt, sự sống và giá tri tự thân cua sự vật và hiện tượng trong thế gidi.
Từ góc độ tư tưởng triết học Hồ Chí Minh về xây dựng Dang, cái đặc thù biểu hiện trong hệ thống lý luận sáng tạo của Người trên cơ sở tiếp nhận những nguyên lý phổ biến của chủ nghĩa Mác-Lênin về Đảng Cộng sản. Có thé khái quát một số giá trị đặc thù của tư tưởng Hồ Chí Minh sau đây: Trước hết, nét đặc thù trong tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng Đảng Cộng sản là sự nhận thức thực tiễn cách mạng Việt Nam và các yêu cầu cụ thể trong xây dựng Đảng. Thực tiễn lịch sử Việt Nam trong những năm đầu thế kỷ XX là một xã hội thuộc địa, nửa phong kiến. Chính hoàn cảnh lịch sử này đã quy định nét sáng tạo trong việc vận dụng lý luận chủ nghĩa Mác-Lênin dé thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam vào ngày 3-2-1930.
DI sản lý luận của chủ nghĩa Mác-Lênin có tính lich sử của thời đại giữa thé kỷ XIX ở các nước châu Âu, đặc biệt là Anh, Pháp, Đức, nên đối tượng chủ yếu là xã hội công nghiệp tư bản chủ nghĩa. Trong xã hội đó, phong trào công nhân đóng vai trò chủ yếu và quyết định. Còn trong xã hội Việt Nam, với hơn 90 phần trăm là nông dân, thì phong trào công nhân chỉ đóng vai trò là hạt nhân, nòng cốt, còn lực lượng đông đảo chính là phong trào yêu nước của nhân dân lao động, mà chủ yếu là nông dân. Thứ hai, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã sáng tạo trong việc chuẩn bị một phong trào quần chúng rộng khắp nhằm tổ chức đội tiên phong của phong trào đó vì dé tiến tới thành lập chính đảng của giai cap công nhân Việt Nam, Hồ -10- Chí Minh đã từng bước truyền bá lý luận về chủ nghĩa cộng sản vào cả những người trí thức trẻ tuổi của phong trào công nhân và từng bước tuyên truyền vào phong trào yêu nước rộng lớn từ Nam chí Bắc.
Đây là bước chuẩn bị về tư tưởng chính tri có ý nghĩa rat quan trong dé tạo nên sự chuyên hoá về chính trị của phong trào công nhân và phong trào yêu nước Việt Nam. Thứ ba, nguyên lý sáng tạo có ý nghĩa quan trọng nhất của Hồ Chí Minh là công thức thành lập Đảng Cộng sản. Ở Việt Nam, xuất phát từ điều kiện lịch sử lúc đó, Hồ Chí Minh đã xây dựng và tạo nên một giá tri lý luận có tính sáng tạo sâu sắc, đó là sự kết hợp hữu cơ giữa chủ nghĩa Mác- Lênin với phong trào công nhân và phong trào yêu nước Việt Nam dé hình thành Đảng Cộng sản. Đây là công thức thành lập Đảng Cộng sản có ý nghĩa sáng tạo to lớn mà Hồ Chí Minh đã đóng góp cho phong trào cộng sản và công nhân quốc tế trong thời đại ngày nay.
Lý luận có ý nghĩa đặc thù đó của Hồ Chí Minh đã soi đường cho việc thực hiện một cách xuất sắc sự thành lập, phát trién của Đảng Cộng sản trong điều kiện một nước thuộc địa, nửa phong kiến ở Việt Nam. Thứ tư, nét đặc thù trong tư tưởng về xây dựng Đảng của Hồ Chí Minh chính là từng bước khang định ban chất giai cấp công nhân của Đảng trong hàng ngũ những người cộng sản Việt Nam. Dù là đội ngũ đảng viên đó xuất thân từ thành phần nào, thì bản chất giai cấp công nhân Việt Nam cần rèn luyện là bản chất cách mạng và khoa học. Cách mạng và khoa học là hai thuộc tính chung của mọi đảng viên cộng sản, dù tồn tại trong quốc gia, dân tộc nào.
Nhưng bản chất cách mạng và khoa học đó được thê hiện trong hoàn cảnh, điều kiện lịch sử Việt Nam và sự phát triển của phong trào công nhân, phong trào yêu nước thấm nhuan tinh than lịch sử và truyền thống dân tộc, dé tất cả mọi đảng viên và quần chúng công nông theo Đảng làm cách mạng, cần có một tư duy khoa học sáng tạo và một tinh thần triệt dé cách mạng và đó là giá trị độc đáo trong bản chất giai cấp công nhân của Đảng Cộng sản Việt Nam. Công lao rèn luyện dé ban chất cách mang và khoa học của Đảng Cộng -ll- sản Việt Nam ngày càng được phát huy một cách bền vững trong truyền thông lịch sử dân tộc Việt Nam thuộc về Hồ Chí Minh. Thứ năm, tính độc đáo, nét sáng tạo trong tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng Đảng biểu hiện trong ý thức xây dựng khối đại đoàn kết thống nhất về chính tri, tư tưởng và t6 chức. Dưới sự lãnh dao và rèn luyện của Hồ Chí Minh, trong lịch sử vận động phát triển và tiến lên của Đảng bao giờ cũng có tính thống nhất, tính đoàn kết rất cao.
Bởi vì, đối với Hồ Chí Minh, đoàn kết là sức mạnh, là truyền thống của Đảng ta. Giữ gìn sự đoàn kết, thống nhất trong Đảng có vai trò quyết định đối với công cuộc lãnh đạo của Đảng, có ý nghĩa quan trọng như "Giữ gìn con ngươi của mắt mình". Vì vậy, dù lịch sử có nhiều biến động, thay đổi, nhưng tính thống nhất trong Đảng Cộng sản Việt Nam từ khi thành lập cho đến nay đã trở thành một truyền thống, một giá trị lý luận nỗi bật, trên cơ sở nguyên tắc tự phê bình và phê bình làm quy luật phát triển.