Luận án tiến sĩ về tư tưởng Hồ Chí Minh và thực hành dân chủ trong Đảng Cộng sản Việt Nam

• Tác giả: Nguyễn Thị Bích Thủy
• Người hướng dẫn: PGS.TS Phạm Xuân Hằng
• Trường học: Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn - Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Hồ Chí Minh học
• Đề tài: Tư tưởng Hồ Chí Minh về Thực hành Dân chủ trong Đảng Cộng sản Việt Nam và Định hướng Xây dựng Đảng hiện nay
• Loại tài liệu: Luận án Tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 0.2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
• 0.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.4. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
• 0.5. Đóng góp mới về khoa học của luận án
• 0.6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận án
• 0.7. Kết cấu luận án
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐỀ TÀI
• 1.1. Các công trình nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về thực hành dân chủ trong Đảng Cộng sản Việt Nam
• 1.2. Nghiên cứu một số vấn đề lý luận về dân chủ, thực hành dân chủ
• 2. CHƯƠNG 2: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ THỰC HÀNH DÂN CHỦ TRONG ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM
• 2.1. Một số khái niệm cơ bản
• 2.2. Cơ sở hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về thực hành dân chủ trong Đảng Cộng sản Việt Nam
• 2.3. Quan điểm của Hồ Chí Minh về dân chủ, thực hành dân chủ, Đảng Cộng sản Việt Nam
• 2.4. Quan điểm của Hồ Chí Minh về thực hành dân chủ trong Đảng Cộng sản Việt Nam và thực hành dân chủ với xây dựng Đảng
• 2.5. Tư tưởng Hồ Chí Minh về thực hành dân chủ trong Đảng Cộng sản Việt Nam: vai trò, nội dung, điều kiện và phương thức
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC HÀNH DÂN CHỦ TRONG ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM THEO TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH - THỰC TRẠNG VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA
• 3.1. Thực trạng thực hành dân chủ trong Đảng Cộng sản Việt Nam
• 3.1.1. Những kết quả đạt được
• 3.1.2. Những hạn chế bất cập
• 3.2. Vấn đề đặt ra về thực hành dân chủ trong Đảng Cộng sản Việt Nam theo tư tưởng Hồ Chí Minh hiện nay
• 3.2.1. Mâu thuẫn giữa sự cần thiết phải đẩy mạnh thực hành dân chủ trong Đảng với nhận thức chưa đầy đủ, toàn diện về vai trò thực hành dân chủ trong Đảng
• 3.2.2. Mâu thuẫn giữa nội dung các mặt công tác của Đảng xuất phát từ tình hình hiện nay với thực tiễn các công tác của Đảng chưa đạt chất lượng, hiệu quả do thực hành dân chủ còn nhiều hạn chế
• 3.2.3. Mâu thuẫn giữa yêu cầu xây dựng các điều kiện thực hành dân chủ trong Đảng với tình trạng suy thoái về tư tưởng, chính trị, đạo đức lối sống, yếu kém về năng lực chuyên môn của đảng viên làm giảm sút khả năng lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng
• 3.2.4. Mâu thuẫn giữa yêu cầu thực hiện nghiêm túc phương thức thực hành dân chủ trong Đảng với với tình trạng vi phạm nguyên tắc tập trung dân chủ, qui chế làm việc của cán bộ, đảng viên, trong đó có người đứng đầu
• 4. CHƯƠNG 4: ĐỊNH HƯỚNG VỀ THỰC HÀNH DÂN CHỦ TRONG ĐẢNG VỚI XÂY DỰNG ĐẢNG HIỆN NAY THEO TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
• 4.1. Định hướng nhận thức về vai trò thực hành dân chủ trong Đảng với xây dựng Đảng
• 4.1.1. Đảng giữ vai trò tiên phong trong quá trình dân chủ hóa xã hội hiện nay
• 4.1.2. Đảng tiếp tục bổ sung, hoàn thiện các quy định về thực hành dân chủ trong Đảng
• 4.2. Định hướng nội dung thực hành dân chủ trong các công tác của Đảng với xây dựng Đảng
• 4.2.1. Đảng xây dựng và thực hành dân chủ trong các mặt công tác của Đảng phải đảm bảo khoa học, dân chủ và đạo đức
• 4.2.2. Đảng chủ động nắm bắt diễn biến tư tưởng của đảng viên để có chủ trương, giải pháp xử lý kịp thời, hiệu quả
• 4.2.3. Đảng tiếp tục đổi mới công tác lãnh đạo Nhà nước và xã hội
• 4.2.4. Đảng xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp, nhất là cấp trung ương, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế
• 4.2.5. Đảng tăng cường công tác kiểm tra, giám sát để nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí
• 4.3. Định hướng trong việc tạo lập những điều kiện thực hành dân chủ trong Đảng đối với xây dựng Đảng
• 4.3.1. Phải nâng cao bản lĩnh chính trị và năng lực thực hành dân chủ cho cán bộ, đảng viên
• 4.3.2. Đảng chủ động phòng ngừa, đấu tranh, phê phán những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ Đảng, giữ gìn sự đoàn kết, thống nhất trong Đảng, sự đồng thuận trong xã hội
• 4.4. Định hướng về phương thức thực hành dân chủ trong Đảng đối với xây dựng Đảng
• 4.4.1. Đảng xác định rõ thẩm quyền, trách nhiệm người đứng đầu cấp ủy, chính quyền trong mối quan hệ với tập thể cấp ủy, cơ quan, đơn vị
• 4.4.2. Đảng chấn chỉnh tổ chức, nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng, nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ, đảng bộ; thực hiện nghiêm nguyên tắc tự phê bình và phê bình
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về tư tưởng Hồ Chí Minh về Dân chủ trong Đảng Cộng sản Việt Nam

Tư tưởng Hồ Chí Minh về dân chủ trong Đảng Cộng sản Việt Nam là một trong những nội dung cốt lõi trong hệ thống lý luận của Đảng. Hồ Chí Minh đã khẳng định rằng dân chủ không chỉ là quyền của nhân dân mà còn là trách nhiệm của Đảng trong việc thực hiện quyền lực của nhân dân. Tư tưởng này được hình thành từ thực tiễn lịch sử và văn hóa Việt Nam, nơi mà quyền tự do và dân chủ đã bị chà đạp trong suốt thời kỳ phong kiến và thực dân. Đảng Cộng sản Việt Nam, dưới sự lãnh đạo của Hồ Chí Minh, đã xác định thực hành dân chủ là một trong những nhiệm vụ quan trọng nhất trong công tác xây dựng Đảng.

1.1. Khái niệm và vai trò của Dân chủ trong Đảng Cộng sản

Dân chủ trong Đảng Cộng sản Việt Nam không chỉ là quyền lợi mà còn là nghĩa vụ của mỗi đảng viên. Hồ Chí Minh đã nhấn mạnh rằng dân chủ là nền tảng để xây dựng một Đảng vững mạnh, từ đó tạo ra sức mạnh tổng hợp cho toàn xã hội. Đảng phải là đại diện cho ý chí và nguyện vọng của nhân dân, từ đó thực hiện quyền lực của nhân dân một cách hiệu quả.

1.2. Tư tưởng Hồ Chí Minh về thực hành Dân chủ trong Đảng

Hồ Chí Minh đã chỉ ra rằng thực hành dân chủ trong Đảng không chỉ là việc tổ chức các cuộc họp hay lấy ý kiến mà còn là việc lắng nghe và tôn trọng ý kiến của từng đảng viên. Điều này giúp tăng cường sự đoàn kết và thống nhất trong Đảng, đồng thời nâng cao trách nhiệm của mỗi cá nhân trong việc xây dựng Đảng.

II. Những thách thức trong thực hành Dân chủ trong Đảng Cộng sản Việt Nam hiện nay

Mặc dù tư tưởng Hồ Chí Minh về dân chủ đã được khẳng định và thực hiện trong nhiều năm qua, nhưng hiện nay vẫn còn nhiều thách thức trong việc thực hành dân chủ trong Đảng. Những vấn đề như vi phạm nguyên tắc tập trung dân chủ, thiếu trách nhiệm trong công tác lãnh đạo, và sự chậm trễ trong việc khắc phục những hạn chế đã ảnh hưởng đến lòng tin của nhân dân đối với Đảng.

2.1. Vi phạm nguyên tắc tập trung dân chủ

Nhiều nơi trong Đảng vẫn còn tình trạng vi phạm nguyên tắc tập trung dân chủ, dẫn đến sự thiếu minh bạch và trách nhiệm trong công tác lãnh đạo. Điều này không chỉ làm giảm hiệu quả hoạt động của Đảng mà còn gây ra sự hoài nghi trong nhân dân về khả năng lãnh đạo của Đảng.

2.2. Thiếu trách nhiệm trong công tác lãnh đạo

Sự thiếu trách nhiệm trong công tác lãnh đạo đã dẫn đến nhiều sai sót và khuyết điểm trong hoạt động của Đảng. Việc không xác định rõ cơ chế trách nhiệm giữa tập thể và cá nhân đã làm cho nhiều đảng viên không dám đứng ra nhận trách nhiệm khi có vấn đề xảy ra.

III. Phương pháp thực hành Dân chủ trong Đảng Cộng sản Việt Nam

Để thực hiện tốt tư tưởng Hồ Chí Minh về dân chủ, Đảng Cộng sản Việt Nam cần áp dụng các phương pháp thực hành dân chủ một cách hiệu quả. Điều này bao gồm việc xây dựng cơ chế lắng nghe ý kiến của đảng viên, tổ chức các cuộc họp định kỳ để thảo luận và giải quyết các vấn đề phát sinh.

3.1. Xây dựng cơ chế lắng nghe ý kiến đảng viên

Cơ chế lắng nghe ý kiến của đảng viên cần được xây dựng một cách rõ ràng và minh bạch. Điều này không chỉ giúp tăng cường sự tham gia của đảng viên mà còn tạo ra một môi trường làm việc dân chủ và cởi mở.

3.2. Tổ chức các cuộc họp định kỳ

Các cuộc họp định kỳ là cơ hội để đảng viên bày tỏ ý kiến và thảo luận về các vấn đề quan trọng của Đảng. Việc tổ chức các cuộc họp này cần được thực hiện một cách nghiêm túc và có sự chuẩn bị kỹ lưỡng để đảm bảo hiệu quả.

IV. Ứng dụng thực tiễn của tư tưởng Hồ Chí Minh về Dân chủ trong Đảng

Tư tưởng Hồ Chí Minh về dân chủ không chỉ là lý thuyết mà còn có thể được áp dụng vào thực tiễn trong công tác xây dựng Đảng. Việc thực hiện dân chủ trong Đảng sẽ góp phần nâng cao chất lượng hoạt động của Đảng, từ đó tạo ra sức mạnh tổng hợp cho toàn xã hội.

4.1. Nâng cao chất lượng hoạt động của Đảng

Việc thực hành dân chủ trong Đảng sẽ giúp nâng cao chất lượng hoạt động của Đảng, từ đó tạo ra những quyết định đúng đắn và kịp thời trong công tác lãnh đạo.

4.2. Tạo ra sức mạnh tổng hợp cho toàn xã hội

Khi Đảng thực hiện tốt dân chủ, sẽ tạo ra sự đồng thuận trong xã hội, từ đó phát huy sức mạnh tổng hợp của toàn dân trong việc xây dựng và phát triển đất nước.

V. Kết luận và định hướng tương lai về Dân chủ trong Đảng Cộng sản Việt Nam

Kết luận, tư tưởng Hồ Chí Minh về dân chủ trong Đảng Cộng sản Việt Nam là một trong những nền tảng quan trọng trong công tác xây dựng Đảng. Để thực hiện tốt tư tưởng này, Đảng cần tiếp tục đổi mới và hoàn thiện các phương pháp thực hành dân chủ, từ đó nâng cao vai trò lãnh đạo của Đảng trong xã hội.

5.1. Đổi mới phương pháp thực hành Dân chủ

Đảng cần tiếp tục đổi mới phương pháp thực hành dân chủ để phù hợp với tình hình thực tiễn hiện nay. Việc áp dụng công nghệ thông tin trong việc thu thập ý kiến của đảng viên là một trong những giải pháp cần được xem xét.

5.2. Tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng

Để nâng cao vai trò lãnh đạo của Đảng, cần phải thực hiện tốt dân chủ trong Đảng, từ đó tạo ra sự đồng thuận và tin tưởng từ phía nhân dân.