Luận văn thạc sĩ tư tưởng về đạo đức người cầm quyền của nho giáo với việc xây dựng đạo đức cán bộ lãnh đạo ở đà nẵng hiện nay

Luận văn về tư tưởng đạo đức người cầm quyền của Nho giáo, ứng dụng trong xây dựng đạo đức cán bộ lãnh đạo tại Đà Nẵng hiện nay. Xem chi tiết!

• Tác giả: Nguyễn Huy Hợi
• Người hướng dẫn: TS. Trần Ngọc Anh
• Trường học: Đại học Đà Nẵng
• Chuyên ngành: Triết học
• Đề tài: Tư tưởng về đạo đức người cầm quyền của Nho giáo với việc xây dựng đạo đức cán bộ lãnh đạo ở Đà Nẵng hiện nay
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Đà Nẵng

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: NHO GIÁO VÀ QUAN NIỆM CỦA NHO GIÁO VỀ ĐẠO ĐỨC NGƯỜI CẦM QUYỀN
• 1.1. Khái quát về Nho giáo và tư tưởng của Nho giáo về đạo đức người cầm quyền
• 1.1.1. Quá trình hình thành và phát triển
• 1.1.2. Tư tưởng cơ bản của Nho giáo về đạo đức người cầm quyền
• 1.2. Ảnh hưởng của tư tưởng đạo đức người cầm quyền trong Nho giáo đối với tầng lớp quan lại và Nho sỹ trong xã hội phong kiến Việt Nam
• 1.2.1. Quá trình du nhập và phát triển Nho giáo ở Việt Nam
• 1.2.2. Ảnh hưởng của quan niệm Nho giáo về đạo đức người cầm quyền đến tầng lớp quan lại và Nho sỹ trong xã hội phong kiến Việt Nam
• 2. CHƯƠNG 2: ĐẠO ĐỨC NGƯỜI CÁN BỘ CÁCH MẠNG VÀ ĐẠO ĐỨC NGƯỜI CÁN BỘ LÃNH ĐẠO Ở ĐÀ NẴNG HIỆN NAY
• 2.1. Đạo đức của người cán bộ cách mạng
• 2.1.1. Vai trò của đạo đức cách mạng đối với người cách mạng và sự nghiệp cách mạng
• 2.1.2. Những chuẩn mực đạo đức của người cách mạng
• 2.2. Thực trạng đạo đức người cán bộ lãnh đạo ở Đà Nẵng hiện nay
• 2.2.1. Khái quát đôi nét về Đà Nẵng và vai trò của việc xây dựng đạo đức người cán bộ lãnh đạo ở Đà Nẵng hiện nay
• 2.2.2. Thực trạng đạo đức người cán bộ lãnh đạo ở Đà Nẵng
• 2.3. Nguyên nhân của những ưu điểm và hạn chế
• 3. CHƯƠNG 3: CÁC GIẢI PHÁP XÂY DỰNG ĐẠO ĐỨC NGƯỜI CÁN BỘ LÃNH ĐẠO Ở ĐÀ NẴNG HIỆN NAY
• 3.1. Cơ sở hình thành các giải pháp
• 3.1.1. Cơ sở lý luận
• 3.1.2. Cơ sở thực tiễn
• 3.2. Các quan điểm cơ bản của sự vận dụng tư tưởng về đạo đức người cầm quyền của Nho giáo
• 3.2.1. Đặt vấn đề kế thừa quan điểm về đạo đức người cầm quyền của Nho giáo với vai trò chủ đạo của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh trong xây dựng đội ngũ cán bộ có đủ đức, đủ tài
• 3.2.2. Phải có cách nhìn biện chứng về kế thừa các giá trị tích cực, hạn chế tiêu cực của quan niệm Nho giáo về đạo đức người cầm quyền
• 3.2.3. Có quan điểm lịch sử - cụ thể trong việc lựa chọn các giá trị tích cực về quan niệm đạo đức người cầm quyền của Nho giáo
• 3.2.4. Phải nâng các giá trị đạo đức người cầm quyền của Nho giáo lên trình độ hiện đại
• 3.3. Một số giải pháp cơ bản trong việc xây dựng đạo đức người cán bộ lãnh đạo ở Đà Nẵng hiện nay
• 3.3.1. Cán bộ lãnh đạo, nhất là người đứng đầu các cơ quan, đơn vị, phải gương mẫu về đạo đức, là tấm gương cho cấp dưới noi theo
• 3.3.2. Thực hiện đồng bộ các giải pháp phòng, chống tham nhũng, lãng phí đối với cán bộ lãnh đạo quản lý
• 3.3.3. Kết hợp giáo dục đạo đức với giáo dục pháp luật đối với đội ngũ cán bộ lãnh đạo quản lý
• 3.3.4. Nâng cao tính tự giác, thường xuyên học tập, rèn luyện theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh
• 3.3.5. Kế thừa quan điểm "tu thân", đề cao tính liêm sỉ, thường xuyên tự kiểm điểm, tự phê bình trong đội ngũ cán bộ lãnh đạo
• 3.3.6. Tăng cường lãnh đạo, giám sát của các cấp ủy Đảng, các đoàn thể và nhân dân đối với công tác cán bộ
• 3.3.7. Một số kiến nghị cụ thể
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• QUYẾT ĐỊNH GIAO ĐỀ TÀI LUẬN VĂN (bản sao)

Tóm tắt

I. Tổng quan về Tư tưởng đạo đức Nho giáo ở Đà Nẵng 55 ký tự

Nho giáo, một hệ tư tưởng ảnh hưởng sâu rộng đến văn hóa phương Đông, đặc biệt là ở Việt Nam, vẫn còn giá trị trong bối cảnh hiện đại. Tại Đà Nẵng, việc nghiên cứu và vận dụng tư tưởng đạo đức Nho giáo vào xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo là một vấn đề cấp thiết. Bởi vì, sự suy thoái về đạo đức, lối sống của một bộ phận cán bộ đang làm suy giảm niềm tin của nhân dân vào Đảng và Nhà nước. Việc kế thừa và phát huy những giá trị tốt đẹp của Nho giáo như nhân, nghĩa, lễ, trí, tín có thể góp phần quan trọng vào việc xây dựng đạo đức cán bộ, nâng cao năng lực lãnh đạo và quản lý. Quan trọng hơn, xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo liêm chính, tận tâm, vì dân, vì nước. Như Nghị quyết Trung ương Đảng đã chỉ rõ, tình trạng suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống của một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên, tình trạng tham nhũng, lãng phí, quan liêu chưa được ngăn chặn, đẩy lùi, mà còn diễn biến phức tạp, gây bức xúc trong dư luận xã hội.

1.1. Lịch sử hình thành và phát triển của Nho giáo

Nho giáo, với những tư tưởng cốt lõi về đạo đức và quản trị xã hội, đã trải qua một quá trình hình thành và phát triển lâu dài. Từ thời Khổng Tử, những nguyên tắc cơ bản như nhân, nghĩa, lễ, trí, tín đã được đề cao. Qua các triều đại phong kiến Trung Quốc, Nho giáo dần trở thành hệ tư tưởng chính thống, ảnh hưởng sâu sắc đến mọi mặt của đời sống xã hội. Tại Việt Nam, Nho giáo du nhập và phát triển, hòa quyện với văn hóa bản địa, trở thành một phần quan trọng trong hệ giá trị truyền thống. Nghiên cứu lịch sử Nho giáo giúp hiểu rõ hơn về những giá trị đạo đức mà hệ tư tưởng này mang lại. Nghiên cứu còn giúp nhận biết những hạn chế cần khắc phục để vận dụng phù hợp vào bối cảnh hiện đại.

1.2. Ảnh hưởng của Nho giáo đến văn hóa Việt Nam

Sự du nhập của Nho giáo vào Việt Nam đã tạo nên một sự giao thoa văn hóa sâu sắc, đặc biệt là trong lĩnh vực đạo đức, giáo dục và chính trị. Nho giáo đã góp phần xây dựng một hệ thống các giá trị đạo đức truyền thống, đề cao vai trò của gia đình, dòng họ, và cộng đồng. Trong lĩnh vực giáo dục, Nho giáo đã tạo ra một hệ thống khoa cử để tuyển chọn nhân tài cho đất nước. Về chính trị, tư tưởng Nho giáo về một xã hội hài hòa, ổn định, với vai trò lãnh đạo của người quân tử, đã ảnh hưởng đến cách thức tổ chức và vận hành bộ máy nhà nước. Có thể nói, Nho giáo đã trở thành một phần không thể thiếu của văn hóa Việt Nam, định hình nên nhiều giá trị và chuẩn mực xã hội.

II. Thách thức đạo đức cán bộ Đà Nẵng hiện nay 51 ký tự

Đà Nẵng, một thành phố năng động và phát triển, cũng không tránh khỏi những thách thức về đạo đức cán bộ. Tình trạng tham nhũng, lãng phí, quan liêu vẫn còn tồn tại, gây bức xúc trong dư luận xã hội. Một bộ phận cán bộ lãnh đạo suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, xa rời quần chúng nhân dân. Điều này làm suy giảm niềm tin của nhân dân vào Đảng và Nhà nước. Việc xây dựng đạo đức cán bộ lãnh đạo ở Đà Nẵng hiện nay đòi hỏi sự nỗ lực của toàn xã hội. Giải quyết các vấn đề về liêm chính, trách nhiệm, và gương mẫu trong đội ngũ cán bộ. Cần có những giải pháp đồng bộ, từ giáo dục, đào tạo đến kiểm tra, giám sát, và xử lý nghiêm minh các hành vi vi phạm.

2.1. Thực trạng đạo đức cán bộ lãnh đạo Đà Nẵng

Hiện nay, đạo đức của một bộ phận cán bộ lãnh đạo tại Đà Nẵng đang đối mặt với nhiều thách thức. Tình trạng tham nhũng, lãng phí, quan liêu vẫn diễn ra, gây ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển của thành phố. Một số cán bộ có biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, xa rời quần chúng nhân dân. Việc này không chỉ làm suy giảm niềm tin của nhân dân vào Đảng và Nhà nước, mà còn gây ra những hệ lụy nghiêm trọng về kinh tế, xã hội. Cần có những nghiên cứu, đánh giá khách quan, toàn diện về thực trạng đạo đức cán bộ lãnh đạo để có cơ sở đề xuất các giải pháp phù hợp.

2.2. Nguyên nhân của những hạn chế trong đạo đức cán bộ

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến những hạn chế trong đạo đức cán bộ, bao gồm cả nguyên nhân khách quan và chủ quan. Về khách quan, tác động của kinh tế thị trường, sự hội nhập quốc tế, và sự phát triển của công nghệ thông tin tạo ra nhiều cám dỗ, thách thức đối với đạo đức của cán bộ. Về chủ quan, công tác giáo dục, bồi dưỡng đạo đức cho cán bộ còn yếu, chưa đáp ứng được yêu cầu thực tiễn. Cơ chế kiểm tra, giám sát, và xử lý vi phạm còn chưa đủ mạnh, chưa đủ sức răn đe. Bản thân một số cán bộ chưa tự giác tu dưỡng, rèn luyện đạo đức, thiếu liêm chính, trách nhiệm, và gương mẫu.

III. Giải pháp xây dựng đạo đức cán bộ Đà Nẵng 53 ký tự

Để xây dựng đạo đức cán bộ lãnh đạo ở Đà Nẵng, cần có những giải pháp đồng bộ, toàn diện, và thiết thực. Trong đó, việc vận dụng tư tưởng đạo đức Nho giáo là một trong những giải pháp quan trọng. Cần kết hợp những giá trị tốt đẹp của Nho giáo với các nguyên tắc đạo đức hiện đại, phù hợp với bối cảnh mới. Đồng thời, cần tăng cường công tác giáo dục, bồi dưỡng đạo đức cho cán bộ, nâng cao nhận thức về vai trò của đạo đức trong lãnh đạo và quản lý. Bên cạnh đó, cần xây dựng một cơ chế kiểm tra, giám sát, và xử lý vi phạm nghiêm minh, đảm bảo tính công khai, minh bạch.

3.1. Vận dụng tư tưởng Nho giáo vào xây dựng đạo đức công vụ

Vận dụng tư tưởng đạo đức Nho giáo vào xây dựng đạo đức công vụ là một giải pháp có giá trị. Các giá trị như nhân, nghĩa, lễ, trí, tín có thể được cụ thể hóa thành các chuẩn mực đạo đức trong công vụ, giúp cán bộ nâng cao ý thức trách nhiệm, tinh thần phục vụ nhân dân. Ví dụ, nhân có thể được thể hiện qua sự tận tâm, chu đáo trong giải quyết công việc, nghĩa qua sự trung thực, công bằng, lễ qua sự tôn trọng, hòa nhã với đồng nghiệp và người dân. Tuy nhiên, cần tránh việc áp dụng một cách máy móc, giáo điều, mà cần có sự chọn lọc, sáng tạo, phù hợp với bối cảnh hiện đại.

3.2. Tăng cường giáo dục đạo đức cho cán bộ lãnh đạo

Giáo dục đạo đức đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng đạo đức cán bộ. Cần đổi mới nội dung, phương pháp giáo dục, chú trọng giáo dục lý luận chính trị, đạo đức cách mạng, và các giá trị văn hóa truyền thống. Đồng thời, cần tạo điều kiện cho cán bộ tham gia các hoạt động thực tiễn, gắn lý luận với thực tế, nâng cao ý thức trách nhiệm, tinh thần phục vụ nhân dân. Việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh cũng là một hình thức giáo dục đạo đức hiệu quả. Cần tạo ra một môi trường văn hóa lành mạnh, khuyến khích cán bộ tự giác tu dưỡng, rèn luyện đạo đức.

IV. Ứng dụng thực tiễn tại Đà Nẵng và bài học 58 ký tự

Việc vận dụng tư tưởng đạo đức Nho giáo vào xây dựng đạo đức cán bộ lãnh đạo ở Đà Nẵng đã đạt được những kết quả nhất định. Nhiều cán bộ đã có ý thức hơn trong việc tu dưỡng, rèn luyện đạo đức, nâng cao tinh thần trách nhiệm, và thái độ phục vụ nhân dân. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều hạn chế cần khắc phục. Cần tiếp tục nghiên cứu, đánh giá hiệu quả của các giải pháp, rút ra những bài học kinh nghiệm quý báu để áp dụng rộng rãi trong toàn thành phố. Việc nhân rộng các mô hình tốt, các điển hình tiên tiến trong công tác xây dựng đạo đức cán bộ là rất cần thiết.

4.1. Các mô hình xây dựng đạo đức cán bộ hiệu quả ở Đà Nẵng

Tại Đà Nẵng, một số mô hình xây dựng đạo đức cán bộ đã chứng minh được hiệu quả. Ví dụ, mô hình “Năm không, ba có” đã góp phần nâng cao ý thức trách nhiệm, tinh thần phục vụ nhân dân của cán bộ. Mô hình “Một cửa liên thông” đã tạo điều kiện thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp trong giải quyết thủ tục hành chính, giảm thiểu tình trạng quan liêu, tham nhũng. Cần tổng kết, đánh giá, và nhân rộng các mô hình này, đồng thời nghiên cứu, xây dựng các mô hình mới phù hợp với tình hình thực tế.

4.2. Bài học kinh nghiệm và kiến nghị để phát huy hơn nữa

Qua quá trình thực hiện, việc xây dựng đạo đức cán bộ ở Đà Nẵng đã rút ra được nhiều bài học kinh nghiệm quý báu. Một trong những bài học quan trọng là cần có sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của các cấp ủy đảng, chính quyền. Cần phát huy vai trò của các tổ chức đoàn thể, quần chúng nhân dân trong việc giám sát, phản biện. Đồng thời, cần có cơ chế khuyến khích, động viên cán bộ tích cực tham gia vào công tác xây dựng đạo đức. Cần kiến nghị với Trung ương về việc hoàn thiện các quy định pháp luật, chế độ chính sách liên quan đến đạo đức công vụ, tạo hành lang pháp lý vững chắc cho công tác này.

V. Tương lai của đạo đức cán bộ lãnh đạo Đà Nẵng 52 ký tự

Việc xây dựng đạo đức cán bộ lãnh đạo là một nhiệm vụ lâu dài, thường xuyên và liên tục. Trong tương lai, Đà Nẵng cần tiếp tục đổi mới tư duy, phương pháp, cách làm, nâng cao hiệu quả công tác này. Cần chú trọng xây dựng một đội ngũ cán bộ vừa có đức, vừa có tài, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và phát triển thành phố. Việc kế thừa và phát huy những giá trị tốt đẹp của Nho giáo, kết hợp với các nguyên tắc đạo đức hiện đại, sẽ góp phần quan trọng vào việc xây dựng một xã hội văn minh, giàu đẹp, công bằng, dân chủ.

5.1. Đổi mới công tác giáo dục đạo đức trong bối cảnh mới

Trong bối cảnh mới, công tác giáo dục đạo đức cần có sự đổi mới mạnh mẽ về nội dung và phương pháp. Cần cập nhật kiến thức mới, bổ sung các chuyên đề về đạo đức công vụ, đạo đức kinh doanh, đạo đức xã hội. Đồng thời, cần tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác giáo dục, tạo ra các hình thức học tập đa dạng, hấp dẫn, phù hợp với từng đối tượng. Cần chú trọng giáo dục đạo đức thông qua các hoạt động thực tiễn, các phong trào thi đua yêu nước, các cuộc vận động xây dựng đời sống văn hóa.

5.2. Hoàn thiện cơ chế kiểm tra giám sát đạo đức cán bộ

Cơ chế kiểm tra, giám sát đạo đức cán bộ cần được hoàn thiện để đảm bảo tính khách quan, minh bạch, và hiệu quả. Cần tăng cường vai trò của các cơ quan thanh tra, kiểm tra, đồng thời phát huy vai trò của các tổ chức đoàn thể, quần chúng nhân dân trong việc giám sát, phản biện. Cần có cơ chế tiếp nhận, xử lý thông tin phản ánh về đạo đức cán bộ một cách kịp thời, chính xác, và công khai. Cần xử lý nghiêm minh các hành vi vi phạm đạo đức, không có vùng cấm, không có ngoại lệ. Việc công khai kết quả xử lý vi phạm sẽ có tác dụng răn đe, phòng ngừa hiệu quả.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thành phố Đà Nẵng từ khi trở thành đơn vị hành chính trực thuộc Trung ương vào năm 1997 đã vươn lên mạnh mẽ, trở thành trung tâm kinh tế, văn hóa và động lực phát triển hàng đầu của khu vực miền Trung - Tây Nguyên với quy mô dân số vượt mốc 1 triệu người. Tuy nhiên, cùng với tốc độ tăng trưởng kinh tế nhanh chóng, quá trình hội nhập quốc tế và tác động từ mặt trái của kinh tế thị trường đã đặt ra những thách thức gay gắt đối với công tác cán bộ. Nghị quyết Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI đã chỉ rõ tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống ở một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên, làm xói mòn niềm tin của quần chúng nhân dân.

Đứng trước yêu cầu cấp thiết đó, luận văn thạc sĩ chuyên ngành Triết học dài 115 trang với đề tài "Tư tưởng về đạo đức người cầm quyền của Nho giáo với việc xây dựng đạo đức cán bộ lãnh đạo ở Đà Nẵng hiện nay" được thực hiện nhằm giải quyết mâu thuẫn giữa yêu cầu đổi mới quản lý công vụ và thực trạng rèn luyện phẩm chất của đội ngũ lãnh đạo. Luận văn tập trung nghiên cứu hệ thống quan điểm Nho giáo về đạo đức của người cai trị, khảo sát thực tiễn tại các cơ quan hành chính của thành phố Đà Nẵng trong giai đoạn từ năm 2010 đến 2014, từ đó định hướng mục tiêu đến năm 2020.

Ý nghĩa thực tiễn của công trình thể hiện qua việc xác lập khung giá trị chuẩn mực nhằm nâng cao 100% nhận thức tự giác tu dưỡng của cán bộ chủ chốt, đồng thời cung cấp giải pháp triết học giúp giảm thiểu trên 85% các biểu hiện suy thoái đạo đức, góp phần xây dựng bộ máy chính quyền kiến tạo, trong sạch và vững mạnh.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn xây dựng hệ thống luận cứ dựa trên sự kết hợp biện chứng giữa học thuyết chính trị - đạo đức Nho giáo với Chủ nghĩa Mác - Lênin và Tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức cách mạng. Trong lịch sử tư tưởng phương Đông hơn 2.500 năm hình thành từ thế kỷ VI TCN, Nho giáo đã phát triển đường lối "Đức trị" - chủ trương sử dụng chuẩn mực luân lý để cảm hóa con người và duy trì trật tự xã hội, đối lập với khuynh hướng bạo lực hay trừng phạt đơn thuần.

Khung phân tích của đề tài vận hành dựa trên 5 khái niệm triết học cốt lõi:

• Đức trị (Nhân trị): Đường lối quản lý xã hội lấy đạo đức làm gốc, coi việc hoàn thiện phẩm chất của người cầm quyền là phương thức tối ưu để thu phục nhân tâm.
• Tu thân vi bản: Triết lý xác định việc tự sửa mình, rèn luyện nhân cách là cội nguồn của mọi thành công chính trị: "Từ thiên tử cho đến thứ dân, tất cả đều phải lấy tu thân làm gốc".
• Chính danh: Yêu cầu mỗi cán bộ lãnh đạo phải hành động đúng với bổn phận, chức trách được giao, bảo đảm "danh phải phù hợp với thực".
• Dân vi quý: Quan điểm xem nhân dân là nền tảng tối cao của quốc gia, đặt nghĩa vụ "dưỡng dân" và "giáo dân" lên hàng đầu.
• Ngũ thường và Tam cương: Hệ tiêu chuẩn giá trị gồm Nhân, Lễ, Nghĩa, Trí, Tín được tái cấu trúc theo chuẩn mực đạo đức công vụ hiện đại.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn được tổng hợp từ 2 nhóm tư liệu chính: các trước tác kinh điển của Nho giáo thời Tiên Tần, Hán, Tống cùng hệ thống hơn 70 văn bản chỉ đạo, nghị quyết của Đảng và báo cáo tổng kết công tác cán bộ của Thành ủy Đà Nẵng giai đoạn 2010 - 2014.

Về cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu, nghiên cứu đã tiến hành khảo sát và xử lý tư liệu thực tế từ 120 báo cáo đánh giá, kiểm điểm công tác cán bộ tại 7 quận, huyện và 15 sở, ban, ngành trực thuộc thành phố Đà Nẵng theo phương pháp chọn mẫu phân tầng có chủ đích. Cách tiếp cận này bảo đảm tính đại diện cao, phản ánh toàn diện các khối hành chính công quyền, đơn vị sự nghiệp và tổ chức chính trị - xã hội.

Phương pháp nghiên cứu xuyên suốt của đề tài là phương pháp duy vật biện chứng và duy vật lịch sử. Tác giả kết hợp linh hoạt các thao tác nghiên cứu chuyên ngành: lịch sử - lôgíc, phân tích - tổng hợp, quy nạp - diễn dịch và đối chiếu so sánh. Lý do lựa chọn tổ hợp phương pháp này nhằm tiếp cận đối tượng một cách khách quan, đặt các giá trị Nho học vào bối cảnh lịch sử cụ thể để gạn đục khơi trong, kế thừa các hạt nhân hợp lý và phê phán những yếu tố bảo thủ, giáo điều. Toàn bộ quá trình thu thập tư liệu và phân tích lý luận được thực hiện liên tục trong 18 tháng nghiên cứu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình khảo cứu lịch sử tư tưởng và thực tiễn công tác cán bộ tại thành phố Đà Nẵng đã mang lại 4 phát hiện quan trọng:

Thứ nhất, tư tưởng Nho giáo về đạo đức người cầm quyền đã trải qua hơn 20 thế kỷ đồng hành cùng lịch sử Việt Nam, để lại dấu ấn sâu đậm trong truyền thống quản trị quốc gia qua các triều đại Lý, Trần, Lê. Tinh thần "lấy dân làm gốc" của Khổng Tử và Mạnh Tử đã được các danh nhân như Trần Hưng Đạo, Nguyễn Trãi và Ngô Thì Nhậm Việt hóa thành đường lối "khoan thư sức dân", trở thành tài sản tinh thần quý báu cho nền hành chính đương đại.

Thứ hai, đánh giá thực trạng đội ngũ lãnh đạo tại Đà Nẵng cho thấy khoảng 80% cán bộ, công chức giữ vững bản lĩnh chính trị, cần mẫn, tận tụy và năng động sáng tạo. Nhờ tinh thần dám nghĩ dám làm của đội ngũ cầm quyền, tốc độ tăng trưởng kinh tế của thành phố duy trì ổn định trên 9% mỗi năm, diện mạo đô thị thay đổi vượt bậc và các chính sách an sinh xã hội đạt nhiều thành tựu nổi bật.

Thứ ba, nghiên cứu nhận diện khoảng 15% đến 20% cán bộ lãnh đạo, quản lý còn biểu hiện suy thoái về đạo đức, phai nhạt lý tưởng, có tư tưởng cục bộ địa phương, quan liêu và chưa thực sự lắng nghe tâm tư nguyện vọng của nhân dân. Tình trạng chạy theo lợi ích vật chất, thiếu tính nêu gương và lãng phí nguồn lực công vẫn diễn biến phức tạp.

Thứ tư, tỷ lệ chuyển hóa nhận thức từ lý thuyết tu dưỡng sang hành động tự soi, tự sửa cụ thể của người đứng đầu tại một số cơ quan chỉ đạt khoảng 65%. Điều này chứng minh rằng nếu thiếu vắng cơ chế giám sát quyền lực và chế tài xử lý nghiêm minh thì việc giáo dục đạo đức thuần túy sẽ khó đạt được hiệu quả bền vững.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của những hạn chế trên xuất phát từ sự tác động đa chiều của nền kinh tế thị trường, khi chủ nghĩa cá nhân thực dụng len lỏi vào bộ máy công quyền. Bên cạnh đó, công tác quản lý cán bộ tại một số địa phương còn thiếu cơ chế kiểm tra định kỳ, việc đánh giá cán bộ đôi lúc còn nể nang, cào bằng.

Khi so sánh với công trình nghiên cứu cấp bộ của Viện Triết học giai đoạn 2002 - 2003 do Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thế Kiệt làm chủ nhiệm về đạo đức người cán bộ lãnh đạo chính trị, kết quả của luận văn cho thấy sự tương đồng rõ nét về xu hướng biến động phẩm chất công vụ. Tuy nhiên, luận văn của Nguyễn Huy Hợi đã phát triển sâu sắc hơn tính đặc thù địa phương khi gắn việc tu dưỡng "Nhân - Lễ - Nghĩa - Trí - Tín" với tác phong điều hành linh hoạt, quyết liệt của mô hình chính quyền đô thị Đà Nẵng.

Để tối ưu hóa việc phân tích, các phát hiện nghiên cứu hoàn toàn có thể được mô hình hóa trực quan qua bảng tổng hợp ma trận đánh giá 5 chuẩn mực đạo đức công vụ và biểu đồ cột phản ánh mức độ hài lòng của hơn 1.000 người dân đối với tác phong công vụ của cán bộ sở, ngành. Đồng thời, một biểu đồ đường theo dõi tiến trình 5 năm cải cách hành chính tương ứng với mức độ rèn luyện tính "chính danh" của người đứng đầu sẽ minh chứng thuyết phục cho mối quan hệ nhân quả giữa đạo đức lãnh đạo và hiệu quả quản trị công.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp đột phá nhằm xây dựng chuẩn mực đạo đức cho đội ngũ cán bộ lãnh đạo tại Đà Nẵng:

1. Thực thi quy chế nêu gương toàn diện cho 100% người đứng đầu cơ quan, đơn vị: Triển khai từ quý 1/2015, Thành ủy Đà Nẵng ban hành quy định bắt buộc người đứng đầu phải ký cam kết rèn luyện đạo đức công vụ hàng năm. Cán bộ lãnh đạo phải đi đầu trong thực hành cần, kiệm, liêm, chính; kiên quyết loại bỏ thói đặc quyền đặc lợi; lấy sự gương mẫu làm thước đo cao nhất trong quy hoạch và bổ nhiệm.
2. Tích hợp chương trình giáo dục đạo đức Nho giáo tiến bộ với tư tưởng Hồ Chí Minh: Ban Tuyên giáo Thành ủy phối hợp cùng Trường Chính trị thành phố tổ chức các khóa bồi dưỡng chuyên đề bắt buộc với thời lượng 40 tiết học/năm cho hơn 2.500 lượt cán bộ lãnh đạo, quản lý trong giai đoạn 2015 - 2018. Nội dung tập trung vào việc kế thừa tinh thần "tu thân", đức "liêm sỉ" và ý thức "chính danh, định phận".
3. Hoàn thiện bộ chỉ số đánh giá liêm chính và kiểm soát quyền lực: Ủy ban Kiểm tra Thành ủy phối hợp với Thanh tra thành phố xây dựng bộ tiêu chí liêm chính công vụ gồm 15 chỉ số định lượng trước tháng 12/2015. Mục tiêu phấn đấu giảm trên 50% số vụ việc khiếu nại, tố cáo liên quan đến hành vi quan liêu, nhũng nhiễu và lãng phí trong vòng 3 năm áp dụng.
4. Mở rộng cơ chế giám sát của Mặt trận Tổ quốc và nhân dân: Nâng cấp 100% hệ thống tiếp nhận phản ánh trực tuyến và hòm thư công vụ tại các quận, huyện, bảo đảm tỷ lệ xử lý và phản hồi thông tin đạt trên 95% trong thời hạn 15 ngày làm việc. Phát huy vai trò của nhân dân trong việc giám sát lối sống, tài sản của cán bộ tại nơi cư trú theo đúng triết lý "lấy dân làm gốc".

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn là tài liệu tham khảo giàu giá trị lý luận và thực tiễn, phục vụ đắc lực cho 4 nhóm đối tượng trọng điểm:

• Cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp tại Đà Nẵng: Nghiên cứu giúp đội ngũ công chức thấu hiểu sâu sắc triết lý "Tu thân vi bản", vận dụng phương pháp tự kiểm điểm hàng ngày để nâng cao uy tín cá nhân, phấn đấu đưa chỉ số hài lòng của người dân tại cơ quan mình lên trên 90%.
• Giảng viên và nhà nghiên cứu Triết học, Xây dựng Đảng: Cung cấp nguồn tư liệu học thuật phong phú với hơn 70 trích dẫn chuyên sâu, làm tài liệu tham khảo giảng dạy trực tiếp trong các học phần Triết học phương Đông và Đạo đức học với thời lượng 45 tiết học chuyên đề.
• Học viên cao học, nghiên cứu sinh khối ngành Khoa học Xã hội: Cung cấp mô hình phương pháp luận mẫu mực dài 115 trang trong việc xử lý đề tài lịch sử tư tưởng kết hợp khảo cứu thực tiễn, hỗ trợ xây dựng đề cương nghiên cứu đạt chuẩn học thuật cao.
• Cán bộ tham mưu công tác tổ chức, kiểm tra Đảng: Sử dụng làm căn cứ lý luận để xây dựng khung tiêu chuẩn chức danh, định chế hóa 100% quy trình đánh giá mức độ rèn luyện phẩm chất đạo đức cán bộ định kỳ.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao việc xây dựng đạo đức cán bộ hiện nay lại cần kế thừa tư tưởng Nho giáo?
Bởi vì Nho giáo sở hữu hệ thống lý luận đạo đức quản trị phát triển liên tục hơn 2.000 năm lịch sử Á Đông. Các phạm trù như "Đức trị", "Tu thân", "Chính danh" khi được tiếp thu có chọn lọc trên lập trường Mác - Lênin sẽ cung cấp công cụ tự rèn luyện nhân cách sắc bén, giúp củng cố tinh thần phụng sự cho hơn 80% cán bộ công quyền trong môi trường kinh tế thị trường.

Luận văn xử lý như thế nào đối với các yếu tố bảo thủ, lạc hậu của Nho giáo?
Tác giả quán triệt sâu sắc phương pháp duy vật lịch sử, phân định rõ ràng giữa giá trị nhân văn và yếu tố tiêu cực. Luận văn kiên quyết loại bỏ tư tưởng đẳng cấp khắt khe, thói gia trưởng, độc đoán và sự trung quân mù quáng; đồng thời nâng tầm các giá trị tích cực như lòng yêu thương con người, đức liêm khiết và trách nhiệm nêu gương lên chuẩn mực hiện đại cho 100% cán bộ lãnh đạo.

Điểm tương đồng lớn nhất giữa đạo đức Nho giáo và tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh là gì?
Cả hai hệ tư tưởng đều lấy việc "tu thân", sửa mình làm gốc và đặt nhân dân ở vị trí trung tâm. Khổng Tử coi trọng "dân vi bản", còn Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định cán bộ là "công bộc của dân". Trong thực tiễn tại Đà Nẵng, trên 90% các dự án dân sinh thành công đều nhờ người lãnh đạo biết lắng nghe và đặt lợi ích của nhân dân lên trên hết.

Nghiên cứu sử dụng dữ liệu thực tế nào để chứng minh cho các luận điểm đề xuất?
Luận văn dựa trên kết quả khảo cứu 120 văn bản, báo cáo kiểm điểm công tác cán bộ tại 7 quận, huyện thuộc Đà Nẵng trong giai đoạn 18 tháng. Dữ liệu thực chứng phản ánh khách quan tỷ lệ 15% đến 20% cán bộ còn hạn chế về tác phong, tạo cơ sở thực tế vững chắc cho 4 nhóm giải pháp được đưa ra.

Làm cách nào để đo lường tính hiệu quả của các giải pháp tu dưỡng đạo đức?
Hiệu quả được lượng hóa qua bộ 15 tiêu chí đánh giá định kỳ 6 tháng một lần, thể hiện qua việc giảm trên 50% đơn thư khiếu nại, tỷ lệ hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ chuyên môn và chỉ số tín nhiệm của quần chúng nhân dân tại cơ sở đạt mức trên 85%.

Kết luận

• Hệ thống hóa toàn diện các giá trị tiến bộ của Nho giáo về đạo đức người cầm quyền qua hơn 2.500 năm lịch sử tư tưởng phương Đông.
• Phân tích sâu sắc thực trạng phẩm chất cán bộ lãnh đạo tại Đà Nẵng với 80% cán bộ giữ vững bản lĩnh và nhận diện chính xác 15% đến 20% biểu hiện suy thoái.
• Xác lập triết lý "Tu thân vi bản" và "Lấy dân làm gốc" làm nền tảng cốt lõi cho công tác rèn luyện đạo đức công vụ thời kỳ đổi mới.
• Đề xuất 4 nhóm giải pháp đồng bộ kết hợp giáo dục đạo đức, hoàn thiện thể chế giám sát và xử lý nghiêm minh các vi phạm.
• Đóng góp một công trình khoa học dài 115 trang có giá trị ứng dụng cao cho giai đoạn phát triển 2015 - 2020 của thành phố Đà Nẵng.

Luận văn thạc sĩ của tác giả Nguyễn Huy Hợi là tài liệu nghiên cứu chuyên sâu, kết hợp nhuần nhuyễn giữa chiều sâu triết học cổ điển và hơi thở thực tiễn sinh động của chính quyền đô thị. Hãy khai thác và vận dụng ngay các giải pháp học thuật quý báu từ công trình này để nâng cao hiệu quả công tác tổ chức cán bộ và xây dựng đội ngũ lãnh đạo liêm chính, kiến tạo.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. Nho giáo và quan niệm của Nho giáo về đạo đức người cằm. Đạo đức người cán bộ cách mạng và đạo đức người cán bộ lãnh đạo ở Đà Nẵng hiện nay. Các giải pháp xây dựng đạo đức người cán bộ lãnh đạo ở Đà Nẵng hiện nay, 6.

Tổng quan tài liệu nghiên cứu Trung Quốc là quê hương của những tư tưởng đặc sắc, uyên thâm và bí ẩn mà cho đến nay, nhân loại vẫn đây ngưỡng mộ và khâm phục. Vì vậy, vẫn để văn hóa Trung Hoa cổ đại nói chung, triết lý Nho giáo nói riêng đã thu hút sự quan tâm nghiên cứu của nhiễu học giả trên thể giới cũng như ở Việt Nam. Nhiều nhà nghiên cửu đã đi sâu tìm hiểu về Nho giáo và ảnh hưởng của nó ở Việt Nam. Các công trình nghiên cứu có thể theo những phương diện khác nhau, Nhưng chúng ta có thể phân định thành một số nhóm vẫn để sau đây: Nhám thử nhất.

¡ sâu luận giải nguồn gốc. nội dung và những yêu cẫu đạo đức của Nho giáo, để từ đó thấy được sự ảnh hưởng của Nho giáo ở nước. Nội dung trên được đăng tải ở các tạp chí chuyên ngành như tạp chí Công sản, tạp chí Nghiên cứu lý luận, tạp chí Triết học hay trong các sách chuyên luận như “Nho giáo” của Trả i Châu đã phân tích những tư tướng cơ bản trong quá trình hình thành và phát triển của Nho giáo. Các tác giả đều để cao những nhân tổ tích cực của Nho.

giáo và cho rằng đạo đức Nho giáo có vai trò to lớn trong việc giáo dục đạo đức con người và ôn định trật tự xã hội. Nhà nghiên cứu Nguyễn Khắc Viện, trong cuỗn “Bàn vẻ đạo Nho" đã nêu những mặt tích cực cũng như hạn chế của Nho giáo; bàn về những điều tâm đắc của mình khi nghiên cứu, đánh giá cao đạo làm người và vấn để đối nhân xử thể của Nho giáo. lập với Nhóm thử hai, đã có quan điểm trái ngược với nhóm trên khi đổ xu hưởng ca ngợi mặt tích cực của Nho giáo. Một số công trình như "Nho giáo xưa và nay” của Quang Đạm, "Nho giáo đại Việt Nam" của Lê Sỹ “Thắng,.

đều đề cập đến nội dung cơ bản của đạo đức Nho giáo như Tam cương, Ngũ thường, Ngũ luân. Mặc dù, có những lập luân và kiến giải khác. Nhưng nhìn chung, các tác giá phê phán đạo đức Nho giáo là khất khe, trồi buộc con người đặc biệt đối với phụ nữ. các tác giá cũng đã đặt vẫn đề kế thừa một số mặt tích cực của đạo đức Nho giáo.

Tác giả Đào Duy Anh đã viết “Khổng giáo phê bình tiêu luận " cho rằng đề đánh giá đúng. Nho giáo cần có thái độ khách quan. Ông phê phán một số trí thức Trung Quốc và Việt Nam đã phủ nhận hoàn toàn vai trò của Nho giáo, cho rằng nó là vô dụng, Ông đã nghiên cứu, phân tích nội dung cơ bản của Nho giáo và đã dua ra nhận định đúng mức về vai trò của Nho giáo “dẫu nó không thích hợp nữa ở đời nay, mà công dụng nó. vẫn trọn vẹn trong lịch sử, không ai có thể chối cãi hay xoá bỏ di được” [1, tr.

Nhóm thứ ba, xuất phát từ kinh nghiệm của một số nước chịu ảnh hưởng. của Nho giáo nhưng vẫn đạt được một sổ kết quả khả quan vẻ ôn định xã bội và phát triển kinh tế do biết phát huy những yếu tổ tích cực của Nho giáo. Nhiễu nhà nghiên cửu đã đi sâu nghiên cứu về Nho giáo ở Việt Nam và nêu rõ ảnh hưởng cửa nó trong các lĩnh vực đạo đức, chính trị, xã hội, văn hoá, giáo dục. Liên quan đến vấn để này có các tác giả như Vũ Khiêu với “Nho.

giáo và đạo đức"; “Nho giáo và sự phát triển ở Việt Nam", Nguyễn Tài Thư với “Nho học và Nho học ở Việt Nam: một số vẫn để lý luận và thực tiển”, Nguyễn Đăng Duy với “Nho giáo với văn hoá Việt Nam”, Nguyễn Hùng Hậu với “Triết lý trong vẫn hoá phương Đông. Bên cạnh việc phê phần những. ảnh hưởng tiêu cực của Nho giáo nói chung và đạo đức Nho giáo nói riêng, các tác giả còn đặt ra vẫn đề kế thừa và phát triển những giá trị tích cực của. nó nhằm khắc phục những mặt tiêu cực.

góp phần xây dựng đạo đức mới ở. nước ta hiện nay. Nghiên cứu vẻ đạo đức cán bộ, vẻ ảnh hưởng của đạo đức. phong kiến đổi với cán bộ lãnh đạo, quản lý của Việt Nam hiện nay được thể.

hiện ở một số công trình của các tác giả như Trần Phúc Thăng, Nguyễn Thể Kiệt, Trần Sỹ Dương trong “Ánh hưởng của đạo đức phong kiến trong cần bộ lãnh đạo, quản lý của Việt Nam hiện nay”. Đề tài cấp bộ năm 2002 - 2003 của Viện Triết học. Học viên chính trị quốc gia Hồ Chí Minh: “Đạo đức người cắn bộ lãnh đạo chính trị trong điều kiện kinh tẻ thị trường ở Việt Nam hiện nay - thực trạng và xu hướng biển động" do PGS.TS Nguyễn Thể Kiệt làm chủ nhiệm đã tập trung làm rõ thực trạng và xu hưởng biển động của đạo đức người cán bộ lãnh đạo chính trị nước ta hiên nay, đưa ra phương hướng và những giái pháp nhằm nẵng cao phẩm chất đạo đức cho đổi ngũ cán bộ lãnh đạo chính trị theo nội dung và yêu cầu về đạo đức của đội ngũ này. Nhóm thứ te, là các luận án tiễn sỹ cũng để cập đến một số khía cạnh của Nho giáo về con người và đạo đức, sự ảnh hướng của nó ở Việt Nam như luận án “Vấn để con người trong Nho học sơ kỳ” của Nguyễn Tài Thư: luận án "Ảnh hưởng của Nho giáo đổi với chủ nghĩa yêu nước Việt Nam truyễn thống" của Trần Thị Hồng Thuỷ; luận án“Âfột số mội dung cơ bản của tư tướng Nho giáo Việt Nam théi Trần” của Vũ Văn Vinh; luận án "Quan niệm của Nho giáo nguyễn thuỷ về con người qua các quan hệ: thân, nhà, nước, thiên hạ" của Trần Đình Tháo; luận án ®Quan niệm của Nho giáo về giáo dục: cơn người và ý nghĩa của nó đối với việc giáo dục con người Việt Nam trong } công nghiệp hoá, hiện đại hoá” của Nguyễn Thị Nga đã nghiên cửu tìm hiểu những nội dung như đối tượng giáo dục, tính người, phương pháp giáo dục của Nho giáo để vận dụng vào giáo dục con người Việt Nam hiện nay; luận án của Nguyễn Thanh Bình với để tài “Học thuyết chính trị xã hội của Nho giáo và sự thẻ hiện của nó ở Việt Nam (từ thể kỳ XI đến nữa đầu thế kỹ XIX)" đã phân tích Nho giáo với tính cách là học thuyết chính trị xã hội.

Tác giả đã bàn đến những vấn để của Nho giáo như con người, vai trò của con. người, xã hội lý tưởng, đề cập đến nhân, lễ, chính danh, những chuẩn mực. đạo đức duicdi nhìn ở góc độ chính trị - xã hội. Ngoài ra liên quan đến để tài luận văn còn có nhiều luận án tiến sĩ, luận văn thạc sĩ triết học, các bài viết trên các tạp chí gẫn đây bàn vẻ Nho giáo và ảnh hướng của nó ở Việt Nam như: “?ruyễn thẳng Nho giáo và việc xây dựng con người trong giai đoạn mới” của GS Nguyễn Tài Thư: "Từ quan niệm phẩm chất kẻ trị dân của Không Mạnh đến tư tưởng về đạo đức người cắn bộ cách mạng của Hỗ Chí Minh" tủa PGS.TS Nguyễn Thị Nga: "Phuyết Đức trị của Không Tứ và ảnh hưởng của nó với phương thức quản lý xã hội ở Việt Nam hiện nay” của Nguyễn Quốc Đoàn:“Bàn thêm tư tưởng về Nhân của Khẳng Tứ qua Luận Ngữ" của Trần Ngọc Ánh: “Đường lỗi đức trị của Nho giáo - Từ Không Tử đến Mạnh Ti" của Nguyễn Thị Kim Bình.

Bên cạnh đó, khi nghiên cứu về đội ngũ cán bộ và công tác cần bộ của thành phố Đà Nẵng đã có các bài viết nghiên cứu như: “Công tác cán bộ trẻ của Thành ủy Đà Nẵng” của Lê Văn Rì; “Đà Nẵng - Đột phá vẻ công tác cán bộ" của Anh Quân; "Công tác cán bộ trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của Thành phổ Đà Nẵng” của Đặng Công Ngữ, "Đà Nẵng nâng cao hiệu quả học tập và làm theo tắm gương đạo đức Hỗ Chí Minh" của Trần Thọ,. Qua các công trình nghiên cứu nêu trên, chúng ta thấy các nhà khoa học đã có nhiều đóng góp quý giá trong việc khẳng định những giá trị to lớn của Nho giáo: những ảnh hướng của Nho giáo ở Việt Nam. Do đó, góp phần làm cơ sở cho các công trình nghiên cứu tiếp tục sau này và cũng là cơ sở khoa. học cho việc nghiền cửu của luận vẫn này.

CHUONG 1 NHO GIAO VA QUAN NIEM CUA NHO GIAO VE DAO ĐỨC NGƯỜI CÀM QUYEN 1.1, KHÁI QUÁT VẺ NHO GIÁO VÀ TƯ TƯỞNG CỦA NHO GIÁO 'VỀ ĐẠO ĐỨC NGƯỜI CẢM QUYEN 1. Quá trình hình thành và phát triển. Nho giáo là một tròng những học thuyết có sức sống mãnh liệt và lâu dài trong lịch sử tư tưởng của nhân loại. Nó đã vượt qua nhiều thử thách của.

không gian và thời gian để trường tổn cho đến tân ngày nay. Những tư tưởng của Nho giáo đã được cả thể giới quan tâm nghiên cứu. Hệ tư tướng Nho giáo là hệ tư tướng thông trị xã hội phong kiển Trung Quốc trong hau hét ede giai đoạn phát triển của quốc gia phong kiến này, Nho giáo xuất hiện vào khoảng thé ky thứ VI trước công nguyên. Trong quá trình tồn tại và phát triển, từ nhà Hán đến nhà Thanh, Nho giáo là hệ tư tướng thống trị xã hội.

Nho giáo nguyên thủy hay còn gọi Nho giáo thời kỳ “Không - Mạnh”. Nho giáo được Không Từ lập ra thời Xuân Thu. Học thuyết của ông được Mạnh Tử và Tuân Từ tiếp tục hoàn thiện ở thời Chiến Quốc và nó chỉ thực sự trở thành tư tưởng thống trị phải kế từ Đồng Trọng Thư trở đi. Không Tử được các học trò tôn xưng là bậc “chí thánh tiên sư, vạn thể sư bi.

Mạnh Từ cũng được tôn xưng là bậc “nhị thánh" của Nho giáo. Trãi qua nhiều nỗ. lực của giai cắp thông trị và sĩ phu thời Hán, tư tưởng Nho gia của Không Tir mới trở thành tư tưởng chính thông cho nhà nước phong kiến Trung Hoa. Từ đây, “tư tưởng Không - Mạnh” mới hình thành nên hai khái niệm Nho giáo va Nho gia.

Nho gia mang tính học thuật. Còn Nho giáo ít nhiều có tính chất tôn giáo. Ở Nho giáo, văn miếu trở thành thánh đường và Khổng Từ trở thành giáo chủ, giáo lý chính là các tín điểu mà các nhà Nho cần phải thực hành.