Luận văn thạc sĩ về tri thức Việt Nam đối diện với văn minh phương Tây trong thời kỳ Pháp thuộc

Khám phá luận văn thạc sĩ về tri thức Việt Nam đối diện với văn minh phương Tây trong thời kỳ Pháp thuộc, phân tích và đánh giá sâu sắc.

• Tác giả: Trần Viết Nghĩa
• Người hướng dẫn: PGS.TS Phạm Xanh
• Trường học: Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn - Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Lịch sử Việt Nam cận hiện đại
• Đề tài: Trí thức Việt Nam đối diện với văn minh phương Tây thời Pháp thuộc
• Loại tài liệu: Luận án Tiến sĩ Lịch sử
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG PHẢN ỨNG BAN ĐẦU VỚI VĂN MINH PHƯƠNG TÂY CỦA TRÍ THỨC NHO HỌC VIỆT NAM NỬA CUỐI THẾ KỶ XIX
• 1.1. Khái niệm trí thức, văn hoá và văn minh
• 1.2. Khái niệm Trí thức
• 1.3. Khái niệm Văn hoá
• 1.4. Khái niệm Văn minh
• 1.5. Tiếp xúc với văn minh phương Tây trước khi Pháp xâm lược
• 1.5.1. Qua con đường quan hệ thương mại
• 1.5.2. Qua con đường truyền bá Kitô giáo
• 1.5.3. Chệch đổi văn minh phương Tây
• 1.5.4. Phản nhân sức mạnh kỹ thuật phương Tây
• 1.5.5. Chệch đổi Kitô giáo
• 1.5.6. Phản đối lối sống phương Tây
• 1.5.7. Tiếp nhận văn minh phương Tây
• 1.6. Tiếp nhận trên cơ sở duy tân đất nước
• 1.6.1. Tiếp nhận trên cơ sở vọng bản
• 1.6.2. Tiếp nhận trên cơ sở dung hoà xung đột Đông - Tây
• 1.7. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: NHỮNG ĐIỀU KIỆN MỚI CHO SỰ TIẾP NHẬN VĂN MINH PHƯƠNG TÂY Ở VIỆT NAM ĐẦU THẾ KỶ XX
• 2.1. Chính sách văn hoá của thực dân Pháp
• 2.1.1. Tổng quan về chính sách văn hoá của Pháp
• 2.1.2. Chính sách văn hoá của một số viên Toàn quyền Đông Dương
• 2.2. Sự du nhập và ảnh hưởng của Tân văn, Tân thư vào Việt Nam
• 2.3. Tân văn, Tân thư với công cuộc cải cách ở Nhật Bản và Trung Hoa
• 2.4. Sự du nhập và ảnh hưởng của Tân văn, Tân thư vào Việt Nam
• 2.5. Sự ra đời của các thể loại kiểu phương Tây
• 2.6. Sự phát triển mạnh mẽ của báo chí
• 2.7. Sự ra đời và phát triển của báo chí Việt Nam
• 2.8. Một số tờ báo có giá trị văn hoá tiêu biểu
• 2.9. Sự hình thành tầng lớp trí thức Tây học
• 2.10. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: SỰ TIẾP NHẬN VĂN MINH PHƯƠNG TÂY CỦA NHỮNG NHÀ NHO CẬP TIẾN VIỆT NAM TRONG NHỮNG NĂM ĐẦU THẾ KỶ XX
• 3.1. Vấn đề đổi mới tư duy
• 3.2. Nhận thức về văn minh Đông - Tây
• 3.3. Sự cần thiết phải duy tân đất nước
• 3.4. Phân phận Nho giáo
• 3.5. Những biện pháp chiến lược duy tân đất nước
• 3.6. Môi trường Tây học
• 3.7. Chọn hướng thực nghiệp
• 3.8. Thay đổi lối sống
• 3.9. Tiểu kết chương 3
• 4. CHƯƠNG 4: TRÍ THỨC TÂY HỌC VỚI TƯ TƯỞNG TIẾP BIẾN VĂN MINH PHƯƠNG TÂY TRONG NỬA ĐẦU THẾ KỶ XX
• 4.1. Thêm định lại văn hoá truyền thống
• 4.2. Bài trừ hủ tục
• 4.3. Bảo tồn di sản văn hoá dân tộc
• 4.4. Sự cao văn minh phương Tây
• 4.5. Vấn đề tiếp biến văn minh phương Tây
• 4.6. Chệch dạng văn hoá văn hoá
• 4.7. Phân phần mặt trái của văn minh phương Tây
• 4.8. Phân phần tư tưởng lai căng, vọng bản
• 4.9. Dung hoà, dung hoá và dung hợp văn minh phương Tây
• 4.10. Chấp nhận cầu hoá
• 4.11. Sự hình thành và phát triển văn hoá Mácxít
• 4.12. Nguyên lý Quốc và sự lựa chọn văn hoá Mác xít
• 4.13. Sự phát triển văn hoá Mácxít thời kì 1930-1945
• 4.14. Tiểu kết chương 4
• DANH MỤC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về tri thức Việt Nam và văn minh phương Tây thời Pháp thuộc

Thời kỳ Pháp thuộc (1858-1945) là một giai đoạn quan trọng trong lịch sử Việt Nam, khi tri thức Việt Nam tiếp xúc và tương tác với văn minh phương Tây. Sự giao thoa này không chỉ ảnh hưởng đến văn hóa, giáo dục mà còn định hình tư duy và nhận thức của người Việt Nam. Trong bối cảnh đó, tri thức Việt Nam đã có những phản ứng đa dạng, từ việc tiếp thu, học hỏi đến việc phản kháng và bảo tồn giá trị văn hóa truyền thống.

1.1. Khái niệm tri thức Việt Nam trong bối cảnh lịch sử

Tri thức Việt Nam trong thời kỳ này được hiểu là những hiểu biết, kinh nghiệm và giá trị văn hóa của người Việt, được hình thành qua nhiều thế kỷ. Sự tiếp xúc với văn minh phương Tây đã tạo ra những biến đổi trong cách nhìn nhận và ứng xử của trí thức Việt Nam đối với các vấn đề xã hội, chính trị và văn hóa.

1.2. Văn minh phương Tây và ảnh hưởng đến Việt Nam

Văn minh phương Tây, với những thành tựu về khoa học, công nghệ và tư tưởng, đã có tác động mạnh mẽ đến xã hội Việt Nam. Sự du nhập của các giá trị phương Tây đã làm thay đổi cách thức giáo dục, tư duy và lối sống của người dân Việt Nam, tạo ra những thách thức và cơ hội mới.

II. Những thách thức đối với tri thức Việt Nam trong thời kỳ Pháp thuộc

Trong bối cảnh thực dân Pháp xâm lược, tri thức Việt Nam phải đối mặt với nhiều thách thức lớn. Sự áp đặt của văn minh phương Tây không chỉ làm suy yếu các giá trị văn hóa truyền thống mà còn tạo ra những mâu thuẫn trong tư tưởng và hành động của trí thức Việt Nam.

2.1. Sự xung đột giữa văn hóa truyền thống và văn minh phương Tây

Sự xung đột này thể hiện rõ qua việc nhiều trí thức Việt Nam cảm thấy bị áp lực khi phải lựa chọn giữa việc bảo tồn văn hóa truyền thống và việc tiếp thu các giá trị mới từ phương Tây. Điều này dẫn đến những cuộc tranh luận sôi nổi trong giới trí thức về hướng đi của dân tộc.

2.2. Tác động của thực dân đến giáo dục và tri thức

Chính sách giáo dục của thực dân Pháp đã tạo ra một hệ thống giáo dục mới, nhưng đồng thời cũng làm mất đi nhiều giá trị văn hóa truyền thống. Nhiều trí thức đã phải đấu tranh để bảo vệ và phát triển tri thức Việt Nam trong bối cảnh này.

III. Phương pháp tiếp cận tri thức phương Tây của trí thức Việt Nam

Trí thức Việt Nam đã áp dụng nhiều phương pháp khác nhau để tiếp cận tri thức phương Tây. Những phương pháp này không chỉ giúp họ học hỏi mà còn tạo ra những cách nhìn mới về văn hóa và xã hội.

3.1. Tiếp thu tri thức qua giáo dục

Nhiều trí thức đã tìm cách học hỏi từ các trường học phương Tây, nơi mà họ có thể tiếp cận với những kiến thức mới. Hệ thống giáo dục này đã giúp họ mở rộng tầm nhìn và hiểu biết về thế giới bên ngoài.

3.2. Giao lưu văn hóa và học thuật

Sự giao lưu văn hóa giữa Việt Nam và phương Tây diễn ra qua nhiều hình thức, từ việc dịch thuật sách vở đến việc tổ chức các hội thảo, diễn đàn học thuật. Những hoạt động này đã tạo ra một không gian để trí thức Việt Nam có thể trao đổi và học hỏi lẫn nhau.

IV. Ứng dụng tri thức phương Tây trong thực tiễn Việt Nam

Tri thức phương Tây đã được ứng dụng vào nhiều lĩnh vực trong xã hội Việt Nam, từ giáo dục, y tế đến kinh tế và chính trị. Những ứng dụng này không chỉ giúp cải thiện đời sống mà còn tạo ra những thay đổi lớn trong cấu trúc xã hội.

4.1. Cải cách giáo dục và đào tạo

Sự tiếp thu tri thức phương Tây đã dẫn đến những cải cách trong hệ thống giáo dục Việt Nam. Nhiều trường học mới được thành lập, áp dụng phương pháp giảng dạy hiện đại, giúp nâng cao chất lượng giáo dục.

4.2. Ảnh hưởng đến phong trào yêu nước

Tri thức phương Tây đã góp phần thúc đẩy phong trào yêu nước tại Việt Nam. Nhiều trí thức đã sử dụng những kiến thức và tư tưởng mới để kêu gọi sự đoàn kết và đấu tranh cho độc lập dân tộc.

V. Kết luận và tương lai của tri thức Việt Nam

Tri thức Việt Nam trong thời kỳ Pháp thuộc đã trải qua nhiều biến đổi và thách thức. Tuy nhiên, những giá trị văn hóa truyền thống vẫn được bảo tồn và phát triển. Tương lai của tri thức Việt Nam sẽ tiếp tục được định hình bởi sự giao thoa giữa các nền văn minh.

5.1. Bảo tồn và phát triển văn hóa truyền thống

Việc bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống là rất quan trọng trong bối cảnh hiện đại. Tri thức Việt Nam cần phải tìm cách kết hợp giữa truyền thống và hiện đại để phát triển bền vững.

5.2. Hướng tới một nền văn hóa đa dạng

Tương lai của tri thức Việt Nam sẽ là sự kết hợp giữa các giá trị văn hóa khác nhau. Sự đa dạng này sẽ tạo ra một nền văn hóa phong phú, giúp Việt Nam hội nhập tốt hơn vào cộng đồng quốc tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

§¹i häc quèc gia hµ néi tr-êng ®¹i häc khoa häc x· héi vµ nh©n v¨n TrÇn ViÕt nghÜa TrÝ thøc viÖt nam ®èi diÖn víi v¨n minh ph-¬ng t©y thêi ph¸p thuéc LuËn ¸n tiÕn sÜ lÞch sö Hµ Néi, 2011 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] §¹i häc quèc gia hµ néi tr-êng ®¹i häc khoa häc x· héi vµ nh©n v¨n TrÇn ViÕt nghÜa TrÝ thøc viÖt nam ®èi diÖn víi v¨n minh ph-¬ng t©y thêi ph¸p thuéc Chuyªn ngµnh: LÞch sö viÖt nam cËn hiÖn ®¹i M· sè: 62.05 LuËn ¸n tiÕn sÜ lÞch sö Ng-êi h-íng dÉn khoa häc: PGS.TS Ph¹m Xanh Hµ Néi, 2011 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Lêi Cam ®oan T«i xin cam ®oan nh÷ng néi dung trong luËn ¸n lµ s¶n phÈm lµm viÖc cña b¶n th©n t«i th«ng qua s-u tÇm, ®äc, nghiªn cøu vµ ph©n tÝch nguån tµi liÖu, kh«ng sao chÐp bÊt kú mét c«ng tr×nh nghiªn cøu nµo. C¸c sè liÖu, kÕt qu¶ nªu trong luËn ¸n lµ trung thùc vµ cã nguån gèc xuÊt xø râ rµng. T«i xin chÞu mäi tr¸ch nhiÖm vÒ néi dung trong LuËn ¸n cña m×nh. Hµ Néi, 2011 Nghiªn cøu sinh TrÇn ViÕt NghÜa 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Môc lôc Trang Më ®Çu.

T×nh h×nh nghiªn cøu. §èi t-îng vµ ph¹m vi nghiªn cøu. Môc ®Ých nghiªn cøu. C¬ së lý luËn, nguån t- liÖu vµ ph-¬ng ph¸p nghiªn cøu.

Nh÷ng ®ãng gãp khoa häc cña luËn ¸n. Bè côc cña luËn ¸n. Nh÷ng ph¶n øng ban ®Çu víi v¨n minh ph-¬ng T©y cña trÝ thøc Nho häc ViÖt Nam nöa cuèi thÕ kû XIX. Kh¸i niÖm TrÝ thøc, V¨n ho¸ vµ V¨n minh.

Kh¸i niÖm TrÝ thøc. Kh¸i niÖm V¨n ho¸. Kh¸i niÖm V¨n minh. TiÕp xóc víi v¨n minh ph-¬ng T©y tr-íc khi Ph¸p x©m l-îc.

Qua con ®-êng quan hÖ th-¬ng m¹i. Qua con ®-êng truyÒn b¸ Kit« gi¸o. Chèng ®èi v¨n minh ph-¬ng T©y. Phñ nhËn søc m¹nh kü thuËt ph-¬ng T©y.

Chèng ®èi Kit« gi¸o. Ph¶n ®èi lèi sèng ph-¬ng T©y. TiÕp nhËn v¨n minh ph-¬ng T©y. 44 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

TiÕp nhËn trªn c¬ së duy t©n ®Êt n-íc. TiÕp nhËn trªn c¬ së vong b¶n. TiÕp nhËn trªn c¬ së dung hoµ xung ®ét §«ng- T©y. 56 TiÓu kÕt ch-¬ng 1.

Nh÷ng ®iÒu kiÖn míi cho sù tiÕp nhËn v¨n minh ph-¬ng T©y ë ViÖt Nam ®Çu thÕ kû XX. ChÝnh s¸ch v¨n ho¸ cña thùc d©n Ph¸p. Tæng quan vÒ chÝnh s¸ch v¨n ho¸ cña Ph¸p. ChÝnh s¸ch v¨n ho¸ cña mét sè viªn Toµn quyÒn §«ng D-¬ng.

Sù du nhËp vµ ¶nh h-ëng cña T©n v¨n, T©n th- vµo ViÖt Nam. T©n v¨n, T©n th- víi c«ng cuéc c¶i c¸ch ë NhËt B¶n vµ Trung Hoa. Sù du nhËp vµ ¶nh h-ëng cña T©n v¨n, T©n th- vµo ViÖt Nam. Sù ra ®êi cña c¸c ®« thÞ kiÓu ph-¬ng T©y.

Sù ph¸t triÓn m¹nh mÏ cña b¸o chÝ. Sù ra ®êi vµ ph¸t triÓn cña b¸o chÝ ViÖt Nam. Mét sè tê b¸o cã gi¸ trÞ v¨n ho¸ tiªu biÓu. Sù h×nh thµnh tÇng líp trÝ thøc T©y häc.

91 TiÓu kÕt ch-¬ng 2. Sù tiÕp nhËn v¨n minh ph-¬ng T©y cña nh÷ng nhµ nho cÊp tiÕn ViÖt Nam trong nh÷ng n¨m ®Çu thÕ kû XX. VÊn ®Ò ®æi míi t- duy. NhËn thøc vÒ v¨n minh §«ng- T©y.

Sù cÇn thiÕt ph¶i duy t©n ®Êt n-íc. Phª ph¸n Nho gi¸o. 107 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Nh÷ng biÖn ph¸p chiÕn l-îc duy t©n ®Êt n-íc.

Më tr-êng T©y häc. ChÊn h-ng thùc nghiÖp. Thay ®æi lèi sèng. 128 TiÓu kÕt ch-¬ng 3.

TrÝ thøc T©y häc víi t- t-ëng tiÕp biÕn v¨n minh ph-¬ng T©y. ThÈm ®Þnh l¹i v¨n ho¸ truyÒn thèng. Bµi trõ hñ tôc. B¶o tån di s¶n v¨n ho¸ d©n téc.

§Ò cao v¨n minh ph-¬ng T©y. VÊn ®Ò tiÕp biÕn v¨n minh ph-¬ng T©y. Chèng ®ång ho¸ v¨n ho¸. Phª ph¸n mÆt tr¸i cña v¨n minh ph-¬ng T©y.

Phª ph¸n t- t-ëng lai c¨ng, vong b¶n. Dung hoµ, dung ho¸ vµ dung hîp v¨n minh ph-¬ng T©y. ChÊp nhËn ¢u ho¸. Sù h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn v¨n ho¸ M¸cxÝt.

NguyÔn ¸i Quèc vµ sù lùa chän v¨n ho¸ M¸c xÝt. Sù ph¸t triÓn v¨n ho¸ M¸cxÝt thêi kú 1930- 1945. 167 TiÓu kÕt ch-¬ng 4. 176 Danh môc c«ng tr×nh ®· c«ng bè cña t¸c gi¶…………………… 183 Tµi liÖu tham kh¶o.

184 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Më ®Çu 1. Lý do chän ®Ò tµi TiÕp xóc v¨n ho¸ §«ng- T©y ë ViÖt Nam thêi Ph¸p thuéc (1858- 1945) lµ mét vÊn ®Ò réng lín, mét giai ®o¹n quan träng trong lÞch sö v¨n ho¸ ViÖt Nam. TiÕp xóc v¨n ho¸ §«ng- T©y ph¶n ¸nh nh÷ng néi dung ®a d¹ng, phong phó, nh-ng còng mu«n phÇn phøc t¹p. V× vËy t×m hiÓu vÊn ®Ò tiÕp xóc v¨n ho¸ §«ng- T©y sÏ gãp phÇn lµm s¸ng tá thªm mét giai ®o¹n quan träng trong lÞch sö v¨n ho¸ ViÖt Nam.

V¨n ho¸ ph-¬ng T©y víi søc m¹nh vµ tÝnh ®¹i diÖn cña nÒn v¨n minh c«ng nghiÖp khi x©m nhËp vµo ViÖt Nam ®· lµm cho x· héi ViÖt Nam bÞ chao ®¶o vµ biÕn ®éng m¹nh. Mét x· héi vèn dùa trªn b¶n thÓ cña nÒn v¨n minh n«ng nghiÖp víi yÕu tè tÜnh t¹i cña ph-¬ng §«ng khi buéc ph¶i tiÕp xóc víi nÒn v¨n minh c«ng nghiÖp víi yÕu tè ®éng cña ph-¬ng T©y trong m«i tr-êng c-ìng bøc ®· t¹o ra nh÷ng ®é chªnh lÖch lín kh«ng thÓ thu hÑp kho¶ng c¸ch trong mét thêi gian ng¾n ®-îc. Điều nµy ®· lµm cho ®êi sèng sinh ho¹t v¨n ho¸ cña ng-êi ViÖt Nam cã nhiÒu x¸o trén vµ thay ®æi, tõ ®ã lµm n¶y sinh nh÷ng th¸i ®é øng xö kh¸c nhau ®èi víi v¨n minh ph-¬ng T©y, nhÊt lµ trong ®éi ngò trÝ thøc. Cã nh÷ng trÝ thøc quyÕt t©m bµi b¸c v¨n minh ph-¬ng T©y, quyÕt gi÷ g×n v¨n ho¸ truyÒn thèng, và quyÕt chiÕn víi kÎ thï ®Ó b¶o vÖ ®éc lËp téc.

Cã nh÷ng trÝ thøc bÞ cho¸ng ngîp tr-íc søc m¹nh cña văn minh ph-¬ng T©y, nªn cã t- t-ëng ®Çu hµng, lai c¨ng vµ vong b¶n. Mét bé phËn trÝ thøc kh¸c tá ra tØnh t¸o h¬n. Hä nhËn thÊy tr-íc m¾t ng-êi ViÖt Nam ch-a thÓ ®¸nh th¾ng ng-êi Ph¸p b»ng qu©n sù v× hä m¹nh h¬n ta. §Ó d©n téc tån t¹i vµ ph¸t triÓn th× ph-¬ng c¸ch tèt nhÊt lµ häc hái v¨n minh cña kÎ ®ang thèng trÞ m×nh.

Häc kÎ thï lµ ®Ó ®¸nh ®uæi kÎ thï. Nh-ng häc hái kÎ thï nh- thÕ nµo ®©y vµ gi¶i ph¸p øng xö nµo lµ thÝch hîp ®Ó gi¶i quyÕt t×nh tr¹ng xung ®ét v¨n ho¸ §«ng- T©y? §ã lµ c¶ mét bµi to¸n nan gi¶i lín buéc giíi trÝ thøc ViÖt Nam ph¶i ®i t×m lêi gi¶i ®¸p. Sau nµy thùc tÕ c¸ch m¹ng ViÖt Nam ®· chøng minh rằng con đ-êng trÝ thøc ViÖt Nam ®Õn víi v¨n minh ph-¬ng T©y còng chÝnh lµ con ®-êng ®Ó hä ®¸nh th¾ng 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] thực dân ph-¬ng T©y. Th¸i ®é øng xö cña giíi trÝ thøc đối với văn minh phương Tây v× thÕ mµ cã liên quan chÆt chÏ đến vấn đề đấu tranh giải phóng dân tộc ở Việt Nam.

Cã tÇm quan träng nh- vËy, nh-ng viÖc nghiªn cøu vÒ nh÷ng th¸i ®é øng xö cña trÝ thøc ViÖt Nam ®èi víi v¨n minh ph-¬ng T©y thêi Ph¸p thuéc ch-a nhiÒu vµ ch-a t-¬ng xøng. V× vËy t«i đã lùa chän ®Ò tµi “TrÝ thøc ViÖt Nam ®èi diÖn víi v¨n minh ph-¬ng thêi Ph¸p thuéc” lµm luËn ¸n tiÕn sÜ sö häc víi môc ®Ých t×m hiÓu s©u s¾c h¬n vÒ nh÷ng th¸i ®é øng xö cña trÝ thøc ViÖt Nam khi ph¶i ®èi diÖn víi v¨n minh ph-¬ng T©y, qua ®ã ®¸nh gi¸ vai trß cña ng-êi trÝ thøc ®èi víi nhiÖm vô x©y dùng vµ b¶o vÖ Tæ quèc, trong ®ã x©y dùng mét nÒn v¨n ho¸ ViÖt Nam míi còng lµ mét néi dung quan träng. T×nh h×nh nghiªn cøu Cho ®Õn nay ®· cã kh¸ nhiÒu c«ng tr×nh nghiªn cøu vÒ trÝ thøc ViÖt Nam trong thêi kú lÞch sö cËn ®¹i. Nh÷ng c«ng tr×nh nµy cã thÓ chia thµnh c¸c nhãm nh- sau: TrÝ thøc víi vÊn ®Ò gi¶i phãng d©n téc; TrÝ thøc víi sù nghiÖp ph¸t triÓn gi¸o dôc; TrÝ thøc víi khoa häc kü thuËt; TrÝ thøc víi kinh tÕ; TrÝ thøc víi v¨n ho¸, v.v… Nh÷ng c«ng tr×nh nµy chñ yÕu giíi thiÖu nh÷ng ®ãng gãp cña nh÷ng c¸ nh©n hay nhãm trÝ thøc trong tõng lÜnh vùc cô thÓ.

Ch-a cã nhiÒu nh÷ng c«ng tr×nh mang tÝnh tæng hîp, ®¸nh gi¸ chung vÒ trÝ thøc ViÖt Nam thêi cËn ®¹i. Nh÷ng c«ng tr×nh nghiªn cøu vÒ trÝ thøc víi v¨n ho¸ ViÖt Nam thời cËn ®¹i tuy kh¸ nhiÒu, nh-ng hÇu nh- ch-a cã c«ng tr×nh nghiªn cøu chuyªn s©u nµo vÒ th¸i ®é øng xö cña trÝ thøc ®èi víi v¨n minh ph-¬ng T©y. NhiÒu c«ng tr×nh nghiªn cøu vÒ ng«n ng÷, ch÷ viÕt, v¨n häc, héi ho¹, ©m nh¹c, nhiÕp ¶nh, ®iÖn ¶nh, kÞch nãi, v.v… trong thêi kú nµy cã ph¶n ¸nh th¸i ®é cña ng-êi trÝ thøc ViÖt Nam ®èi víi v¨n minh ph-¬ng T©y. Nh-ng v× ®Ò cËp ®Õn nh÷ng vÊn ®Ò cô thÓ vµ trong mét ph¹m vi hÑp nªn néi dung cña c¸c c«ng tr×nh ®ã ch-a ph¶n ¸nh hÕt ®-îc nh÷ng s¾c th¸i t- t-ëng chñ ®¹o cña trÝ thøc ViÖt Nam khi ph¶i ®èi diÖn víi v¨n minh ph-¬ng T©y.

Tuy nhiªn, còng cã mét sè c«ng tr×nh nghiªn cøu cã ®Ò cËp cô thÓ h¬n ®Õn nh÷ng th¸i ®é øng xö cña trÝ thøc ViÖt Nam ®èi víi v¨n minh ph-¬ng T©y thêi cËn ®¹i, tiªu biÓu nh- sau: 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] N¨m 1938, häc gi¶ §µo Duy Anh xuÊt b¶n cuèn s¸ch ViÖt Nam v¨n ho¸ sö c-¬ng. Cuèn s¸ch nµy ®Ò cËp ®Õn nhiÒu lÜnh vùc v¨n ho¸ cô thÓ. Mçi vÊn ®Ò ®-îc tr×nh bµy ng¾n gän vµ dÔ hiÓu. Trong cuèn s¸ch, häc gi¶ §µo Duy Anh ®· nªu ¶nh h-ëng cña v¨n minh ph-¬ng T©y ®Õn v¨n ho¸ ViÖt Nam trong nh÷ng lÜnh vùc cô thÓ, ph©n tÝch nh÷ng ®iÓm m¹nh vµ ®iÓm yÕu cña hai nÒn v¨n minh ph-¬ng §«ng vµ ph-¬ng T©y, vµ sù yÕu thÕ cña v¨n ho¸ ViÖt Nam tr-íc sù lÊn l-ít cña v¨n minh ph-¬ng T©y.

§Æc biÖt «ng ®· nªu vµ ph©n tÝch ®-îc th¸i ®é øng xö cña mét sè ph¸i trÝ thøc ViÖt Nam ®èi víi v¨n minh ph-¬ng T©y. Ph¸i thø nhÊt lµ chèng ®èi v¨n minh ph-¬ng T©y. Ph¸i nµy chñ yÕu lµ nh÷ng v¨n th©n, sÜ phu yªu n-íc chèng thùc d©n Ph¸p x©m l-îc rÊt kÞch liÖt. Ph¸i thø hai lµ tiÕp nhËn v¨n minh ph-¬ng T©y.

Ph¸i nµy gåm nh÷ng nhµ nho cÊp tiÕn ®-îc khai s¸ng bëi nh÷ng T©n v¨n, T©n th- cña NhËt B¶n vµ Trung Hoa. Hä tr¸ch mãc thùc d©n Ph¸p ®· kh«ng muèn khai ho¸ cho ng-êi d©n ViÖt Nam. Ph¸i nh÷ng nhµ nho cÊp tiÕn ®-îc chia thµnh hai bé phËn.