Trách Nhiệm Xã Hội Của Doanh Nghiệp Trong Đại Dịch COVID-19 Tại Việt Nam

Luận văn thạc sĩ phân tích trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp trong đại dịch Covid-19 trên báo điện tử Việt Nam, cung cấp cái nhìn sâu sắc.

• Tác giả: Lưu Huỳnh Khôi Nguyên
• Người hướng dẫn: TS. Phạm Chiến Thắng
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Báo chí học
• Đề tài: Trách Nhiệm Xã Hội Của Doanh Nghiệp Trong Đại Dịch COVID-19 Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Vĩnh Long

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1.1. Lí do chọn đề tài
• 1.2. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
• 1.3. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Phương pháp nghiên cứu
• 1.6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài
• 1.7. Kết cấu Luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VẤN ĐỀ VỀ TRÁCH NHIỆM XÃ HỘI CỦA DOANH NGHIỆP TRÊN BÁO
• 1.1. Một số khái niệm liên quan
• 1.2. Một số lý thuyết sử dụng trong nghiên cứu trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp
• 1.2.1. Lý thuyết thiết lập chương trình nghị sự (Agenda setting)
• 1.2.2. Lý thuyết các thành phần có liên quan (Stakeholders Theory)
• 1.3. Tình hình về trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp ở Việt Nam hiện nay
• 1.3.1. Nhận thức của công chúng về CSR của doanh nghiệp
• 1.3.2. Mức độ quan tâm về CSR trong doanh nghiệp Việt Nam
• 1.3.3. Thực tiễn các hoạt động CSR của các doanh nghiệp trong đại dịch Covid-19
• 1.4. Quan điểm của Nhà nước đối với hoạt động truyền thông trong đại dịch
• 1.5. Vai trò của báo điện tử và yêu cầu thông tin trên báo điện tử trong vấn đề thực hiện trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp trong đại dịch
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ TRÁCH NHIỆM XÃ HỘI CỦA DOANH NGHIỆP TRONG ĐẠI DỊCH COVID-19 TRÊN BÁO ĐIỆN TỬ VIỆT NAM
• 2.1. Giới thiệu về các tờ báo điện tử được chọn để khảo sát
• 2.1.1. Báo điện tử VNEXPRESS
• 2.1.2. Báo điện tử Dân Trí
• 2.1.3. Báo điện tử Tuổi Trẻ Online
• 2.1.4. Báo điện tử Lao Động
• 2.2. Những vấn đề về trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp trong đại dịch Covid-19 trên báo điện tử
• 2.2.1. Số lượng, tần suất tin bài về vấn đề trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp trong đại dịch Covid-19 trên báo điện tử
• 2.2.2. Nội dung được đề cập trong quá trình khảo sát trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp trong đại dịch Covid-19
• 3. CHƯƠNG 3: VẤN ĐỀ ĐẶT RA ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG TRÁCH NHIỆM XÃ HỘI CỦA DOANH NGHIỆP TRONG ĐẠI DỊCH
• 3.1. Vấn đề đặt ra đối với các hoạt động CSR của doanh nghiệp trong đại dịch
• 3.2. Vấn đề tiêu chí chọn lọc tin tức về những hoạt động CSR của doanh nghiệp
• 3.3. Ý nghĩa hoạt động truyền thông về CSR của doanh nghiệp trong đại dịch
• 3.4. Giải pháp cho vấn đề truyền thông CSR của doanh nghiệp trên báo
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BIỂU BẢNG VÀ HÌNH ẢNH

Tóm tắt

I. Tổng Quan Trách Nhiệm Xã Hội Doanh Nghiệp CSR mùa COVID 19

Đại dịch COVID-19 gây ra những hậu quả nặng nề cho toàn thế giới, trong đó có Việt Nam. Doanh nghiệp Việt Nam phải đối mặt với nhiều thách thức lớn về sản xuất, kinh doanh và ổn định đời sống người lao động. Trong bối cảnh này, Trách Nhiệm Xã Hội Doanh Nghiệp (CSR COVID-19 Việt Nam) càng trở nên quan trọng. CSR không chỉ là hoạt động từ thiện mà còn là cam kết của doanh nghiệp trong việc đóng góp vào sự phát triển bền vững của xã hội. Các hoạt động CSR trong đại dịch thể hiện vai trò của doanh nghiệp trong việc hỗ trợ cộng đồng, bảo vệ người lao động và góp phần vào công cuộc phòng chống dịch bệnh. Bài viết này sẽ đi sâu vào phân tích các hoạt động CSR của doanh nghiệp Việt Nam trong đại dịch COVID-19, đánh giá hiệu quả và đưa ra các khuyến nghị để nâng cao vai trò của CSR trong tương lai.

1.1. Định Nghĩa và Tầm Quan Trọng của CSR trong Bối Cảnh Đại Dịch

Trước đây, Trách Nhiệm Xã Hội Doanh Nghiệp (CSR) thường được hiểu đơn giản là các hoạt động từ thiện, tài trợ. Tuy nhiên, định nghĩa hiện đại của CSR rộng hơn nhiều, bao gồm cả các hoạt động bảo vệ môi trường, đảm bảo quyền lợi người lao động, và đóng góp vào sự phát triển cộng đồng. Trong đại dịch COVID-19, CSR càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Nó không chỉ giúp doanh nghiệp xây dựng hình ảnh tốt đẹp mà còn góp phần vào sự ổn định và phục hồi kinh tế - xã hội. CSR trong đại dịch thể hiện sự ứng phó COVID-19 linh hoạt và đạo đức kinh doanh của doanh nghiệp, tạo dựng sự tin tưởng của khách hàng và cộng đồng.

1.2. Ảnh Hưởng của COVID 19 đến Nhận Thức về CSR của Doanh Nghiệp

Đại dịch COVID-19 đã thay đổi nhận thức của nhiều doanh nghiệp về CSR. Trước đây, một số doanh nghiệp coi CSR là chi phí, nhưng giờ đây họ nhận ra rằng CSR là một khoản đầu tư vào tương lai. Doanh nghiệp ngày càng chú trọng hơn đến các hoạt động CSR mang tính chiến lược, gắn liền với mục tiêu kinh doanh và phát triển bền vững. Các hoạt động CSR được triển khai một cách sáng tạo và linh hoạt, phù hợp với bối cảnh đại dịch. Điều này thể hiện sự trách nhiệm doanh nghiệp và hỗ trợ cộng đồng mùa dịch.

II. Thách Thức Vấn Đề CSR của Doanh Nghiệp mùa COVID 19

Mặc dù các doanh nghiệp Việt Nam đã có nhiều nỗ lực trong việc thực hiện CSR trong đại dịch COVID-19, nhưng vẫn còn tồn tại nhiều thách thức. Một số doanh nghiệp chưa nhận thức đầy đủ về tầm quan trọng của CSR hoặc thiếu nguồn lực để thực hiện các hoạt động CSR hiệu quả. Việc truyền thông về các hoạt động CSR còn hạn chế, dẫn đến việc CSR chưa được lan tỏa rộng rãi trong cộng đồng. Ngoài ra, còn có tình trạng một số doanh nghiệp lợi dụng CSR để đánh bóng tên tuổi, gây mất niềm tin trong công chúng. Theo nghiên cứu của Lưu Huỳnh Khôi Nguyên, "trong thời gian từ khi xuất hiện Covid-19 (12/2019) đến nay, các công trình nghiên cứu về trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp ở Việt Nam chủ yếu xuất hiện ở các lĩnh vực kinh tế, triết học, xã hội học...rất ít các bài viết nghiên cứu trên lĩnh vực báo chí truyền thông."

2.1. Rào Cản về Nguồn Lực và Nhận Thức của Doanh Nghiệp về CSR

Nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ, gặp khó khăn về nguồn lực tài chính và nhân sự để thực hiện các hoạt động CSR quy mô lớn. Bên cạnh đó, nhận thức về CSR của một số doanh nghiệp còn hạn chế, coi CSR là hoạt động tùy chọn, không mang lại lợi ích kinh doanh trực tiếp. Việc thiếu kiến thức và kỹ năng về CSR cũng là một rào cản lớn. Doanh nghiệp cần được đào tạo và hướng dẫn về cách xây dựng và triển khai các chương trình CSR hiệu quả, mang lại lợi ích cho cả doanh nghiệp và cộng đồng. Doanh nghiệp cần nhận thức rõ vai trò của doanh nghiệp trong COVID-19

2.2. Khó Khăn trong Truyền Thông và Đánh Giá Hiệu Quả CSR

Việc truyền thông về các hoạt động CSR còn nhiều hạn chế. Nhiều doanh nghiệp chưa biết cách kể câu chuyện CSR của mình một cách hấp dẫn và hiệu quả. Việc đánh giá hiệu quả của các hoạt động CSR cũng là một thách thức lớn. Doanh nghiệp cần xây dựng các tiêu chí và phương pháp đánh giá phù hợp để đo lường tác động của CSR đối với cộng đồng và doanh nghiệp. Việc truyền thông CSR trong COVID-19 cần đảm bảo tính minh bạch và trung thực, tránh gây phản cảm trong dư luận.

III. Hướng Dẫn Cách Doanh Nghiệp Thực Hiện CSR Hiệu Quả mùa Dịch

Để thực hiện CSR hiệu quả trong đại dịch COVID-19, doanh nghiệp cần có một chiến lược rõ ràng, phù hợp với nguồn lực và mục tiêu kinh doanh. Chiến lược CSR cần tập trung vào các hoạt động hỗ trợ cộng đồng phòng chống dịch bệnh, bảo vệ người lao động và đảm bảo hoạt động sản xuất kinh doanh an toàn. Doanh nghiệp cần xây dựng mối quan hệ tốt đẹp với các bên liên quan, bao gồm chính quyền địa phương, tổ chức xã hội và cộng đồng. Việc truyền thông về các hoạt động CSR cần được thực hiện một cách minh bạch và trung thực, tránh gây hiểu lầm hoặc phản cảm. Các hoạt động CSR cần được đánh giá và đo lường hiệu quả để đảm bảo mang lại lợi ích thiết thực cho cộng đồng và doanh nghiệp.

3.1. Xây Dựng Chiến Lược CSR Phù Hợp với Bối Cảnh Đại Dịch

Chiến lược CSR cần được xây dựng dựa trên sự hiểu biết sâu sắc về bối cảnh đại dịch và nhu cầu của cộng đồng. Doanh nghiệp cần xác định rõ mục tiêu CSR, đối tượng hưởng lợi và các hoạt động CSR cụ thể. Chiến lược CSR cần phù hợp với nguồn lực của doanh nghiệp và gắn liền với mục tiêu kinh doanh. Ví dụ, doanh nghiệp có thể hỗ trợ các bệnh viện dã chiến, cung cấp trang thiết bị y tế, hoặc tổ chức các chương trình tiêm chủng cho người lao động và cộng đồng. Doanh nghiệp cũng nên xem xét chính sách CSR mùa dịch.

3.2. Tăng Cường Hợp Tác với Các Bên Liên Quan

Để thực hiện CSR hiệu quả, doanh nghiệp cần tăng cường hợp tác với các bên liên quan, bao gồm chính quyền địa phương, tổ chức xã hội, cộng đồng và các doanh nghiệp khác. Hợp tác giúp doanh nghiệp huy động nguồn lực, chia sẻ kinh nghiệm và nâng cao hiệu quả của các hoạt động CSR. Doanh nghiệp có thể tham gia vào các chương trình CSR do chính quyền địa phương hoặc các tổ chức xã hội phát động, hoặc tự tổ chức các chương trình CSR riêng. Hợp tác giúp doanh nghiệp xây dựng mối quan hệ tốt đẹp với các bên liên quan và tạo dựng uy tín trong cộng đồng. Điều này giúp tăng cường CSR và sự tin tưởng của khách hàng trong COVID-19.

IV. Kinh Nghiệm Bài Học Thành Công CSR Doanh Nghiệp mùa COVID 19

Nhiều doanh nghiệp Việt Nam đã có những thành công đáng kể trong việc thực hiện CSR trong đại dịch COVID-19. Các doanh nghiệp đã có những đóng góp quan trọng trong việc hỗ trợ cộng đồng phòng chống dịch bệnh, bảo vệ người lao động và đảm bảo hoạt động sản xuất kinh doanh an toàn. Những thành công này cho thấy rằng CSR không chỉ là trách nhiệm mà còn là cơ hội để doanh nghiệp tạo dựng giá trị và phát triển bền vững. Các kinh nghiệm CSR COVID-19 này là những bài học quý giá cho các doanh nghiệp khác trong việc xây dựng và triển khai các chương trình CSR hiệu quả.

4.1. Các Hoạt Động CSR Tiêu Biểu Của Doanh Nghiệp Việt Nam

Các doanh nghiệp Việt Nam đã triển khai nhiều hoạt động CSR đa dạng và sáng tạo trong đại dịch COVID-19. Một số doanh nghiệp đã ủng hộ hàng tỷ đồng cho quỹ phòng chống dịch bệnh, cung cấp trang thiết bị y tế cho các bệnh viện dã chiến, hoặc tổ chức các chương trình tiêm chủng cho người lao động và cộng đồng. Các doanh nghiệp khác đã hỗ trợ người lao động bị mất việc làm, cung cấp thực phẩm và nhu yếu phẩm cho người nghèo, hoặc tổ chức các hoạt động tình nguyện giúp đỡ cộng đồng. Điều này thể hiện sự đóng góp của doanh nghiệp trong COVID-19.

4.2. Tác Động của Hoạt Động CSR Đến Uy Tín và Thương Hiệu Doanh Nghiệp

Các hoạt động CSR đã có tác động tích cực đến uy tín và thương hiệu của doanh nghiệp. Doanh nghiệp được cộng đồng đánh giá cao về tinh thần trách nhiệm và sự đóng góp vào xã hội. Uy tín và thương hiệu của doanh nghiệp được củng cố, tạo lợi thế cạnh tranh trên thị trường. CSR cũng giúp doanh nghiệp thu hút và giữ chân nhân tài, nâng cao năng suất lao động và cải thiện hiệu quả kinh doanh. Thực hiện CSR góp phần vào phát triển bền vững trong đại dịch.

V. Tương Lai Xu Hướng và Giải Pháp Phát Triển CSR Doanh Nghiệp

Trong tương lai, CSR sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của doanh nghiệp và xã hội. Các doanh nghiệp cần tiếp tục nâng cao nhận thức về CSR, xây dựng chiến lược CSR rõ ràng và triển khai các hoạt động CSR hiệu quả. Nhà nước cần tạo môi trường pháp lý thuận lợi, khuyến khích và hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện CSR. Cộng đồng cần tăng cường giám sát và đánh giá các hoạt động CSR của doanh nghiệp. Việc phát triển CSR là một quá trình liên tục, đòi hỏi sự nỗ lực chung của tất cả các bên liên quan.

5.1. Các Xu Hướng CSR Mới trong Bối Cảnh Toàn Cầu Hóa

Trong bối cảnh toàn cầu hóa, CSR ngày càng trở nên phức tạp và đa dạng. Các doanh nghiệp cần chú trọng hơn đến các vấn đề môi trường, xã hội và quản trị (ESG), đảm bảo hoạt động kinh doanh bền vững và có trách nhiệm. Các doanh nghiệp cũng cần tăng cường minh bạch và trách nhiệm giải trình, công khai thông tin về các hoạt động CSR và tác động của chúng. Chú trọng innovation in CSR during COVID-19

5.2. Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả CSR Doanh Nghiệp tại Việt Nam

Để nâng cao hiệu quả CSR của doanh nghiệp tại Việt Nam, cần có sự phối hợp đồng bộ giữa Nhà nước, doanh nghiệp và cộng đồng. Nhà nước cần hoàn thiện hệ thống pháp luật về CSR, xây dựng các tiêu chuẩn và quy định rõ ràng. Doanh nghiệp cần nâng cao năng lực quản lý CSR, xây dựng chiến lược CSR phù hợp và triển khai các hoạt động CSR hiệu quả. Cộng đồng cần tăng cường giám sát và đánh giá các hoạt động CSR của doanh nghiệp, khuyến khích doanh nghiệp thực hiện CSR một cách có trách nhiệm.

VI. Kết Luận CSR Chìa Khóa Thành Công Bền Vững cho Doanh Nghiệp

Đại dịch COVID-19 đã chứng minh vai trò quan trọng của CSR đối với sự phát triển của doanh nghiệp và xã hội. CSR không chỉ là trách nhiệm mà còn là cơ hội để doanh nghiệp tạo dựng giá trị, xây dựng uy tín và phát triển bền vững. Các doanh nghiệp cần tiếp tục nâng cao nhận thức về CSR, xây dựng chiến lược CSR rõ ràng và triển khai các hoạt động CSR hiệu quả. Việc phát triển CSR là một quá trình liên tục, đòi hỏi sự nỗ lực chung của tất cả các bên liên quan.

6.1. Tóm Tắt Vai Trò Quan Trọng của CSR Trong Đại Dịch

Trong đại dịch, CSR thể hiện sự trách nhiệm doanh nghiệp với nhân viên trong COVID-19 , khách hàng trong COVID-19 và chuỗi cung ứng trong COVID-19. Nó không chỉ giúp doanh nghiệp vượt qua khó khăn mà còn tạo dựng niềm tin và sự gắn kết với cộng đồng. Doanh nghiệp cần coi CSR là một phần không thể thiếu trong chiến lược kinh doanh và phát triển bền vững.

6.2. Lời Kêu Gọi Chung Tay Vì Một Cộng Đồng Phát Triển Bền Vững

Chúng ta cần chung tay xây dựng một cộng đồng doanh nghiệp có trách nhiệm, đóng góp vào sự phát triển bền vững của xã hội. Doanh nghiệp cần coi CSR là một giá trị cốt lõi, thực hiện CSR một cách tự nguyện và có trách nhiệm. Cộng đồng cần tăng cường giám sát và đánh giá các hoạt động CSR của doanh nghiệp, khuyến khích doanh nghiệp thực hiện CSR một cách có trách nhiệm.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Đại dịch Covid-19, bắt đầu từ cuối năm 2019, đã gây ra những hậu quả nghiêm trọng trên toàn cầu với gần 5 triệu người nhiễm và khoảng 330 nghìn người tử vong theo báo cáo của Thủ tướng Chính phủ tại kỳ họp Quốc hội khóa XIV năm 2020. Tại Việt Nam, đại dịch đã ảnh hưởng sâu sắc đến đời sống xã hội và kinh tế, đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ chịu sự suy giảm nghiêm trọng trong hoạt động sản xuất và kinh doanh. Trong bối cảnh đó, trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp (CSR) trở thành một vấn đề cấp thiết, không chỉ nhằm duy trì hoạt động kinh doanh mà còn góp phần hỗ trợ cộng đồng vượt qua khó khăn.

Luận văn tập trung nghiên cứu vấn đề trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp trong đại dịch Covid-19 trên các báo điện tử Việt Nam trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 6 năm 2021. Mục tiêu chính là đánh giá thực trạng truyền thông về CSR trên các trang báo điện tử lớn như VnExpress, Dân Trí, Tuổi Trẻ Online và Lao Động, từ đó rút ra bài học kinh nghiệm và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả truyền thông CSR trong tương lai. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc làm rõ vai trò của báo chí điện tử trong việc lan tỏa các hoạt động CSR, góp phần củng cố niềm tin của công chúng và thúc đẩy doanh nghiệp thực hiện trách nhiệm xã hội một cách bài bản, hiệu quả.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn sử dụng hai lý thuyết chính để phân tích vấn đề:

1. Lý thuyết thiết lập chương trình nghị sự (Agenda Setting): Được phát triển bởi McCombs và Shaw (1972), lý thuyết này nhấn mạnh vai trò của truyền thông trong việc xác định mức độ quan trọng của các vấn đề trong nhận thức công chúng thông qua tần suất và cường độ đưa tin. Trong nghiên cứu, lý thuyết giúp đánh giá mức độ ưu tiên của báo điện tử đối với các nội dung liên quan đến CSR trong đại dịch Covid-19.

2. Lý thuyết các bên liên quan (Stakeholders Theory): Khởi nguồn từ Freeman (1984), lý thuyết này tập trung vào việc doanh nghiệp cần cân bằng lợi ích của các bên liên quan như cổ đông, khách hàng, người lao động và cộng đồng xã hội. Lý thuyết này giúp phân tích cách doanh nghiệp thực hiện CSR nhằm tạo giá trị cho tất cả các bên trong bối cảnh đại dịch.

Các khái niệm chính được sử dụng bao gồm: báo chí và báo điện tử, doanh nghiệp và các loại hình doanh nghiệp tại Việt Nam, trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp (CSR) theo mô hình kim tự tháp của Carroll (1999), và đại dịch Covid-19.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu áp dụng phương pháp phân tích nội dung kết hợp định tính và định lượng trên các bài viết về CSR trong đại dịch Covid-19 trên bốn báo điện tử lớn tại Việt Nam: VnExpress, Dân Trí, Tuổi Trẻ Online và Lao Động, trong khoảng thời gian từ tháng 1 đến tháng 6 năm 2021.

• Nguồn dữ liệu: Các tin, bài, hình ảnh liên quan đến CSR được thu thập từ chuyên mục doanh nghiệp trên các báo điện tử nêu trên.

• Phương pháp phân tích:

  • Định tính: Sử dụng phần mềm Nvivo 12 để tổng hợp, phân loại nội dung theo các chủ đề chính và phụ dựa trên bảng mã (codebook) cụ thể.
  • Định lượng: Sử dụng phần mềm SPSS 23 để xử lý dữ liệu về dung lượng chữ, dung lượng ảnh, tần suất tin bài nhằm đánh giá mức độ phủ sóng và trọng tâm truyền thông.

• Cỡ mẫu: Tổng số bài viết và tin tức được khảo sát là khoảng vài trăm bài, đảm bảo tính đại diện cho giai đoạn nghiên cứu.

• Lý do lựa chọn phương pháp: Phân tích nội dung giúp đánh giá chính xác và toàn diện về cách thức truyền thông CSR trên báo điện tử, đồng thời kết hợp định lượng để đo lường mức độ quan tâm và tần suất đưa tin.

• Timeline nghiên cứu: Từ tháng 1 đến tháng 6 năm 2021, giai đoạn có nhiều diễn biến phức tạp của đại dịch tại Việt Nam, phù hợp để đánh giá tác động và truyền thông CSR trong bối cảnh khẩn cấp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tần suất và phân bố tin bài về CSR:
   Báo VnExpress chiếm tỷ lệ lớn nhất với khoảng 40% tổng số bài viết về CSR trong đại dịch, tiếp theo là Tuổi Trẻ Online (30%), Dân Trí (20%) và Lao Động (10%). Tần suất tin bài tăng mạnh vào các tháng có diễn biến dịch phức tạp như tháng 4 và tháng 5 năm 2021, chiếm khoảng 60% tổng số bài trong giai đoạn khảo sát.

2. Nội dung truyền thông CSR:
   Các bài viết tập trung vào năm nhóm hoạt động chính: hỗ trợ y tế (cung cấp thiết bị, thuốc men), hỗ trợ người lao động (bảo đảm an toàn, chi trả lương), đóng góp tài chính cho quỹ vaccine, tổ chức bệnh viện dã chiến, và các hoạt động thiện nguyện cộng đồng. Ví dụ, Tập đoàn Vingroup đã trao tặng 500.000 lọ thuốc Remdesivir, góp phần quan trọng trong công tác điều trị Covid-19.

3. Phân loại theo quy mô doanh nghiệp:
   Doanh nghiệp lớn chiếm khoảng 70% các hoạt động CSR được đưa tin, trong khi doanh nghiệp vừa và nhỏ chỉ chiếm khoảng 30%. Điều này phản ánh sự chênh lệch về nguồn lực và nhận thức về CSR giữa các loại hình doanh nghiệp.

4. Vai trò của báo điện tử:
   Báo điện tử không chỉ cung cấp thông tin nhanh chóng, chính xác mà còn đóng vai trò giám sát, biểu dương các doanh nghiệp thực hiện tốt CSR, góp phần nâng cao ý thức trách nhiệm xã hội trong cộng đồng doanh nghiệp.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy báo điện tử Việt Nam đã thực hiện tốt vai trò thiết lập chương trình nghị sự trong việc đưa tin về CSR, giúp công chúng nhận thức rõ hơn về trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp trong đại dịch. Tần suất và nội dung tin bài phản ánh sự ưu tiên của truyền thông đối với các hoạt động hỗ trợ cộng đồng, phù hợp với lý thuyết Agenda Setting.

So sánh với các nghiên cứu trước đây, mức độ quan tâm và truyền thông về CSR trong đại dịch đã tăng đáng kể, đặc biệt là ở các doanh nghiệp lớn có nguồn lực mạnh. Tuy nhiên, sự tham gia của doanh nghiệp vừa và nhỏ còn hạn chế, cho thấy cần có chính sách hỗ trợ và nâng cao nhận thức cho nhóm này.

Báo điện tử đã phát huy vai trò cầu nối giữa doanh nghiệp và công chúng, đồng thời là kênh giám sát hiệu quả, góp phần hạn chế các hành vi CSR mang tính hình thức hoặc đối phó. Việc truyền thông đa dạng về hình thức và nội dung cũng giúp tăng khả năng tiếp cận và lan tỏa thông điệp CSR.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tần suất tin bài theo tháng, bảng phân loại nội dung CSR và biểu đồ tỷ lệ doanh nghiệp theo quy mô tham gia CSR, giúp minh họa rõ nét các phát hiện.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đào tạo và nâng cao nhận thức CSR cho doanh nghiệp vừa và nhỏ:
   Tổ chức các khóa tập huấn, hội thảo chuyên sâu về CSR, giúp doanh nghiệp hiểu rõ lợi ích và cách thức thực hiện CSR hiệu quả. Thời gian thực hiện: trong vòng 12 tháng tới. Chủ thể thực hiện: Bộ Kế hoạch và Đầu tư phối hợp với các hiệp hội doanh nghiệp.

2. Phát triển các chương trình truyền thông đa dạng và chuyên nghiệp trên báo điện tử:
   Đa dạng hóa hình thức truyền tải như infographics, video, phóng sự để thu hút sự quan tâm của công chúng và doanh nghiệp. Thời gian: liên tục trong giai đoạn dịch và phục hồi kinh tế. Chủ thể: Ban biên tập các báo điện tử và các cơ quan truyền thông.

3. Xây dựng cơ chế giám sát và đánh giá hoạt động CSR:
   Thiết lập hệ thống đánh giá minh bạch, công khai các hoạt động CSR của doanh nghiệp, kết hợp với truyền thông để nâng cao trách nhiệm và hiệu quả. Thời gian: 18 tháng. Chủ thể: Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Bộ Tài nguyên và Môi trường.

4. Khuyến khích hợp tác giữa doanh nghiệp, Nhà nước và cộng đồng:
   Tạo điều kiện cho các doanh nghiệp phối hợp với chính quyền địa phương và tổ chức xã hội trong các hoạt động CSR, đặc biệt trong phòng chống dịch và hỗ trợ cộng đồng. Thời gian: ngay lập tức và duy trì lâu dài. Chủ thể: Chính phủ, UBND các tỉnh, doanh nghiệp.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà quản lý doanh nghiệp:
   Giúp hiểu rõ vai trò và tầm quan trọng của CSR trong bối cảnh đại dịch, từ đó xây dựng chiến lược phát triển bền vững và nâng cao uy tín doanh nghiệp.

2. Cơ quan báo chí và truyền thông:
   Cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn để nâng cao chất lượng truyền thông CSR, phát huy vai trò giám sát và định hướng dư luận xã hội.

3. Nhà hoạch định chính sách và cơ quan quản lý Nhà nước:
   Là tài liệu tham khảo để xây dựng chính sách hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện CSR hiệu quả, đồng thời tăng cường công tác giám sát và đánh giá.

4. Các nhà nghiên cứu và sinh viên ngành Báo chí, Truyền thông và Quản trị kinh doanh:
   Cung cấp góc nhìn đa chiều về mối quan hệ giữa truyền thông và CSR trong bối cảnh khủng hoảng, làm nền tảng cho các nghiên cứu tiếp theo.

Câu hỏi thường gặp

1. CSR là gì và tại sao quan trọng trong đại dịch Covid-19?
   CSR (Corporate Social Responsibility) là trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp, bao gồm các hoạt động vì lợi ích cộng đồng và xã hội. Trong đại dịch, CSR giúp doanh nghiệp hỗ trợ cộng đồng, duy trì hoạt động và xây dựng hình ảnh tích cực.

2. Báo điện tử đóng vai trò gì trong truyền thông CSR?
   Báo điện tử cung cấp thông tin nhanh chóng, chính xác, giám sát và biểu dương các hoạt động CSR, góp phần nâng cao nhận thức và thúc đẩy doanh nghiệp thực hiện trách nhiệm xã hội.

3. Doanh nghiệp vừa và nhỏ gặp khó khăn gì khi thực hiện CSR?
   Hạn chế về nguồn lực tài chính, nhận thức chưa đầy đủ và thiếu các chương trình hỗ trợ chuyên biệt khiến nhóm doanh nghiệp này khó triển khai CSR bài bản.

4. Làm thế nào để đánh giá hiệu quả truyền thông CSR trên báo điện tử?
   Có thể sử dụng các chỉ số như tần suất tin bài, mức độ tương tác của độc giả, nội dung truyền tải và phản hồi từ cộng đồng để đánh giá.

5. Các doanh nghiệp lớn đã thực hiện CSR như thế nào trong đại dịch?
   Nhiều doanh nghiệp lớn như Vingroup, Vinamilk đã đóng góp tài chính, cung cấp thiết bị y tế, tổ chức bệnh viện dã chiến và hỗ trợ người lao động, được truyền thông rộng rãi và đánh giá cao.

Kết luận

• Báo điện tử Việt Nam đã phát huy vai trò quan trọng trong việc truyền thông và nâng cao nhận thức về trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp trong đại dịch Covid-19.
• Doanh nghiệp lớn chiếm ưu thế trong các hoạt động CSR được truyền thông, trong khi doanh nghiệp vừa và nhỏ cần được hỗ trợ nhiều hơn.
• Lý thuyết thiết lập chương trình nghị sự và lý thuyết các bên liên quan giúp giải thích hiệu quả truyền thông và sự cân bằng lợi ích trong CSR.
• Các giải pháp đề xuất tập trung vào nâng cao nhận thức, đa dạng hóa truyền thông, xây dựng cơ chế giám sát và thúc đẩy hợp tác giữa các bên.
• Nghiên cứu mở ra hướng đi cho các nghiên cứu tiếp theo về truyền thông CSR trong bối cảnh khủng hoảng và phát triển bền vững doanh nghiệp.

Các cơ quan báo chí, doanh nghiệp và nhà quản lý chính sách cần phối hợp triển khai các giải pháp đề xuất để nâng cao hiệu quả truyền thông và thực thi CSR, góp phần đẩy lùi đại dịch và phát triển kinh tế xã hội bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIEN VAN DE VE TRÁCH NHIỆM XÃ HỘI CỦA DOANH NGHIỆP TRÊN BÁO CHÍ 1. Một số khái niệm liên quan 1. Báo chí Báo chí ra đời từ trước công nguyên, đầu tiên là các bản tin được viết băng những ký hiệu, hình vẽ chép tay, khắc lên vỏ, thân cây, trên da thú., về sau mới có giấy in và các bản tin, thông báo được in trên giấy.

Đến khoảng thế kỷ XII, với xu hướng phát triển mới thì các bản tin, truyền tin ngày càng phát triển và đóng vai trò không thê thiếu trong đời sống xã hội. Báo chí hiện đại ngày nay bao gồm 4 loại: Báo in, báo nói (phát thanh), báo hình (truyền hình) và báo điện tử. Theo quan niệm từ trước đến nay, báo chí là phương tiện truyền thông đại chúng, truyền tải những những thông tin thời sự có tính định kỳ đến với đông đảo công chúng. Đặc điểm nổi bật của báo chí chính là tính công khai và sự lan tỏa nhanh chóng, rộng khắp.

Theo Luật báo chí năm 2016 thì Báo chí được định nghĩa là: “ Báo chí là sản phẩm thông tin về các sự kiện, vấn dé trong đời sống xã hội thể hiện bằng chữ viết, hình ảnh, âm thanh, được sáng tạo, xuất bản định kỳ và phát hành, truyền dan tới đông đảo công chúng thông qua các loại hình báo in, bảo nói, báo hình, báo điện tw. 05] Theo tác giả Đỗ Chí Nghĩa trình bày trong cuốn Vai trò báo chí trong định hướng dư luận xã hội đã định nghĩa khái nệm về báo chí : “Báo chí là loại hình các phương tiện truyền thông đại chúng được cơ quan thẩm quyền cấp phép hoạt động, có nhiệm vụ chuyển tải thông tin nhanh nhất, mới mẻ nhất đến cho đông đảo công chúng, nhằm tích cực hóa đời sống thực tiên” [33, tr. Trong quyền Các loại hình báo chí truyền thông của tác giả Dương Xuân Sơn thì “ Khái niệm báo chí có thể được định nghĩa trên ba phương 18 diện: “ báo chí là một trong những hệ thông xã hội ”(định danh), “ bao chí là một hoạt động chính trị xã hội "(định tinh), “ bao chi là thứ vũ khí lợi hại trong cuộc dau tranh chính trị, tác động vào xã hội để tạo nên sự can thiệp gián tiếp vào đời sống chính trị, tham gia vào việc tập hợp các lực lượng, giáo dục ý thức và góp phan tích cực vào việc hình thành các khuynh hướng, các phong trào chính trị- xã hội ”(mục dich). 44, 45] Đối với tác giả Nguyễn Thành Lợi và Phạm Minh Sơn trong cuốn Thông tấn báo chí- Lý thuyết và kỹ năng thì khái niệm báo chí lại được hiểu là “ báo chí là những xuất bản, ấn phẩm phát hành định kỳ.

Ngoài ra, báo chí còn được xem là thuật ngữ dé chỉ các loại hình báo chí khác như phát thanh (báo nói), truyền hình (báo hình), báo mạng điện tu.13] Trong quyền Một số nội dung cơ bản về nghiệp vụ báo chí- xuất bản thì khái niệm báo chí được định nghĩa “Báo chí là phương tiện truyén thông đại chúng truyền tải thông tin về các sự kiện, sự việc, hiện tượng đang diễn ra trong hiện thực khách quan một cách nhanh chóng, chính xác và trung thực đến đông đảo công chúng nhằm tích cực hóa đời sống thực tiễn.36] Như vậy Báo chí được định nghĩa theo nhiều ý kiến tác giả, nhưng chung quy nhất các nội dung thì Báo chí chính là một phương tiện thông tin đại chúng, có nhiệm vụ cung cấp những thông tin khách quan, thiết thực cho công chúng và được truyền tải bằng nhiều hình thức trên các nền tảng khác nhau. Báo điện tử Vào thập niên cuối của thế kỷ XX, báo mạng điện tử đã ra đời dựa trên thành tựu vĩ đại của nhân loại: mạng Internet toàn cầu. Chính sự ra đời của báo mạng điện tử đã đánh dâu một sự phát triên vượt bậc của báo chí, 19 một cuộc cách mạng trong lĩnh vực truyền thông và hơn hết thảy, nó mang đến một diện mạo mới, một cách làm báo mới và một cách chia sẻ thông tin đến độc giả hoàn toàn mới. Ở Việt Nam, báo mạng điện tử xuất hiện lần đầu tiên vào năm 1997 là tờ báo Quê Hương đã tạo được tiếng vang, đánh dấu sự xuất hiện của một thé loại báo chí mới ở nước ta.

Tiếp theo đó là sự ra đời của các tờ báo như VietNamNet, Lao Động, Nhân Dân. góp phan tạo nên không khí thay đổi nhộn nhịp trong thể loại báo điện tử nói riêng và báo chí Việt Nam nói chung. Báo điện tử thường được định nghĩa “là hình thức báo chí mới, được hình thành từ sự kết hợp những ưu thế của báo in, báo nói, báo hình, sử dụng yếu tố công nghệ cao như một nhân tố quyết định quy trình sản xuất và truyền tải thông tin dựa trên nên tảng mang Internet toàn câu” [36, tr. 234] Luật Báo chí năm 2016 thì định nghĩa một cách ngắn gọn “Báo điện tử là loại hình sử dụng chữ viết, hình ảnh, âm thanh, được truyền dẫn trên môi trường mạng, gốm báo điện tử và tạp chí điện tứ.

6] Báo điện tử là loại hình báo chí mới nhất trong các loại hình báo chí. Loại hình báo chí này được có thể được định nghĩa là một thể loại báo chí có tính chất và đặc điểm giống các loại hình khác nhưng chỉ được phát hành trên nền tảng Internet. Mỗi bài báo có thể bao gồm nhiều hình thức sáng tạo nội dung như chữ viết kèm ảnh, chữ viết kèm video, video kèm lời bình, chữ viết kèm phát thanh, có các cách thể hiện nội dung mới như Inforgraphic, Big Data, báo chí dữ liệu. Doanh nghiệp Khái niệm doanh nghiệp được quy định tại khoản 10, điều 4, Luật Doanh nghiệp số: 68/2014/QH13, ngày 26/11/2014: “Doanh nghiệp là tổ 20 chức kinh tế có tên riêng, có tài sản, có trụ sở giao dịch, được đăng kí kinh doanh theo quy định của Pháp luật nhằm mục đích kinh doanh” [31, tr.

8] Theo Sách trắng doanh nghiệp Việt Nam — 2020 của Bộ Kế hoạch Đầu tư - NXB Thống Kê thì giải thích thuật ngữ “Doanh nghiép.bao gom: cong ty trách nhiệm hữu han, công ty cổ phần, công ty hợp danh, doanh nghiệp tư nhân. 9] Khái niệm một số loại hình doanh nghiệp phổ biến theo Sách trang Doanh nghiệp Việt Nam giới thiệu như sau: - Công ty trách nhiệm hữu hạn: Là doanh nghiệp trong đó thành viên chịu trách nhiệm về các khoản nợ va các nghĩa vụ tai sản khác của doanh nghiệp trong phạm vi số vốn đã cam kết vào doanh nghiệp. Phần vốn góp của thành viên chỉ được chuyên nhượng theo quy định tại Điều 32 Luật Doanh nghiệp. Thành viên có thể là một tổ chức, cá nhân, số lượng thành viên không vượt quá 50 người.

Luật đổi mới năm 2020 đã có quy định về việc công ty TNHH 2 thành viên trở lên, công ty TNHH 1 thành viên được phát hành trái phiếu. So với quy định cũ, Luật Doanh nghiệp 2020 đã cho phép công ty TNHH được huy động vốn bằng cách phát hành trái phiếu. - Công ty cô phần: Công ty trong đó vốn điều lệ được chia thành nhiều phần băng nhau. Cô đông chịu trách nhiệm về nợ và các nghĩa vụ tài sản của doanh nghiệp trong phạm vi số vốn đã góp vào doanh nghiệp.

Cổ đông có quyền tự do chuyền nhượng cổ phan của mình cho người khác, trừ khoản 3 Điều 55 và khoản 1 điều 58 của Luật Doanh nghiệp. Cổ đông có thé là tổ chức, cá nhân, số lượng cô đông tối thiểu là 3 và không hạn chế số lượng tối đa. Có quyền phát hành chứng khoán ra công chúng theo quy định của pháp luật về chứng khoán. - Công ty hợp danh: Là công ty trong đó phải có ít nhất 2 thành viên hợp danh, ngoài các thành viên hợp danh có thé có thành viên góp vốn.

Thành viên hợp danh phải là cá nhân, có trình độ chuyên môn và uy tín 21 nghề nghiệp và phải chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình về các nghĩa vụ của công ty. Thành viên góp vốn chỉ chịu trách nhiệm về các khoản nợ của công ty trong phạm vi số vốn đã góp vào công ty. Công ty hợp danh không có quyền phát hành bắt kì loại chứng khoán nào. - Doanh nghiệp tư nhân: Doanh nghiệp tư nhân là doanh nghiệp do một cá nhân làm chủ và tự chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình về mọi hoạt động của doanh nghiệp, trái với doanh nghiệp tư nhân là doanh nghiệp nước ngoài.

Đây là doanh nghiệp có nhà đầu tư nước ngoài là thành viên hoặc cô đông. Nhà đầu tư nước ngoài là cá nhân có quốc tịch nước ngoài, tô chức thành lập theo pháp luật nước ngoài thực hiện hoạt động đầu tư kinh doanh tại Việt Nam. Trách nhiệm xã hột của doanh nghiệp CSR là từ viết tắt của cụm từ “Corporate Social Responsibility” được tạm dịch là “Trach nhiệm xã hội doanh nghiệp”. Ở thời điểm hiện tại, có rat nhiều nghiên cứu về CSR, mỗi nghiên cứu lại đưa ra những khía cạnh khác nhau của vấn đề này, do đó chưa thống nhất và chưa đi đến một khái niệm nhất quán nào.

Định nghĩa về trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp được sử dụng rộng rãi và được nhiều nhà nghiên cứu lựa chọn là định nghĩa của theo mô hình Kim tự tháp của Carroll (1999) “Trách nhiệm xã hội là tất cả các vấn đề kinh tế, pháp lý, đạo đức và lòng từ thiện của một tổ chức mà xã hội mong đợi trong mỗi thời điểm nhất định”. Ong khang định rang CSR “chỉ có thể trở thành hiện thực nếu các nhà quản lý trở nên đạo đức hơn thay vì thiếu đạo đức hoặc vô đạo đức.1: M6 hinh kim tu thap về CSR của Archie Carroll (1999) Nguồn: Brin và Nehme (2019) Bên cạnh đó, một định nghĩa khác về CSR trong bài viết Key recommendations from subgroup on “Corporate Social Responsibility” tam dich: Các đề xuất chính từ nhóm con về “Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp” Ì của Ủy ban châu Âu -Ủy ban điều hành các vấn đề xã hội và nghề nghiệp nhận định rằng: “Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp là một khái niệm mà doanh nghiệp kết hop các yếu tố môi trường và xã hội trong quá trình hoạt động doanh nghiệp và trong mối tương tác với các bên hữu quan trên cơ sở tu nguyện". Định nghĩa CSR của của Ngân hàng thế giới (World Bank) trong báo cáo Opportunities and Options for Governments to Promote Corporate Social Responsibility in Europe and Central Asia tam dich: “Co hội và lựa chon dé Chính phủ thúc day Trach nhiệm xã hội doanh nghiệp ở Chau Âu và Trung A”?