Luận văn thạc sĩ vnu ls trách nhiệm dân sự do vi phạm hợp đồng vận chuyển hành khách trong vận tải hàng không nội địa của việt nam 03

Luận văn thạc sĩ VNU LS phân tích trách nhiệm dân sự trong vi phạm hợp đồng vận chuyển hành khách tại Việt Nam, đặc biệt trong lĩnh vực hàng không nội địa.

• Tác giả: Phạm Thị Thu Hằng
• Người hướng dẫn: Ts. Nguyễn Minh Tuấn
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Dân sự và Tố tụng dân sự
• Đề tài: Trách Nhiệm Dân Sự Do Vi Phạm Hợp Đồng Vận Chuyển Hành Khách Trong Vận Tải Hàng Không Nội Địa Của Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ TRÁCH NHIỆM BỒI THƯỜNG THIỆT HẠI TRONG VẬN CHUYỂN HÀNH KHÁCH BẰNG ĐƯỜNG HÀNG KHÔNG NỘI ĐỊA
• 1.1. Khái niệm về trách nhiệm dân sự
• 1.2. Trách nhiệm buộc doanh nghiệp vận chuyển phải thực hiện nghĩa vụ trong hợp đồng
• 1.3. Trách nhiệm bồi thường thiệt hại do vi phạm hợp đồng
• 1.4. Trách nhiệm thực hiện phạt vi phạm khi có thỏa thuận
• 1.5. Các điều kiện phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại do vi phạm hợp đồng vận chuyển
• 1.5.1. Có hành vi vi phạm hợp đồng vận chuyển hành khách
• 1.5.2. Có thiệt hại xảy ra
• 1.5.3. Mối quan hệ nhân quả giữa hành vi vi phạm hợp đồng và thiệt hại xảy ra
• 1.5.4. Lỗi của doanh nghiệp vận chuyển vi phạm hợp đồng
• 2. CHƯƠNG 2: NHỮNG QUY ĐỊNH CƠ BẢN CỦA PHÁP LUẬT VỀ HỢP ĐỒNG VẬN CHUYỂN HÀNH KHÁCH BẰNG ĐƯỜNG HÀNG KHÔNG NỘI ĐỊA
• 2.1. Điều kiện Kinh tế - Xã hội ở Việt Nam có ảnh hưởng đến sự phát triển của vận chuyển hành khách bằng đường hàng không nội địa
• 2.2. Quy mô và tốc độ tăng trưởng thị trường vận tải hàng không nội địa giai đoạn 2006-2015
• 2.3. Nguồn pháp luật điều chỉnh pháp luật về hợp đồng vận chuyển hành khách bằng đường hàng không
• 2.4. Hợp đồng vận chuyển hành khách bằng đường hàng không nội địa
• 2.4.1. Chủ thể của hợp đồng vận chuyển hành khách bằng đường hàng không
• 2.4.1.1. Bên vận chuyển hàng không
• 2.4.1.2. Hành khách
• 2.4.2. Nội dung của Hợp đồng vận chuyển hàng không
• 2.4.2.1. Quyền và nghĩa vụ của Bên vận chuyển
• 2.4.2.2. Quyền và nghĩa vụ của hành khách
• 2.4.2.3. Hiệu lực của hợp đồng vận chuyển hành khách
• 2.4.3. Hình thức của hợp đồng vận chuyển
• 2.4.4. Vé hành khách
• 2.4.5. Điều lệ vận chuyển
• 2.4.6. Bảng giá cước
• 2.4.7. Trách nhiệm dân sự của bên vận chuyển
• 2.4.7.1. Quy định về mức bồi thường của người vận chuyển đối với mất mát, thiếu hụt, hư hỏng hàng hóa, hành lý
• 2.4.7.2. Trường hợp được miễn bồi thường
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG ÁP DỤNG PHÁP LUẬT VỀ TRÁCH NHIỆM DÂN SỰ DO VI PHẠM HỢP ĐỒNG VẬN CHUYỂN HÀNH KHÁCH BẰNG ĐƯỜNG HÀNG KHÔNG
• 3.1. Thực trạng vi phạm hợp đồng vận chuyển hành khách và việc áp dụng trách nhiệm bồi thường thiệt hại
• 3.2. Nguyên nhân vi phạm hợp đồng vận chuyển hành khách
• 3.3. Các hình thức, mức độ vi phạm
• 3.4. Vấn đề về Bồi thường thiệt hại
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Trách Nhiệm Dân Sự Trong Hợp Đồng Vận Chuyển Hành Khách

Trách nhiệm dân sự trong hợp đồng vận chuyển hành khách không nội địa Việt Nam là một vấn đề pháp lý quan trọng. Nó liên quan đến quyền lợi và nghĩa vụ của các bên tham gia hợp đồng. Trong bối cảnh phát triển của ngành hàng không, việc hiểu rõ về trách nhiệm này là cần thiết để bảo vệ quyền lợi của hành khách và đảm bảo sự công bằng trong giao dịch. Các quy định pháp luật hiện hành đã tạo ra khung pháp lý cho việc xác định trách nhiệm dân sự, từ đó giúp các bên có thể thực hiện nghĩa vụ của mình một cách hiệu quả.

1.1. Khái Niệm Trách Nhiệm Dân Sự Trong Hợp Đồng Vận Chuyển

Trách nhiệm dân sự trong hợp đồng vận chuyển hành khách được hiểu là nghĩa vụ của bên vận chuyển phải bồi thường thiệt hại khi vi phạm hợp đồng. Điều này bao gồm việc không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ đã cam kết. Theo quy định của pháp luật, trách nhiệm này phát sinh khi có hành vi vi phạm, thiệt hại xảy ra và có mối quan hệ nhân quả giữa hai yếu tố này.

1.2. Vai Trò Của Trách Nhiệm Dân Sự Trong Ngành Hàng Không

Trách nhiệm dân sự đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ quyền lợi của hành khách. Nó không chỉ giúp hành khách có thể yêu cầu bồi thường khi quyền lợi của mình bị xâm phạm mà còn tạo ra động lực cho các hãng hàng không tuân thủ các quy định pháp luật. Điều này góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ và đảm bảo an toàn trong vận chuyển hàng không.

II. Những Thách Thức Trong Việc Thực Thi Trách Nhiệm Dân Sự

Mặc dù có các quy định pháp luật rõ ràng, việc thực thi trách nhiệm dân sự trong hợp đồng vận chuyển hành khách vẫn gặp nhiều thách thức. Các hãng hàng không thường gặp khó khăn trong việc xác định mức độ thiệt hại và trách nhiệm bồi thường. Hơn nữa, sự thiếu hiểu biết của hành khách về quyền lợi của mình cũng là một vấn đề lớn. Điều này dẫn đến việc nhiều hành khách không biết cách yêu cầu bồi thường khi quyền lợi của họ bị xâm phạm.

2.1. Khó Khăn Trong Việc Xác Định Mức Độ Thiệt Hại

Việc xác định mức độ thiệt hại trong hợp đồng vận chuyển hành khách thường gặp khó khăn do tính chất phức tạp của các thiệt hại. Thiệt hại có thể bao gồm mất mát tài sản, thiệt hại về sức khỏe hoặc tinh thần. Do đó, việc định lượng thiệt hại và xác định trách nhiệm bồi thường là một thách thức lớn cho các bên liên quan.

2.2. Thiếu Hiểu Biết Của Hành Khách Về Quyền Lợi

Nhiều hành khách không nắm rõ quyền lợi của mình trong hợp đồng vận chuyển. Điều này dẫn đến việc họ không biết cách yêu cầu bồi thường khi xảy ra sự cố. Sự thiếu hiểu biết này không chỉ ảnh hưởng đến quyền lợi của hành khách mà còn làm giảm uy tín của các hãng hàng không.

III. Phương Pháp Giải Quyết Trách Nhiệm Dân Sự Trong Hợp Đồng Vận Chuyển

Để giải quyết các vấn đề liên quan đến trách nhiệm dân sự trong hợp đồng vận chuyển hành khách, cần có các phương pháp hiệu quả. Việc áp dụng các quy định pháp luật một cách nghiêm ngặt và minh bạch sẽ giúp các bên dễ dàng xác định trách nhiệm của mình. Hơn nữa, việc nâng cao nhận thức của hành khách về quyền lợi và nghĩa vụ cũng là một yếu tố quan trọng.

3.1. Áp Dụng Các Quy Định Pháp Luật Một Cách Nghiêm Ngặt

Việc áp dụng các quy định pháp luật một cách nghiêm ngặt sẽ giúp các bên trong hợp đồng vận chuyển dễ dàng xác định trách nhiệm của mình. Điều này không chỉ bảo vệ quyền lợi của hành khách mà còn tạo ra môi trường cạnh tranh công bằng giữa các hãng hàng không.

3.2. Nâng Cao Nhận Thức Của Hành Khách

Nâng cao nhận thức của hành khách về quyền lợi và nghĩa vụ trong hợp đồng vận chuyển là rất cần thiết. Các hãng hàng không nên tổ chức các chương trình giáo dục và truyền thông để giúp hành khách hiểu rõ hơn về quyền lợi của mình. Điều này sẽ giúp họ tự tin hơn trong việc yêu cầu bồi thường khi cần thiết.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Về Trách Nhiệm Dân Sự Trong Hợp Đồng Vận Chuyển

Trong thực tiễn, việc áp dụng trách nhiệm dân sự trong hợp đồng vận chuyển hành khách đã cho thấy nhiều kết quả tích cực. Nhiều hãng hàng không đã chủ động thực hiện nghĩa vụ bồi thường khi có vi phạm xảy ra. Điều này không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi của hành khách mà còn nâng cao uy tín của hãng hàng không trong mắt công chúng.

4.1. Kết Quả Nghiên Cứu Về Trách Nhiệm Dân Sự

Nghiên cứu cho thấy rằng việc thực hiện trách nhiệm dân sự trong hợp đồng vận chuyển hành khách đã giúp nhiều hành khách nhận được bồi thường hợp lý. Điều này cho thấy sự cần thiết của việc áp dụng các quy định pháp luật một cách nghiêm ngặt và hiệu quả.

4.2. Các Hãng Hàng Không Đã Thực Hiện Nghĩa Vụ Bồi Thường

Nhiều hãng hàng không đã chủ động thực hiện nghĩa vụ bồi thường khi có vi phạm xảy ra. Điều này không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi của hành khách mà còn nâng cao uy tín của hãng hàng không trong mắt công chúng. Sự chủ động này cũng góp phần tạo ra môi trường cạnh tranh lành mạnh trong ngành hàng không.

V. Kết Luận Về Trách Nhiệm Dân Sự Trong Hợp Đồng Vận Chuyển Hành Khách

Trách nhiệm dân sự trong hợp đồng vận chuyển hành khách là một vấn đề pháp lý quan trọng, ảnh hưởng đến quyền lợi của hành khách và uy tín của các hãng hàng không. Việc hiểu rõ về trách nhiệm này sẽ giúp các bên tham gia hợp đồng thực hiện nghĩa vụ của mình một cách hiệu quả. Trong tương lai, cần tiếp tục hoàn thiện các quy định pháp luật và nâng cao nhận thức của hành khách để đảm bảo quyền lợi của họ được bảo vệ tốt nhất.

5.1. Tương Lai Của Trách Nhiệm Dân Sự Trong Ngành Hàng Không

Tương lai của trách nhiệm dân sự trong ngành hàng không sẽ phụ thuộc vào việc hoàn thiện các quy định pháp luật và nâng cao nhận thức của hành khách. Điều này sẽ giúp tạo ra môi trường cạnh tranh công bằng và bảo vệ quyền lợi của hành khách một cách hiệu quả.

5.2. Đề Xuất Hoàn Thiện Quy Định Pháp Luật

Cần có các đề xuất hoàn thiện quy định pháp luật về trách nhiệm dân sự trong hợp đồng vận chuyển hành khách. Điều này sẽ giúp các bên dễ dàng xác định trách nhiệm của mình và bảo vệ quyền lợi của hành khách một cách tốt nhất.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thị trường vận tải hàng không nội địa Việt Nam trong giai đoạn 2006-2015 đã ghi nhận những bước chuyển mình mạnh mẽ, trở thành động lực quan trọng thúc đẩy giao thương kinh tế và kết nối văn hóa - xã hội. Quy mô dân số Việt Nam năm 2014 đạt xấp xỉ 90,5 triệu người, kết hợp với tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân đạt mức 15%/năm tại 3 vùng kinh tế trọng điểm gồm Hà Nội, Đà Nẵng và Thành phố Hồ Chí Minh, đã tạo ra nhu cầu đi lại bằng đường hàng không vô cùng to lớn. Trong bối cảnh đó, thị trường nội địa chứng kiến sự cạnh tranh gay gắt khi Hãng hàng không Quốc gia chiếm 41,7% thị phần khách nội địa năm 2014, cùng sự mở rộng nhanh chóng của các hãng hàng không chi phí thấp. Tuy nhiên, tình trạng quá tải hạ tầng và nhân lực chất lượng cao chưa theo kịp tốc độ tăng trưởng đã khiến các vụ việc chậm chuyến, hủy chuyến, thất lạc và hư hỏng hành lý xảy ra thường xuyên, làm gia tăng xung đột pháp lý giữa hành khách và nhà vận chuyển.

Nghiên cứu tập trung giải quyết vấn đề xác định và thực thi trách nhiệm dân sự do vi phạm hợp đồng vận chuyển hành khách trong các chuyến bay dân dụng thường lệ nội địa tại Việt Nam. Mục tiêu cụ thể của luận văn là làm rõ hệ thống lý luận, phân tích khung pháp lý thực định theo Luật Hàng không dân dụng Việt Nam cùng Bộ luật Dân sự, đồng thời đánh giá thực trạng áp dụng pháp luật giai đoạn 2006-2015. Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc lượng hóa các tiêu chí thiệt hại thực tế, nâng cao tỷ lệ giải quyết khiếu nại thành công và bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho hơn 20 triệu lượt hành khách tham gia giao thông hàng không hàng năm.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng lý thuyết trách nhiệm dân sự trong luật tư và lý thuyết về hợp đồng dịch vụ thương mại song vụ, có đền bù. Cơ sở pháp lý trọng tâm được xác lập dựa trên Điều 527 Bộ luật Dân sự 2005 và Điều 111, Điều 115 Luật Hàng không dân dụng Việt Nam 2006. Luận văn áp dụng mô hình phân tích cấu thành trách nhiệm dân sự với 4 điều kiện bắt buộc: hành vi vi phạm hợp đồng vận chuyển, thiệt hại thực tế phát sinh, mối quan hệ nhân quả khách quan và yếu tố lỗi của bên vận chuyển (theo quy định tại Điều 304, Điều 305, Điều 306 và Điều 308 Bộ luật Dân sự 2005).

Hệ thống 4 khái niệm then chốt được chuẩn hóa bao gồm:

• Hợp đồng vận chuyển hàng không nội địa: Thỏa thuận dịch vụ chuyên chở hành khách và hành lý trong không gian lãnh thổ quốc gia bằng máy bay thương mại.
• Vé hành khách và chứng từ vận chuyển: Bằng chứng văn bản xác lập giao kết hợp đồng và ghi nhận các điều kiện vận chuyển theo Điều 143 Luật Hàng không dân dụng 2006.
• Điều lệ vận chuyển: Văn bản cấu thành hợp đồng quy định quyền, nghĩa vụ và quy chế vận hành riêng biệt của từng hãng bay.
• Trách nhiệm bồi thường thiệt hại: Nghĩa vụ khắc phục tổn thất vật chất trực tiếp, tổn thất gián tiếp và thực hiện bồi thường ứng trước không hoàn lại khi có vi phạm lịch trình hoặc mất mát tài sản.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn áp dụng phương pháp chọn mẫu có chủ đích với cỡ mẫu nghiên cứu định tính gồm 50 văn bản quy phạm pháp luật, điều lệ vận chuyển của 5 hãng hàng không nội địa (Vietnam Airlines, Jetstar Pacific, VietJet Air, Vasco, Vietstar Airline) và 120 hồ sơ vụ việc khiếu nại, tranh chấp phát sinh trong mốc thời gian 10 năm (2006-2015). Phương pháp này được lựa chọn nhằm bảo đảm tính đại diện và phản ánh đúng thực trạng áp dụng pháp luật của toàn ngành.

Nguồn dữ liệu thứ cấp được thu thập từ báo cáo thống kê của Cục Hàng không Dân dụng Việt Nam, Ủy ban An toàn Giao thông Quốc gia và các báo cáo thường niên của doanh nghiệp vận chuyển. Phương pháp phân tích quy phạm kết hợp so sánh luật học được triển khai để đối chiếu luật nội dung của Việt Nam với các chuẩn mực quốc tế như Công ước Warsaw 1929 và Công ước Montreal 1999. Việc xử lý dữ liệu qua phương pháp tổng hợp và điển hình hóa giúp làm rõ những lỗ hổng pháp lý trong việc phân định lỗi và miễn trừ trách nhiệm.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình khảo sát và phân tích thực tiễn mang lại 3 phát hiện cốt lõi:

• Thứ nhất, cấu trúc thị trường nội địa có sự biến động sâu sắc nhưng chưa đi kèm với chuẩn hóa dịch vụ khách hàng. Năm 2014, Vietnam Airlines chiếm 41,7% thị phần nội địa, Jetstar Pacific (với 66,93% vốn nắm giữ bởi Vietnam Airlines và 30% bởi Qantas) cùng VietJet Air tăng trưởng nhanh, trong khi các hãng tư nhân nhỏ như Air Mekong (đạt 10.750 chuyến bay chở 710.000 lượt khách năm 2011) đã phải dừng hoạt động năm 2013 do áp lực chi phí. Tình trạng cạnh tranh về giá khiến chất lượng cam kết hợp đồng bị xem nhẹ.
• Thứ hai, các hình thức vi phạm hợp đồng diễn ra phổ biến nhất ở khâu chậm giờ khởi hành (delay), hủy chuyến đột xuất và làm hư hại hành lý vượt mức miễn cước (chuẩn 20kg ký gửi và 7kg xách tay). Tỷ lệ hành khách nhận được bồi thường ứng trước không hoàn lại khi phát sinh chậm hủy chuyến thực tế đạt dưới 15% tổng số trường hợp đủ điều kiện.
• Thứ ba, quy định về chứng minh mối quan hệ nhân quả và thiệt hại gián tiếp còn nhiều bất cập, khiến hơn 80% khiếu nại của hành khách liên quan đến thiệt hại cơ hội kinh doanh bị từ chối giải quyết.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân căn bản của các vi phạm hợp đồng bắt nguồn từ việc hạ tầng cảng hàng không tại 3 đô thị lớn quá tải nghiêm trọng, kết hợp với tình trạng thiếu hụt đội ngũ nhân lực kỹ thuật và điều hành bay chuyên nghiệp. Các hãng hàng không thường có xu hướng giải thích nguyên nhân chậm hủy chuyến theo hướng sự kiện bất khả kháng về thời tiết hoặc an ninh để kích hoạt điều khoản miễn trách nhiệm dân sự.

Dữ liệu nghiên cứu được trực quan hóa thông qua biểu đồ so sánh cơ cấu thị phần vận tải hành khách nội địa và bảng phân loại các trường hợp miễn trừ trách nhiệm pháp lý. Khi so sánh với chuẩn mực quốc tế, mức giới hạn bồi thường trách nhiệm dân sự theo Luật Hàng không dân dụng Việt Nam còn thấp hơn nhiều so với các quy định tại Công ước Montreal 1999, dẫn đến sự bất bình đẳng quyền lợi giữa người tiêu dùng dịch vụ và doanh nghiệp vận chuyển.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm hoàn thiện chế định trách nhiệm dân sự trong vận tải hàng không nội địa, nghiên cứu kiến nghị 4 giải pháp cụ thể:

• Sửa đổi quy định về bồi thường ứng trước không hoàn lại trong Thông tư hướng dẫn thi hành Luật Hàng không dân dụng, nâng mức chi trả bắt buộc thêm 25% đối với các chuyến bay chậm trên 4 giờ do lỗi vận hành của hãng bay. Chủ thể thực hiện: Bộ Giao thông Vận tải, hoàn thành trong giai đoạn 2016-2018.
• Chuẩn hóa 100% quy trình tiếp nhận và giải quyết khiếu nại trực tuyến, thiết lập cơ chế buộc bên vận chuyển phải phản hồi bằng văn bản trong thời hạn 7 ngày kể từ khi nhận đơn đề nghị (hành khách nộp trong thời hạn 90 ngày theo luật định). Chủ thể thực hiện: 5 hãng hàng không nội địa, áp dụng ngay trong chu kỳ đánh giá chất lượng thường niên.
• Thiết lập hệ thống giám sát độc lập của Cục Hàng không Dân dụng Việt Nam tại 22 cảng hàng không trên cả nước, áp dụng chế tài xử phạt hành chính đối với các chuyến bay vi phạm lịch trình không có lý do chính đáng nhằm giảm tỷ lệ chậm chuyến chủ quan xuống dưới 10% mỗi năm.
• Ban hành quy chuẩn mẫu cho Điều lệ vận chuyển của các hãng hàng không, minh bạch hóa 100% bảng giá cước, phí phạt hoàn hủy và các giới hạn trách nhiệm tài sản trên hệ thống bán vé điện tử.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang lại giá trị học thuật và ứng dụng thực tiễn cho 4 nhóm đối tượng:

• Cơ quan quản lý nhà nước (Bộ Giao thông Vận tải, Cục Hàng không Dân dụng Việt Nam): Sử dụng làm cơ sở khoa học để rà soát, sửa đổi các văn bản quy phạm pháp luật và hoàn thiện chính sách bảo vệ người tiêu dùng dịch vụ hàng không trong lộ trình phát triển đến năm 2025.
• Bộ phận pháp chế và điều hành của các hãng hàng không (Vietnam Airlines, VietJet Air, Jetstar Pacific, Vasco): Ứng dụng kết quả để hoàn thiện Điều lệ vận chuyển, xây dựng quy trình giải quyết sự cố và hạn chế rủi ro tranh chấp hợp đồng.
• Đội ngũ luật sư, trọng tài viên và chuyên gia tư vấn pháp lý: Khai thác 120 vụ việc thực tiễn và cấu trúc 4 yếu tố cấu thành trách nhiệm dân sự để xây dựng phương án bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho khách hàng.
• Giảng viên, học viên cao học và sinh viên ngành Luật Dân sự: Sử dụng làm tài liệu nghiên cứu chuyên sâu về hợp đồng thương mại dịch vụ và trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng cũng như trong hợp đồng.

Câu hỏi thường gặp

1. Hãng hàng không phải chịu trách nhiệm dân sự khi nào? Hãng hàng không chịu trách nhiệm bồi thường khi thỏa mãn đầy đủ 4 điều kiện theo Điều 304 và Điều 308 Bộ luật Dân sự 2005: có hành vi vi phạm hợp đồng, có thiệt hại thực tế phát sinh, có quan hệ nhân quả và có yếu tố lỗi của bên vận chuyển. Nếu chuyến bay bị hoãn hủy do sự kiện bất khả kháng như bão lũ thiên tai, hãng được miễn trách nhiệm bồi thường.

2. Vé máy bay có giá trị pháp lý ra sao trong giao kết hợp đồng? Căn cứ khoản 2 Điều 143 Luật Hàng không dân dụng 2006, vé máy bay là chứng từ vận chuyển và là bằng chứng văn bản chính thức ghi nhận việc giao kết hợp đồng. Vé thông thường có giá trị hiệu lực 1 năm (365 ngày) kể từ ngày phát hành hoặc tính từ ngày khởi hành chặng bay đầu tiên ghi trên vé.

3. Mức giới hạn hành lý miễn cước nội địa được quy định như thế nào? Theo Điều lệ vận chuyển của các hãng bay nội địa, mức hành lý miễn cước tiêu chuẩn cho vé hạng phổ thông thường là 20kg đối với hành lý ký gửi và 7kg đối với hành lý xách tay. Nếu hành lý vượt quá trọng lượng hoặc thể tích quy định, hành khách phải thanh toán cước phí phát sinh theo biểu giá niêm yết.

4. Thời hạn yêu cầu bồi thường ứng trước không hoàn lại là bao lâu? Hành khách có quyền gửi văn bản yêu cầu bồi thường trong thời hạn 90 ngày kể từ ngày chuyến bay dự kiến cất cánh. Trong vòng 7 ngày làm việc kể từ thời điểm nhận văn bản, hãng vận chuyển có trách nhiệm trả lời chính thức bằng văn bản về phương án chi trả bồi thường cho hành khách.

5. Hiệu lực của vé máy bay có được gia hạn vì lý do sức khỏe không? Khi hành khách không thể bay do vấn đề sức khỏe có chứng nhận của cơ quan y tế có thẩm quyền, hãng vận chuyển có thể gia hạn hiệu lực vé tối đa không quá 3 tháng. Trường hợp có thân nhân trong gia đình qua đời, thời gian gia hạn vé tối đa là 45 ngày kể từ ngày thân nhân mất.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về hợp đồng vận chuyển hành khách và 4 yếu tố cấu thành trách nhiệm dân sự trong vận tải hàng không.
• Phân tích thực trạng thị trường giai đoạn 2006-2015 với 5 hãng hàng không, chỉ rõ những bất cập trong việc giải quyết bồi thường chậm hủy chuyến và thất lạc hành lý.
• Đóng góp hệ thống 4 giải pháp trọng tâm nhằm hoàn thiện pháp luật, nâng cao mức bảo vệ quyền lợi cho hơn 90,5 triệu người dân khi tham gia giao thông hàng không.
• Đề xuất lộ trình chuẩn hóa quy trình tiếp nhận khiếu nại điện tử trong thời hạn 7 ngày và nâng cao năng lực giám sát hạ tầng cảng hàng không chu kỳ 2016-2020.
• Đây là tài liệu tham khảo học thuật giá trị cao, hỗ trợ đắc lực cho việc nghiên cứu luật thực định và hoàn thiện cơ chế giải quyết tranh chấp dân sự hàng không tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Lời mở đầu, Kết luận và Tài liệu tham khảo, nội dung chủ yếu của Luận văn đƣợc chia thành ba chƣơng nhƣ sau: Chƣơng 1: Những vấn đề lý luận về trách nhiệm bồi thƣờng thiệt hại trong vận chuyển hành khách bằng đƣờng hàng không nội địa. Chƣơng 2: Những quy định cơ bản của pháp luật về Hợp đồng vận chuyển hành khách bằng đƣờng hàng không nội địa và trách nhiệm bồi thƣờng thiệt hại khi vi phạm hợp đồng vận chuyển bằng đƣờng hàng không nội địa Chƣơng 3: Thực trạng áp dụng pháp luật về trách nhiệm dân sự do vi phạm hợp đồng vận chuyển hành khách bằng đƣờng hàng không nội địa. 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHƢƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ TRÁCH NHIỆM BỒI THƢỜNG THIỆT HẠI TRONG VẬN CHUYỂN HÀNH KHÁCH BẰNG ĐƢỜNG HÀNG KHÔNG NỘI ĐỊA 1.Khái niệm về trách nhiệm dân sự Trách nhiệm dân sự theo nghĩa rộng là các biện pháp có tính cƣỡng chế đƣợc áp dụng nhằm khôi phục lại tình trạng ban đầu của một quyền dân sự bị vi phạm. Trách nhiệm dân sự (theo nghĩa hẹp) là các biện pháp có tính cƣỡng chế áp dụng đối với ngƣời có hành vi vi phạm pháp luật gây ra thiệt hại cho ngƣời khác, ngƣời gây ra thiệt hại phải chịu trách nhiệm khắc phục những hậu quả xấu xảy ra bằng tài sản của mình (trong đó có bồi thƣờng thiệt hại trong hợp đồng hoặc ngoài hợp đồng).

Trách nhiệm dân sự do vi phạm hợp đồng là trách nhiệm phát sinh do một bên vi phạm nghĩa vụ đƣợc quy định trong hợp đồng. Trách nhiệm này khác với trách nhiệm bồi thƣờng thiệt hại ngoài hợp đồng. Khi đến thời hạn thực hiện nghĩa vụ trong hợp đồng mà ngƣời có nghĩa vụ không thực hiện, thực hiện không đúng, không đầy đủ nghĩa vụ thì sẽ phát sinh trách nhiệm với ngƣời có quyền theo quy định trong hợp đồng. Tuy nhiên, nếu sự vi phạm này chƣa gây thiệt hại, thì ngƣời vi phạm chỉ có trách nhiệm thực hiện đúng nghĩa vụ.

Mặt khác, nếu vi phạm nghĩa vụ đã gây ra một thiệt hại cho ngƣời bị vi phạm, thì ngƣời vi phạm phải chịu trách nhiệm bồi thƣờng thiệt hại. Vì vậy, tùy thuộc vào tính chất, hậu quả của sự vi phạm mà trách nhiệm dân sự do vi phạm hợp đồng sẽ là trách nhiệm buộc phải thực hiện nghĩa vụ trong hợp đồng, trách nhiệm bồi thƣờng thiệt hại ( nếu đã gây thiệt hại), và có thể là trách nhiệm phạt vi phạm nếu các bên có thỏa thuận. 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Thứ nhất: Trách nhiệm buộc doanh nghiệp vận chuyển phải thực hiện nghĩa vụ trong hợp đồng Trách nhiệm buộc phải thực hiện nghĩa vụ trong hợp đồng là khi ngƣời có nghĩa vụ không thực hiện,thực hiện không đúng, không đầy đủ nghĩa vụ trong hợp đồng thì bên có quyền yêu cầu cơ quan nhà nƣớc có thẩm quyền áp dụng các biện pháp cƣỡng chế để buộc ngƣời có nghĩa vụ phải thực hiện nghĩa vụ của họ. Với trách nhiệm này, ngƣời vi phạm nghĩa vụ phải tiếp tục thực hiện nghĩa vụ theo yêu cầu của bên kia.

Nếu bên có quyền đã yêu cầu mà bên có nghĩa vụ vẫn không thực hiện, thì có quyền yêu cầu cơ quan nhà nƣớc áp dụng những biện pháp cƣỡng chế buộc bên kia phải thực hiện nghĩa vụ dân sự theo hợp đồng Nội dung: buộc phải thực hiện nghĩa vụ vận chuyển Loại trách nhiệm buộc phải thực hiện nghĩa vụ trong hợp đồng bao gồm: Trách nhiệm dân sự do không thực hiện nghĩa vụ phải thực hiện hoặc không đƣợc thực hiên một công việc ( Điều 304 BLDS năm 2005); Trách nhiệm dân sự do chậm thực hiên nghĩa vụ dân sự ( Điều 305 BLDS năm 2005); Trách nhiệm dân sự do chậm tiếp nhận thực hiện nghĩa vụ dân sự (Điều 306 BLDS năm 2005). Điều đó đƣợc hiểu là, một khi hợp đồng đã đƣợc giao kết thì hãng hàng không không đƣợc phép hủy ngang, trừ trƣờng hợp bất khả kháng hoặc trong trƣờng hợp do lỗi của bên đƣợc vận chuyển thì hợp đồng có thể đƣợc kéo dài, thay đổi hoặc chấm dứt. Không phát sinh quyền đơn phƣơng chấm dứt hợp đồng từ phía bên vận chuyển giống nhƣ đối với các hợp đồng dân sự khác. Ngƣợc lại, khách hàng hoàn toàn có quyền đơn phƣơng chấm dứt hợp đồng bằng cách thông báo trƣớc cho hãng hàng không.

Thứ hai: Trách nhiệm bồi thường thiệt hại do vi phạm hợp đồng 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Trách nhiệm bồi thƣờng thiệt hại do vi phạm hợp đồng là một loại trách nhiệm dân sự phát sinh do hành vi vi phạm hợp đồng của một bên gây thiệt hại nên phải bồi thƣờng thiệt hại đã gây ra tƣơng ứng với mức độ lỗi của mình [20, tr. Đặc điểm của trách nhiệm bồi thƣờng thiệt hại do vi phạm hợp đồng trƣớc tiên đó là giữa bên gây thiệt hại và bên bị thiệt hại có quan hệ hợp đồng hợp pháp. Hợp đồng chính là cơ sở để xác định trách nhiệm của hai bên. Nếu không có hợp đồng thì sẽ không thể xác định trách nhiệm bồi thƣờng thiệt hại của bên vận chuyển.

Nội dung của trách nhiệm phụ thuộc vào sự thỏa thuận của các bên hoặc theo quy định của pháp luật. Trong vận chuyển hàng không, trách nhiệm của bên vận chuyển sẽ phải đối chiếu với các quy định pháp luật về hàng không. Trách nhiệm bồi thƣờng thiệt hại trong hợp đồng chỉ giới hạn trong phạm vi những thiệt hại thực tế và những thiệt hại đó có thể tiên liệu đƣợc vào thời điểm ký hợp đồng [13, tr. Lỗi là một trong những điều kiện bắt buộc của trách nhiệm bồi thƣờng thiệt hại trong hợp đồng, nhƣng không phân biệt hình thức lỗi là cố ý hay vô ý vì mức độ bồi thƣờng không phân hóa theo hình thức lỗi nhƣ trách nhiệm bồi thƣờng thiệt hại ngoài hợp đồng.

Thực hiện xong trách nhiệm bồi thƣờng thiệt hại trong hợp đồng không đƣơng nhiên làm chấm dứt quan hệ hợp đồng giữa các bên. Bên vận chuyển vẫn sẽ có nghĩa vụ vận chuyển hành khách đến địa điểm theo thỏa thuận. Thứ ba: Trách nhiệm thực hiện phạt vi phạm khi có thỏa thuận Trách nhiệm thực hiện phạt vi phạm khi có thỏa thuận đƣợc quy định tại Điều 422 Bộ luật Dân sự năm 2005. Trách nhiệm này chỉ phát sinh khi các bên 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] trong hợp đồng có thỏa thuận về điều khoản phạt vi phạm hợp đồng.

Trong trƣờng hợp, các bên không thỏa thuận về điều khoản phạt thì không đƣợc áp dụng trách nhiệm này trong quá trình xử lý vi phạm trách nhiệm dân sự. Các điều kiện phát sinh trách nhiệm bồi thƣờng thiệt hại do vi phạm hợp đồng vận chuyển Trách nhiệm bồi thƣờng thiệt hại đƣợc đặt ra khi hành vi vi phạm hợp đồng dân sự đã gây ra một thiệt hại. Mặt khác một ngƣời chỉ phải chịu trách nhiệm dân do vi phạm hợp đồng khi họ có lỗi. Vì vậy, trách nhiệm bồi thƣờng thiệt hại do vi phạm hợp đồng vận chuyển hàng không chỉ phát sinh khi thỏa mãn các điều kiện nhƣ sau: (i) Có hành vi vi phạm hợp đồng; (ii ) Có thiệt hại xảy ra; (iii) Mối quan hệ nhân quả giữa hành vi vi phạm hợp đồng và thiệt hại xảy ra; (iv)Có lỗi của ngƣời gây thiệt hại.

Thứ nhất: Có hành vi vi phạm hợp đồng vận chuyển hành khách Hành vi vi phạm hợp đồng là một trong những nhân tố đầu tiên quan trọng nhất để xác định trách nhiệm bồi thƣờng thiệt hại của bên vận chuyển. Nội dung của hợp đồng là sự thỏa thuận của các bên trên cơ sở quy định của pháp luật và không trái đạo đức xã hội. chính vì vậy, về nguyên tắc hành vi thực hiện không đúng, không thực hiện, thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ trong hợp đồng do các bên đã cam kết, thỏa thuận hay dựa trên quy định của pháp luật thì khi đó hành vi đó sẽ bị coi là hành vi vi phạm hợp đồng. Tuy nhiên trong một số trƣờng hợp, hành vi vi phạm hợp đồng không bị coi là trái pháp luật.

Trong trƣờng hợp nghĩa vụ trong hợp đồng không đƣợc thực hiện hoàn toàn do lỗi của bên có quyền. Theo đó, khi xảy ra sự kiện vi phạm hợp đồng vận 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] chuyển hành khách nhƣng lỗi gây ra hành vi vi phạm đó hoàn toàn xuất phát từ phía hành khách. Mặc dù, trƣờng hợp này có đầy đủ các yếu tố cấu thành sự vi phạm hợp đồng vận chuyển hành khách, nhƣng hành khách sẽ không thể yêu cầu hãng hàng không bồi thƣờng thiệt hại cho mình khi hành khách hoàn toàn có lỗi và không thực hiện các nghĩa vụ của họ theo hợp đồng. Ví dụ: Đến trễ giờ bay không thể lên máy bay; Mang theo các chất cấm khi vận chuyển bằng đƣờng hàng không; … Trƣờng hợp thứ hai nghĩa vụ trong hợp đồng không thực hiện đƣợc do sự kiện bất khả kháng.

Một sự kiện chỉ đƣợc coi là bất khả kháng nếu đó là sự kiện khách quan làm cho ngƣời có nghĩa theo quy định của hợp đồng không biết trƣớc và cũng không thể tránh đƣợc và họ không thể khắc phục khó khăn do sự kiện đó gây ra dù rằng đã áp dụng mọi biện pháp cần thiết mà khả năng cho phép. Các sự kiện bất khả kháng có thể bao gồm các sự kiện nhƣ: thiên tai, hỏa hoạn, chiến tranh, đình công, các quyết định của cơ quan nhà nƣớc có thẩm quyền. Các sự kiện bất khả kháng là các sự kiện không nằm trong ý muốn chủ quan của bên vận chuyển cũng nhƣ nó nằm ngoài tầm kiểm soát của bên vận chuyển. Do đó, khi xảy ra trƣờng hợp bất khả kháng, trách nhiệm bồi thƣờng thiệt hại sẽ không xác định cho bên vận chuyển mà tùy từng trƣờng hợp cụ thể sẽ do bên bảo hiểm hàng không tiến hành việc bồi thƣờng thiệt hại cho hành khách.

Thứ hai: Có thiệt hại xảy thực tế trong vận chuyển hành khách là gì? Thiệt hại là cơ sở để xác định mức độ bồi thƣờng thiệt hại của bên vận chuyển. Thiệt hại ở đây sẽ bao gồm các thiệt hại về vật chất của hành khách nhƣ mất mát tài sản, hành lý hoặc thiệt hại về tính mạng sức khỏe của hành khách. 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Trách nhiệm bồi thƣờng thiệt hại là việc ngƣời có nghĩa vụ trong hợp đồng phải bù đắp cho phía bên kia trong hợp đồng những tổn thất vật chất mà mình đã gây ra do việc vi phạm hợp đồng.vì vậy, việc xác định có thiệt hại xảy ra hay không?