Luận văn thạc sĩ trách nhiệm của người vận chuyển hàng không về những thiệt hại đối với hành khách trong quá trình vận chuyển ths luật 60 38 50

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu trách nhiệm của người vận chuyển hàng không về những thiệt hại đối với hành khách trong quá trình, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Nguyễn Thị Quỳnh Nga
• Người hướng dẫn: PGS. Ngô Huy Cương
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật kinh tế
• Đề tài: Trách Nhiệm Của Người Vận Chuyển Hàng Không Về Những Thiệt Hại Xảy Ra Đối Với Hành Khách
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ luật học
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ TRÁCH NHIỆM CỦA NGƯỜI VẬN CHUYỂN HÀNG KHÔNG VỀ NHỮNG THIỆT HẠI XẢY RA ĐỐI VỚI HÀNH KHÁCH TRONG QUÁ TRÌNH VẬN CHUYỂN
• 1.1. Khái niệm và đặc điểm trách nhiệm của người vận chuyển hàng không về những thiệt hại xảy ra đối với hành khách trong quá trình vận chuyển
• 2. CHƯƠNG 2: PHÁP LUẬT VIỆT NAM ĐIỀU CHỈNH TRÁCH NHIỆM CỦA NGƯỜI VẬN CHUYỂN HÀNG KHÔNG VỀ NHỮNG THIỆT HẠI ĐỐI VỚI HÀNH KHÁCH TRONG QUÁ TRÌNH VẬN CHUYỂN
• 2.1. Nguyên tắc xác định trách nhiệm
• 2.2. Vai trò và tính tất yếu của bảo hiểm trách nhiệm dân sự của người vận chuyển hàng không
• 2.3. Giải quyết tranh chấp liên quan đến trách nhiệm của người vận chuyển hàng không về thiệt hại xảy ra đối với hành khách trong quá trình vận chuyển
• 3. CHƯƠNG 3: ĐÁNH GIÁ QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT VIỆT NAM VỀ TRÁCH NHIỆM CỦA NGƯỜI VẬN CHUYỂN HÀNG KHÔNG VỀ NHỮNG THIỆT HẠI ĐỐI VỚI HÀNH KHÁCH TRONG QUÁ TRÌNH VẬN CHUYỂN VÀ MỘT SỐ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về trách nhiệm của người vận chuyển hàng không với hành khách

Trách nhiệm của người vận chuyển hàng không đối với hành khách là một vấn đề quan trọng trong ngành hàng không. Điều này không chỉ liên quan đến quyền lợi của hành khách mà còn ảnh hưởng đến uy tín của các hãng hàng không. Theo quy định của pháp luật, người vận chuyển hàng không có trách nhiệm bảo đảm an toàn cho hành khách trong suốt quá trình vận chuyển. Điều này bao gồm việc bảo vệ quyền lợi của hành khách trong trường hợp xảy ra thiệt hại, như mất mát hành lý hay chậm chuyến bay.

1.1. Khái niệm trách nhiệm của người vận chuyển hàng không

Trách nhiệm của người vận chuyển hàng không được hiểu là nghĩa vụ bồi thường thiệt hại cho hành khách trong trường hợp xảy ra sự cố trong quá trình vận chuyển. Điều này bao gồm cả thiệt hại về tính mạng, sức khỏe và tài sản của hành khách.

1.2. Đặc điểm của trách nhiệm vận chuyển hàng không

Trách nhiệm của người vận chuyển hàng không có những đặc điểm riêng biệt, như tính chất pháp lý, phạm vi áp dụng và các quy định cụ thể liên quan đến bồi thường thiệt hại. Điều này giúp xác định rõ ràng quyền lợi và nghĩa vụ của các bên liên quan.

II. Vấn đề và thách thức trong trách nhiệm của người vận chuyển hàng không

Mặc dù có nhiều quy định pháp luật về trách nhiệm của người vận chuyển hàng không, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức trong việc thực thi. Các vấn đề như thiếu minh bạch trong quy trình bồi thường, sự không đồng nhất trong các quy định giữa các hãng hàng không và sự hiểu biết hạn chế của hành khách về quyền lợi của mình là những yếu tố gây khó khăn trong việc giải quyết các tranh chấp.

2.1. Những vấn đề pháp lý liên quan đến trách nhiệm

Các quy định pháp luật hiện hành về trách nhiệm của người vận chuyển hàng không vẫn còn nhiều bất cập. Việc thiếu sự đồng bộ giữa các quy định quốc gia và quốc tế khiến cho việc áp dụng trở nên phức tạp.

2.2. Thách thức trong việc bồi thường thiệt hại cho hành khách

Nhiều hành khách không biết rõ quyền lợi của mình trong trường hợp xảy ra thiệt hại. Điều này dẫn đến việc họ không thể yêu cầu bồi thường một cách hợp lý, gây thiệt hại cho quyền lợi của bản thân.

III. Phương pháp giải quyết trách nhiệm của người vận chuyển hàng không

Để giải quyết các vấn đề liên quan đến trách nhiệm của người vận chuyển hàng không, cần có những phương pháp cụ thể và hiệu quả. Việc áp dụng các quy định pháp luật một cách đồng bộ và minh bạch sẽ giúp bảo vệ quyền lợi của hành khách tốt hơn.

3.1. Cải cách quy định pháp luật về trách nhiệm

Cần có sự cải cách trong các quy định pháp luật để đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong việc bồi thường thiệt hại cho hành khách. Điều này bao gồm việc cập nhật các quy định phù hợp với thực tiễn.

3.2. Tăng cường giáo dục và thông tin cho hành khách

Việc nâng cao nhận thức của hành khách về quyền lợi và nghĩa vụ của mình trong quá trình vận chuyển hàng không là rất cần thiết. Các hãng hàng không nên cung cấp thông tin rõ ràng và dễ hiểu về quy trình bồi thường.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về trách nhiệm của người vận chuyển hàng không

Nghiên cứu về trách nhiệm của người vận chuyển hàng không đã chỉ ra rằng việc thực hiện các quy định pháp luật một cách hiệu quả có thể giúp giảm thiểu thiệt hại cho hành khách. Các hãng hàng không cần phải có những biện pháp cụ thể để đảm bảo quyền lợi của hành khách trong mọi tình huống.

4.1. Kết quả nghiên cứu về trách nhiệm bồi thường

Nghiên cứu cho thấy rằng nhiều hãng hàng không vẫn chưa thực hiện đầy đủ trách nhiệm bồi thường cho hành khách. Điều này cần được khắc phục để nâng cao uy tín của ngành hàng không.

4.2. Ứng dụng các quy định quốc tế vào thực tiễn

Việc áp dụng các quy định quốc tế về trách nhiệm của người vận chuyển hàng không sẽ giúp cải thiện tình hình bồi thường thiệt hại cho hành khách, đồng thời tạo ra một môi trường cạnh tranh công bằng hơn giữa các hãng hàng không.

V. Kết luận và tương lai của trách nhiệm người vận chuyển hàng không

Trách nhiệm của người vận chuyển hàng không đối với hành khách là một vấn đề cần được quan tâm và cải thiện. Tương lai của ngành hàng không phụ thuộc vào việc thực hiện các quy định pháp luật một cách hiệu quả và minh bạch, nhằm bảo vệ quyền lợi của hành khách một cách tốt nhất.

5.1. Tương lai của quy định pháp luật về trách nhiệm

Cần có những cải cách mạnh mẽ trong quy định pháp luật để đảm bảo quyền lợi của hành khách được bảo vệ tốt hơn trong tương lai.

5.2. Vai trò của các cơ quan chức năng trong việc giám sát

Các cơ quan chức năng cần tăng cường giám sát và kiểm tra việc thực hiện các quy định về trách nhiệm của người vận chuyển hàng không, nhằm đảm bảo quyền lợi của hành khách được thực thi một cách hiệu quả.

Nội dung chính

## Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng, ngành hàng không dân dụng Việt Nam đã chứng kiến sự phát triển vượt bậc trong những năm gần đây. Theo báo cáo của Cục Hàng không Việt Nam, năm 2012 đã xảy ra khoảng 472 sự cố liên quan đến an toàn bay, trong đó gần 50% là do lỗi chủ quan, cảnh báo tính phức tạp và rủi ro trong vận tải hàng không. Trước thực trạng này, trách nhiệm của người vận chuyển hàng không đối với những thiệt hại xảy ra với hành khách trong quá trình vận chuyển trở thành vấn đề cấp thiết cần được nghiên cứu sâu sắc.

Mục tiêu của luận văn là hệ thống hóa lý luận về trách nhiệm của người vận chuyển hàng không đối với thiệt hại của hành khách, đánh giá các quy định pháp luật Việt Nam và quốc tế liên quan, từ đó đề xuất giải pháp hoàn thiện khung pháp lý. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các thiệt hại về tính mạng, sức khỏe, hành lý, hàng hóa cũng như thiệt hại phát sinh do vận chuyển chậm trễ trong giai đoạn từ lúc hành khách được đưa lên tàu bay đến khi rời tàu bay tại các sân bay trong lãnh thổ Việt Nam, trong khoảng thời gian từ 1991 đến 2013.

Nghiên cứu có ý nghĩa thiết thực trong việc bảo đảm quyền lợi của hành khách, nâng cao độ tin cậy của ngành hàng không Việt Nam, đồng thời tạo cơ sở pháp lý bền vững, thúc đẩy phát triển kinh tế và hội nhập với các điều ước quốc tế. Việc hoàn thiện trách nhiệm dân sự của người vận chuyển sẽ góp phần hạn chế tranh chấp pháp lý, nâng cao chất lượng dịch vụ và an toàn vận chuyển trong ngành hàng không.

## Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

### Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng các lý thuyết trọng yếu như trách nhiệm dân sự và nguyên tắc bồi thường thiệt hại trong pháp luật Việt Nam và quốc tế, nổi bật là cơ sở pháp lý về trách nhiệm của người vận chuyển trong hoạt động vận chuyển hàng không. Hai mô hình lý thuyết quan trọng được áp dụng là:

1. **Lý thuyết trách nhiệm dân sự dựa trên lỗi và lỗi giả định**: Theo đó, người vận chuyển phải chịu trách nhiệm khi lỗi do mình gây ra dẫn đến thiệt hại cho hành khách, tuy nhiên có trường hợp áp dụng trách nhiệm tuyệt đối không phụ thuộc lỗi như trong công ước Montreal 1999.

2. **Khái niệm giới hạn trách nhiệm bồi thường**: Đây là nguyên tắc pháp lý quy định mức tối đa mà người vận chuyển phải bồi thường nhằm cân bằng giữa bảo vệ quyền lợi hành khách và phát triển ngành hàng không. Giới hạn này được thiết lập dựa trên các đơn vị tính toán quốc tế như quyền rút vốn đặc biệt của IMF.

Ba đến năm khái niệm chính xuyên suốt là: người vận chuyển hàng không, hành khách, hành lý (ký gửi và xách tay), thiệt hại thực tế, và quan hệ nhân quả. Các khái niệm này giúp xác định chính xác phạm vi và thành tố trách nhiệm được điều chỉnh.

### Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp kết hợp đa dạng, bao gồm:

- **Phương pháp so sánh**: So sánh quy định pháp luật Việt Nam qua các thời kỳ với các công ước quốc tế như công ước Vácsava 1929, các nghị định thư bổ sung, và công ước Montreal 1999 nhằm nhận diện mức độ tương thích và sự khác biệt.

- **Phương pháp phân tích, tổng hợp**: Phân tích chi tiết các điều khoản pháp lý liên quan đến trách nhiệm của người vận chuyển hàng không và tổng hợp kết quả nghiên cứu thực tiễn, xây dựng hệ thống kiến thức đầy đủ, có hệ thống.

- **Phương pháp điều tra xã hội học**: Thu thập dữ liệu từ thực tế vận hành và ý kiến từ các chuyên gia, cơ quan quản lý để đánh giá tình hình vi phạm và nhận thức pháp luật của người dùng dịch vụ hàng không.

- **Phương pháp thống kê**: Sử dụng số liệu sự cố và thiệt hại liên quan trong ngành hàng không để làm cơ sở thực tiễn xác thực cho các phân tích và luận điểm.

Nghiên cứu tiến hành trên mẫu tài liệu pháp luật quốc tế và luật hàng không Việt Nam từ năm 1991 đến 2013, kết hợp khảo sát thực tế tại một số sân bay trọng điểm, đảm bảo tối thiểu 100 hồ sơ sự cố được xử lý để phân tích. Lý do lựa chọn các phương pháp này nhằm bám sát tính pháp lý, thực tiễn đồng thời đảm bảo đánh giá khách quan, toàn diện về vấn đề.

## Kết quả nghiên cứu và thảo luận

### Những phát hiện chính

1. **Khái niệm và đặc điểm trách nhiệm người vận chuyển được hệ thống hóa rõ ràng**: Trách nhiệm dân sự của người vận chuyển hàng không bao gồm bồi thường thiệt hại về tính mạng, sức khỏe, hành lý và thiệt hại do chậm vận chuyển. Khoảng 50% sự cố bay trong 6 tháng đầu năm 2012 tại Việt Nam có nguyên nhân chủ quan dẫn đến thiệt hại có thể được kiện bồi thường.

2. **Pháp luật Việt Nam đáp ứng một phần nhưng còn nhiều hạn chế trong quy định giới hạn và áp dụng trách nhiệm**: Luật hàng không dân dụng Việt Nam năm 2006 quy định mức giới hạn trách nhiệm bồi thường về tính mạng, sức khỏe hành khách là 100.000 đơn vị tính toán (SDR), cao hơn so với mức quy định trong công ước Vácsava (125.000 franc vàng tương đương khoảng 8.300 USD). Song, việc áp dụng mức giới hạn này còn gặp khó khăn thực tiễn về minh bạch thiệt hại và chứng minh lỗi.

3. **Cơ sở trách nhiệm dựa trên lỗi giả định và trường hợp trách nhiệm khách quan được áp dụng có chọn lọc**: Quy định tại công ước Montreal năm 1999 nâng cao trách nhiệm người vận chuyển bằng cách áp dụng trách nhiệm tuyệt đối đối với trường hợp thiệt hại tính mạng và giới thiệu mức bồi thường tối đa 100.000 SDR, tăng tính bảo vệ hành khách nhưng lại tạo áp lực tài chính lớn cho hãng hàng không nhỏ.

4. **Thực trạng vi phạm và tranh chấp trách nhiệm còn phổ biến do mức độ nhận thức pháp luật của hành khách và nhà vận chuyển chưa đồng đều**: Điều tra xã hội cho thấy chưa đến 60% hành khách hiểu biết rõ về quyền lợi bồi thường theo pháp luật hiện hành. Các quy định liên quan đến hành lý xách tay và vận chuyển chậm còn gây nhiều tranh cãi, tỷ lệ phản ánh thiệt hại do vận chuyển chậm lên tới 15% trong tổng số sự cố được ghi nhận.

### Thảo luận kết quả

Các số liệu và phân tích cho thấy khung pháp lý hiện hành đã có bước phát triển đáng kể so với Luật Hàng không dân dụng 1991 và các công ước quốc tế trước đây. Tuy nhiên, trong khi mức giới hạn trách nhiệm được nâng cao nhằm tăng quyền lợi bảo vệ hành khách, việc áp dụng thực tiễn còn vướng mắc do khó khăn trong việc xác định thiệt hại thực tế, chứng minh lỗi, và đảm bảo quyền lợi tinh thần.

Qua so sánh với quy định của quốc tế, Việt Nam đã bắt kịp xu hướng mới với việc áp dụng luật dựa trên trách nhiệm khách quan và lỗi giả định. Tuy nhiên, nhóm hãng hàng không nhỏ và khách hàng gặp khó khăn bởi quy định quyền tài phán đa quốc gia và yêu cầu bồi thường ứng trước, tạo ra thách thức tài chính và pháp lý.

Kết quả nghiên cứu cũng chỉ ra rằng việc thống nhất nhận thức pháp luật và tăng cường tuyên truyền, đào tạo là cần thiết để hạn chế các tranh chấp và sự cố do lỗi chủ quan. Bản chất phức tạp của trách nhiệm người vận chuyển trong vận tải hàng không đòi hỏi hệ thống pháp luật phải minh bạch, đồng bộ và khả thi hơn. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tỷ lệ sự cố và tranh chấp theo nhóm lỗi, bảng so sánh mức giới hạn trách nhiệm giữa các công ước quốc tế và luật Việt Nam nhằm minh họa cụ thể hơn.

## Đề xuất và khuyến nghị

1. **Sửa đổi và hoàn thiện Luật Hàng không dân dụng về trách nhiệm của người vận chuyển**: Cải thiện quy định về thời hạn trách nhiệm, mở rộng giải thích về phạm vi thiệt hại và hợp lý hóa giới hạn trách nhiệm. Mục tiêu tăng tính rõ ràng và khả thi trong 2 năm tới, do Bộ Giao thông Vận tải chủ trì phối hợp với Bộ Tư pháp.

2. **Tăng cường công tác tuyên truyền và giáo dục pháp luật hàng không cho hành khách và doanh nghiệp vận chuyển**: Xây dựng chương trình đào tạo thường niên, phát hành tài liệu hướng dẫn để nâng cao nhận thức, nhằm giảm tỷ lệ sự cố do hiểu biết chưa đầy đủ. Thời gian thực hiện 1-3 năm, do Cục Hàng không Việt Nam phối hợp với các hãng hàng không.

3. **Xây dựng cơ chế giải quyết tranh chấp nhanh và hiệu quả hơn**: Thành lập Trung tâm hòa giải chuyên ngành hàng không, áp dụng thủ tục trọng tài đặc thù nhằm rút ngắn thời gian và tiết kiệm chi phí cho các bên. Đề xuất áp dụng trong vòng 2 năm, dưới sự quản lý của Bộ Tư pháp.

4. **Khuyến khích áp dụng công nghệ và kỹ thuật số trong quản lý trách nhiệm bồi thường**: Thiết lập hệ thống tổng hợp, theo dõi sự cố và bồi thường trực tuyến nhằm minh bạch, thuận tiện và chính xác trong xử lý bồi thường thiệt hại. Thời gian thực hiện dự kiến 3 năm, do các cơ quan chức năng phối hợp cùng doanh nghiệp hàng không và công nghệ thông tin.

Các đề xuất trên hướng tới mục tiêu giảm thiểu tranh chấp, bảo vệ quyền lợi hành khách đồng thời tạo môi trường pháp lý công bằng, thực thi nghiêm ngặt nhằm phát triển bền vững ngành hàng không dân dụng Việt Nam.

## Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. **Cơ quan quản lý nhà nước về hàng không dân dụng**: Giúp xây dựng, hoàn thiện chính sách pháp luật và quy trình giải quyết trách nhiệm dân sự trong vận chuyển hàng không, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.

2. **Các doanh nghiệp vận chuyển hàng không, các hãng hàng không**: Cập nhật kiến thức pháp lý về trách nhiệm vận chuyển, giới hạn bồi thường, giúp thiết kế hợp đồng vận chuyển phù hợp, giảm rủi ro pháp lý và nâng cao uy tín.

3. **Luật sư, chuyên gia pháp lý trong lĩnh vực hàng không và kinh tế**: Tham khảo để tư vấn chính sách, hỗ trợ xử lý tranh chấp và nghiên cứu phát triển luật hàng không đảm bảo tính pháp lý và thực tiễn.

4. **Các nhà nghiên cứu, giảng viên và sinh viên ngành luật, quản lý vận tải**: Có tài liệu tham khảo chuyên sâu về trách nhiệm dân sự trong vận tải hàng không, cũng như phương pháp nghiên cứu pháp luật trong lĩnh vực kinh tế và giao thông vận tải.

Ứng dụng luận văn giúp các đối tượng nắm rõ khung pháp lý trách nhiệm vận chuyển, nâng cao hiệu quả thực thi và phát triển bền vững ngành hàng không dân dụng ở Việt Nam.

## Câu hỏi thường gặp

1. **Trách nhiệm của người vận chuyển hàng không bao gồm những gì?**  
Trách nhiệm bao gồm bồi thường thiệt hại về tính mạng, sức khỏe, hành lý và hàng hóa, cũng như thiệt hại phát sinh do vận chuyển chậm. Khi thiệt hại xảy ra từ lúc hành khách được đưa lên tàu bay tới khi rời tàu bay hoặc hành lý nằm trong sự quản lý của người vận chuyển, trách nhiệm được xác lập theo pháp luật.

2. **Mức giới hạn trách nhiệm bồi thường hiện nay của người vận chuyển là bao nhiêu?**  
Luật Việt Nam hiện hành quy định mức giới hạn bồi thường đối với hành khách về tính mạng và sức khỏe là 100.000 đơn vị tính toán (SDR), tương đương khoảng 135.000 USD, cao hơn mức theo công ước cũ. Mức giới hạn này đảm bảo quyền lợi hành khách và cân đối khả năng tài chính của hãng hàng không.

3. **Người vận chuyển có thể được miễn trách nhiệm trong những trường hợp nào?**  
Nếu người vận chuyển chứng minh thiệt hại do lỗi khách hàng hoặc bên thứ ba gây ra, hoặc do tình trạng sức khỏe tự nhiên của hành khách. Ngoài ra, lỗi cố ý hoặc vô ý nghiêm trọng của người vận chuyển hoặc đại lý cũng làm họ mất quyền hưởng giới hạn trách nhiệm.

4. **Pháp luật Việt Nam có áp dụng các công ước quốc tế về trách nhiệm vận chuyển hàng không không?**  
Có, Việt Nam đã tham gia và áp dụng các công ước như Vácsava, nghị định thư Lahay, Guatemala và đặc biệt là công ước Montreal 1999 với mục đích nâng cao tiêu chuẩn bảo vệ hành khách và hài hòa hệ thống pháp luật trong lĩnh vực này.

5. **Làm sao để hành khách khiếu nại thiệt hại do vận chuyển hàng không?**  
Hành khách cần giữ các chứng từ như vé, thẻ hành lý, biên bản sự cố để làm căn cứ khiếu nại. Khi xảy ra thiệt hại, hành khách có quyền khởi kiện tại tòa án nơi mình cư trú hoặc nơi xảy ra thiệt hại theo quy định pháp luật, đồng thời hãng hàng không có nghĩa vụ bồi thường trong giới hạn cho phép.

## Kết luận

- Trách nhiệm của người vận chuyển hàng không về thiệt hại hành khách là trách nhiệm dân sự quan trọng, bao gồm bồi thường thiệt hại về tính mạng, sức khỏe, hành lý và thiệt hại do vận chuyển chậm, có tính đặc thù so với trách nhiệm dân sự khác.

- Luật hàng không dân dụng Việt Nam đã cơ bản đồng bộ và tương thích với các công ước quốc tế như Vácsava và Montreal, tuy nhiên vẫn còn phạm vi cải thiện về quy định giới hạn trách nhiệm và thủ tục chứng minh lỗi.

- Việc nâng cao nhận thức pháp luật cho hành khách và doanh nghiệp vận chuyển, đồng thời hoàn thiện cơ chế giải quyết tranh chấp là cần thiết để triển khai hiệu quả các quy định của pháp luật.

- Nghiên cứu mở ra cơ sở khoa học để đề xuất chính sách sửa đổi luật, phát triển chất lượng dịch vụ và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong lĩnh vực vận tải hàng không.

- Các bước tiếp theo: hoàn thiện đề xuất pháp lý cụ thể, thúc đẩy đối thoại giữa các bên liên quan và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ quản lý vận tải hàng không hiện đại.

Hành động cần thiết hôm nay là các cơ quan quản lý và doanh nghiệp cần phối hợp để từng bước cập nhật bộ khung pháp lý và kỹ thuật vận hành đảm bảo an toàn, minh bạch và hiệu quả trong vận chuyển hàng không Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu và kết luận nội dung chính gồm 3 chƣơng: Chƣơng 1: Những vấn đề lý luận về trách nhiệm của người vận chuyển hàng không về những thiệt hại xảy ra đối với hành khách trong quá trình vận chuyển. Chƣơng 2: Pháp luật Việt Nam điều chỉnh trách nhiệm của người vận chuyển hàng không đối với những thiệt hại của hành khách trong quá trình vận chuyển. Chƣơng 3: Đánh giá quy định pháp luật về trách nhiệm của người vận chuyển đối với thiệt hại của hành khách trong quá trình vận chuyển và một số kiến nghị. 11 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Chƣơng 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ TRÁCH NHIỆM CỦA NGƢỜI VẬN CHUYỂN HÀNG KHÔNG VỀ NHỮNG THIỆT HẠI XẢY RA ĐỐI VỚI HÀNH KHÁCH TRONG QUÁ TRÌNH VẬN CHUYỂN 1.

Khái niệm và đặc điểm trách nhiệm của ngƣời vận chuyển hàng không về những thiệt hại xảy ra đối với hành khách trong quá trình vận chuyển. Khái niệm trách nhiệm của ngƣời vận chuyển hàng không về những thiệt hại xảy ra đối với hành khách trong quá trình vận chuyển. Trách nhiệm của người vận chuyển hàng không về những thiệt hại xảy ra đối với hành khách trong quá trình vận chuyển là trách nhiệm dân sự và cụ thể hơn nữa là trách nhiệm bồi thường thiệt hại của người vận chuyển. Trước khi tìm hiểu một cách cặn kẽ nội dung của trách nhiệm này cần phải hiểu rõ một số khái niệm liên quan đến phạm vi vấn đề sau đây: Thứ nhất, khái niệm trách nhiệm BTTH: theo quy định của pháp luật Việt Nam hiện hành thì trách nhiệm BTTH được BLDS năm 2005 quy định tại Điều 307 về trách nhiệm BTTH nói chung và chương XXI về trách nhiệm BTTH ngoài hợp đồng.

Tuy nhiên, trong cả hai phần này đều không nêu rõ khái niệm trách nhiệm BTTH mà chỉ nêu lên căn cứ phát sinh trách nhiệm, nguyên tắc bồi thường, năng lực chịu trách nhiệm, thời hạn hưởng bồi thường… Tiếp cận dưới góc độ khoa học pháp lý đã cho thấy rằng mỗi người sống trong xã hội đều phải tôn trọng quy tắc chung của xã hội, không thể vì lợi ích của mình mà xâm phạm đến quyền và lợi ích hợp pháp của người khác. Khi một người vi phạm nghĩa vụ pháp lý của mình gây tổn hại cho người khác thì 12 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] chính người đó phải chịu bất lợi do hành vi của mình gây ra. Sự gánh chịu một hậu quả bất lợi bằng việc bù đắp tổn thất cho người khác được hiểu là bồi thường thiệt hại. Như vậy, có thể hiểu trách nhiệm BTTH là một hình thức của trách nhiệm dân sự mà theo đó thì khi một người vi phạm nghĩa vụ pháp lý của mình gây tổn hại cho người khác phải bồi thường những tổn thất mà mình gây ra.

Thứ hai, khái niệm người vận chuyển hàng không: người vận chuyển hàng không bao gồm người vận chuyển hàng không phát hành vận đơn hàng không và tất cả những người vận chuyển trực tiếp hoặc cam kết vận chuyển hàng hóa hoặc thực hiện bất kỳ các dịch vụ nào khác liên quan đến việc vận chuyển. Hay nói cách khác người vận chuyển hàng không là người xuất vé và tất cả các người vận chuyển hàng không vận chuyển và cam kết vận chuyển hành khách và hành lý của hành khách hoặc thực hiện hay cam kết thực hiện các dịch vụ khác liên quan đến việc vận chuyển bằng đường không đó. [18] Thứ ba, khái niệm hành khách: hành khách ở đây được hiểu là bất kỳ người nào, ngoại trừ tổ bay, được vận chuyển hoặc sẽ được vận chuyển trên tàu bay với sự đồng ý của người vận chuyển. Thứ tƣ, khái niệm hành lý: hành lý được hiểu là những vật phẩm, đồ dùng và tư trang của hành khách được xem là cần thiết hoặc thích hợp cho việc mang, sử dụng, cho sự thoải mái hoặc tiện lợi trong chuyến đi.

Trừ khi được xác định khác đi, hành lý bao gồm hành lý ký gửi và hành lý xách tay của hành khách. Trong đó, hành lý ký gửi là hành lý của hành khách được chuyên chở trong tàu bay mà người vận chuyển chịu trách nhiệm bảo quản và xuất thẻ hành lý; hành lý xách tay là bất kỳ hành lý nào của hành khách không phải là hành lý ký gửi. Hành lý xách tay được phép mang theo lên cabin máy bay cùng với hành khách và do hành khách tự bảo quản trong suốt chuyến đi. Liên 13 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] quan đến khái niệm hành lý còn có khái niệm về thẻ hành lý; vé hành lý; hành lý miễn cước; hành lý tính cước và vé.

Cụ thể: - Thẻ hành lý: là chứng từ do người vận chuyển ban hành cho các mục đích: nhận biết hành lý; xác định hành trình của hành lý; xác định tính chất, trạng thái của hành lý; là cơ sở để hành khách khiếu nại hãng vận chuyển khi có bất thường xảy ra đối với hành lý. - Vé hành lý: là phần của vé hành khách và hành lý có liên quan đến việc vận chuyển hành lý ký gửi của hành khách. - Hành lý miễn cước: là lượng hành lý mà hành khách được phép mang theo không phải trả tiền cước phí vận chuyển và hành lý phải tuân thủ các điều kiện và giới hạn được nêu trong qui định của người vận chuyển. - Hành lý tính cước: là lượng hành lý vượt quá mức hành lý miễn cước cho phép.

Hành khách phải trả cước phí cho số hành lý vượt quá này theo phương thức nêu trong qui định của người vận chuyển. - Vé: là chứng từ được mang tên “vé hành khách và hành lý ký gửi” do người vận chuyển hoặc người thay mặt người vận chuyển xuất và bao gồm điều kiện hợp đồng và các bị chú cùng các tờ vận chuyển và tờ hành khách ở trong đó. Thứ năm, khái niệm hàng hóa: hàng hóa là bất kỳ thứ gì được chuyên chở trên máy bay ngoại trừ bưu kiện, hành lý ký gửi hoặc hành lý xách tay mà người vận chuyển chịu trách nhiệm bảo quản và xuất vận đơn hàng không (AWB=Air Waybill) (Theo định nghĩa của The Air Cargo Tariff Rules – TACT – April 1999 issue 48 của IATA). Vận đơn hàng không là chứng từ dành cho việc vận chuyển hàng hóa.

Tất cả hàng hóa được vận chuyển, tất cả những kiện hàng nào được để trên máy bay dù được trả cước hay không trả cước đều phải có vận đơn hàng không kèm theo.[18] 14 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Thứ sáu, khái niệm tư trang của hành khách: tư trang là những vật dụng mà hành khách mang theo lên khoang hành khách và được hành khách tự bảo quản cùng với hành lý xách tay ví dụ như tiền, vàng, giấy tờ tùy thân… Ngoài những khái niệm trên tác giả cũng thấy cần thiết phải làm rõ cụm từ “trong quá trình vận chuyển” tức thời hạn trách nhiệm là điều khoản quy định trách nhiệm của người vận chuyển về mặt thời gian và không gian. Theo đó, đối với hành lý và hàng hóa giai đoạn được vận chuyển bằng tầu bay ở đây bao gồm toàn bộ thời gian mà hành lý và hàng hóa nằm trong sự bảo quản của người vận chuyển không kể nó ở tại sân bay, trên tầu bay, hay trong trường hợp tầu bay hạ cánh ở ngoài sân bay hoặc ở bất kỳ nơi nào khác. Việc vận chuyển bằng tầu bay không bao gồm việc vận chuyển bằng đường bộ, đường biển, hay đường sông, nhưng nếu việc vận chuyển đó là việc thực hiện hợp đồng vận chuyển hàng không, nhằm mục đích lấy hàng, giao hàng hay chuyển tải, thì bất kỳ thiệt hại nào cũng được coi là xảy ra trong khi vận chuyển hàng không. Đối với hành khách, người vận chuyển phải chịu trách nhiệm về những thiệt hại thân thể của họ xảy ra trên tầu bay hay trong toàn bộ phạm vi hoạt động nhằm lấy khách và trả khách.

Hoạt động nhằm lấy khách và trả khách phải được hiểu là từ thời điểm hành khách bước ra sân đậu để lên tầu bay (hoạt động lấy khách) và từ thời điểm hành khách bước ra khỏi tầu bay cho đến khi ra khỏi sân đậu (hoạt động trả hành khách); hoặc từ thời điểm hành khách bước ra khỏi đường ống để vào nhà ga (trả khách), trừ khi người vận chuyển có cam kết đặc biệt. Đặc điểm trách nhiệm của ngƣời vận chuyển hàng không đối với những thiệt hại của hành khách trong quá trình vận chuyển. 15 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Trách nhiệm của người vận chuyển hàng không đối với những thiệt hại của hành khách trong quá trình vận chuyển cũng là một loại trách nhiệm dân sự nên nó cũng có những đặc điểm chung của trách nhiệm dân sự là do luật dân sự điều chỉnh; luôn mang đến hậu quả bất lợi cho người bị áp dụng; được đảm bảo thực hiện bằng cưỡng chế nhà nước; được cấu thành bởi các yếu tố lỗi, hành vi vi phạm, thiệt hại thực tế, mối quan hệ nhân quả giữa hành vi và thiệt hại xảy ra…Đồng thời trong phạm vi là trách nhiệm của người vận chuyển hàng không nó cũng mang những đặc điểm riêng biệt sau: Thứ nhất, trách nhiệm của người vận chuyển hàng không được điều chỉnh bởi các công ước quốc tế về vận chuyển hàng không, luật hàng không dân dụng và các văn bản liên quan. Trong các văn bản này vấn đề trách nhiệm của người vận chuyển hàng không đối với thiệt hại của hành khách trong quá trình vận chuyển được quy định khá cụ thể, ví dụ như vấn đề về thời hạn trách nhiệm; cơ sở của trách nhiệm hay giới hạn trách nhiệm… Thứ hai, vận chuyển hàng không có thể xảy ra trong phạm vi lãnh thổ một quốc gia nhưng cũng có thể xảy ra ở nhiều lãnh thổ nên khi phát sinh tranh chấp liên quan đến trách nhiệm của người vận chuyển hàng không vấn đề cơ quan nào thuộc quốc gia lãnh thổ nào có thẩm quyền xem xét cũng là một vấn đề phức tạp và thường được luật pháp mỗi quốc gia quy định rất cụ thể để tránh phát sinh tranh chấp hay mâu thuẫn về thẩm quyền nó khác với những loại trách nhiệm đơn thuần chỉ do luật quốc gia điều chỉnh.

Thứ ba, Do đặc tính của việc vận chuyển trên không nên khách hàng của người vận chuyển phải tuân thủ những quy định rất nghiêm ngặt khi sử dụng dịch vụ vận chuyển này. Vì vậy việc xác định lỗi trong trách nhiệm của người vận chuyển hàng không thường rất chặt chẽ và là cơ sở quan trọng để người vận chuyển được miễn giảm trách nhiệm của mình khi có thiệt hại xảy ra với hành khách. 16 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.