Trách Nhiệm Của Cha, Mẹ Đối Với Con Chung Khi Ly Hôn

Tài liệu nghiên cứu Trách nhiệm của cha mẹ đối với con chung khi ly hôn, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu về .

• Tác giả: Trương Bích Thủy
• Người hướng dẫn: TS. Bùi Minh Hồng
• Trường học: Trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Luật Dân sự và Tố tụng dân sự
• Đề tài: Trách Nhiệm Của Cha, Mẹ Đối Với Con Chung Khi Ly Hôn
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Trách Nhiệm Cha Mẹ Sau Ly Hôn Theo Luật

Luận văn này tập trung phân tích sâu sắc về trách nhiệm của cha mẹ đối với con chung khi ly hôn theo quy định của pháp luật Việt Nam, đặc biệt là Luật Dân sự. Ly hôn, một hiện tượng xã hội ngày càng phổ biến, đặt ra nhiều thách thức trong việc bảo vệ quyền lợi của trẻ em. Nghiên cứu này không chỉ làm rõ các quy định pháp lý hiện hành mà còn đi sâu vào thực tiễn áp dụng, những vướng mắc phát sinh và đề xuất các giải pháp hoàn thiện. Mục tiêu là đảm bảo sự phát triển toàn diện của trẻ em, giảm thiểu những tác động tiêu cực từ việc cha mẹ ly hôn. Theo thống kê gần đây, số vụ ly hôn ở Việt Nam tăng lên đáng kể, điều này càng khẳng định tính cấp thiết của việc nghiên cứu và hoàn thiện pháp luật về vấn đề này. Trích dẫn từ tài liệu gốc, "Hậu quả pháp lý và xã hội của ly hôn lại làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến những đứa trẻ là con chung".

1.1. Khái Niệm và Bản Chất của Trách Nhiệm Pháp Lý Sau Ly Hôn

Trách nhiệm pháp lý của cha mẹ sau ly hôn bao gồm cả trách nhiệm vật chất và tinh thần đối với con cái. Điều này thể hiện qua nghĩa vụ cấp dưỡng, chăm sóc, giáo dục con cái. Bản chất của trách nhiệm này xuất phát từ mối quan hệ huyết thống và sự ràng buộc pháp lý giữa cha mẹ và con cái, không chấm dứt khi hôn nhân tan vỡ. Sự tồn tại của trách nhiệm này được Luật Hôn nhân và Gia đình Việt Nam khẳng định và bảo vệ.

1.2. Tầm Quan Trọng của Việc Quy Định Quyền và Nghĩa Vụ Sau Ly Hôn

Việc quy định rõ ràng quyền và nghĩa vụ của cha mẹ sau ly hôn có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo vệ quyền lợi của con cái. Nó giúp đảm bảo rằng trẻ em vẫn nhận được sự chăm sóc đầy đủ từ cả cha và mẹ, ngay cả khi họ không còn sống chung. Bên cạnh đó, nó cũng tạo cơ sở pháp lý để giải quyết các tranh chấp liên quan đến con cái sau ly hôn, góp phần ổn định trật tự xã hội.

1.3. Ảnh Hưởng của Ly Hôn đến Sự Phát Triển của Con Cái Nghiên Cứu

Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng ly hôn có thể gây ra những ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển tâm lý, tình cảm và xã hội của trẻ em. Trẻ em có thể cảm thấy buồn bã, lo lắng, tức giận, thậm chí là mất niềm tin vào cuộc sống. Tuy nhiên, nếu cha mẹ có thể duy trì mối quan hệ tốt đẹp và cùng nhau chăm sóc con cái, những ảnh hưởng tiêu cực này có thể được giảm thiểu đáng kể.

II. Xác Định Trách Nhiệm Cấp Dưỡng Con Sau Ly Hôn Hướng Dẫn

Một trong những trách nhiệm quan trọng nhất của cha mẹ sau ly hôn là cấp dưỡng cho con cái. Trách nhiệm cấp dưỡng bao gồm việc đảm bảo các nhu cầu cơ bản của con cái như ăn uống, học hành, y tế và các chi phí sinh hoạt khác. Việc xác định mức cấp dưỡng phụ thuộc vào nhiều yếu tố như thu nhập của cha mẹ, nhu cầu của con cái và điều kiện kinh tế xã hội. Theo Luật Dân sự, Tòa án có thẩm quyền quyết định mức cấp dưỡng và có thể điều chỉnh mức cấp dưỡng này khi có sự thay đổi về hoàn cảnh.

2.1. Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Quyết Định Mức Cấp Dưỡng Con Cái

Mức cấp dưỡng con cái được xác định dựa trên nhiều yếu tố, bao gồm thu nhập của cả cha và mẹ, nhu cầu của con cái (ví dụ: chi phí học tập, y tế, sinh hoạt), số lượng con cái cần cấp dưỡng, và điều kiện kinh tế - xã hội của địa phương nơi con cái sinh sống. Tòa án sẽ xem xét tất cả các yếu tố này để đưa ra quyết định công bằng và hợp lý.

2.2. Thủ Tục Yêu Cầu Cấp Dưỡng và Giải Quyết Tranh Chấp Cấp Dưỡng

Thủ tục yêu cầu cấp dưỡng thường bắt đầu bằng việc nộp đơn yêu cầu lên Tòa án có thẩm quyền. Trong quá trình giải quyết, Tòa án sẽ thu thập chứng cứ, lấy lời khai của các bên liên quan và tiến hành hòa giải. Nếu hòa giải không thành, Tòa án sẽ đưa ra phán quyết về mức cấp dưỡng và phương thức thực hiện. Các tranh chấp liên quan đến cấp dưỡng có thể phát sinh khi có sự thay đổi về thu nhập của cha mẹ, nhu cầu của con cái hoặc khi có vi phạm nghĩa vụ cấp dưỡng.

2.3. Thay Đổi Quy Định Cấp Dưỡng Khi Thu Nhập Thay Đổi Cách Xử Lý

Nếu thu nhập của cha hoặc mẹ thay đổi đáng kể sau khi đã có quyết định về cấp dưỡng, một trong hai bên có thể yêu cầu Tòa án xem xét lại mức cấp dưỡng. Để được chấp nhận, cần chứng minh rằng sự thay đổi thu nhập là thực tế và có ảnh hưởng đáng kể đến khả năng chu cấp cho con cái. Tòa án sẽ xem xét lại các yếu tố liên quan và đưa ra quyết định điều chỉnh mức cấp dưỡng nếu thấy phù hợp.

III. Quyền Nuôi Con Sau Ly Hôn Ai Được Quyết Định Yếu Tố Quan Trọng

Việc xác định quyền nuôi con sau ly hôn là một vấn đề phức tạp, đòi hỏi sự cân nhắc kỹ lưỡng để đảm bảo lợi ích tốt nhất cho con cái. Theo Luật Hôn nhân và Gia đình, Tòa án sẽ xem xét nhiều yếu tố như nguyện vọng của con cái (nếu đủ tuổi nhận thức), điều kiện kinh tế, đạo đức và khả năng chăm sóc của cha mẹ. Mục tiêu là tạo môi trường sống ổn định và lành mạnh cho sự phát triển của trẻ. Vai trò của tòa án là vô cùng quan trọng để bảo vệ quyền lợi của con.

3.1. Các Yếu Tố Tòa Án Cân Nhắc Khi Quyết Định Quyền Nuôi Dưỡng

Khi quyết định quyền nuôi dưỡng, Tòa án cân nhắc nhiều yếu tố, bao gồm: (1) Nguyện vọng của con (nếu con đã đủ tuổi nhận thức và bày tỏ ý kiến); (2) Khả năng tài chính và điều kiện sống của cha và mẹ; (3) Tình trạng sức khỏe tâm lý và thể chất của cha và mẹ; (4) Mối quan hệ giữa cha mẹ và con cái trước và sau khi ly hôn; (5) Khả năng tạo môi trường ổn định và lành mạnh cho con phát triển.

3.2. Thủ Tục Thay Đổi Quyền Nuôi Con và Các Điều Kiện Cần Đáp Ứng

Thủ tục thay đổi quyền nuôi con có thể được thực hiện khi có sự thay đổi về hoàn cảnh của cha mẹ hoặc con cái, ví dụ: (1) Cha hoặc mẹ không còn đủ khả năng chăm sóc con; (2) Con có nguyện vọng muốn thay đổi người nuôi dưỡng; (3) Môi trường sống của con không còn đảm bảo sự phát triển tốt nhất. Để thay đổi quyền nuôi con, cần nộp đơn yêu cầu lên Tòa án và cung cấp các chứng cứ chứng minh sự thay đổi hoàn cảnh.

3.3. Quyền Của Con Được Thể Hiện Nguyện Vọng Trong Quyết Định Nuôi Con

Pháp luật Việt Nam ghi nhận quyền của con được thể hiện nguyện vọng trong quyết định nuôi con, đặc biệt khi con đã đủ tuổi nhận thức (thường là từ 7 tuổi trở lên). Tòa án có trách nhiệm lắng nghe ý kiến của con và cân nhắc ý kiến đó khi đưa ra quyết định. Tuy nhiên, ý kiến của con chỉ là một trong những yếu tố được xem xét và không phải là yếu tố quyết định duy nhất.

IV. Quyền Thăm Nom Con Sau Ly Hôn Cách Thực Hiện Bảo Vệ Quyền Lợi

Quyền thăm nom con sau ly hôn là một quyền quan trọng của cha mẹ không trực tiếp nuôi con. Quyền này cho phép cha mẹ không trực tiếp nuôi con được gặp gỡ, thăm hỏi và chăm sóc con cái. Việc thực hiện quyền thăm nom cần được thực hiện một cách tôn trọng và hợp tác giữa cả hai bên cha mẹ, nhằm đảm bảo lợi ích tốt nhất cho con cái. Tòa án có thể can thiệp để bảo vệ quyền thăm nom nếu có tranh chấp xảy ra.

4.1. Các Phương Thức Thực Hiện Quyền Thăm Nom Con Sau Ly Hôn

Có nhiều phương thức thực hiện quyền thăm nom con sau ly hôn, bao gồm: (1) Thăm nom tại nhà của người trực tiếp nuôi con; (2) Đón con về nhà riêng vào các ngày cuối tuần hoặc ngày lễ; (3) Gọi điện thoại, video call để trò chuyện với con; (4) Tham gia các hoạt động ngoại khóa, sự kiện của con. Phương thức thực hiện cần được thỏa thuận giữa cha mẹ hoặc do Tòa án quyết định nếu không đạt được thỏa thuận.

4.2. Biện Pháp Bảo Vệ Quyền Thăm Nom Khi Bị Cản Trở Hướng Giải Quyết

Nếu quyền thăm nom bị cản trở, cha hoặc mẹ có thể yêu cầu Tòa án can thiệp để bảo vệ quyền lợi của mình và của con cái. Tòa án có thể áp dụng các biện pháp như: (1) Yêu cầu người trực tiếp nuôi con tạo điều kiện cho việc thăm nom; (2) Đưa ra quyết định về lịch trình và phương thức thăm nom cụ thể; (3) Áp dụng biện pháp cưỡng chế thi hành án nếu người trực tiếp nuôi con không tuân thủ quyết định của Tòa án.

4.3. Ảnh Hưởng Của Quyền Thăm Nom Đến Sự Phát Triển Tâm Lý Của Con Cái

Việc thực hiện đầy đủ quyền thăm nom có ảnh hưởng tích cực đến sự phát triển tâm lý của con cái. Nó giúp con cái cảm nhận được tình yêu thương và sự quan tâm của cả cha và mẹ, ngay cả khi họ không còn sống chung. Điều này giúp con cái cảm thấy an toàn, tự tin và có khả năng đối mặt với những khó khăn trong cuộc sống.

V. Phân Chia Tài Sản Chung Liên Quan Đến Quyền Lợi Của Con Cái

Việc phân chia tài sản chung khi ly hôn cần xem xét đến quyền lợi của con cái. Theo Luật Dân sự, Tòa án có thể xem xét yếu tố con cái khi phân chia tài sản, đặc biệt là khi tài sản đó có liên quan đến việc đảm bảo cuộc sống của con cái. Mục tiêu là đảm bảo con cái không bị thiệt thòi về mặt vật chất do việc ly hôn của cha mẹ. Các bản án ly hôn thường thể hiện điều này rõ rệt.

5.1. Cách Xác Định Tài Sản Chung Liên Quan Đến Nhu Cầu Của Con Cái

Tài sản chung liên quan đến nhu cầu của con cái có thể bao gồm nhà ở, đất đai, phương tiện đi lại, và các tài sản khác được sử dụng để phục vụ cuộc sống của con cái. Khi phân chia tài sản, Tòa án có thể ưu tiên chia cho người trực tiếp nuôi con để đảm bảo con cái có nơi ở ổn định và điều kiện sống tốt nhất.

5.2. Quyền Ưu Tiên Của Con Cái Trong Việc Sử Dụng Tài Sản Chung Sau Ly Hôn

Trong một số trường hợp, Tòa án có thể quyết định để con cái có quyền ưu tiên sử dụng một phần tài sản chung sau ly hôn, ví dụ: quyền sử dụng nhà ở cho đến khi con cái đủ tuổi thành niên. Điều này nhằm đảm bảo con cái không bị mất chỗ ở và có môi trường sống ổn định.

5.3. Giải Quyết Tranh Chấp Về Tài Sản Chung Nhằm Bảo Vệ Quyền Lợi Tối Đa Cho Con

Khi có tranh chấp về tài sản chung, Tòa án sẽ giải quyết tranh chấp này một cách công bằng và hợp lý, đồng thời xem xét đến quyền lợi của con cái. Tòa án có thể yêu cầu các bên cung cấp chứng cứ về nhu cầu của con cái và đưa ra quyết định phân chia tài sản phù hợp với hoàn cảnh thực tế.

VI. Luận Văn Thạc Sĩ Giải Pháp Hoàn Thiện Pháp Luật Về Ly Hôn

Luận văn này đưa ra một số giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật về trách nhiệm của cha mẹ đối với con chung khi ly hôn, bao gồm: (1) Nâng cao nhận thức về quyền và nghĩa vụ của cha mẹ sau ly hôn; (2) Tăng cường vai trò của Tòa án trong việc bảo vệ quyền lợi của con cái; (3) Xây dựng các dịch vụ hỗ trợ tâm lý cho trẻ em và cha mẹ sau ly hôn; (4) Nghiên cứu và học hỏi kinh nghiệm của các quốc gia khác về vấn đề này. Theo luận văn thạc sĩ luật dân sự, cần có những thay đổi mang tính hệ thống để bảo vệ trẻ em.

6.1. Đề Xuất Sửa Đổi Bổ Sung Luật Hôn Nhân và Gia Đình Cụ Thể

Luận văn đề xuất sửa đổi, bổ sung một số điều khoản của Luật Hôn nhân và Gia đình để làm rõ hơn về trách nhiệm của cha mẹ sau ly hôn, đặc biệt là về vấn đề cấp dưỡng và quyền thăm nom. Cần có các quy định chi tiết hơn về cách xác định mức cấp dưỡng và các biện pháp bảo vệ quyền thăm nom.

6.2. Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Áp Dụng Pháp Luật Trong Thực Tiễn

Để nâng cao hiệu quả áp dụng pháp luật trong thực tiễn, cần tăng cường đào tạo cho các thẩm phán, luật sư và các cán bộ liên quan về các vấn đề liên quan đến ly hôn và quyền lợi của con cái. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan nhà nước, tổ chức xã hội và gia đình trong việc bảo vệ quyền lợi của trẻ em.

6.3. Kinh Nghiệm Quốc Tế Về Giải Quyết Vấn Đề Ly Hôn và Bảo Vệ Trẻ Em

Nghiên cứu kinh nghiệm của các quốc gia khác về giải quyết vấn đề ly hôn và bảo vệ trẻ em có thể giúp Việt Nam học hỏi và áp dụng những mô hình phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội của mình. Ví dụ, một số quốc gia có các trung tâm hòa giải gia đình để giúp cha mẹ giải quyết tranh chấp một cách hòa bình và bảo vệ quyền lợi của con cái.

Trích đoạn nội dung tài liệu

lời mở đầu, danh mục tài liệu tham khảo và kết luận, nội dung của luận văn bao gồm hai chương: Chƣơng 1. Những vấn đề cơ bản về trách nhiệm của cha, mẹ đối với con chung khi ly hôn. Quy định của pháp luật hiện hành về trách nhiệm của cha, mẹ đối với con chung khi ly hôn, thực tiễn áp dụng và một số kiến nghị hoàn thiện pháp luật. 10 CHƢƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ TRÁCH NHIỆM CỦA CHA, MẸ ĐỐI VỚI CON CHUNG KHI LY HÔN 1.

Ly hôn và hậu quả của ly hôn đối với con chung 1. Khái niệm ly hôn Ly hôn là một mặt của quan hệ hôn nhân, là mặt bất thường nhưng không thể thiếu của quan hệ HN&GĐ. Khi tình yêu thương giữa vợ, chồng đã hết, mâu thuẫn ngày càng trầm trọng, mục đích hôn nhân không đạt được thì ly hôn được đặt ra nhằm giải phóng cho vợ, chồng thoát khỏi những xung đột, bế tắc trong đời sống hôn nhân. Nhà nước không buộc nam, nữ yêu nhau phải kết hôn với nhau thì cũng không thể buộc vợ chồng phải cùng chung sống và duy trì quan hệ hôn nhân khi tình cảm yêu thương, gắn bó giữa họ đã hết và mục đích của hôn nhân không thể đạt được.

Việc giải quyết ly hôn là tất yếu đối với quan hệ hôn nhân đã thực sự tan vỡ. Khi quan hệ hôn nhân tồn tại chỉ là hình thức, thực chất quan hệ vợ chồng đã hoàn toàn mất hết ý nghĩa thì "tự do ly hôn không có nghĩa là làm tan rã những mối quan hệ gia đình mà ngược lại nó củng cố những mối liên hệ đó trên những cơ sở dân chủ, những cơ sở duy nhất có thể có và vững chắc trong xã hội văn minh"1. Việc cấm hay hạn chế ly hôn đều trái với quyền tự do dân chủ của cá nhân, V. Lênin đã khẳng định: “Người ta không thể là một người dân chủ và xã hội chủ nghĩa nếu ngay từ bây giờ không đòi quyền hoàn toàn tự do ly hôn, vì thiếu quyền tự do ấy là một sự ức hiếp lớn đối với giới bị áp bức, đối với phụ nữ.

Tuy hoàn toàn chẳng khó khăn gì mà không hiểu được rằng khi ta thừa nhận cho phụ nữ tự do bỏ chồng không có nghĩa là ta khuyên tất cả họ bỏ chồng”2. Ly hôn là sự kiện pháp lý làm chấm dứt quan hệ hôn nhân vợ chồng theo bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật của Tòa án3. Quyền ly hôn của vợ chồng phải đặt dưới sự kiểm soát chặt chẽ của Nhà nước nhằm hạn chế, ngăn chặn những hiện tượng vợ chồng lạm dụng quyền tự do ly hôn gây hậu quả xấu cho gia đình và xã hội. Như vậy, khi nhận thấy cuộc hôn nhân sai lầm, quan hệ vợ chồng căng thẳng, nặng nề thì ai cũng có thể đứng ra yêu cầu Tòa án chấm dứt quan hệ đó.

Tòa án sẽ nhìn nhận, xem xét toàn diện vấn đề và đưa ra quyết định cuối cùng. Đảm bảo quyền tự do ly hôn là một nội dung quan trọng của nguyên tắc hôn nhân tự nguyện, 1 V. Lênin (1980), Toàn tập, tập 25, Nxb. Tiến bộ, Maxtcơva, tr.

3 Khoản 14 Điều 3 Luật HN&GĐ năm 2014. 11 tiến bộ đã được ghi nhận tại Điều 36 Hiến pháp năm 2013 và được cụ thể hóa tại Điều 2 Luật HN&GĐ năm 2014. Tuy nhiên, tự do ly hôn không phải là tự do một cách tùy tiện mà phải dựa vào những căn cứ luật định là quan hệ vợ chồng lâm vào "tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt được"4 và ly hôn chỉ có giá trị pháp lý khi được Tòa án công nhận. Hậu quả pháp lý và xã hội của việc cha mẹ ly hôn đối với con chung Trẻ em là hạnh phúc, là niềm vui của cha, mẹ.

Khi gia đình tan vỡ do việc cha, mẹ ly hôn thì chính trẻ em là người chịu thiệt thòi nhất. Quyết định ly hôn có thể khiến cho người lớn hài lòng nhưng đối với con trẻ lại là nỗi bất hạnh, buồn tủi, thậm chí có thể trở thành cơn bão, đẩy các em vào sóng gió. Đối với những số phận không may mắn, người xung quanh chỉ có thể cảm thông, giúp đỡ, an ủi một phần mà chẳng thể nào bù đắp được những mất mát to lớn trong tâm hồn và tình cảm của các em. Khi cha, mẹ ly hôn, quan hệ hôn nhân chấm dứt, tuy nhiên quan hệ huyết thống và quan hệ nuôi dưỡng giữa cha, mẹ và con vẫn tồn tại.

Do đó, cha, mẹ vẫn phải thực hiện các quyền và nghĩa vụ đối với con. Cha, mẹ là người sinh thành ra các con, thì cha, mẹ phải có trách nhiệm chăm sóc, nuôi dưỡng các con khi chúng chưa thể tự lo cho bản thân mình mà không phụ thuộc vào hoàn cảnh gia đình. Nếu như, khi cùng chung sống dưới một mái nhà, cả cha và mẹ đều có nghĩa vụ và quyền ngang nhau, cùng nhau chăm sóc, nuôi dưỡng con5, thì nay, khi ly hôn, trách nhiệm của cha, mẹ đối với con chung có sự thay đổi, do con chỉ được sống với một người (cha hoặc mẹ, là người có khả năng bảo đảm quyền lợi về mọi mặt cho con) nên cách thức thực hiện trách nhiệm của cha, mẹ có một số thay đổi, đặc biệt là đối với người không trực tiếp nuôi con. Đứa con chỉ nhận được sự chăm sóc, nuôi dưỡng trực tiếp bởi một người, còn người kia thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình một cách gián tiếp qua việc thăm nom, cấp dưỡng cho con.

Đây là sự cố gắng bù đắp chứ không thể lấp đầy khoảng trống về mặt tình cảm của những đứa trẻ còn ngây thơ. Bởi vì, chúng chỉ mới là những đứa trẻ rất ngây thơ và có quyền được sống trong gia đình hạnh phúc có cả cha và mẹ6. Nhưng dù không muốn, đứa trẻ chỉ được sống với một người. Ở lứa tuổi đang cần sự dỗ dành, chăm sóc của mẹ cùng sự dạy dỗ, giáo dục của cha lại phải sống với một người thì chắc chắn trong tâm hồn 4 Khoản 1 Điều 56 Luật HN&GĐ năm 2014.

5 Khoản 1 Điều 71 Luật HN&GĐ năm 2014. 6 Điều 15 Luật Trẻ em năm 2016. 12 trẻ sẽ có sự thiếu hụt và lệch lạc. Và không ít trẻ đã lâm vào tình trạng rụt rè, thiếu tự tin, không hòa nhập được với các bạn bè cùng lứa.

Đối với người con, khi không cùng được sống với cả cha và mẹ là một thiệt thòi không gì bù đắp được. Sự thiệt thòi, mất mát không chỉ dừng lại ở việc con không được sống cùng cả cha và mẹ mà ngay cả sự gần gũi, gắn bó giữa các anh, chị, em trong gia đình cũng bị chia rẽ. Khi một người không đủ khả năng chăm sóc cho tất cả các con thì họ buộc phải lựa chọn đứa con nào ở với mình để quyền lợi của chúng được đảm bảo hơn và khi đó, các anh, chị, em sẽ phải chia lìa nhau. Quyết định khó khăn đó cũng là để bảo đảm cuộc sống vật chất cho con, nhưng lại làm mất đi một cuộc sống vui vẻ với tình cảm yêu thương, quấn quýt nhau giữa các anh, chị, em trong một gia đình.

Những hậu quả pháp lý của ly hôn sẽ kéo theo những hậu quả về mặt xã hội rất nặng nề, ảnh hưởng tới cuộc sống và sự phát triển của các em. Trước hết, hậu quả về mặt xã hội của việc cha, mẹ ly hôn đối với con chung là những trẻ em này sẽ bị đưa vào cuộc chiến giằng co giữa cha và mẹ để tranh giành quyền nuôi con chung khi ly hôn. Thông thường, khi ly hôn, vợ chồng sẽ không ai chịu trách nhiệm phần lỗi về mình, do đó, cả hai sẽ tìm cách che giấu khuyết điểm của bản thân cũng như đổ hết phần lỗi về người kia, dựa vào việc chứng minh yếu tố lỗi đó để yêu cầu Tòa án được giành quyền trực tiếp nuôi con 7. Tuy nhiên, cũng có trường hợp cả hai thuận tình ly hôn, không ai đổ lỗi cho ai và thống nhất thỏa thuận cùng nhau nuôi dạy con, tìm cách đền bù thiệt thòi cho con nhưng chỉ khác là họ không thể cùng chung sống với nhau như một gia đình đúng nghĩa.

Thật vậy, dù thực tế ai đúng, ai sai hay cả hai đều sai thì trong tâm lý trẻ thơ, chúng chỉ muốn biết những điều tốt đẹp, hãnh diện về cha, mẹ chứ không phải là những điều xấu, những lý do đã khiến cho cha, mẹ chúng rời bỏ nhau. Vì vậy, những điều tiêu cực kia sẽ làm mất dần hình ảnh đẹp của người cha, người mẹ trong mắt các con, nhất là khi chúng đối diện với những khó khăn và thử thách của cuộc sống. Ảnh hưởng này sẽ khiến các em có cái nhìn tiêu cực về HN&GĐ. Các em sẽ không tìm được một mái ấm gia đình hạnh phúc8.

Ý nghĩa và đặc tính của hôn nhân cũng sẽ được diễn dịch một cách lệch lạc khi các em nhìn vào hình mẫu cha, mẹ mình và đời sống HN&GĐ của cha, mẹ khi ly hôn. Những hậu quả tiêu cực này có 7 Xem thêm:“Hậu họa từ cơn nóng giận lúc giành con”, https://tuoitre.vn/hau-hoa-tu-con-nong-gian-luc- gianh-con- htm, truy cập lần cuối ngày 25/7/2020. 8 Xem thêm: “Tan đàn xẻ nghé”, https://tuoitre.vn/tan-dan-xe-nghe- htm, truy cập lần cuối ngày 25/7/2020. 13 thể dẫn đến những diễn biến phức tạp trong cuộc sống sau này của trẻ như không hạnh phúc với cuộc sống như trước hoặc có những hành vi cư xử liều lĩnh, thiếu suy nghĩ, không cần để ý đến hậu quả như tệ nạn phá thai và ly hôn… Khi cha, mẹ ly hôn, con thường có tâm trạng lo lắng, bất an, có cảm giác bị cha, mẹ mình bỏ rơi.

Cũng có trường hợp trẻ tự kết tội mình có phần nào trách nhiệm trong việc ly hôn của cha, mẹ. Sự buồn bã, suy nhược, cách ly, mất ngủ, cùng với những cơn ác mộng và những nỗi sợ hãi, ám ảnh ban đêm… đều là những nguyên nhân làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống tinh thần của một đứa trẻ 9. Kết quả học tập của trẻ cũng có phần sụt giảm. Đôi khi đứa trẻ chuyển sự thô bạo trong gia đình sang những quan hệ xã hội.

Trong những trường hợp khác, chúng chọn thái độ của một người lớn trưởng thành sớm, chúng già giặn và không còn sự hồn nhiên như bạn bè cùng lứa. Trẻ em là hạnh phúc của gia đình, là tương lai của đất nước, là thế hệ kế thừa sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.