Chương I, Phần II. Theo nhiều nhà tâm lí học, xã hội học. các tổn thương tâm lí ở người nghiện rất đa dạng và nhiều hình thức khác nhau. Trong để tài này.
người nghiên cứu chỉ tập trung vào các hình thức tổn thương chính : tổn thương về nhận thức thể hiện ở những quan niệm về tương lai, vẻ gia đình, bạn bè, xã hội. vẻ các giá trị lao động và ki luật, nhận thức về khả năng chiến thang ma túy của bản thân. Tổn thương về cảm xúc thể hiện ở mức đô lo âu; tổn thương về hành vi thể hiện ở cách ứng phó với hoàn cảnh khó khăn. Để tài được tiến hành trong thời gian người nghiện dang ở trong các trường - trung tim cai nghiện (kể cả người sau cai).
GIÁ THUYẾT NGHIÊN CỨU Khi đi tìm cơ sở lí luận làm nền tảng cho việc xây dựng một mô thức nghiên cứu, người nghiên cứu đã đọc các tư liệu, số liệu, tài liệu, sách báo, tạp chí, đồng thời theo dõi các phương tiện thông tin đại chúng: phát thanh, truyền hình, phim ảnh. vé những vấn dé liên quan đến ma túy và tác hại của nó đối với người nghiên về phương diện thể chất và tâm lí - xã hội. Bên cạnh đó, trong quá trình thâm nhập thực tế. người nghiên cứu đã trao đổi với một số chuyên gia, chuyên viên tư vấn - người có kinh nghiệm, am hiểu về ma túy và diễn biến tâm lí người nghiện ma túy, như : se Chuyên viên Lê Đình Khánh - Phó phòng tư vấn trường Trường Giáo dục Dạy nghề và Giải quyết việc làm số 6.
e Chuyên viên Võ Văn Tong - Đội trưởng đội Quyết Tiến trường Trường Giáo dục Dạy nghề và Giải quyết việc làm số 6. se Chuyên viên Lê Quang Vinh - nhân viên Phòng Tư vấn Trung tâm Giáo dục Dạy nghề và Giải quyết việc làm Nhị Xuân. e Chuyên viên Ngô Đức Lý - Chủ nhiệm Câu lạc bộ Văn hóa Trường Giáo dục Dạy nghề và Giải quyết việc làm số 6. © Đồng thời cùng trao đổi trực tiếp với anh Tran Song Khoa - webmaster của website heroin-aids.
trò chuyện, tư vấn, thăm hỏi trực tiếp đối tượng nghiện ma túy và gia đình người nghiện. Thông tin thu nhận cho thấy, thực trạng tổn thương tâm lí ở người nghiện ma túy tại cde trường, trung tâm cai nghiện là khá phổ biến, có trường hợp nghiêm trọng, đáng lưu tâm. Mặt khác, khi thâm nhập thực tế tai 3 Trường - Trung tâm cai nghiên có các vị trí địa lí khác nhau, tiếp nhận học viên ở các khu vực khác nhau, có bé dày kinh nghiệm khác nhau trong công tác điều trị. phục hổi, giáo dục.
tư vấn, day nghẻ cho người nghiện. cũng đặt ra cho người nghiên cứu nhiều câu hỏi. Chẳng hạn như: (1) Phải chăng Trường - Trung tâm có bể dày kinh nghiệm trong công tắc Diéu trị, Phục hồi, Giáo dục - Tư vấn - Dạy nghé cho người nghiện ma túy, thì người nghiện sẽ tránh được các tổn thương tâm lí tốt hơn” (3) Trường - Trung tâm đóng trên địa bàn khác nhau, nhận học viên ở các khu vực cư trú khác nhau (theo đó, số lượng “bạn nghiện”, thành phần xuất than, hoàn cảnh sống - không tương đồng) thì mức độ tổn thương tâm lí sẽ khác nhau? (3) Liệu rằng người nghiện nữ, chịu ảnh hưởng nặng nề của định kiến xã hôi và khác biệt về các đặc điểm tâm sinh lí, có chống đỡ với các tổn thương giống như người nghiện nam? Từ các điểm vừa nêu, người nghiên cứu đưa ra các giả thuyết sau : - Giả thuyết †: Hầu hết người nghiện ma túy đều đã trải qua nhiều biến cố trong cuộc sống. - Giả thuyết 2: Hầu hết đối tượng đều mang những tổn thương tâm lí ở các mức độ khác nhau (trong nhận thức, tình cảm và hành vi ứng phó hoàn cảnh khó khăn).
- Giả thuyết 3: Có sự khác biệt ý nghĩa về mức độ tổn thương tâm lí giữa: + Người nghiên nam, người nghiện ov. + Người nghiện giai đoạn khi và sau cai. + Người cai nghiện lần đầu và các lần tiếp theo. + Người nghiện ở các Trường - Trung tâm cai nghiện khác nhau.
PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 1. Phương pháp nghiên cứu lí luận ® Nghiên cứu tài liệu, sách báo, báo cáo. e© Nghiên cứu các bài tham luận trong “Ki yếu Hội thảo khoa học — thực tiễn về những vấn dé tâm lí trong công tác giáo duc ở các trung tâm, trường cai nghiện ma tuý hiện nay” do Trung tâm khoa học & Xã hội Nhân văn, Sở Lao Động — Thương Binh — Xã Hội, Lực Lượng Thanh Niên Xung Phong TP HCM kết hợp tổ chức ngày 17/07/2003. e Nghiên cứu các số liệu báo cáo, các chỉ thị, Nghị Quyết, Nghị Định.
Công Văn, Kế Hoạch. đặc biệt là Để án “76 chức quản lí, dạy nghề và giải quyết việc làm sau cai nghiện” trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh. e Nghiên cứu các bài phát biểu của Cán bộ. chuyên viên trong các hội thảo chuyên để vé "Giáo due Tâm lí trong công tác cai nghiện ma túy và tái hòa nhập công đồng" do Trung tâm Điều dưỡng và cai nghiện ma túy Thanh Đa tổ chức.
Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn 2. Phương pháp thăm dò ý kiến: Soạn hệ thống câu hỏi thăm dò ý kiến qua 2 giai đoạn : > Giai đoạn | : Sử dụng phiếu tham khảo ý kiến với 10 cau hỏi mở và thăm dò thử về thang đánh giá lo âu. > Giai đoạn 2 : Từ những kết quả thu được trong các câu hỏi mở, thử thang đánh giá, kết hợp với ý kiến của các chuyên gia, các giáo dục viên, ban chỉ huy các đội, những tư liệu, tài liệu liên quan và cơ sở lí luận của dé tài, người nghiên cứu tiến hành lập bảng câu hỏi chính thức gồm 5 câu. Mô tả cấu trúc và giải thích mục đích từng câu được trình bày tại mục Dụng cụ nghiên cứu, chương HH, Phan II.
Các phiếu sử dụng trong hai giai đoạn được đính kèm ở phần phụ lục. Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia: Mục đích của người nghiên cứu khi sử dụng phương pháp này là để hỗ trợ cho quá trình thiết lập bảng thăm dò ý kiến cũng như tìm hiểu thêm về các tổn thương tâm lí ở người nghiện ma tuý tại các Trường - Trung tâm cai nghiện. - Phỏng vấn chuyên viên Phòng Giáo dục - Tư vấn tại Trường - Trung tâm cai nghiện. - Phỏng vấn Ban chỉ huy các Đội Quản lí Học viên, Đội Lao động tình nguyện, Đôi Lao động sản xuất.
- Phỏng vấn Chủ nhiệm Cơ sở Văn hóa Dạy nghề. Phương pháp quan sát: Shi Người nghiên cứu đã trực tiếp thâm nhập thực tế gắn 3 tháng tại các Trường - Trung tâm cai nghiện ma túy, trò chuyện, trao đổi, chia sẻ và tâm sự với chính đối tượng cai nghiện tại Trường - Trung tâm .4 Phuong pháp toán thổng kê: Dùng các phép toán thống kê để phân tích xử lí các số liệu thu được từ các phiếu điều tra trả lời hợp qui cách. KẾ HOẠCH NGHIÊN CỨU CUA ĐỀ TÀI - Tháng 6/ 2004: Xác định khách thể nghiên cứu - những lĩnh vực quan tâm. - Tháng 7/ 2004 - 8/2004: Tiếp cận khách thể nghiên cứu, quan sát, trò chuyện và rút ra nhận định cá nhân.
- Tháng 9/2004 - 10/2004: Đọc các tài liệu có liên quan, chính xác tên để tài. - Tháng 11/2004 -12/2004: Hoàn thành và GVHD duyệt để cương nghiên cứu. - Tháng 1/2005 - 3/2095: + Xây dựng, in ấn, phát và thu phiếu phiếu thăm dd mở, xử lý lần 1. + Xây dựng và hoàn chỉnh dụng cụ nghiên cứu chính thức, in ấn, phát và thu số liệu chính thức, xử lý số liệu lần 2.
+ Đọc tài liệu, viết cơ sở lí luận của đẻ tài. - Tháng 4/2005 : Trình bày, giải thích kết quả nghiên cứu. - Tháng 5/2005 : Hoàn tất công trình nghiên cứu - bảo vệ luận văn. - lH1-‹ PHAN II NỘI DUNG CHUONG I CƠ SỞ LÍ LUẬN I.
LỊCH SỬ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU Việc sử dụng. lạm dụng và lệ thuộc ma tuý — đặc biệt ở giới trẻ — thường kết hợp thương tổn về tâm sinh lí với các rối loạn về thích ứng xã hội. Sau đây, chúng ta thử xem xét một số quan điểm của các nhà tâm lí giải thích về sự lệ thuộc ma túy ở người sử dụng cùng với các hậu quả tâm lí - xã hội của nó. Nhiều nhà tâm lí học khẳng định rằng, sử dụng ma túy là một hành vi đi ngược lại và vi phạm qui phạm xã hội, trước khi nó sinh ra, nhất định đã phải trải qua một quá trình chuẩn bị tâm lí, nói đúng hơn là đã trải qua một quá trình nguy cơ tâm lí.
Nghiên cứu của Kobu đã chứng minh điểm này. Ong phát hiện trong số người nghiện được điều tra, có 86% số người trước khi sử dụng ma túy có trạng thái tinh than không bình thường. Người nghiện thường viện dẫn lí do rằng, sử dụng ma túy là một phương pháp để họ tìm được cách giải quyết và trốn chạy hiện thực đang bị khúc mắc, đè nén và trống rỗng. Tuy nhiên, trong xã hội mở cửa, đẩy ray cạnh tranh khốc liệt và thay đổi nhanh chóng, con người bị căng thẳng trước đủ các loại áp lực là điều không thể tránh khỏi, chẳng qua là mức độ nhiều ít khác nhau mà thôi, Nhưng đứng trước hoàn cảnh khách quan tạo ra cho con người áp lực tâm lí hoặc áp lực tinh thần như vậy, tại sao có người có khả nang chịu đựng mạnh.
có người khả năng chịu đựng yếu. phải di tìm sư giải thoát từ trong ma túy (chất độc hại)? \. Nói chung các nha tâm lí học cho rằng, sức chịu đựng của con người chủ yếu quyết định bởi tố chất nhân cách và đặc điểm nhân cách của người có hành vi. Năng lực tự điều tiết thái độ.
hành vi của mình trước các áp lực càng mạnh, càng có thể hình thành đặc trưng tâm lí ốn định; nếu không sẽ để xuất hiện sự không cân bằng tâm lí và nguy cơ tâm lí. Một số người khả nang chịu đựng tâm lí kém, do thiếu khả năng tư điều chỉnh mình, khiến họ không có cách nào thoát khỏi nguy cơ tâm lí, dẫn đến sử dụng ma túy để làm giảm sự không thỏa mãn khoái cảm của họ. e Krystal và Raskin trong một nghiên cứu năm 1970 nói: "Trong nhân cách không đây đủ, ma túy được dùng để tránh né những tổn thương tinh thân mà có lẽ ở người khác lại không cấu thành tổn hại tiêm ẩn. Tuy rằng hiện thực là được thoát ra, nhưng đó chỉ là tạm thời.