CHƯƠNG 1 ĐẶC ĐIỂM SẢN PHẨM, TỔ CHỨC SẢN XUẤT KINH DOANH VÀ QUẢN LÝ CHI PHÍ TẠI CÔNG TY CP CÔNG NGHIỆP XÂY DỰNG ĐẤT VIỆT 1. Đặc điểm sản phẩm kinh doanh của Công ty CP Công nghiệp Xây dựng Đất Việt Trong những năm qua Công ty CP Công nghiệp Xây dựng Đất Việt đã hoàn thành và bàn giao cho chủ đầu tư rất nhiều sản phẩm công trình như sau: Bảng 1.1: Danh sách công trình hoàn thành bàn giao STT Mã sản phẩm công trình Tên sản phẩm công trình 1 NOITHATHOAPHAT1 Thi công xây dựng và lắp đặt thiết bị nhà văn phòng 2 NOITHATHOAPHAT2 Tư vấn, thi công lắp đặt và chuyển giao công nghệ hệ thống nhà văn phòng 3 MAITHU Sửa chữa lớn, xây dựng nhỏ và cải tạo nhà xưởng sản xuất 4 RTD1 Xây dựng và lắp đặt hệ thống xử lý nhà máy sản xuất 5 RTD2 Xây dựng và lắp đặt thiết bị phòng cháy chữa cháy 6 TANVIET&BIENBAC Xây dựng và lắp đặt thiết bị chiếu sáng văn phòng 7 DONGDUONG Thi công và lắp đặt hệ thống điều hòa 8 SONHA Tư vấn, thiết kế, thi công, lắp đặt, chuyển giao công nghệ khu làm việc văn phòng 9 HONGPHUC Thi công xây dựng trụ sở làm việc … … … (Nguồn: Phòng Kế toán) Tính chất của sản phẩm xây lắp của Công ty không được thể hiện rõ vì sản phẩm xây lắp khi Công ty hoàn thành thường được bán theo giá dự toán hoặc giá thoả thuận với chủ đầu tư hoặc nhà thầu. Sản phẩm xây lắp của Công ty thường có giá trị lớn kết cấu phức tạp, mang tính đơn chiếc, thời gian xây SVTH: Lê Hồng Ly 1 Chuyên đề thực tập chuyên ngành Viện Kế toán – Kiểm toán dựng kéo dài. Do đó, đòi hỏi việc tổ chức quản lý, hạch toán sản phẩm xây lắp trở nên khó khăn vì vậy trước khi đi vào xây dựng Công ty phải tiến hành lập dự toán cho công trình, hạng mục công trình.
Quá trình sản xuất kinh doanh xây lắp hoàn thành phải được so sánh với dự toán đã lập, lấy dự toán làm thước đo để bán hoặc bàn giao. Sản phẩm xây lắp cố định tại nơi sản xuất, các điều kiện sản xuất như vật tư, phương tiện vận tải, thiết bị phải di chuyển theo địa điểm xây dựng. Đặc điểm này làm cho công tác quản lý sử dụng, hạch toán chi phí rất phức tạp vì chứng từ kế toán lập trên các địa bàn khác nhau cần chuyển về phòng kế toán, hai là mức chi trên các địa bàn có thể rất khác nhau. Hoạt động sản xuất của Công ty được tiến hành ở nhiều công trình, nhiều hạng mục công trình, ở các đội sản xuất khác nhau và ở từng địa điểm cụ thể khác nhau trên địa bàn Hà Nội và các tỉnh lân cận.
Do tính chất đặc thù của ngành xây dựng là sản phẩm mang tính đơn chiếc nên đối tượng tập hợp chi phí sản xuất của Công ty thường được xác định là từng công trình, hạng mục công trình, từng giai đoạn công việc hoàn thành theo quy ước với khách hàng là chủ đầu tư hoặc nhà thầu. Đặc điểm tổ chức sản xuất kinh doanh của Công ty CP Công nghiệp Xây dựng Đất Việt Công tác tổ chức quản lý xây dựng các công trình, hạng mục công trình của Công ty luôn tuân thủ theo các bước như sau: - Bước 1: Đấu thầu công trình, hạng mục công trình - Bước 2: Ký kết các hợp đồng kinh tế và phụ lục hợp đồng (nếu có) - Bước 3: Lên kế hoạch xây dựng - Bước 4: Thi công công trình, hạng mục công trình trong hợp đồng đã kí kết - Bước 5: Lập hồ sơ nghiệm thu công trình, hạng mục công trình SVTH: Lê Hồng Ly 2 Chuyên đề thực tập chuyên ngành Viện Kế toán – Kiểm toán - Bước 6: Hoàn tất các hồ sơ và bàn giao công trình, hạng mục công trình hoàn thành cho chủ đầu tư. Sau khi Công ty ký được các hợp đồng xây dựng các công trình và hạng mục công trình với chủ đầu tư, phòng Kỹ thuật và phòng Kế toán căn cứ vào bản vẽ kỹ thuật, điều kiện thi công, năng lực thi công công trình, hạng mục công trình và các yếu tố khác như điều kiện tự nhiên,…để lập kế hoạch dự toán và thi công. Sau đó thành lập một Ban chỉ huy công trình để chỉ huy trực tiếp tại các công trình.
Công ty trực tiếp chỉ đạo sản xuất và các mặt quản lý trên công trường thông qua các bộ phận giúp việc là Ban chỉ huy công trình và các đội sản xuất, đội lái máy. Các công nhân lái máy thi công, hàng ngày theo dõi tình hình hoạt động của máy, tình hình tiêu hao nhiên liệu của máy làm cơ sở cho việc hạch toán chi phí sử dụng máy thi công tại công trình, hạng mục công trình. Các đội trưởng của các đội sản xuất và lái máy quản lý theo dõi tình hình lao động trong đội bằng cách lập bảng chấm công, bảng theo dõi khối lượng hoàn thành công việc, bảng lịch trình máy chạy, bảng sử dụng nhiên liệu. Sau đó gửi lên Ban chỉ huy công trình, Ban chỉ huy công trình có trách nhiệm kiểm tra và gửi lên phòng Kế toán của Công ty để làm căn cứ hạch toán và thanh toán các khoản chi phí nhân công trực tiếp, chi phí máy thi công và chi phí nhân công quản lý các đội sản xuất và lái máy.
Như vậy với phương thức quản lý này thì tại các công trình, hạng mục công trình nhân viên của Ban chỉ huy công trình sẽ làm công việc thu thập, ghi chép và lập các chứng từ kế toán ban đầu. Việc lập và cấp phát các tài liệu phụ thuộc vào nhu cầu xây dựng và kế hoạch cung ứng nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ của từng công trình, hạng mục công trình. Việc nhập xuất nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ đều được cân, đo, đong, đếm cụ thể từ đó lập các phiếu nhập kho, xuất kho, bảng tổng hợp nhập - xuất - tồn kho để gửi lên SVTH: Lê Hồng Ly 3 Chuyên đề thực tập chuyên ngành Viện Kế toán – Kiểm toán phòng Kế toán của Công ty. Theo cách quản lý như vậy thì Công ty đã có những tiến bộ nhất định và đã ngày càng đạt được những thành tích cao trong việc kiểm soát chi phí, hạ giá thành sản phẩm và nâng cao lợi nhuận.
Giúp cho Công ty có thể cạnh tranh được với nhiều doanh nghiệp khác đóng trên địa bàn thành phố Hà Nội cũng như các doanh nghiệp ở các vùng lân cận xung quanh thành phố Hà Nội bằng những hợp đồng xây dựng được ký kết không ngừng tăng lên về giá trị. Đó là những nỗ lực không biết mệt mỏi của Ban giám đốc Công ty đã làm được trong thời gian vừa qua. Quản lý chi phí sản xuất tại Công ty CP Công nghiệp Xây dựng Đất Việt Việc tính toán để tiết kiệm chi phí sản xuất làm sao hạ được giá thành sản phẩm là yếu tố quyết định sự sống còn của Công ty. Ngoài ra, để đảm bảo cho mỗi công trình, hạng mục công trình hay khối lượng công việc hoàn thành phải mang lại một mức lợi nhuận tối thiểu thì yêu cầu đặt ra với công tác quản lý chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp do Ban giám đốc đặt ra cho các công trình, hạng mục công trình như sau: - Phải phân loại được các khoản chi phí theo từng tiêu thức hợp lý như phân loại theo yếu tố chi phí kết hợp với phân loại theo khoản mục trong giá thành để nắm được nguyên nhân tăng giảm của từng yếu tố trong các khoản mục và có kế hoạch điều chỉnh; - Mỗi công trình, hạng mục công trình đều phải được lập dự toán chi tiết theo từng khoản mục, từng yêu tố chi phí, theo từng loại công cụ dụng cụ, nguyên vật liệu; - Thường xuyên theo dõi và đối chiếu các khoản mục chi phí sản xuất thực tế với dự toán chi phí để tìm nguyên nhân tăng, giảm so với dự toán chi phí để từ đó có hướng khắc phục và điều chỉnh kịp thời.
SVTH: Lê Hồng Ly 4 Chuyên đề thực tập chuyên ngành Viện Kế toán – Kiểm toán Bên cạnh đó, thì việc thực hiện các mục tiêu như tiết kiệm chi phí, hạ giá thành sản phẩm xây dựng, nâng cao lợi nhuận, xây dựng giá đấu thầu hợp lý thì phòng Kế toán còn có nhiệm vụ chính như sau: - Xác định đúng các đối tượng hạch toán chi phí là các công trình, hạng mục công trình, các giai đoạn công việc đã hoàn thành để từ đó xác định phương pháp hạch toán chi phí cho thích hợp theo đúng các khoản mục đã quy định và kỳ tính giá thành đã xác định; - Xác định một cách chính xác các đối tượng tính giá thành là các công trình, hạng mục công trình, giai đoạn công việc đã hoàn thành. Trên cơ sở đó xác định được phương pháp tính giá thành sản phẩm xây dựng hợp lý; - Tổ chức, sắp xếp tập hợp chi phí và phân bổ chi phí theo đúng đối tượng, cung cấp kịp thời đầy đủ các thông tin, số liệu chi tiết và tổng hợp về các khoản mục chi phí sản xuất và các yếu tố chi phí quy định, xác định đúng đắn chi phí phân bổ cho các sản phẩm dở dang cuối kỳ; - Thực hiện ghi chép tính toán phản ánh đầy đủ chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm của hoạt động xây dựng, xác định hiệu quả sản xuất kinh doanh của từng phần và toàn bộ hoạt động sản xuất kinh doanh của Công ty; - Định kỳ có trách nhiệm cung cấp các báo cáo về tình hình chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm cho Ban giám đốc công ty để từ đó Ban giám đốc tiến hành phân tích các định mức chi phí sản xuất, dự toán, tình hình thực hiện kế hoạch chi phí sản xuất và giá thành xây dựng để lên kế hoạch hạ giá thành sản phẩm xây dựng và tiết kiệm chi phí sản xuất. SVTH: Lê Hồng Ly 5 Chuyên đề thực tập chuyên ngành Viện Kế toán – Kiểm toán CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY CP CÔNG NGHIỆP XÂY DỰNG ĐẤT VIỆT 2. Kế toán chi phí sản xuất tại Công ty CP Công nghiệp Xây dựng Đất Việt 2.
Kế toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp 2. Nội dung về nguyên vật liệu trực tiếp Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp là một trong những khoản mục chi phí sản xuất chiếm tỷ trọng lớn trong giá thành công trình xây dựng.