LỜI MỞ ĐẦU Trong nền kinh tế thị trường có sự điều tiết và cạnh tranh quyết liệt, hiệu quả sản xuất kinh doanh là mối quan tâm hàng đầu của các doanh nghiệp, khi quyết định lựa chọn phương án sản xuất một loại sản phẩm nào đó đều cần phải tính đến lượng chi phí bỏ ra để sản xuất và lợi nhuận thu được khi tiêu thụ. Điều đó có nghĩa doanh nghiệp phải tập hợp đầy đủ và chính xác chi phí sản xuất. Giá thành sản phẩm là chỉ tiêu chất lượng quan trọng phản ánh kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp sản xuất. Giá thành sản phẩm thấp hay cao, giảm hay tăng thể hiện kết quả của việc quản lý vật tư, lao động, tiền vốn.
Điều này phụ thuộc vào quá trình tập hợp chi phí sản xuất của doanh nghiệp. Chính vì thế kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm là hai quá trình liên tục, mật thiết với nhau. Thông qua chỉ tiêu về chi phí và giá thành sản phẩm các nhà quản lý sẽ biết được nguyên nhân gây biến động chi phí và giá thành là do đâu và từ đó tìm ra biện pháp khắc phục. Việc phấn đấu tiết kiệm chi phí sản xuất và hạ giá thành sản phẩm là một trong những mục tiêu quan trọng không những của mọi doanh nghiệp mà còn là vấn đề quan tâm của toàn xã hội.
Qua thời gian thực tập tại công ty TNHH Bút chì Mitsubishi, được tiếp xúc trực tiếp với công tác kế toán ở công ty, thấy được tầm quan trọng của chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm, kết hợp với những kiến thức được học tại trường, em đã hoàn thành chuyên đề thực tập tốt nghiệp của mình với đề tài: "Hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại công ty TNHH Bút chì Mitsubishi". Chuyên đề thực tập tốt nghiệp gồm ba phần: Phần I: Đặc điểm sản phẩm, tổ chức sản xuất và quản lý chi phí sản xuất, giá thành sản phẩm tại công ty TNHH Bút chì Mitsubishi. Phần II: Thực trạng hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại công ty TNHH Bút chì Mitsubishi. Bùi Vũ Thái Hà 5 Chuyên đề thực tập tốt nghiệp Đại học Kinh tế quốc dân Phần III: Một số biện pháp nhằm hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm.
Do điều kiện thời gian thực tập và kiến thức của bản thân còn hạn chế nên chuyên đề thực tập tốt nghiệp này không tránh khỏi có một số thiếu sót, mong nhận được ý kiến phản hồi, đóng góp và bổ sung của những người quan tâm để chuyên đề thực tập tốt nghiệp này có thể hoàn thiện hơn. Xin chân thành cảm ơn thầy giáo- TS Phạm Thành Long cùng các cán bộ nhân viên phòng kế toán công ty TNHH Bút chì Mitsubishi đã giúp đỡ em hoàn thành chuyên đề thực tập tốt nghiệp này! Bùi Vũ Thái Hà 6 Chuyên đề thực tập tốt nghiệp Đại học Kinh tế quốc dân PHẦN I ĐẶC ĐIỂM SẢN PHẨM , TỔ CHỨC SẢN XUẤT VÀ QUẢN LÝ CHI PHÍ SẢN XUẤT, GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY TNHH BÚT CHÌ MITSUBISHI 1. ĐẶC ĐIỂM SẢN PHẨM CỦA CÔNG TY.1 Danh mục sản phẩm chính của công ty: Sản phẩm của công ty có đặc điểm là tuy chủng loại sản phẩm ít nhưng số lượng sản phẩm rất nhiều. Tại mỗi xưởng sản xuất sẽ sản xuất ra nhiều sản phẩm xuất xưởng.
- Xưởng bút Sainpen: chủng loại bút PX20- 1P ứng với 15 màu (Đen, vàng kim, bạc, trắng, đỏ, vàng, hồng đào, vàng cam, tím, xanh da trời, xanh nước biển, xanh lá cây, xanh lá mạ, nâu, xám); chủng loại bút PWB- 7M ứng với 4 màu (xanh, đỏ ,đen, lá cây); chủng loại bút YPX 20L ; chủng loại bút Y.PNA 125; chủng loại bút PNA 155T. - Xưởng chì đen: gồm sản phẩm bút 1-3H, 1-2H, 1-3B, 1-4B, 1-5B, 1- 6B, 1-B, 1-HB, 1-2B, 1-4B, 1ND-B, 1ND-2B. - Xưởng mực: gồm rất nhiều loại mực như INK VPL 3Black, INK VPL 3Red, INL 3Blue. INK VPK 2Yellow, INK VPK White.
INK PS 3 White, INK PS 3 Blue, INK PS 3 Green. - Xưởng chì màu: sản phẩm bút tên kí hiệu 850-1 SHIRO, 850-2 KI, 850- 3 YAMABUKI, 850-4 DAIDAI, 850-5 KIMIDORI, 850-6 MIDORI, 850-7 FUKAMIDORI, 850-8 MIZU, 850-9 GUNJOU, 850-10 AI.2 Tính chất sản phẩm : Sản phẩm chính của xưởng bút Sainpen: * Đối với chủng loại bút PX20-1P - Trọng lượng bút là 12,4g ; đường kính bi 9/32inc; chiều dài 133,3mm Bùi Vũ Thái Hà 7 Chuyên đề thực tập tốt nghiệp Đại học Kinh tế quốc dân - Lượng mực trong ruột bút từ 0.5ml đây là loại mực nhập khẩu từ Nhật có mã sử dụng NA-2, lượng phai nhạt của mực được đánh giá bởi tiêu chuẩn JIS L0804 độ rộng nét viết từ 0.2mm, đường kính ngòi =2.91 - Sản phẩm không được tiếp xúc trực tiếp với ánh sáng mặt trời hay nơi có độ ẩm cao như vậy mới đảm bảo lượng mực không bị khô. Bút có thể viết trên tất cả các chất liệu, vì đây là bút phục vụ công nghiệp nên sản phẩm viết được chủ yếu là gỗ, sắt. - Tính năng: tính chịu nước, chịu ánh sáng tốt, sau khi viết có thể ngâm bề mặt được viết trong nước hoặc ra ánh sáng trong thời gian dài mà nét mực không bị nhòe, phai.
* Đối với chủng loại bút PWB- 7M - Lượng mực bơm vào ruột bút: 0.8ml - Chiều dài có thể viết được cho tới khi hết mực là 500m, khi còn khả năng viết thì nét mực được xước, phải mịn và đồng đều - Bảo quản sản phẩm không bị ảnh hưởng trực tiếp với ánh nắng mặt trời và chịu tác động của nguồn nhiệt. - Các tính năng: tính năng chịu nước, chịu ánh sáng tốt. Sau khi viết có thể ngâm bề mặt được viết trong nước hoặc để ra ánh sáng ngòai trời nét mực không bị nhòe, phai màu - Bút có thể viết trên tất cả cá chất liệu đặc như sát, gỗ, vải. và không thể xóa được.3 Loại hình sản xuất: Công ty TNHH Bút chì Mitsubishi có đặc đỉểm là doanh nghiệp sản xuất giản đơn, sản xuất một số ít mặt hàng với khối lượng lớn, chu kỳ sản xuất là rất ngắn.
Các sản phẩm chính của công ty TNHH Bút chì Mitsubishi là: ruột bút chì màu, ruột bút chì đen, bút sơn, bút dạ, để xuất hàng theo đơn đặt hàng của công ty mẹ tại Nhật Bản. Tất cả các sản phẩm đều được gia công theo Bùi Vũ Thái Hà 8 Chuyên đề thực tập tốt nghiệp Đại học Kinh tế quốc dân nguồn vật tư được nhập khẩu trực tiếp và gia công theo mẫu có sẵn lắp rắp theo hàng linh kiện và đóng gói.4 Đặc điểm sản phẩm dở dang. Sản phẩm dở dang là những sản phẩm còn trong quá trình sản xuất, gia công chế biến trên các giai đoạn của quy trình công nghệ, hoặc đã hoàn thành một vài quy trình chế biến nhưng vẫn còn phải gia công, chế biến mới trở thành thành phẩm. Tại Công ty khối lượng sản phẩm làm dở tại các xưởng đến cuối kỳ thường nhiều chiếm tỷ lệ tương đối lớn so với khối lượng sản phẩm sản xuất hoàn thành trong kỳ.
Do cả chi phí NVL và chi phí chế biến chiếm tỷ trọng lớn trong tổng số chi phí sản xuất nên công ty áp dụng phương pháp đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ sản lượng hoàn thành tương đương.2 ĐẶC ĐIỂM TỔ CHỨC SẢN XUẤT SẢN PHẨM CỦA CÔNG TY.1 Quy trình công nghệ sản xuất sản phẩm: Có thể khái quát quy trình công nghệ sản xuất sản phẩm bút của công ty theo sơ đồ sau đây: Sơ đồ 1.1: Quy trình công nghệ sản suất sản phẩm NVL (chất Trộn lẫn Xuất Sấy đủ định hình, đều với thành lõi thời sáp, bột nhau (sử chì, cho gian, lấy màu, chất dụng Nguyên vào ống, sấy liên kết) nước) liệu chuyển ……… dạng hạt đến máy … sấy Nhập Lấy kho mẫu kiểm tra Xuất hàng Bùi Vũ Thái Hà 9 Chuyên đề thực tập tốt nghiệp Đại học Kinh tế quốc dân Theo sơ đồ quy trình công nghệ sản xuất sản phẩm của Công ty TNHH Bút chì Mitsubishi đó là quy trình sản xuất liên tục qua nhiều giai đoạn chế biến, với chu kỳ sản xuất ngắn. Do đó việc sản xuất một sản phẩm nằm khép kín trong 1 phân xưởng. Đây là thuận lợi cho việc tổ chức sắp xếp cũng như việc bố trí lao động phù hợp, đồng thời tạo điều kiện đẩy nhanh tốc độ luân chuyển vốn sản xuất của công ty.2 Cơ cấu tổ chức sản xuất Công ty TNHH Bút chì Mitsubishi là đơn vị hạch toán độc lập, chuyên sản xuất sản phẩm ruột bút chì màu, ruột bút chì đen, bút sơn, bút dạ, kết cấu đơn giản mang tính hàng loạt, thời gian sản xuất sản phẩm không dài. Quá trình sản xuất kinh doanh được khép kín từ khâu chuẩn bị nguyên vật liệu đầu vào, khâu sản xuất, kiểm tra chất lượng sản phẩm đến tiêu thụ hàng hoá.
Theo đơn đặt hàng của công ty mẹ tại Nhật Bản, phòng quản lý sản xuất thông báo cho các xưởng sản xuất bằng Phiếu giao nhiệm vụ căn cứ vào đó, quản đốc phân xưởng kết hợp cùng với phó quản đốc, đốc công tiếp nhận : Tiếp nhận mẫu thiết kế sản phẩm từ phòng kỹ thuật sản xuất Tiếp nhận kế hoạch và tiến độ thi công từ phòng quản lý sảN xuất, nhận vật tư từ phòng mua hàng. Nghiên cứu, triển khai thi công các hạng mục theo yêu cầu sản xuất của công ty. Có trách nhiệm báo phòng quả lý chất lượng và đăng kiểm, kiểm tra chuyển bước công nghệ cho từng sản phẩm theo từng bước công nghệ. Phòng quản lý sản xuất giao công việc cho từng tổ sản xuất.
Cuối tháng căn cứ vào khối lượng công việc làm căn cứ nghiệm thu đánh giá công việc về số lượng, chất lượng hoàn thành để làm cơ sở thanh toán lương cho từng tổ sản xuất theo đơn giá trong định mức quy định của từng sản phẩm. Công ty hiện nay có 05 năm xưởng sản xuất chính: - Phân xưởng sản xuất lõi chì màu. - Phân xưởng đúc chi tiết nhựa cho bút sơn Bùi Vũ Thái Hà 10 Chuyên đề thực tập tốt nghiệp Đại học Kinh tế quốc dân - Phân xưởng sản xuất mực cho bút sơn - Phân xưởng lắp ráp bút sơn - Phân xưởng sản xuất lõi chì đen.3 TỔ CHỨC BỘ MÁY QUẢN LÝ SẢN XUẤT TẠI CÔNG TY. Trên cơ sở mô hình cơ cấu tổ chức lao động của một công ty lớn, tổ chức bộ máy quản lý của Công ty thuộc kiểu cơ cấu tổ chức chức năng.
Tổng giám đốc là người đứng đầu trong bộ máy quản lý của Công ty và chịu trách nhiệm trước pháp luật.