B¸o c¸o thùc tËp tèt nghiÖp GVHD: NguyÔn Thïy D¬ng lêi nãi ®Çu Mçi mét quèc gia muèn tån t¹i vµ ph¸t triÓn cÇn ph¶i tiÕn hµnh s¶n xuÊt, môc ®Ých cña nÒn s¶n xuÊt x· héi lµ nh»m tho¶ m·n nhu cÇu vËt chÊt ngµy cµng t¨ng cña x· héi. Môc ®Ých ®ã ®ßi hái chóng ta ph¶i lµm sao t¹o ra nhiÒu s¶n phÈm víi chÊt lîng tèt, mÉu m· ®Ñp, phong phó, phï hîp víi nhu cÇu thÞ hiÕu cña ngêi tiªu dïng vµ ®Æc biÖt ph¶i cã gi¸ thµnh h¹. V× vËy, c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt víi vai trß lµ n¬i trùc tiÕp t¹o ra cña c¶i vËt chÊt lu«n phÊn ®Êu t×m ra mäi biÖn ph¸p tiÕt kiÖm chi phÝ, h¹ gi¸ thµnh, n©ng cao chÊt lîng s¶n phÈm. §Ó ®¹t ®îc ®iÒu ®ã, c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt ph¶i thùc hiÖn b»ng nhiÒu biÖn ph¸p kh¸c nhau.
Mét trong nh÷ng biÖn ph¸p ®îc c¸c nhµ s¶n xuÊt quan t©m ®Æc biÖt ®ã lµ c«ng t¸c kÕ to¸n nãi chung vµ kÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh nãi riªng. C¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt lu«n x¸c ®Þnh h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm lµ kh©u trung t©m trong c«ng t¸c kÕ to¸n cña doanh nghiÖp. Trong ®iÒu kiÖn chuyÓn sang nÒn kinh tÕ thÞ trêng hiÖn nay víi sù c¹nh tranh khèc liÖt ®ßi hái c¸c doanh nghiÖp ph¶i kh«ng ngõng vËn ®éng, ph¸t triÓn, ®æi míi ph¬ng ph¸p qu¶n lý, c¸ch thøc s¶n xuÊt phï hîp ®em l¹i hiÖu qu¶ kinh tÕ cao nhÊt. Trong lÜnh vùc x©y dùng c¬ b¶n hiÖn nay, c¸c doanh nghiÖp x©y l¾p trong níc kh«ng nh÷ng ph¶i c¹nh tranh víi nhau ®Ó kiÕm ®ñ viÖc lµm mµ cßn ph¶i ®èi mÆt víi c¸c c«ng ty x©y dùng níc ngoµi víi mét tiÒm n¨ng tµi chÝnh to lín vµ bÒ dµy kinh nghiÖm trong ®Êu thÇu quèc tÕ.
V× SVTH :TrÇn CÈm Nhung 1 Líp: KT2A B¸o c¸o thùc tËp tèt nghiÖp GVHD: NguyÔn Thïy D¬ng vËy, tiÕt kiÖm chi phÝ, h¹ gi¸ thµnh n©ng cao chÊt lîng s¶n phÈm lµ ®iÒu kiÖn cÇn ®Ó c¸c doanh nghiÖp kh¼ng ®Þnh vÞ trÝ cña m×nh trªn thÞ trêng trong níc vµ quèc tÕ. Trªn thùc tÕ, tû lÖ thÊt tho¸t vèn ®Çu t x©y dùng c¬ b¶n cßn t- ¬ng ®èi cao do cha qu¶n lý tèt chi phÝ s¶n xuÊt. V× thÕ vÊn ®Ò ®Æt ra ®èi víi c¸c doanh nghiÖp x©y l¾p lµ ph¶i qu¶n lý tèt c¸c chi phÝ s¶n xuÊt bá ra vµ tÝnh chÝnh x¸c gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh. H¹ gi¸ thµnh s¶n phÈm ®· trë thµnh nh©n tè quyÕt ®Þnh sù sèng cßn cña mçi doanh nghiÖp.
§Æc biÖt trong ngµnh x©y dùng c¬ b¶n, h¹ gi¸ thµnh ®· ®îc ®Æt ra nh mét nhu cÇbøc thiÕt, kh¸ch quan nh»m t¹o tiÒn ®Ò cho ngµnh kh¸c trong nÒn kinh tÕ quèc d©n cïng h¹ gi¸ thµnh s¶n phÈm. Bëi v× x©y dùng c¬ b¶n t¹o ra vµ trang bÞ tµi s¶n cè ®Þnh cho c¸c ngµnh kh¸c, gãp phÇn x©y dùng c¬ së h¹ tÇng n©ng cao n¨ng lùc s¶n xuÊt cho nÒn kinh tÕ, ®a níc ta ®i tõng bíc v÷ng ch¾c trong tiÕn tr×nh héi nhËp quèc tÕ. NhËn thøc ®îc tÇm quan träng cña viÖc tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm nªn em ®· chän ®Ò tµi “ Hoµn thiÖn h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p t¹i C«ng ty cæ phÇn X©y dùng 559.” Cho chuyªn ®Ò thùc tËp tèt nghiÖp SVTH :TrÇn CÈm Nhung 2 Líp: KT2A B¸o c¸o thùc tËp tèt nghiÖp GVHD: NguyÔn Thïy D¬ng SVTH :TrÇn CÈm Nhung 3 Líp: KT2A B¸o c¸o thùc tËp tèt nghiÖp GVHD: NguyÔn Thïy D¬ng Ch¬ngI: Lý luËn chung vÒ c«ng t¸c kÕ to¸n tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm trong c¸c doanh nghiÖp x©y l¾p. §Æc ®iÓm s¶n xuÊt kinh doanh cña c¸c doanh nghiÖp x©y l¾p cã ¶nh hëng tíi h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p X©y dùng c¬ b¶n lµ mét ngµnh s¶n xuÊt vËt chÊt ®Æc biÖt vµ cã vai trß quan träng trong nÒn kinh tÕ quèc d©n.
Nã t¹o ra vµ trang bÞ kü thuËt cho toµn bé x· héi, gãp phÇn quan träng trong viÖc x©y dùng c¬ së h¹ tÇng vµ c«ng cuéc c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt níc. Qu¸ tr×nh s¶n xuÊt s¶n phÈm x©y l¾p vµ s¶n phÈm x©y l¾p cã nh÷ng ®iÓm kh¸c biÖt so víi ngµnh kh¸c. Nh÷ng ®Æc ®iÓm ®ã ®· ¶nh hëng tíi h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm trong c¸c doanh nghiÖp x©y l¾p, dÉn tíi nh÷ng ®iÓm kh¸c biÖt nhÊt ®Þnh.§Æc ®iÓm ho¹t ®éng x©y l¾p + S¶n phÈm x©y l¾p ®îc tiªu thô theo gi¸ dù to¸n hoÆc gi¸ tho¶ thuËn víi chñ ®Çu t ( gi¸ ®Êu thÇu), do ®ã tÝnh chÊt hµng ho¸ cña s¶n phÈm x©y l¾p kh«ng thÓ hiÖn râ + S¶n phÈm x©y l¾p cè ®Þnh t¹i n¬i s¶n xuÊt cßn c¸c ®iÒu kiÖn s¶n xuÊt ph¶i di chuyÓn theo ®iÒu kiÖn ®Æt s¶n phÈm. §ång thêi c«ng t¸c x©y l¾p ph¶i tiÕn hµnh ngoµi trêi nªn chÞu ¶nh hëng nhiÒu cña thêi tiÕt, khÝ hËu, dÔ g©y t×nh tr¹ng mÊt m¸t, h háng, hao hôt vËt t, tµi s¶n.
Ngoµi ra s¶n phÈm x©y l¾p tõ khi khëi c«ng ®Õn khi SVTH :TrÇn CÈm Nhung 4 Líp: KT2A B¸o c¸o thùc tËp tèt nghiÖp GVHD: NguyÔn Thïy D¬ng hoµn thµnh bµn giao thêng kÐo dµi, phô thuéc vµo quy m«, tÝnh phøc t¹p vÒ kü thuËt cña tõng c«ng tr×nh. C¸c ®Æc ®iÓm nµy ®ßi hái viÖc tæ chøc qu¶n lý, gi¸m s¸t chÆt chÏ sao cho ®¶m b¶o chÊt l- îng c«ng tr×nh ®óng nh thiÕt kÕ, dù to¸n. C¸c nhµ thÇu ph¶i cã tr¸ch nhiÖm b¶o hµnh c«ng tr×nh. Nh vËy, c«ng t¸c h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm chÞu ¶nh hëng râ nÐt cña c¸c tÝnh chÊt ®Æc thï cña ho¹t ®éng x©y l¾p còng nh cña s¶n phÈm x©y l¾p.
§iÒu nµy ®ßi hái c«ng t¸c kÕ to¸n võa ph¶i ®¸p øng ®îc yªu cÇu chung vÒ chøc n¨ng, nhiÖm vô kÕ to¸n cña mét doanh nghiÖp s¶n xuÊt võa ph¶i ®¶m b¶o phï hîp víi ®Æc ®iÓm ®Æc thï cña lo¹i h×nh doanh nghiÖp x©y l¾p, tõ ®ã cã thÓ cung cÊp sè liÖu kÞp thêi chÝnh x¸c, phôc vô cho c«ng t¸c qu¶n lý s¶n xuÊt kinh doanh mét c¸ch hiÖu qu¶. Chi phÝ s¶n xuÊt s¶n phÈm x©y l¾p 1.Kh¸i niÖm, b¶n chÊt vµ néi dung kinh tÕ cña chi phÝ s¶n xuÊt s¶n phÈm x©y l¾p C¸c doanh nghiÖp x©y l¾p lµ nh÷ng doanh nghiÖp trùc tiÕp s¶n xuÊt ra cña c¶i vËt chÊt ®Ó ®¸p øng nhu cÇu tiªu dïng cña x· héi. Trong c¸c doanh nghiÖp x©y l¾p qu¸ tr×nh s¶n xuÊt còng x¶y ra theo ®óng chøc n¨ng cña qu¸ tr×nh s¶n xuÊt nãi chung. §ã lµ qu¸ tr×nh kÕt hîp gi÷a t liÖu lao ®éng, ®èi tîng lao ®éng vµ søc lao ®éng( biÓu hiÖn cña nã lµ c¸c hao phÝ vÒ lao ®éng sèng vµ c¸c hao phÝ vÒ lao ®éng vËt ho¸) ®Ó t¹o ra s¶n phÈm.
SVTH :TrÇn CÈm Nhung 5 Líp: KT2A B¸o c¸o thùc tËp tèt nghiÖp GVHD: NguyÔn Thïy D¬ng §Ó cã thÓ biÕt ®îc sè chi phÝ mµ doanh nghiÖp ®· chi ra trong tõng kú ho¹t ®éng lµ bao nhiªu, nh»m tæng hîp tÝnh to¸n c¸c chØ tiªu kinh tÕ tæng hîp, phôc vô cho yªu cÇu qu¶n lý, mäi chi phÝ chi ra ®Òu ®îc biÓu hiÖn b»ng thíc ®o tiÒn tÖ gäi lµ chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh. Nh vËy, chi phÝ s¶n xuÊt x©y l¾p lµ toµn bé hao phÝ vÒ lao ®éng sèng vµ lao ®éng vËt ho¸ ph¸t sinh trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt vµ cÊu thµnh nªn gi¸ thµnh cña s¶n phÈm x©y l¾p. Trong ®ã chi phÝ vÒ lao ®éng sèng bao gåm chi phÝ nh©n c«ng vµ c¸c kho¶n trÝch theo l¬ng. Cßn chi phÝ vÒ lao ®éng vËt ho¸ bao gåm chi phÝ vÒ nguyªn vËt liÖu, nhiªn liÖu, chi phÝ khÊu hao m¸y mãc, chi phÝ kh¸c b»ng tiÒn… Trong c¸c doanh nghiÖp x©y l¾p, ngoµi ho¹t ®éng x©y l¾p ra cßn cã c¸c ho¹t ®éng kh¸c, do ®ã chØ c¸c chi phÝ ph¸t sinh liªn quan ®Õn qu¸ tr×nh s¶n xuÊt x©y l¾p nh»m t¹o ra s¶n phÈm x©y l¾p míi ®îc coi lµ chi phÝ s¶n xuÊt x©y l¾p.
Thùc chÊt cña chi phÝ lµ sù dÞch chuyÓn vèn, chuyÓn dÞch gi¸ trÞ cña c¸c yÕu tè s¶n xuÊt vµo ®èi tîng tÝnh gi¸ thµnh( C«ng tr×nh, h¹ng môc c«ng tr×nh.) Chi phÝ s¶n xuÊt trong c¸c doanh nghiÖp x©y l¾p bao gåm nhiÒu lo¹i, cã néi dung, c«ng dông vµ ®Æc tÝnh kh¸c nhau nªn yªu cÇu qu¶n lý ®èi víi tõng lo¹i còng kh¸c nhau v× vËy cÇn thiÕt ph¶i ph©n lo¹i chi phÝ s¶n xuÊt x©y l¾p. Ph©n lo¹i chi phÝ s¶n xuÊt x©y l¾p SVTH :TrÇn CÈm Nhung 6 Líp: KT2A B¸o c¸o thùc tËp tèt nghiÖp GVHD: NguyÔn Thïy D¬ng Ph©n lo¹i chi phÝ s¶n xuÊt lµ viÖc c¨n cø vµo c¸c tiªu thøc kh¸c nhau ®Ó ph©n chia chi phÝ s¶n xuÊt thµnh c¸c lo¹i kh¸c nhau nh»m ®¸p øng nhu cÇu qu¶n lý vµ h¹ch to¸n. Cã nhiÒu c¸ch ph©n lo¹i chi phÝ, song mçi c¸ch ph©n lo¹i ph¶i ®¶m b¶o c¸c yªu cÇu sau: + T¹o ®iÒu kiÖn sö dông th«ng tin kinh tÕ mét c¸ch nhanh nhÊt cho c«ng t¸c qu¶n lý, phôc vô tèt c«ng t¸c kiÓm tra, gi¸m s¸t chi phÝ s¶n xuÊt cña doanh nghiÖp. + §¸p øng ®Çy ®ñ nh÷ng th«ng tin cÇn thiÕt cho viÖc tÝnh to¸n hiÖu qu¶ c¸c ph¬ng ¸n s¶n xuÊt nhng l¹i cho phÐp tiÕt kiÖm chi phÝ h¹ch to¸n vµ thuËn lîi sö dông th«ng tin h¹ch to¸n kÕ to¸n.
VÒ c¬ b¶n th× chi phÝ s¶n xuÊt x©y l¾p ®îc ph©n lo¹i theo c¸c tiªu thøc sau: 1. Ph©n lo¹i chi phÝ s¶n xuÊt theo yÕu tè C¸ch ph©n lo¹i nµy gióp cho viÖc x©y dùng vµ ph©n tÝch ®Þnh møc vèn lu ®éng, còng nh viÖc lËp, kiÓm tra vµ ph©n tÝch dù to¸n chi phÝ. Theo quy ®Þnh hiÖn hµnh ë ViÖt Nam, toµn bé chi phÝ ®îc chia lµm 7 yÕu tè sau: - YÕu tè nguyªn liÖu, vËt liÖu: Bao gåm toµn bé gi¸ trÞ nguyªn, vËt liÖu chÝnh, vËt liÖu phô, phô tïng thay thÕ, c«ng cô. sö dông vµo s¶n xuÊt kinh doanh - YÕu tè nhiªn liÖu, ®éng lùc sö dông vµo qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh trong kú SVTH :TrÇn CÈm Nhung 7 Líp: KT2A B¸o c¸o thùc tËp tèt nghiÖp GVHD: NguyÔn Thïy D¬ng - YÕu tè tiÒn l¬ng vµ c¸c kho¶n phô cÊp l¬ng: Ph¶n ¸nh tæng tiÒn l¬ng vµ phô cÊp mang tÝnh chÊt l¬ng ph¶i tr¶ cho ngêi lao ®éng.
- YÕu tè BHXH, BHYT, KPC§ trÝch theo tû lÖ quy ®Þnh trªn tæng sè tiÒn l¬ng vµ c¸c kho¶n phô cÊp l¬ng ph¶i tr¶ ngêi lao ®éng. - YÕu tè khÊu hao tµi s¶n cè ®Þnh: Ph¶n ¸nh tæng sè khÊu hao TSC§ ph¶i trÝch trong kú cña tÊt c¶ c¸c tµi s¶n cè ®Þnh sö dông cho s¶n xuÊt kinh doanh trong kú. - YÕu tè chi phÝ dÞch vô mua ngoµi: Ph¶n ¸nh toµn bé chi phÝ dÞch vô mua ngoµi dïng vµo s¶n xuÊt kinh doanh.