Chuyên đề kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành tại Công ty Cổ phần Minh Nghĩa - KTQD

Tối ưu hóa kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm xây lắp tại Công ty Cổ phần Minh Nghĩa là một vấn đề quan trọng… 79 trang · Trường Đại học KTQD.

• Người hướng dẫn: GS.TS Đặng Thị Loan
• Trường học: Trường Đại học KTQD
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Tối ưu hóa kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm xây lắp tại Minh Nghĩa
• Loại tài liệu: Chuyên đề thực tập tốt nghiệp

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: ĐẶC ĐIỂM SẢN PHẨM, TỔ CHỨC SẢN XUẤT VÀ QUẢN LÝ CHI PHÍ TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN MINH NGHĨA
• 1.1. Đặc điểm sản phẩm của Công ty
• 1.2. Đặc điểm tổ chức sản xuất sản phẩm của Công ty
• 1.3. Tổ chức bộ máy quản lý hoạt động sản xuất – kinh doanh của công ty
• 1.4. Thực tế vận dụng chế độ kế toán tại công ty
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN MINH NGHĨA
• 2.1. Kế toán chi phí sản xuất tại công ty cổ phần Minh Nghĩa
• 2.2. Kế toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp
• 2.3. Nội dung chi phí NVLTT
• 2.4. Tài khoản sử dụng
• 2.5. Quy trình ghi sổ kế toán chi tiết
• 2.6. Quy trình ghi sổ kế toán tổng hợp. Kế toán chi phí nhân công trực tiếp
• 2.7. Nội dung chi phí NCTT
• 2.8. Tài khoản sử dụng
• 2.9. Quy trình ghi sổ kế toán chi tiết
• 2.10. Quy trình ghi sổ kế toán tổng hợp. Kế toán chi phí máy thi công
• 2.11. Nội dung chi phí MTC
• 2.12. Tài khoản sử dụng
• 2.13. Quy trình ghi sổ kế toán chi tiết
• 2.14. Quy trình ghi sổ kế toán tổng hợp. Kế toán chi phí sản xuất chung
• 2.15. Tài khoản sử dụng
• 2.16. Quy trình ghi sổ kế toán chi tiết
• 2.17. Quy trình ghi sổ kế toán tổng hợp. Kế toán tổng hợp chi phí
• 2.18. Kiểm kê tính giá SPDD
• 2.19. Tổng hợp chi phí
• 2.20. Tính giá thành sản xuất của sản phẩm tại Công ty. Đối tượng và phương pháp tính giá thành
• 3. CHƯƠNG 3: HOÀN THIỆN KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN MINH NGHĨA
• 3.1. Đánh giá chung về thực trạng kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại công ty và phương hướng hoàn thiện
• 3.2. Nhược điểm
• 3.3. Phương hướng hoàn thiện. Giải pháp hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ phần Minh Nghĩa
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về tối ưu hóa kế toán chi phí sản xuất tại Minh Nghĩa

Tối ưu hóa kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm xây lắp tại Công ty Cổ phần Minh Nghĩa là một vấn đề quan trọng trong quản lý tài chính. Việc này không chỉ giúp công ty kiểm soát chi phí mà còn nâng cao hiệu quả sản xuất. Đặc biệt, trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, việc tối ưu hóa chi phí là cần thiết để duy trì lợi thế cạnh tranh.

1.1. Đặc điểm sản phẩm và quy trình sản xuất tại Minh Nghĩa

Công ty Cổ phần Minh Nghĩa chuyên sản xuất các công trình xây dựng dân dụng và công nghiệp. Quy trình sản xuất bao gồm nhiều bước từ thiết kế, lập dự toán đến thi công và bàn giao sản phẩm.

1.2. Vai trò của kế toán chi phí trong doanh nghiệp xây lắp

Kế toán chi phí sản xuất đóng vai trò quan trọng trong việc xác định giá thành sản phẩm. Nó giúp doanh nghiệp theo dõi và kiểm soát các khoản chi phí phát sinh trong quá trình sản xuất.

II. Thách thức trong quản lý chi phí sản xuất tại Minh Nghĩa

Công ty Cổ phần Minh Nghĩa đối mặt với nhiều thách thức trong việc quản lý chi phí sản xuất. Những thách thức này bao gồm việc kiểm soát chi phí nguyên vật liệu, chi phí nhân công và chi phí máy móc. Việc không kiểm soát tốt có thể dẫn đến việc tăng giá thành sản phẩm, ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh.

2.1. Chi phí nguyên vật liệu và ảnh hưởng đến giá thành

Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp là một trong những yếu tố chính ảnh hưởng đến giá thành sản phẩm. Việc quản lý không hiệu quả có thể dẫn đến lãng phí và tăng chi phí sản xuất.

2.2. Chi phí nhân công và sự cần thiết phải tối ưu hóa

Chi phí nhân công trực tiếp cũng là một yếu tố quan trọng. Việc tối ưu hóa quy trình làm việc và đào tạo nhân viên có thể giúp giảm thiểu chi phí này.

III. Phương pháp tối ưu hóa chi phí sản xuất tại Minh Nghĩa

Để tối ưu hóa chi phí sản xuất, Công ty Cổ phần Minh Nghĩa có thể áp dụng nhiều phương pháp khác nhau. Những phương pháp này bao gồm việc cải tiến quy trình sản xuất, áp dụng công nghệ mới và quản lý chi phí hiệu quả.

3.1. Cải tiến quy trình sản xuất để giảm chi phí

Cải tiến quy trình sản xuất giúp giảm thiểu thời gian và chi phí. Việc áp dụng các phương pháp sản xuất tinh gọn có thể mang lại hiệu quả cao.

3.2. Ứng dụng công nghệ mới trong quản lý chi phí

Công nghệ mới có thể giúp theo dõi và quản lý chi phí sản xuất một cách hiệu quả hơn. Việc sử dụng phần mềm kế toán hiện đại là một ví dụ điển hình.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại Minh Nghĩa

Việc áp dụng các phương pháp tối ưu hóa chi phí sản xuất đã mang lại nhiều kết quả tích cực cho Công ty Cổ phần Minh Nghĩa. Các nghiên cứu cho thấy rằng việc kiểm soát chi phí hiệu quả đã giúp công ty tăng lợi nhuận và cải thiện chất lượng sản phẩm.

4.1. Kết quả từ việc tối ưu hóa chi phí nguyên vật liệu

Công ty đã giảm được chi phí nguyên vật liệu thông qua việc thương thảo với nhà cung cấp và tối ưu hóa quy trình đặt hàng.

4.2. Tác động của việc tối ưu hóa chi phí nhân công

Việc đào tạo và nâng cao kỹ năng cho nhân viên đã giúp giảm thiểu chi phí nhân công và nâng cao hiệu quả làm việc.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai cho Minh Nghĩa

Tối ưu hóa kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm là một yếu tố quan trọng giúp Công ty Cổ phần Minh Nghĩa phát triển bền vững. Trong tương lai, công ty cần tiếp tục cải tiến quy trình và áp dụng công nghệ mới để nâng cao hiệu quả sản xuất.

5.1. Định hướng phát triển bền vững cho công ty

Công ty cần xây dựng chiến lược phát triển bền vững, tập trung vào việc tối ưu hóa chi phí và nâng cao chất lượng sản phẩm.

5.2. Tầm quan trọng của việc đầu tư vào công nghệ

Đầu tư vào công nghệ mới sẽ giúp công ty cải thiện quy trình sản xuất và quản lý chi phí hiệu quả hơn.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong nền kinh tế thị trường, các hoạt động sản xuất kinh doanh diễn ra đa dạng và phức tạp, đòi hỏi các doanh nghiệp phải sử dụng công cụ hạch toán kinh tế để quản lý hiệu quả nguồn lực tài chính. Đối với ngành xây dựng cơ bản, đặc thù sản xuất mang tính đơn chiếc, quy mô vốn đầu tư lớn, thời gian thi công kéo dài và địa bàn trải rộng. Cơ chế đấu thầu công khai bắt buộc các doanh nghiệp xây lắp phải đưa ra mức giá dự thầu cạnh tranh nhưng vẫn phải bảo đảm chất lượng công trình và hiệu quả kinh doanh. Do đó, công tác quản trị, kiểm soát và hạch toán chính xác chi phí sản xuất (CPSX) cùng tính đúng giá thành sản phẩm giữ vai trò then chốt giúp đơn vị tiết kiệm chi phí và hạ giá thành.

Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn đó, tác giả đã thực hiện chuyên đề nghiên cứu với mục tiêu và nhiệm vụ cụ thể:

1. Hệ thống hóa đặc điểm tổ chức sản xuất, cơ cấu sản phẩm và mô hình quản lý chi phí tại Công ty Cổ phần Minh Nghĩa.
2. Phân tích thực trạng tổ chức công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp theo từng khoản mục chi phí tại đơn vị.
3. Đánh giá ưu điểm, hạn chế và đề xuất hệ thống giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại công ty.

• Đối tượng nghiên cứu: Công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp.
• Phạm vi không gian: Công ty Cổ phần Minh Nghĩa (trụ sở tại Châu Sơn, thành phố Phủ Lý, tỉnh Hà Nam).
• Phạm vi thời gian: Số liệu khảo sát thực tế tập trung vào Quý IV năm 2012, minh họa chi tiết qua công trình Nhà khám đa khoa kỹ thuật nghiệp vụ bệnh viện đa khoa tỉnh Hà Nam cùng một số dự án thi công khác của đơn vị.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Chuyên đề được xây dựng dựa trên hệ thống khung pháp lý và chuẩn mực kế toán Việt Nam áp dụng cho doanh nghiệp vừa và nhỏ:

• Khung pháp lý áp dụng: Quyết định số 48/2006/QĐ-BTC ngày 14/09/2006 của Bộ Tài chính về việc ban hành chế độ kế toán doanh nghiệp vừa và nhỏ; Luật Kế toán và Nghị định số 129/2004/NĐ-CP ngày 31/05/2004 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Kế toán trong hoạt động kinh doanh.
• Hình thức sổ kế toán: Hình thức Chứng từ ghi sổ.
• Phương pháp kế toán hàng tồn kho: Phương pháp kê khai thường xuyên; giá xuất kho nguyên vật liệu được tính theo phương pháp bình quân cả kỳ dự trữ (bình quân gia quyền).
• Phương pháp tính khấu hao tài sản cố định: Phương pháp khấu hao đường thẳng (tuyến tính) theo nguyên giá.
• Phương pháp tính thuế GTGT: Phương pháp khấu trừ.
• Niên độ và chu kỳ hạch toán: Niên độ kế toán từ ngày 01/01 đến ngày 31/12 hàng năm; đơn vị tiền tệ là Việt Nam đồng (VNĐ). Chi phí phát sinh được theo dõi chi tiết theo tháng và tiến hành tập hợp, tính giá thành vào cuối mỗi quý cho từng công trình, hạng mục công trình.
• Phương pháp nghiên cứu: Phương pháp phân tích - tổng hợp chứng từ kế toán, đối chiếu số liệu từ sổ chi tiết, bảng kê tổng hợp lên chứng từ ghi sổ và sổ cái tài khoản.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Đặc điểm sản phẩm, tổ chức sản xuất và quản lý chi phí tại Công ty Cổ phần Minh Nghĩa

Công ty Cổ phần Minh Nghĩa là doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xây lắp có bao thầu (bao gồm công trình thắng thầu và công trình được chỉ định thầu). Danh mục sản phẩm chủ yếu gồm: công trình giao thông nông thôn, thủy lợi nội đồng, hệ thống cấp thoát nước, trùng tu/xây mới công trình văn hóa, san lấp mặt bằng và các công trình dân dụng, công cộng.

STT	Tên công trình	Giá trị xây lắp (ĐVT trong tài liệu)
1	Xây dựng cầu kênh trên đường ĐT9003 (ĐT498B mới) huyện Kim Bảng – Hà Nam	5.125
2	Sửa chữa nền, mặt đường 493 km 16+200 - km20	1.000
3	Xây dựng ký túc xá K8 trường Đại học Nha Trang	27.530
4	Xây dựng nhà ở sinh viên tập trung khu vực tây nam TP. Phủ Lý, Hà Nam	51.559
5	Cải tạo sửa chữa trụ sở làm việc Đoàn ĐBQH và HĐND tỉnh Hà Nam	2.139
6	Khu chăm sóc và điều trị bệnh nhân HIV/AIDS tỉnh Hà Nam	9.812
7	Hạ tầng kỹ thuật khu đô thị mới Nam An Khánh	9.812
8	Trụ sở làm việc hợp khối trung tâm quy hoạch ĐTNT và kiểm định XD Hà Nam	8.317
9	Bảo trì, sửa chữa nhà khám đa khoa kỹ thuật nghiệp vụ BVĐK tỉnh Hà Nam	9.616

Về quy trình công nghệ sản xuất xây lắp, công ty thực hiện qua 6 bước:

• Bước 1: Ký kết hợp đồng kinh tế với chủ đầu tư dựa trên hồ sơ dự thầu/chỉ định thầu.
• Bước 2: Xin giấy phép thi công, giao nhận mặt bằng và khởi công.
• Bước 3: Tập kết máy móc, thiết bị, nhân lực, xây dựng lán trại tạm và nhà xưởng công trường.
• Bước 4: Chuẩn bị vật tư, vật liệu (xi măng, đá, cát, sắt thép, nhựa đường, xăng dầu...).
• Bước 5: Triển khai thi công (dọn dẹp mặt bằng, thi công các hạng mục).
• Bước 6: Bàn giao công trình đưa vào sử dụng và quyết toán.

Bộ máy quản trị công ty đứng đầu là Giám đốc (Nguyễn Duy Hiền), các Phó Giám đốc (Kỹ thuật, Kinh doanh), 4 phòng chức năng (Phòng Kế hoạch - Kỹ thuật, Phòng Tài chính - Kế toán, Phòng Tổ chức - Hành chính, Phòng Thiết bị - Vật tư) và 4 đội thi công trực thuộc (Đội XD 1: Dân dụng; Đội XD 2: Giao thông - Thủy lợi; Đội XD 3: Làm vật liệu xây dựng; Đội XD 4: Vận hành xe công trình).

Khung thời gian trích khấu hao tài sản cố định của công ty được xác định cụ thể:

• Nhà cửa và vật kiến trúc: 40 năm.
• Máy móc, thiết bị: 3 – 7 năm.
• Phương tiện vận tải: 5 – 7 năm.
• Thiết bị văn phòng: 3 – 5 năm.

---

Chương 2: Thực trạng kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ phần Minh Nghĩa

Do áp dụng Quyết định 48/2006/QĐ-BTC, công ty không sử dụng các tài khoản đầu 6 (621, 622, 623, 627) mà tập hợp toàn bộ chi phí sản xuất trực tiếp vào hệ thống tiểu khoản của Tài khoản 154 (Chi phí sản xuất, kinh doanh dở dang), mở chi tiết theo từng công trình/hạng mục công trình:

1. Kế toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp (TK 154.1)

Chi phí NVLTT chiếm tỷ trọng từ 60% đến 80% trong giá thành công tác xây lắp.

• Chứng từ sử dụng: Hóa đơn GTGT, Giấy đề nghị tạm ứng, Phiếu nhập kho (Mẫu 01-VT), Phiếu xuất kho (Mẫu 02-VT), Bảng kê chi phí NVL chính, Bảng kê chi phí NVL phụ.
• Cách tính giá: Giá xuất kho tính theo đơn giá bình quân cả kỳ dự trữ: $$\text{Đơn giá bình quân} = \frac{\text{Giá trị NVL tồn đầu kỳ} + \text{Giá trị NVL nhập trong kỳ}}{\text{Số lượng NVL tồn đầu kỳ} + \text{Số lượng NVL nhập trong kỳ}}$$
• Quy trình sổ sách: Căn cứ vào chứng từ xuất kho và bảng kê, kế toán lập Chứng từ ghi sổ số 10 (Nợ TK 154.1 / Có TK 152, TK 331), vào Sổ chi tiết TK 154.1 theo công trình và Sổ cái TK 154.1.

2. Kế toán chi phí nhân công trực tiếp (TK 154.2)

Bao gồm tiền lương chính, phụ cấp và các khoản trích theo lương (BHXH, BHYT, KPCĐ, BHTN) của công nhân trực tiếp thi công (cả lao động trong danh sách và ngoài danh sách khoán việc).

• Chứng từ sử dụng: Bảng chấm công, Bảng thanh toán tiền lương lao động trong danh sách, Bảng tổng hợp tiền lương tháng/quý.
• Quy trình sổ sách: Cuối quý tổng hợp tiền lương, lập Chứng từ ghi sổ số 11 (Nợ TK 154.2 / Có TK 334, TK 338), ghi vào Sổ chi tiết TK 154.2 công trình và Sổ cái TK 154.2.

3. Kế toán chi phí máy thi công (TK 154.3)

Gồm chi phí nhiên liệu (dầu Diezen), chi phí sửa chữa máy móc, chi phí trích khấu hao máy thi công (cẩu KHA5 80KW, máy trộn bê tông 450L...) và chi phí thuê máy ngoài. Do máy móc của công ty còn hạn chế và công trình thi công rải rác xa trụ sở, công ty chủ yếu thuê máy ngoài trọn gói kèm người điều khiển.

• Chứng từ sử dụng: Bảng tổng hợp nhiên liệu MTC, Bảng tổng hợp chi phí sửa chữa MTC, Bảng tính khấu hao MTC, Bảng kê chi phí thuê máy thi công.
• Quy trình sổ sách: Lập Chứng từ ghi sổ số 12 (Nợ TK 154.3 / Có TK 111, TK 331, TK 214), chuyển số liệu vào Sổ chi tiết TK 154.3 và Sổ cái TK 154.3.

4. Kế toán chi phí sản xuất chung (TK 154.4)

Gồm tiền lương và các khoản trích theo lương của nhân viên quản lý đội (đội trưởng, đội phó, nhân viên kỹ thuật, kinh tế), chi phí dịch vụ mua ngoài (điện, nước, điện thoại) và khấu hao TSCĐ dùng chung cho đội xây dựng.

• Công thức tính lương quản lý: $$\text{Lương tháng} = (\text{Lương cơ bản} \times \text{Hệ số lương}) + \text{Phụ cấp trách nhiệm} + \text{Lương ngày lễ}$$
• Chứng từ và sổ sách: Bảng thanh toán tiền lương 154.4, Bảng trích BHXH, BHYT, KPCĐ, BHTN tháng và quý, Bảng kê chi phí dịch vụ mua ngoài, Bảng trích khấu hao TSCĐ, Bảng tổng hợp CPSXC, Chứng từ ghi sổ CPSXC, Sổ chi tiết TK 154.4 và Sổ cái TK 154.4.

5. Tổng hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm xây lắp

Cuối kỳ kế toán (cuối quý), kế toán tiến hành kết chuyển chi phí từ các tiểu khoản 154.1, 154.2, 154.3, 154.4 sang TK 154 tổng hợp, thực hiện đánh giá sản phẩm dở dang (SPDD) cuối kỳ và lập Thẻ tính giá thành công trình để xác định giá thành thực tế bàn giao cho chủ đầu tư.

---

Chương 3: Hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ phần Minh Nghĩa

Chương 3 tập trung đánh giá tổng thể công tác kế toán chi phí và giá thành tại đơn vị:

• Đánh giá thực trạng:
  • Ưu điểm: Vận dụng đúng chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa theo QĐ 48/2006/QĐ-BTC; mở hệ thống tiểu khoản TK 154 chi tiết theo 4 khoản mục chi phí; quy trình lập chứng từ ghi sổ rõ ràng theo từng đợt phát sinh.
  • Nhược điểm: Việc tập hợp chi phí và tính giá thành chỉ thực hiện theo quý gây độ trễ thông tin; quản lý chi phí sản xuất chung khó kiểm soát do tính chất phân tán; phụ thuộc nhiều vào việc thuê máy ngoài làm tăng chi phí biến đổi; hạch toán chi phí dở dang và trích trước chi phí bảo hành công trình còn mang tính ước lượng.
• Phương hướng và giải pháp hoàn thiện:
  • Hoàn thiện công tác lập và quản lý định mức tiêu hao nguyên vật liệu trực tiếp tại từng đội thi công.
  • Cải tiến quy trình luân chuyển chứng từ giữa các đội xây dựng và phòng Kế toán - Tài chính nhằm bảo đảm tính kịp thời.
  • Tăng cường kiểm soát và phân bổ chi phí máy thi công thuê ngoài và chi phí sản xuất chung theo các tiêu thức phân bổ hợp lý.
  • Hoàn thiện phương pháp kiểm kê, đánh giá khối lượng xây lắp dở dang cuối kỳ và lập thẻ tính giá thành chi tiết cho từng hạng mục công trình hoàn thành.

---

Kết quả và đóng góp

1. Hệ thống hóa quy trình hạch toán theo Quyết định 48/2006/QĐ-BTC: Mô tả chi tiết việc hạch toán tập hợp chi phí không qua các tài khoản loại 6 mà đi trực tiếp vào các tiểu khoản TK 154 (154.1 đến 154.4) theo hình thức Chứng từ ghi sổ trong doanh nghiệp xây lắp.
2. Minh chứng số liệu thực tế qua hệ thống bảng biểu: Trình bày đầy đủ hệ thống chứng từ kế toán thực tế tại Công ty Cổ phần Minh Nghĩa trong Quý IV năm 2012, bao gồm:
   • Các bảng kê vật tư, phiếu nhập - xuất kho xi măng, cát, gạch ống.
   • Bảng chấm công, bảng thanh toán lương tháng 12/2012 và tổng hợp lương Quý IV/2012 cho công nhân trực tiếp và bộ phận quản lý.
   • Bảng trích nộp các khoản BHXH, BHYT, KPCĐ, BHTN trên TK 338.
   • Bảng tổng hợp chi phí nhiên liệu, sửa chữa, khấu hao máy thi công (cẩu KHA5, máy trộn bê tông 450L) và bảng kê thuê máy ngoài.
   • Bộ Chứng từ ghi sổ (số 10, 11, 12...), Sổ chi tiết TK 154 và Sổ cái TK 154.
3. Đề xuất giải pháp mang tính ứng dụng: Đưa ra các biện pháp hoàn thiện công tác quản lý định mức vật tư, kiểm soát chi phí máy thuê ngoài và quy trình tổng hợp chi phí phục vụ tính giá thành xây lắp sát với thực tế sản xuất của công ty.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế về phạm vi dữ liệu: Đề tài chỉ khảo sát dữ liệu thực tế tại một doanh nghiệp xây lắp quy mô vừa và nhỏ (Công ty Cổ phần Minh Nghĩa), tập trung số liệu trong Quý IV năm 2012 tại công trình Nhà khám đa khoa kỹ thuật nghiệp vụ bệnh viện đa khoa tỉnh Hà Nam.
• Hạn chế về khung chế độ kế toán: Toàn bộ công tác hạch toán trong tài liệu dựa trên Quyết định 48/2006/QĐ-BTC (chế độ kế toán hiện đã được thay thế bởi các thông tư mới hơn trong hệ thống kế toán doanh nghiệp).
• Hướng nghiên cứu tiếp: Cần mở rộng nghiên cứu sang việc cập nhật hạch toán chi phí và giá thành xây lắp theo Thông tư 133/2016/TT-BTC hoặc Thông tư 200/2014/TT-BTC; nghiên cứu ứng dụng phần mềm kế toán chuyên dụng trong quản lý chi phí công trình xây dựng phân tán.

---

Giá trị tham khảo

• Đối tượng tham khảo: Sinh viên chuyên ngành Kế toán, Kiểm toán, Tài chính doanh nghiệp; kế toán viên làm việc tại các doanh nghiệp xây dựng, thi công công trình dân dụng và giao thông thủy lợi.
• Nội dung giá trị nhất: Quy trình luân chuyển chứng từ và cách thiết lập hệ thống sổ kế toán chi tiết, sổ cái tài khoản 154 theo 4 khoản mục chi phí (NVLTT, NCTT, MTC, SXC) theo hình thức Chứng từ ghi sổ trong lĩnh vực xây lắp.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Công ty Cổ phần Minh Nghĩa áp dụng chế độ kế toán và hình thức sổ kế toán nào?

Công ty áp dụng chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa theo Quyết định số 48/2006/QĐ-BTC ngày 14/09/2006 của Bộ Tài chính và ghi sổ theo hình thức Chứng từ ghi sổ.

2. Chi phí sản xuất tại công ty được phân loại thành các khoản mục nào và hạch toán trên tài khoản nào?

Chi phí sản xuất được phân loại thành 4 khoản mục và theo dõi trên các tiểu khoản của TK 154:

• TK 154.1: Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp.
• TK 154.2: Chi phí nhân công trực tiếp.
• TK 154.3: Chi phí sử dụng máy thi công.
• TK 154.4: Chi phí sản xuất chung.

3. Phương pháp tính giá xuất kho nguyên vật liệu và trích khấu hao tài sản cố định tại công ty là gì?

• Xuất kho nguyên vật liệu: Tính theo phương pháp bình quân cả kỳ dự trữ (bình quân gia quyền).
• Khấu hao tài sản cố định: Tính theo phương pháp khấu hao đường thẳng (tuyến tính) căn cứ theo nguyên giá và tỷ lệ khấu hao quy định.

4. Tại sao chi phí sử dụng máy thi công tại công ty phần lớn là chi phí thuê ngoài?

Do năng lực máy móc thiết bị tự có của công ty còn hạn chế, trong khi các công trình xây dựng nằm phân tán, rải rác ở nhiều địa bàn xa nên công ty chủ yếu thuê máy ngoài trọn gói (bao gồm cả máy và người điều khiển) để bảo đảm tiến độ thi công.

5. Kỳ tập hợp chi phí và tính giá thành tại công ty được thực hiện vào thời điểm nào?

Các chi phí sản xuất phát sinh được theo dõi chi tiết theo từng tháng tại các đội thi công, nhưng công tác tổng hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm xây lắp được phòng Kế toán - Tài chính tiến hành vào cuối mỗi quý.

---

Kết luận

Chuyên đề tốt nghiệp đã phản ánh toàn diện thực trạng tổ chức hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ phần Minh Nghĩa theo Quyết định 48/2006/QĐ-BTC và hình thức Chứng từ ghi sổ. Tác giả đã mô tả chi tiết quy trình ghi sổ từ chứng từ gốc, bảng kê đến sổ chi tiết và sổ cái của từng khoản mục chi phí cấu thành giá thành xây lắp. Đồng thời, công trình chỉ rõ những hạn chế trong kiểm soát chi phí thực tế và đề xuất các giải pháp hoàn thiện công tác kế toán chi phí, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý tài chính cho doanh nghiệp xây lắp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 ĐẶC ĐIỂM SẢN PHẨM, TỔ CHỨC SẢN XUẤT VÀ QUẢN LÝ CHI PHÍ TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN MINH NGHĨA 1. Đặc điểm sản phẩm của Công ty. * Danh mục sản phẩm chủ yếu của công ty. - Các công trình giao thông nông thôn, thuỷ lợi nội đồng.

- Các hệ thống cấp thoát nước công nghiệp và sinh hoạt. - Trùng tu và xây dựng mới công trình văn hóa. - San lấp mặt bằng. - … Sản phẩm xây lắp là những công trình, hạng mục công trình có giá trị lớn và mang lại lợi ích trong tương lai.Sản phẩm xây lắp của công ty là những công trình công cộng và dân dụng nhưng sản phẩm chủ yếu của công ty là những công trình dân dụng.1: Những công trình mà công ty đã xây dựng như: Đơn vị tính: Đồng STT Tên Công Trình Giá trị xây lắp Xây dựng cầu kênh trên đường ĐT9003 (ĐT498B 5.125 1 mới ) huyện Kim Bảng – tỉnh Hà Nam Sửa chữa nền, mặt đường 493km 16+200-km20 1.000 2 Chuyên đề thực tập tốt nghiệpTrường Đại học KTQD Xây dựng ký túc xá K8 trường đại học Nha Trang 27.530 3 Xây dựng nhà ở sinh viên tập trung khu vực tây nam 51.559 4 thành phố Phủ Lý, tỉnh Hà Nam Cải tạo sửa chữa trụ sở làm việc đoàn đại biểu Quốc 2.139 5 hội và Hội đồng nhân nhân tỉnh Hà Nam Khu chăm sóc và điều trị bệnh nhân HIV/AIDS tỉnh 9.812 Hà Nam ngoại trú khu điều trị thuốc thay thế, khu tư 6 vấn xét nghiệm HIV tự nguyện, khu xét nghiệm và cận lâm sàng thuộc trung tâm phòng chống HIV/AIDS tỉnh Hà Nam 7 Hạ tầng kỹ thuật khu đô thị mới Nam An Khánh 9.812 Xây lắp và thiết bị thuộc dự án: Trụ sở làm việc hợp 8.317 khối trung tâm quy hoạch đô thị nông thôn và trung 8 tâm kiểm định chất lượng công trình xây dựng tỉnh Hà Nam Bảo trì, sửa chữa nhà khám đa khoa kỹ thuật nghiệp 9.616 9 vụ bệnh viện đa khoa tỉnh Hà Nam Nguồn: Phòng kế toán của công ty *Tính chất sản phẩm của công ty.

Đặc thù của ngành xây dựng phải thi công trên địa bàn rộng, sản phẩm xây lắp lại có kết cấu phức tạp, mang tính đơn chiếc, quá trình thi công phần lớn là thủ công. Đặc điểm sản phẩm xây lắp của công ty là có qui mô lớn, kết cấu phức tạp, thời gian sử dụng lâu dài.Nó mang tính cố định, nơi sản xuất sản phẩm Chuyên đề thực tập tốt nghiệpTrường Đại học KTQD cũng chính là nơi khi sản phẩm hoàn thành được đưa vào sử dụng và phát huy tác dụng. * Loại hình sản xuất và tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm. Sản phẩm của Công ty được xây dựng chủ yếu theo đơn đặt hàng.

Khi thực hiện xây dựng các công trình theo đơn đặt hàng Công ty phải bàn giao đúng tiến độ và thiết kế kĩ thuật, đảm bảo chất lượng công trình như đã thoả thuận với khách hàng. * Thời gian sản xuất sản phẩm của công ty. Sản phẩm chủ yếu của Công ty là những công trình xây dựng dân dụng nên rất đa dạng nhưng nó lại mang tính độc lập, mỗi công trình lại được xây dựng theo một thiết kế riêng và tại một địa điểm nhất định. Những đặc điểm này ảnh hưởng rất lớn tới quá trình sản xuất sản phẩm của của Công ty.Thời gian để xây dựng một công trình, hạng mục công trình kéo dài hàng tháng có khi tới hàng năm mới xây dựng xong.

* Đặc điểm sản phẩm dở dang. Sản phẩm dở dang của Công ty là những công trình, hạng mục công trình đến cuối kì vẫn chưa hoàn thành, bàn giao. Trước khi tiến hành xây dựng một công trình thì Công ty sẽ lập dự toán chi phí cho công trình đó vì vậy mà khi tiêu thụ sản phẩm thì giá tiêu thụ sẽ là giá mà thoả thuận với chủ đầu tư hay giá đã lập theo dự toán. Đặc điểm tổ chức sản xuất sản phẩm của Công ty a)Quy trình công nghệ Công ty Cổ phần Minh Nghĩa hoạt động trong lĩnh vực xây lắp có bao thầu.

Các công trình thực hiện bao gồm: Các công trình thắng thầu: Do công ty đấu thầu. Các công trình được chỉ định thầu: Do công ty được chỉ định thầu Sau khi dành quyền thi công công trình, Công ty tiến hành thi công theo Chuyên đề thực tập tốt nghiệpTrường Đại học KTQD các bước sau : Bước 1: Ký kết hợp đồng kinh tế với chủ đầu tư. Bước 2: Sau khi ký hợp đồng kinh tế, Công ty phải xin giấy phép thi công, sau đó tiến hành giao nhận mặt bằng và tiến hành khởi công. Bước 3: Tập kết thiết bị, máy móc thi công, nhân lực, xây dựng lán trại tạm, xây dựng nhà xưởng tại công trường.

Bước 4: Chuẩn bị vật tư, vật liệu, khai thác vật liệu tại chỗ: Mua các loại vật tư : Xi măng, đá, cát, sỏi, sắt, thép, nhựa đường, xăng dầu… Bước 5:Triển khai thi công : Dọn dẹp mặt bằng thi công : Phát quang, dọn cỏ, vét bùn… Thi công các hạng mục công trình : Bước 6 : Bàn giao công trình đưa vào sử dụng.1: Sơ đồ quy trình công nghệ sản xuất tại công ty cổ phần Minh Nghĩa. Hợp đồng kinh tế Thiết kế công trình Lập dự toán vật tư Mua vật tư tới công trình Thi công công trình Giá trị xây lắp hoàn thành Chuyên đề thực tập tốt nghiệpTrường Đại học KTQD Kiểm tra công trình Quyết toán Sau khi nhận được yêu cầucông củatrình khách hàng có thể là văn bản giao kế hoạch, hay hồ sơ mời thầu, công văn yêu cầu của khách hàng. Công ty sẽ lập đề cương sơ bộ về nội dung, khối lượng công việc cần thực hiện và những dự toán chi phí sơ lược để làm cơ sở thảo luận và ký kết với chủ đầu tư. Sau khi ký kết hợp đồng, công ty phải xây dựng đề cương chi tiết về yêu cầu, nội dung, khối lượng, tiến độ các công việc cần thực hiện và các dự toán chi phí tương ứng để trình chủ đầu tư phê duyệt làm cơ sở lập kế hoạch triển khai công việc và thanh toán sau khi khối lượng công việc hoàn thành.

Từ hợp đồng kinh tế đã được ký kết với chủ đầu tư, phòng kế hoạch - kỹ thuật có nhiệm vụ khảo sát thiết kế công trình, tiếp sau đó là căn cứ vào thiết kế đã được chủ đầu tư chấp nhận để lập kế hoạch vật tư để giao cho các đội thi công, tiếp đó các đội thi công triển khai vật tư, nhân công, máy thi công tổ chức sản xuất tại công trình, có biện pháp đảm bảo kỹ thuật công trình, an toàn lao động. Khi công trình hoàn thành sẽ được nghiệm thu nội bộ nếu đảm bảo đúng bản vẽ, đúng tiêu chuẩn kỹ thuật, chất lượng như đã giao thì công trình hoàn thành mới được thông qua chủ đầu tư nghiệm thu bàn giao công trình. Tổ chức bộ máy quản lý hoạt động sản xuất – kinh doanh của công ty Công Ty cổ phần Minh Nghĩa là một đơn vị kinh doanh độc lập nên bộ máy quản lý của công ty được tổ chức khá hoàn chỉnh để phục vụ tốt cho việc quản lý của doanh nghiệp. Đứng đầu là Giám Đốc: Ông Nguyễn Duy Hiền.

Dưới Công ty có các phòng ban, tổ đội xây dựng. Về mô hình bộ máy quản lý của Công ty: Chuyên đề thực tập tốt nghiệpTrường Đại học KTQD Lãnh đạo ban giám đốc gồm : Giám đốc và các phó Giám đốc; ban giám đốc tổ chức điều hành toàn bộ hoạt động kinh doanh trong Công ty, chịu trách nhiệm về toàn bộ kết quả hoạt động kinh doanh, đại diện cho toàn thể cán bộ công nhân viên và thay mặt Công ty quan hệ pháp lý với các đơn vị, tổ chức bên ngoài. Các phòng nghiệp vụ : a) Phòng kế hoạch – kỹ thuật: Về quản lý: Nhiệm vụ xây dựng kế họach năm,kế hoạch dài hạn, tổng hợp kế hoạch sản xuất kinh doanh cho toàn công ty. Quản lý hợp đồng kinh tế, hoàn chỉnh hồ sơ cho các công trình công ty thi công, lập dự thầu, xây dựng các phương án thi công.

Về kỹ thuật: Thường xuyên thực hiện công việc kiểm tra, giám sát kĩ thuật công trình mà công ty đang thi công. Quản lý chất lượng sản phẩm và chịu trách nhiệm trước các công trình mà công ty đang thi công. b) Phòng Tài chính - Kế toán: Tổ chức hạch toán kinh tế và hoạt động kinh doanh của công ty theo đúng chế độ, chuẩn mực kế toán Việt Nam. Tổ chức hạch toán kế toán tại công ty, tổng hợp kết quả kinh doanh, báo cáo kế toán thống kê, phân tích hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty.

Tham mưu cho giám đốc công ty chỉ đạo các bộ phận, phòng ban trong công ty thực hiện chế độ quản lý tài chính, tiền tệ, theo chế độ hiện hành của nhà nước. Phòng tài chính - kế toán phải chịu trách nhiệm trực tiếp với Giám Đốc công ty về các công việc thuộc phạm vi trách nhiệm và quyền hạn của kế toán Chuyên đề thực tập tốt nghiệpTrường Đại học KTQD theo quy định. c) Phòng Tổ chức – Hành chính: Tham mưu cho Giám đốc về bộ máy tổ chức sản xuất kinh doanh và bố trí nhân sự cho phù hợp với yêu cầu phát triển của công ty. Quản lý toàn bộ hồ sơ, lý lịch của cán bộ công nhân viên trong công ty.

Tham mưu cho Giám Đốc về việc quy hoạch cán bộ, đề bạt, phân công cán bộ quản lý, người lao động. Kết hợp với các phòng ban khác xây dựng kế hoạch,chương trình đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ công nhân viên trong công ty. d) Phòng Thiết bị - Vật tư: Là nơi quản lý các máy móc thiết bị và cung cấp vật tư cho các công trình. e) Các tổ, đội thi công: Có nhiệm vụ thi công các công trình như: Đội xây dựng dân dụng,giao thông - thuỷ lợi, Đội vận hành xe công trình,… Đội xây dựng 1: Đội xây dựng dân dụng, Đội xây dựng 2: Đội giao thông - thuỷ lợi, Đội xây dựng 3: Đội làm vật liệu xây dựng, Đội xây dựng 4: Đội vận hành xe công trình Sơ đồ 1.2 :Sơ đồ bộ máy quản lý của công ty được tổ chức như sau: Giám Đốc Phó Giám Đốc Phó Giám Đốc Kỹ Thuật Kinh doanh Phòng Phòng thiết Phòng tài Phòng kếhoạch - bị -vật tư chính- kế tổchức kỹthuật toán hànhchính Đôi XD 1 Đội XD 2 Đội XD 3 Đội XD 4 Chuyên đề thực tập tốt nghiệpTrường Đại học KTQD 1.