Tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi theo quy định của Bộ luật Hình sự 2015

Tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi là một trong những vấn đề nhức nhối trong xã hội hiện nay. 80 trang · Trường Đại học Luật Hà Nội · 2023.

• Tác giả: Phùng Thị Trà My
• Người hướng dẫn: ThS. Nguyễn Thành Long
• Trường học: Trường Đại học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Pháp luật Hình sự
• Đề tài: Tội Dâm Ô Đối Với Người Dưới 16 Tuổi Theo Bộ Luật Hình Sự 2015
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• MỤC LỤC
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. Tính cấp thiết của đề tài
• 2. Tổng quan nghiên cứu. Mục đích nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu, phạm vi nghiên cứu
• 3. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
• 4. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
• 5. Cấu trúc đề tài
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG CỦA TỘI DÂM Ô ĐỐI VỚI NGƯỜI DƯỚI 16 TUỔI
• 1.1. Những khái niệm chung đối với tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi
• 1.2. Lịch sử pháp luật Việt Nam quy định về tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi
• 1.2.1. Giai đoạn từ Cách mạng tháng Tám năm 1945 đến trước khi ban hành Bộ luật Hình sự năm 1985
• 1.2.2. Giai đoạn từ khi ban hành Bộ luật Hình sự năm 1985 đến trước khi ban hành Bộ luật Hình sự năm 1999
• 1.2.3. Giai đoạn từ khi ban hành Bộ luật Hình sự năm 1999 đến trước khi ban hành Bộ luật Hình sự năm 2015
• 1.3. Quy định của một số nước về tội dâm ô với người dưới 16 tuổi
• 1.4. Tội dâm ô đối với trẻ em trong Bộ luật Hình sự Thụy Điển
• 1.5. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: QUY ĐỊNH CỦA BỘ LUẬT HÌNH SỰ NĂM 2015 VỀ TỘI DÂM Ô ĐỐI VỚI NGƯỜI DƯỚI 16 TUỔI
• 2.1. Các dấu hiệu pháp lý của tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi trong Bộ luật Hình sự năm 2015
• 2.2. Dấu hiệu định tội của tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi
• 2.3. Dấu hiệu định khung hành phạt tăng nặng của tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi
• 2.4. Phân biệt tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi với một số tội phạm khác
• 2.4.1. Phân biệt tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi và tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi (Điều 142 BLHS)
• 2.4.2. Phân biệt tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi và tội cưỡng dâm người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi (Điều 144 BLHS)
• 2.4.3. Phân biệt tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi và tội giao cấu, hành vi quan hệ tình dục khác với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi (Điều 145 BLHS)
• 2.4.4. Phân biệt tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi và tội sử dụng người dưới 16 tuổi vào mục đích khiêu dâm (Điều 147 BLHS)
• 2.5. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TIỄN ÁP DỤNG VÀ KIẾN NGHỊ HOÀN THIỆN CÁC QUY ĐỊNH CỦA BỘ LUẬT HÌNH SỰ 2015 VỀ TỘI DÂM Ô ĐỐI VỚI NGƯỜI DƯỚI 16 TUỔI
• 3.1. Thực tiễn áp dụng của pháp luật hình sự về tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi
• 3.2. Những tồn tại, hạn chế trong quy định của pháp luật hình sự về tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi
• 3.3. Về thu thập chứng cứ chứng minh tội phạm
• 3.4. Về định tội danh đối với tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi
• 3.5. Quyết định hình phạt đối với tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi
• 3.6. Nguyên nhân của hạn chế. Kiến nghị những biện pháp bảo đảm áp dụng các quy định của BLHS năm 2015 về tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi
• 3.7. Một số đề xuất nâng cao hiệu quả áp dụng pháp luật hình sự Việt Nam về tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi
• 3.8. Nâng cao năng lực, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ, kiến thức pháp lý và đạo đức nghề nghiệp cho những người thực thi
• 3.9. Tiểu kết chương 3
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi

Tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi là một trong những vấn đề nhức nhối trong xã hội hiện nay. Theo Bộ luật Hình sự 2015, hành vi này không chỉ xâm phạm đến quyền lợi của trẻ em mà còn gây ra những hậu quả nghiêm trọng về tâm lý và thể chất cho nạn nhân. Tội dâm ô được định nghĩa là các hành vi tình dục không phải là giao cấu, nhưng vẫn có tính chất xâm hại đến nhân phẩm và danh dự của người bị hại. Điều này đặc biệt nghiêm trọng khi đối tượng là trẻ em, những người chưa đủ khả năng nhận thức và bảo vệ bản thân khỏi những hành vi xâm hại. Theo quy định của pháp luật, việc bảo vệ trẻ em khỏi các hành vi xâm hại tình dục là một trong những nguyên tắc cơ bản trong việc xây dựng và thực thi pháp luật.

1.1. Khái niệm và đặc điểm của tội dâm ô

Khái niệm về tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi được quy định trong Bộ luật Hình sự 2015. Hành vi này bao gồm các hành vi tình dục có tính chất xâm hại, không cần thiết phải có sự đồng ý của nạn nhân. Đặc điểm của tội dâm ô là nó không chỉ xâm phạm đến quyền lợi của trẻ em mà còn ảnh hưởng đến sự phát triển tâm lý của trẻ. Hành vi này có thể diễn ra dưới nhiều hình thức khác nhau, từ việc sờ mó đến việc thực hiện các hành vi tình dục khác mà không có sự đồng ý của trẻ. Điều này cho thấy sự cần thiết phải có những quy định pháp luật chặt chẽ để bảo vệ trẻ em khỏi những hành vi xâm hại này.

II. Quy định của Bộ luật Hình sự 2015 về tội dâm ô

Bộ luật Hình sự 2015 đã đưa ra những quy định cụ thể về tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi. Theo đó, các dấu hiệu pháp lý của tội này bao gồm hành vi xâm hại tình dục, sự thiếu năng lực hành vi của nạn nhân và sự tác động của người phạm tội. Các quy định này nhằm mục đích bảo vệ trẻ em khỏi những hành vi xâm hại tình dục, đồng thời cũng xác định rõ trách nhiệm hình sự của người phạm tội. Hình phạt cho tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi có thể bao gồm án tù giam, phạt tiền hoặc các hình thức xử lý khác tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của hành vi. Điều này thể hiện sự nghiêm khắc của pháp luật đối với những hành vi xâm hại trẻ em.

2.1. Các dấu hiệu pháp lý của tội dâm ô

Các dấu hiệu pháp lý của tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi bao gồm hành vi xâm hại tình dục, sự thiếu năng lực hành vi của nạn nhân và sự tác động của người phạm tội. Hành vi xâm hại tình dục có thể được thực hiện dưới nhiều hình thức khác nhau, từ việc sờ mó đến việc thực hiện các hành vi tình dục khác mà không có sự đồng ý của trẻ. Điều này cho thấy sự cần thiết phải có những quy định pháp luật chặt chẽ để bảo vệ trẻ em khỏi những hành vi xâm hại này.

III. Thực tiễn áp dụng và kiến nghị hoàn thiện quy định

Thực tiễn áp dụng các quy định về tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi cho thấy nhiều khó khăn trong việc thu thập chứng cứ và xác định tội danh. Nhiều vụ án không được xử lý kịp thời do thiếu chứng cứ hoặc sự thiếu hiểu biết của nạn nhân về quyền lợi của mình. Điều này đặt ra yêu cầu cần thiết phải nâng cao nhận thức của cộng đồng về quyền lợi của trẻ em và các biện pháp bảo vệ trẻ em khỏi các hành vi xâm hại tình dục. Ngoài ra, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng trong việc điều tra và xử lý các vụ án liên quan đến tội dâm ô. Kiến nghị cần thiết là tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục về quyền trẻ em và các biện pháp bảo vệ trẻ em trong xã hội.

3.1. Những tồn tại và hạn chế trong việc áp dụng quy định

Mặc dù đã có những quy định pháp luật rõ ràng về tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi, nhưng thực tiễn áp dụng vẫn còn nhiều tồn tại và hạn chế. Nhiều vụ án không được xử lý kịp thời do thiếu chứng cứ hoặc sự thiếu hiểu biết của nạn nhân về quyền lợi của mình. Điều này cho thấy sự cần thiết phải nâng cao nhận thức của cộng đồng về quyền lợi của trẻ em và các biện pháp bảo vệ trẻ em khỏi các hành vi xâm hại tình dục. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng trong việc điều tra và xử lý các vụ án liên quan đến tội dâm ô.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận được thực hiện trong bối cảnh xâm hại tình dục trẻ em ngày càng diễn biến phức tạp tại Việt Nam, trong đó tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi được xác định là vấn đề đáng báo động. Tác giả dẫn chiếu Điều 34 Công ước Liên Hợp Quốc về Quyền Trẻ em mà Việt Nam phê chuẩn ngày 20/02/1990, Điều 37 Hiến pháp năm 2013, Chỉ thị số 23/CT-TTg ngày 26/05/2020 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường các giải pháp bảo đảm thực hiện quyền trẻ em và bảo vệ trẻ em, làm căn cứ lý giải tính cấp thiết của đề tài. Tác giả nhấn mạnh hậu quả của tội phạm này không chỉ tác động trực tiếp đến sức khỏe, danh dự, nhân phẩm mà còn để lại chấn thương tâm lý lâu dài cho nạn nhân. Khó khăn trong thu thập chứng cứ và sự không thống nhất trong định tội danh giữa các cơ quan tiến hành tố tụng là lý do trực tiếp thúc đẩy tác giả chọn đề tài này.

Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu được xác định cụ thể như sau:

1. Làm rõ các dấu hiệu pháp lý của tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi theo quy định của Bộ luật Hình sự năm 2015;
2. Khái quát sự phát triển của chế định người phạm tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi trong lịch sử pháp luật hình sự nước ta từ năm 1945 đến nay;
3. Phân tích làm rõ ba phần giả định, quy định, chế tài về tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi;
4. Chỉ ra những vướng mắc, hạn chế trong thực tiễn áp dụng Điều 146 Bộ luật Hình sự năm 2015;
5. Đề xuất kiến nghị các biện pháp bảo đảm áp dụng hiệu quả các quy định của Bộ luật Hình sự năm 2015 về tội phạm này.

Đối tượng nghiên cứu là tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi theo pháp luật Hình sự Việt Nam, tiếp cận từ cả góc độ lý luận (khái niệm, cấu thành tội phạm, các quan điểm khoa học) lẫn góc độ thực tiễn (định tội danh, quyết định hình phạt). Phạm vi nghiên cứu: về nội dung, trong phạm vi chuyên ngành Luật Hình sự và Tố tụng Hình sự; về không gian, trong phạm vi lãnh thổ Việt Nam; về thời gian, nghiên cứu số liệu thực tiễn giai đoạn từ năm 2015 đến năm 2022; về tội danh, nghiên cứu tội phạm được quy định tại Điều 146 Bộ luật Hình sự năm 2015.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý luận và văn bản pháp luật được sử dụng bao gồm:

• Phương pháp luận chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước và pháp luật;
• Quan điểm của Đảng và Nhà nước về xây dựng nhà nước pháp quyền, cải cách tư pháp thể hiện trong các Nghị quyết của Đảng;
• Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017), trọng tâm là Điều 146 về tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi, cùng các Điều 141, 142, 143, 144, 145, 147;
• Bộ luật Tố tụng Hình sự năm 2015, đặc biệt Điều 417;
• Nghị quyết số 06/2019/NQ-HĐTP ngày 01/10/2019 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng một số quy định tại các Điều 141–147 Bộ luật Hình sự về xét xử vụ án xâm hại tình dục người dưới 18 tuổi;
• Thông tư liên tịch số 06/2018/TTLT-VKSNDTC-TANDTC-BCA-BTP-BLĐTBXH ngày 21/12/2018 về phối hợp thực hiện một số quy định của Bộ luật Tố tụng Hình sự đối với người dưới 18 tuổi;
• Thông tư số 20/2014/TT-BYT ngày 12/6/2014 của Bộ Y tế về tỷ lệ tổn thương cơ thể sử dụng trong giám định pháp y;
• Bản tổng kết và hướng dẫn đường lối xét xử tội hiếp dâm và các tội phạm khác về mặt tình dục số 329-HS2 ngày 11/5/1967 của Tòa án nhân dân tối cao;
• Từ điển Luật học của Viện Khoa học Pháp lý (Bộ Tư pháp, 2006); Giáo trình Luật Hình sự Việt Nam (tập I, tập II) của Trường Đại học Luật Hà Nội.

Tác giả cũng đối chiếu với Bộ luật Hình sự Thụy Điển (thông qua năm 1962, có hiệu lực từ 01/01/1965) và Bộ luật Hình sự Liên bang Nga (thông qua ngày 24/5/1996).

Phương pháp nghiên cứu được sử dụng: phân tích–tổng hợp, so sánh pháp luật, bình luận, đánh giá, quy nạp–diễn dịch, thống kê, xã hội học pháp lý.

Nguồn dữ liệu: các bản án hình sự sơ thẩm của Tòa án nhân dân cấp huyện và quận trong giai đoạn 2015–2022; các bài viết trên tạp chí Luật học, Tạp chí Tòa án nhân dân, Tạp chí Kiểm sát; luận văn thạc sĩ của các tác giả: Nguyễn Thành Long (2017), Bùi Hoàng Hải (2020), Hoàng Thủy Linh (2015), Trịnh Thị Thu Hương (2004), Lê Thị Diễm Hằng (2016).

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Những vấn đề chung của tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi

Chương này xây dựng nền tảng khái niệm và lịch sử lập pháp. Tác giả dẫn định nghĩa "dâm ô" từ Từ điển Luật học của Viện Khoa học Pháp lý: "Hành vi xúc phạm nhân phẩm người khác nhằm kích thích hoặc thỏa mãn tình dục, trừ hành vi giao cấu với chính người bị xúc phạm"; đồng thời dẫn Giáo trình Luật Hình sự Việt Nam của Trường Đại học Luật Hà Nội xác định dâm ô là "hành vi tình dục nhưng không phải là hành vi giao cấu". Trên cơ sở đó, tác giả đưa ra khái niệm tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi, gồm các dạng hành vi: tác động trực tiếp hoặc gián tiếp qua lớp quần áo vào cơ thể người dưới 16 tuổi; buộc người dưới 16 tuổi tác động lên cơ thể người phạm tội; buộc người dưới 16 tuổi trực tiếp chứng kiến các hành vi tình dục — nhưng không nhằm mục đích giao cấu hoặc thực hiện các hành vi quan hệ tình dục khác.

Chương trình bày lịch sử pháp luật qua ba giai đoạn:

• Giai đoạn từ Cách mạng tháng Tám năm 1945 đến trước khi ban hành Bộ luật Hình sự năm 1985: Việc xét xử dựa vào luật lệ cũ (Bộ Hình luật Bắc Kỳ 1923, Bộ Hình luật Nam Kỳ 1912, 1933); Tòa án nhân dân tối cao ban hành Chỉ thị số 1024 năm 1960 và Bản tổng kết số 329-HS2 ngày 11/5/1967. Tác giả chỉ ra hạn chế: các văn bản chỉ là văn bản dưới luật, giá trị pháp lý chưa cao, nội dung còn chung chung.

• Giai đoạn từ Bộ luật Hình sự năm 1985 đến trước Bộ luật Hình sự năm 1999: Lần sửa đổi thứ tư năm 1997 bổ sung Điều 202b về tội dâm ô đối với trẻ em. Tác giả chỉ ra hai hạn chế: (1) Điều 202b xếp tội này vào Chương VII "Các tội xâm phạm an toàn trật tự công cộng và trật tự quản lý hành chính" là chưa hợp lý; (2) chủ thể chưa được xác định cụ thể độ tuổi.

• Giai đoạn từ Bộ luật Hình sự năm 1999 đến trước Bộ luật Hình sự năm 2015: Điều 116 Bộ luật Hình sự năm 1999 chuyển tội này sang chương "Các tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm, danh dự của con người"; quy định chủ thể là "người đã thành niên". Hạn chế còn lại: sử dụng thuật ngữ "trẻ em" có thể gây bất ổn khi pháp luật chuyên ngành thay đổi; các tình tiết định khung tăng nặng mang tính ước tính ("gây hậu quả nghiêm trọng"…) thiếu hướng dẫn trực tiếp.

Chương kết thúc bằng so sánh pháp luật: Bộ luật Hình sự Thụy Điển (Chương 6, Điều 10) hình sự hóa cả hành vi phô bày cơ thể và quấy rối bằng lời nói; Bộ luật Hình sự Liên bang Nga (Điều 135) quy định hình phạt đa dạng gồm phạt tiền, hạn chế tự do, phạt tù, đồng thời yêu cầu người phạm tội phải biết rõ tuổi nạn nhân.

Chương 2: Quy định của Bộ luật Hình sự năm 2015 về tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi

Chương phân tích toàn bộ cấu thành tội phạm theo Điều 146 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017):

Các dấu hiệu định tội được phân tích theo bốn yếu tố:

• Khách thể: quyền bất khả xâm phạm về thân thể, quyền được tôn trọng danh dự, nhân phẩm và quyền được phát triển bình thường về tình dục của người dưới 16 tuổi; xếp vào Chương XIV — Các tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm, danh dự của con người.
• Mặt khách quan: hành vi dâm ô theo hướng dẫn tại khoản 3 Điều 3 Nghị quyết 06/2019/NQ-HĐTP gồm bốn nhóm hành vi cụ thể (dùng bộ phận sinh dục tiếp xúc; dùng bộ phận khác tác động; buộc người dưới 16 tuổi tác động lên cơ thể người phạm tội; các hành vi tình dục khác như hôn vào vùng nhạy cảm). Đây là tội phạm có cấu thành hình thức — hậu quả không phải dấu hiệu bắt buộc. Tác giả minh họa bằng vụ án Nguyễn Tuấn P bị phạt 9 tháng tù về hành vi hôn vào má và chạm vào ngực cháu O (bản án số 144/2023/HS-ST ngày 07/8/2023 của TAND huyện Long Thành, tỉnh Đồng Nai).
• Mặt chủ quan: lỗi cố ý; mục đích nhằm thỏa mãn hoặc kích thích, khêu gợi nhu cầu tình dục, nhưng không nhằm giao cấu.
• Chủ thể: người từ đủ 18 tuổi trở lên, có năng lực trách nhiệm hình sự, không phân biệt giới tính. Đây là điểm khác so với Bộ luật Hình sự năm 1999 — cách ghi "người đã thành niên" được cụ thể hóa thành "người nào từ đủ 18 tuổi trở lên".

Các dấu hiệu định khung hình phạt tăng nặng được phân tích kèm ví dụ thực tiễn, gồm:

Khung	Tình tiết	Mức phạt
Khoản 1	Cơ bản	06 tháng đến 03 năm tù
Khoản 2 (điểm a)	Phạm tội có tổ chức	03 năm đến 07 năm tù
Khoản 2 (điểm b)	Phạm tội 02 lần trở lên	03 năm đến 07 năm tù
Khoản 2 (điểm c)	Đối với 02 người trở lên	03 năm đến 07 năm tù
Khoản 2 (điểm d)	Đối với người mà người phạm tội có trách nhiệm chăm sóc, giáo dục, chữa bệnh	03 năm đến 07 năm tù
Khoản 2 (điểm đ)	Gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân với tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31% đến 60%	03 năm đến 07 năm tù
Khoản 2 (điểm e)	Tái phạm nguy hiểm	03 năm đến 07 năm tù
Khoản 3 (điểm a)	Tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên	07 năm đến 12 năm tù
Khoản 3 (điểm b)	Làm nạn nhân tự sát	07 năm đến 12 năm tù
Khoản 4	Hình phạt bổ sung	Cấm đảm nhiệm chức vụ, hành nghề từ 01 đến 05 năm

Tác giả minh họa từng tình tiết bằng bản án cụ thể: vụ Bùi Quang D bị xét xử về điểm b khoản 2 Điều 146 vì phạm tội nhiều lần trong giai đoạn tháng 6–9/2017; vụ giáo viên Nguyễn Bá N phạm tội theo điểm d khoản 2 trong giờ kiểm tra ngày 16/02/2022; vụ Nguyễn Ngọc M tái phạm nguy hiểm (đã có 3 tiền án về trộm cắp tài sản) theo điểm e khoản 2 (bản án số 337/2022/HS-ST của TAND huyện Thường Tín, Hà Nội).

Phần phân biệt tội dâm ô với bốn tội danh có liên quan:

• Tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi (Điều 142): khác ở hành vi giao cấu hoặc quan hệ tình dục khác; chủ thể từ đủ 14 tuổi (trong trường hợp phạm tội rất nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng) hoặc từ đủ 16 tuổi.
• Tội cưỡng dâm người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi (Điều 144): khác ở đối tượng nạn nhân (chỉ từ đủ 13 đến dưới 16 tuổi) và yếu tố lệ thuộc/quẫn bách bắt buộc.
• Tội giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi (Điều 145): khác ở sự "thuận tình" của nạn nhân và ở hành vi giao cấu thực tế.
• Tội sử dụng người dưới 16 tuổi vào mục đích khiêu dâm (Điều 147): khác ở chỗ người phạm tội không trực tiếp tác động vào thân thể nạn nhân mà sử dụng thủ đoạn lôi kéo, dụ dỗ để nạn nhân trình diễn khiêu dâm hoặc chứng kiến việc trình diễn.

Chương 3: Thực tiễn áp dụng và kiến nghị hoàn thiện các quy định của Bộ luật Hình sự năm 2015 về tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi

Chương phân tích những tồn tại, hạn chế và đề xuất giải pháp trên hai bình diện: quy định của pháp luật và thực tiễn áp dụng.

Tồn tại, hạn chế trong quy định pháp luật bao gồm những bất cập liên quan đến kỹ thuật lập pháp, nội hàm khái niệm, và phối hợp giữa Bộ luật Hình sự năm 2015 với các văn bản hướng dẫn.

Tồn tại, hạn chế trong thực tiễn áp dụng được phân tích theo ba nhóm:

1. Về thu thập chứng cứ chứng minh tội phạm: tội dâm ô là loại tội phạm rất khó xử lý, việc thu thập chứng cứ thường gặp khó khăn do tính chất đặc thù (không để lại dấu vết thể chất rõ ràng như một số tội xâm hại tình dục khác).
2. Về định tội danh đối với tội dâm ô: trong quá trình giải quyết, các cơ quan tiến hành tố tụng còn có những nhận thức khác nhau dẫn đến quan điểm khác nhau về định tội danh và cách giải quyết vụ án, đặc biệt trong việc phân biệt dâm ô với các hành vi liền trước hành vi giao cấu.
3. Về quyết định hình phạt đối với tội dâm ô: còn tồn tại sự không thống nhất trong áp dụng các tình tiết định khung tăng nặng.

Nguyên nhân của hạn chế được tác giả phân tích và từ đó dẫn đến phần kiến nghị.

Kiến nghị gồm hai nhóm:

• Nhóm kiến nghị hoàn thiện quy định của Bộ luật Hình sự năm 2015: đề xuất bổ sung, sửa đổi Điều 146 để khắc phục các bất cập đã chỉ ra.
• Nhóm đề xuất nâng cao hiệu quả áp dụng pháp luật: nâng cao năng lực, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ, kiến thức pháp lý và đạo đức nghề nghiệp cho những người tiến hành tố tụng.

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả chính:

• Xây dựng được khái niệm tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi trên cơ sở kế thừa khái niệm tội phạm tại khoản 1 Điều 8 Bộ luật Hình sự năm 2015, với các yếu tố cấu thành được phân tích theo bốn mặt.
• Hệ thống hóa toàn bộ lịch sử lập pháp từ năm 1945 đến năm 2015, qua đó chỉ ra sự thay đổi nhận thức lập pháp: từ xếp tội phạm này vào nhóm xâm phạm an toàn công cộng (Bộ luật Hình sự 1985) sang nhóm xâm phạm tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm, danh dự (Bộ luật Hình sự 1999, 2015).
• Phân tích và minh họa bằng bản án thực tế 06 tình tiết định khung tăng nặng tại khoản 2 và 02 tình tiết tại khoản 3 Điều 146 Bộ luật Hình sự năm 2015.
• Đối chiếu so sánh Điều 146 Bộ luật Hình sự Việt Nam với quy định của Bộ luật Hình sự Thụy Điển (Chương 6 Điều 10) và Bộ luật Hình sự Liên bang Nga (Điều 135), chỉ ra điểm có thể tiếp thu — trong đó nổi bật là quy định của Bộ luật Hình sự Nga về việc người phạm tội phải biết rõ tuổi của nạn nhân.
• Phân biệt rõ ràng tội dâm ô với bốn tội danh liền kề theo tiêu chí chủ thể, mặt khách quan, đối tượng tác động và mặt chủ quan.

Giải pháp, kiến nghị tác giả đề xuất: Hoàn thiện quy định tại Điều 146 Bộ luật Hình sự năm 2015 nhằm khắc phục các bất cập về kỹ thuật lập pháp và nội hàm khái niệm; đồng thời nâng cao năng lực chuyên môn, nghiệp vụ và đạo đức nghề nghiệp cho người tiến hành tố tụng.

Đóng góp so với nghiên cứu trước: Tác giả tự nhận đã kế thừa và bổ sung vào những nghiên cứu hiện có bằng cách: phân tích sâu hơn về quá trình hình thành điều luật, đối chiếu quy định Bộ luật Hình sự Việt Nam với Bộ luật Hình sự của một số nước, bổ sung phân tích các bất cập trong quy định của Điều 146 và những vướng mắc của thực tiễn áp dụng, từ đó đề xuất kiến nghị hoàn thiện quy định tại Điều 146 Bộ luật Hình sự năm 2015.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Tác giả thừa nhận đề tài chắc chắn còn thiếu sót và mong nhận được góp ý từ giảng viên và các đồng nghiệp để khóa luận được hoàn thiện hơn. Phạm vi nghiên cứu thực tiễn được giới hạn từ năm 2015 đến năm 2022, do vậy các diễn biến và thực tiễn áp dụng sau thời điểm này chưa được phản ánh. Phạm vi không gian giới hạn trong lãnh thổ Việt Nam nên chưa khai thác sâu hơn kinh nghiệm pháp lý quốc tế ngoài hai trường hợp Thụy Điển và Liên bang Nga. Hướng nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng so sánh pháp luật với nhiều quốc gia hơn, hoặc nghiên cứu chuyên sâu về tội phạm học (nguyên nhân, điều kiện phát sinh tội phạm dâm ô đối với người dưới 16 tuổi) và các biện pháp phòng ngừa ngoài tố tụng.

---

Giá trị tham khảo

Khóa luận có giá trị tham khảo chính đối với các nhóm sau:

• Sinh viên chuyên ngành Luật Hình sự và Tố tụng Hình sự tại các trường đại học luật, đặc biệt khi nghiên cứu các tội xâm hại tình dục người dưới 16 tuổi theo Bộ luật Hình sự năm 2015. Chương 2 là phần có giá trị cao nhất, với phân tích hệ thống bốn yếu tố cấu thành tội phạm kèm ví dụ bản án thực tế.
• Người làm đề tài nghiên cứu tương tự (khóa luận, luận văn thạc sĩ) về nhóm tội xâm hại tình dục người dưới 16 tuổi: có thể tham khảo phần hệ thống hóa lịch sử lập pháp (Chương 1), phần phân biệt tội danh (Chương 2, mục 2.2–2.4) và phần so sánh pháp luật với Thụy Điển và Liên bang Nga.
• Người làm công tác thực tiễn (điều tra viên, kiểm sát viên, thẩm phán) có thể tham khảo phần phân tích hành vi dâm ô theo hướng dẫn Nghị quyết 06/2019/NQ-HĐTP và phần chỉ ra các vướng mắc trong định tội danh, thu thập chứng cứ (Chương 3).
• Người nghiên cứu lập pháp: phần đối chiếu quy định Điều 146 với pháp luật Thụy Điển và Liên bang Nga cùng với các kiến nghị hoàn thiện tại Chương 3 cung cấp góc nhìn tham chiếu.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Theo Điều 146 Bộ luật Hình sự năm 2015, chủ thể của tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi được xác định như thế nào và tại sao không áp dụng với người dưới 18 tuổi?

Theo Điều 146, chủ thể phải là người từ đủ 18 tuổi trở lên và có năng lực trách nhiệm hình sự, không phân biệt giới tính. Người dưới 18 tuổi thực hiện hành vi dâm ô với người dưới 16 tuổi không cấu thành tội phạm này. Lý do được tác giả phân tích: người chưa thành niên chưa hoàn toàn phát triển đầy đủ khả năng nhận thức, đặc biệt đối với các hoạt động mang tính tình dục — thể hiện chính sách hình sự của Nhà nước đối với người chưa thành niên và tính nhân đạo của pháp luật hình sự Việt Nam.

2. Nghị quyết 06/2019/NQ-HĐTP hướng dẫn cụ thể như thế nào về hành vi "dâm ô" và tại sao văn bản hướng dẫn này lại cần thiết?

Khoản 3 Điều 3 Nghị quyết 06/2019/NQ-HĐTP xác định dâm ô gồm: dùng bộ phận sinh dục, bộ phận nhạy cảm tiếp xúc với bộ phận sinh dục hoặc nhạy cảm của người dưới 16 tuổi; dùng bộ phận khác (tay, chân, miệng…) tác động (vuốt, sờ, bóp, cấu, hôn, liếm…) vào bộ phận sinh dục, bộ phận nhạy cảm của người dưới 16 tuổi; và các hành vi tình dục khác không nhằm quan hệ tình dục (như hôn vào miệng, cổ, tai). Văn bản hướng dẫn này cần thiết vì Bộ luật Hình sự năm 2015 không mô tả hành vi phạm tội trong điều luật mà chỉ nêu tên tội danh — thể hiện văn hóa pháp lý của Nhà nước tránh mô tả các từ ngữ nhạy cảm.

3. Điểm khác biệt cơ bản nhất để phân biệt tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi (Điều 146) với tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi (Điều 142) là gì?

Tác giả chỉ ra điểm khác biệt cơ bản ở hành vi khách quan: tội dâm ô không có hành vi giao cấu hoặc quan hệ tình dục khác — người phạm tội chỉ động chạm, tiếp xúc bên ngoài cơ thể mà không có ý thức thâm nhập vào bên trong bộ phận sinh dục nạn nhân. Còn tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi đòi hỏi có hành vi giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác. Thêm vào đó, chủ thể tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi (Điều 142) có thể từ đủ 14 tuổi trở lên (đối với trường hợp rất nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng), còn tội dâm ô bắt buộc từ đủ 18 tuổi trở lên.

4. Trường hợp nào thái độ đồng ý hay không đồng ý của người dưới 16 tuổi có ảnh hưởng đến việc xác định tội dâm ô?

Theo Bản tổng kết số 329-HS2 ngày 11/5/1967 của Tòa án nhân dân tối cao được tác giả dẫn: "Trong hình thức dâm ô đối với người dưới 16 tuổi, hành vi phạm tội có sự đồng ý hay trái ý muốn của người dưới 16 tuổi đều là hành vi nguy hiểm cho xã hội". Vì vậy, thủ đoạn phạm tội (dùng vũ lực, dụ dỗ hay được đồng thuận) không phải dấu hiệu bắt buộc trong mặt khách quan và không có ý nghĩa trong việc định tội danh đối với tội dâm ô. Đây là điểm phân biệt với tội giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi (Điều 145) — ở đó sự "thuận tình" của nạn nhân là yếu tố nhận diện tội phạm.

5. Tình tiết "phạm tội có trách nhiệm chăm sóc, giáo dục, chữa bệnh" (điểm d khoản 2 Điều 146) được áp dụng như thế nào trong thực tiễn?

Tác giả phân tích đây là trường hợp giữa người phạm tội và nạn nhân có mối quan hệ đặc biệt, trong đó người phạm tội lợi dụng trách nhiệm chăm sóc, giáo dục, chữa bệnh để thực hiện hành vi dâm ô mới thuộc tình tiết tăng nặng này. Tác giả minh họa bằng vụ giáo viên Nguyễn Bá N dạy Tiếng Anh tại trường tiểu học, trong giờ kiểm tra ngày 16/02/2022, đã dùng tay ôm, kéo học sinh L, đưa tay vào trong áo sờ ngực và sờ âm hộ cháu L. Bị cáo N bị kết tội theo điểm d khoản 2 Điều 146 và bị cấm hành nghề dạy học cho người dưới 16 tuổi trong thời hạn 02 năm theo khoản 4 Điều 146 Bộ luật Hình sự năm 2015.

---

Kết luận

Khóa luận là công trình nghiên cứu pháp lý hình sự có hệ thống về tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi theo Điều 146 Bộ luật Hình sự năm 2015, được triển khai theo ba trục: lý luận — quy định pháp lý — thực tiễn áp dụng. Trên cơ sở phân tích lịch sử lập pháp từ năm 1945, đối chiếu với kinh nghiệm pháp luật Thụy Điển và Liên bang Nga, và phân tích chuyên sâu cấu thành tội phạm kèm bản án thực tế, khóa luận xác định rõ nội hàm hành vi dâm ô theo hướng dẫn Nghị quyết 06/2019/NQ-HĐTP, đồng thời phân biệt có hệ thống với bốn tội danh liền kề (Điều 142, 144, 145, 147 Bộ luật Hình sự). Phần thực tiễn chỉ ra ba nhóm vướng mắc trong thu thập chứng cứ, định tội danh và quyết định hình phạt, từ đó đề xuất hướng hoàn thiện Điều 146 và nâng cao năng lực đội ngũ tiến hành tố tụng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

chương 1: Các tôi xăm pham tinh mạng, sức khde, nhân phẩm danh dự con người với những chế tit nghiêm khắc, tuy nhiên chưa có một đều khoản riêng biệt nào quy định và tôi {kh Tự Tn Hương C002), Cc tội ximpham th đục wi mtg Tait hà sự Vit Nem đấu tuệ Đạ học Ti E Nội, Zu vn Đẹc Lathe, tường png chẳng lạtộiptumnnay, T5 ul dân 6 đôi vớ trẻ em. Nhằm đáp ứng yêu cầu cũa cuộc đầu tranh phòng chống tôi pham, Bộ luật hình sơ năm 1985 đã được st đỗ, bé mang bồn lin vào các năm 1989, 1991, 1992 và 1997. Tạ lân sửa đổi, bỗ sung ln thứ 4 (năm 1997), các quy định về các ôi pham xâm ham tinh duc tré em được sta dBi, bỗ sung một cách cơ bản, cổ hệ thông nhất, thi hiện chỉnh sách nhất quin cia Nhà nước ta rong việc bio vệ quyển, tri em, Luật ain đổ, bỗ mung quy din tôi dâm 6 đối với trổ em, Điều 202 Bộ luật Hình nự năm 1985 sửa đổi bỗ sung năm 1997 quy dint “Did 202: Ti đâm 6đổi với tré em 1- Người nào có hành vi đâm 6 đỗi với trễ em, tỉ bị phat tr sn thắng din banăm Pham tôi mốc một trong các trường hop sau đập, tì bi phát tù từ ba năm đôn bật năm a) Pham tôi nhiầu lần; b) ĐÃ với nhu tr em +) ĐI với người mà người pham tôi có trách nhiệm chăm sắc, giả dục, cha bênh i) Gay hậu quảnghiêm rong 4 Téa pham nạ hỗn 3- Phạm tôi ude mệt trong các trường hợp sau dy, th bị phat ti tr bập năm din mud hơi năm, a) CO nhiễu tình tt eu đình tí khoán 2 Điều này Ð) Gay hậu quả rắt nghiên trong" Các sửa đổ, bỖ nung rên diy là cơ sở pháp lý hất sức quan trong cho việc bảo vv quyển được tổn trong và báo vi của tr em, đây là tude tiến mới rong việc hoàn, thiên hệ thống quy pham pháp loật hình sự nước ta nhằm nâng cao hiệu qua đầu ranh, phòng ching nhỏm tội pham xâm ha tn dục trẻ em. Tuy thiên, BLHS 1985 cũng vẫn tổn tạ một số vướng mắc han chế Thứ nhắt tei Bộ luật hình nự nấm 1985 sửa đố, bổ sung năm 1997, đu 2020 say định vi tôi đâm 6 với rẽ em thuộc Chương VII “Các tổ xắn pham an toàn rất thrcông công và trật tự quân I hành chính ” hành va đâm 8 mắc đã có thễ xâm pheơn dén thuẫn phong mổ tue cia Việt Nam nhưng đối ương chính cin tội phạm là con "guời, vé mất lý luận thì hành vĩ dim 6 ảnh hướng trực thép én danh dự nhân phẩm ci tré em, ảnh hưỗng đến nr phát biển bình thường và tâm sinh ý của tré em, Người phu tôi oi nan nhân - con người nh phương tiện để thôn mẫn một cách bắt hợp php như cầu ình duc cia mình Do vậy, sắp xắp tôi dim 6 đổi với trš em vào chương 12 VIE “Các ôi xâm pham an toàn, trate công công và trật he giấn It hành chính “Tà không hop lý Thứ hai, Trong Bộ luật hình sơ năm 1985, chỗ thể của tôi dim 6 đối với rể ‘am chưa được xác định một cách cụ thể Điều 202b Bộ luật hình sự năm 1985 quy.

din: “Người náo có hành vi dâm 6 đã vớt bề em." theo quy ảnh của BLHS năm, 1985 người từ đủ lổ tuổi đốn đưới 18 tuỗi có thể phã chịu trách nhiệm hình sự về Thành vi dâm 6 đối với trể em. Tuy nhiên, người chu thành niên trong giai doen này” ở mốt sổ mặt nào đó chua hoàn toàn phát triển diy đủ khã năng nhân thức đối với Hành vi ma mình thục hiện, đặc biệt đối với các hoạt đông mang tinh tinh due, Do ‘vy nguời chưa thành niên khử thực hiện ảnh vĩ này chưa hoàn toàn nhận thức được đầy đã về tinh chit nguy hiém cho xã hồi của hành vi này: 1. Gini dogu từ khi bam hành Bộ lật ERnh sự năm 1999 đễu trước ki ba hành Bộ luật Hình sự năm 2015 Mic đùtôi dâm 6 đã được quy định khá som trong luật hành my hy thiên BLHS năm 1985 đã không quy dis hành vi này là tội phạm. Phải độn lân sửa đổi thử tơ vào năm 1997, nhận thấy tính chất nguy hiểm của hành vĩ này, nhà lam luật đã bổ sung tôi đâm 6 vớ tr em là tội ghem và nội dụng này được kệ thừa rong BL HS năm 1999 Điễu L16 Bộ luật hình sự năm 1999 quy định: 'Điẫu 116 Tội đâm 6 đổi với rẻ em 1.

Người nào đã thành miễn mà cô hành vi đâm 6 đối với tré em, th bị phat tù từ sấu thing đỗn ba nin 2. Phạm tôi tude một trong các trường hop seni, thi bi phat ttt ban din bật a) Pham tội nhidw lần, b) Đắi với nhiều tré em, +) ĐI với tr em mà người pham tội cô trách nhhậm chăm sóc, giáo đục, chữa bin -) Gay hậu quảnghiên trong. 4) Téa pha nạp hỗn 4. Phạm tôi gay hậu quả vắt nghiêm trong hoặc đặc bật nghưêm trong, thi bị phat tie by năm đồn mười hơi năm 4 Người phạm tôi côn 06 thế bị cắm di nhiệm chức vụ edn hành nghề hoặc làm sống việc nhất nh mệt nấm én năm năm, Sự thay đổi của BLHS qua mỗi thời kỹ, mỗi giai đoạn la một điều tất you 1s khách quan và vô cùng cần thiệt BLHS năm 1999 ra đời đ khắc phục được những hạn chế, vướng mắc vé Tôi dâm 6 đối với rể em trong BLHS năm 1985.

Cụ thể Thứ nhất ti Bộ luật inh nự nấm 1985 sửa đố, bổ sung năm 1997, đều 2020 quy định vi tôi đâm 6 với rể em thuộc Chương VI “Các ti xâm pham an toàn rất the công công và tật he quân I hành chin”, Bộ luật hint me năm 1999, tối đâm 6 đối với trem thuốc chương “Các ôi xâm phơm tinh mang sức Nhỗc nhân phẩm dan dự cia cơn người”. Sự thay đỗi này thể tiện sự thay đỗi nhân thúc về tối dâm, ô với trẻ em. Qua thực tiễn đầu tranh phòng chồng tội phạm đâm 6 với trẻ em về mất ý luận thi hành vi đâm 6 ảnh hưông trục tiép dén danh đụ nhân phẩm của thể em, ảnh hưởng đốn my phát iễn tình thường và tâm nh lý của rể em. Hanh vi dâm 6 ắc di có thi xâm phạm đến thuần phong mỹ tục cia Việt Nam nhưng đổi tượng chính côn tội pham là con người.

Người phạm tối coi nan nhân - con người nha phuong tiện để théa mãn một cách bất hợp pháp như cầu tình đục của mình Chỉnh vi vy, vi xắp tôi đâm 6 đối với tréem vào chương tôi xâm: phạm tinh mang, sức khôi, nhân phẩm, danh dự của con nguờ là hoàn toàn hop Tý? Thứ hơi, so với quy định của Bộ luật hind sơ năm 1985, Bộ luật hình my năm 1999 đã xác đnh tổ giới han chủ thể cia tội dâm 6 đối với trẻ em. Trong Bộ luật hình sr nấm 1985, chủ thể cũa tôi đâm 6 đối với tré em cơn được xác định một cách cụ thể như Bồ loật hình mr năm 1999. Điều 2020 Bộ luật hinh sự năm 1985 quy dink “Nigrờt nào cổ hành vi đâm đỗ với rể em. còn Bộ luật hình me năm 1999 quy din: “Người nào đã thành miễn cô hành vi đâm 6 đổi với trổ em.

Theo quy dina của pháp luật Việt Nem thi người đã thành niên 1ä nguời từ đồ 18 tuổi Việc giới hen pham vi chịu TNHS đối vớ tôi pham này một mặt thể hiện chính sách hình sự ofa Nha mde ta đối với người chưa thành niên, một mặt thé hiện tinh nhân đạo của pháp It hinh my Vitam. Việc quy dinh như vây đã giới hạn pham vi chịu rách nhiệm Hình my đối với tội phạm này so với Bộ luật hình sự năm 1985. Việc giới hạn phạm vã chiu trách nhiệm hành a đối với ôi pham này một mặt thể hiện chính sách hình sr của Nhà mabe đốt với người chưa thành niên thể hiện tính nhân đạo của pháp luật tình sự Viét NamŸ, Trong giai đoan 15 năm thi hành BLHS 1999, Bộ luật này đi bộc 16 những Ê NggyỄn Ngọc He 2000), Cc ti xim plum tinh mang sức He nhân nhậm định đự cầu cơn ngời 50 oh gia BLES nin 1099 vi BLHSnăm 1965, Tp ci Lat hac, 1 2 Nguyễn hình Long 2018), Tôi din ds witd emtrongphip hit hàn sự Vat Nem, hin vn tac sf "thạc tường Đại Hoe Lait a Nội, Bà Ng 28 14 iim hạn chổ, không đáp ứng được yêu cầu và đời hôi cia thục tién, bên canh đó trong giai dom này tước te ta cũng có những thay đỗi về chính sách kink tế xã hội những điểm hạn chế, vướng mắc về tội dim 6 đối với tré em trong BLHS 1999 Thứ nhất, BLHS năm 1999 quy định tội danh từ là tối “dâm 5 dd với tổ em (Điểu116 BLHS năm 1999). Nhà tam luật trong giai đoạn này sử đụng thuật ngữ “rể com” việc này có thể không bảo đâm tinh én định của BLHS trong trường hợp thuật "ngữ: “rẽ em’ rong pháp luật chuyên ngành có sự thay a Thứ hơi, các tình tiết định khung tăng năng côa tôi dâm 6 đổi với tré em trong BLHS năm 1999 hãu ht la các tỉnh it mangíh chất din tính “gậy hậu quảng trong’ "gập hâu quảtẵtnghiêm trong’, “gay hâu quả đặc biếtnghôm tong”, tay hiên lạ không dave hưởng dẫn trực tấp, có thể din din cách hiểu khác nhau và áp dang không thông nhất với nhan 13.

Quy định của một số nudevề tội tâm đới người đưới 16 tua: 1.11 Tội đâm ð tri am trong, it ink sự Thụy Điễn “Thuy Điển tin đây đủ là Vương quốc Thuy Bi ‘Avg 06 di tích lớn thứ ba trong Liên minh châu Âu với dân số là hơn 10 tiệu người!” Thuy ĐiỄnlà một nước quân chủ lập hiển với thể chế đại nghỉ. Quyền lục lip pháp của dit nước thuôc vé Quốc hội (Rikedag) đơn viên Quyên hành pháp được thục hiện bai chính ph do thi tướng chủ.