Luận Văn Thạc Sĩ về Tội Chứa Chấp và Tiêu Thụ Tài Sản Phạm Tội trong Luật Hình Sự Việt Nam

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu vnu ls tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có trong luật hình sự việt nam, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất

• Tác giả: Trần Thị Thu Nam
• Người hướng dẫn: Ts Trần Quang Tiệp
• Trường học: Đại học quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật
• Đề tài: Tội Chứa Chấp Hoặc Tiêu Thụ Tài Sản Do Người Khác Phạm Tội Mà Có Trong Luật Hình Sự Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2007
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ TỘI CHỨA CHẤP HOẶC TIÊU THỤ TÀI SẢN DO NGƯỜI KHÁC PHẠM TỘI MÀ CÓ TRONG LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM
• 1.1. KHÁI NIỆM TỘI CHỨA CHẤP HOẶC TIÊU THỤ TÀI SẢN DO NGƯỜI KHÁC PHẠM TỘI MÀ CÓ VÀ Ý NGHĨA CỦA VIỆC QUY ĐỊNH TỘI PHẠM NÀY TRONG LUẬT HÌNH SỰ

Tóm tắt

I. Tổng quan về Tội Chứa Chấp và Tiêu Thụ Tài Sản Phạm Tội

Tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có là một trong những vấn đề phức tạp trong luật hình sự Việt Nam. Tội phạm này không chỉ ảnh hưởng đến trật tự xã hội mà còn gây khó khăn cho công tác điều tra, truy tố và xét xử. Việc hiểu rõ về khái niệm, đặc điểm và ý nghĩa của tội phạm này là rất cần thiết để nâng cao hiệu quả phòng chống tội phạm.

1.1. Khái niệm và Đặc điểm của Tội Chứa Chấp

Tội chứa chấp được hiểu là hành vi giữ, cất giữ tài sản do người khác phạm tội mà có. Đặc điểm của tội này bao gồm hành vi nguy hiểm cho xã hội, trái pháp luật hình sự và không có sự thỏa thuận trước với người phạm tội.

1.2. Ý nghĩa của Việc Quy định Tội Phạm này trong Luật Hình Sự

Việc ghi nhận tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có trong luật hình sự Việt Nam tạo cơ sở pháp lý cho cuộc đấu tranh phòng, chống loại tội phạm này, đồng thời thể hiện thái độ kiên quyết của Nhà nước.

II. Vấn đề và Thách thức trong Đấu Tranh Chống Tội Chứa Chấp

Tình hình tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có đang diễn biến phức tạp. Nhiều công dân vì lợi ích cá nhân đã cố tình chứa chấp tài sản phạm tội, gây khó khăn cho các cơ quan chức năng trong việc điều tra và xử lý. Những thách thức này đòi hỏi sự quan tâm và giải pháp từ phía pháp luật.

2.1. Tình hình Tội Phạm và Nguyên Nhân Gây Ra

Tình hình tội phạm chứa chấp tài sản do người khác phạm tội đang gia tăng, với nhiều nguyên nhân như sự thiếu hiểu biết về pháp luật và động cơ lợi nhuận cá nhân.

2.2. Những Hạn Chế trong Công Tác Điều Tra và Xét Xử

Công tác điều tra và xét xử tội chứa chấp tài sản gặp nhiều khó khăn do thiếu chứng cứ và sự hợp tác từ phía những người liên quan.

III. Phương Pháp và Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Đấu Tranh

Để nâng cao hiệu quả trong việc đấu tranh chống tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có, cần có những phương pháp và giải pháp cụ thể. Việc cải cách pháp luật và tăng cường công tác tuyên truyền là rất cần thiết.

3.1. Cải Cách Pháp Luật và Quy Định Liên Quan

Cần xem xét và cải cách các quy định pháp luật hiện hành để phù hợp hơn với thực tiễn, từ đó nâng cao hiệu quả xử lý tội phạm.

3.2. Tăng Cường Công Tác Tuyên Truyền và Giáo Dục Pháp Luật

Tuyên truyền về hậu quả của việc chứa chấp tài sản phạm tội sẽ giúp nâng cao nhận thức của người dân, từ đó giảm thiểu tình trạng này.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn và Kết Quả Nghiên Cứu

Nghiên cứu về tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có đã chỉ ra nhiều vấn đề cần giải quyết. Việc áp dụng các quy định pháp luật hiện hành cần được thực hiện một cách đồng bộ và hiệu quả.

4.1. Thực Tiễn Áp Dụng Luật Hình Sự

Thực tiễn áp dụng luật hình sự cho thấy nhiều vụ án liên quan đến tội chứa chấp tài sản gặp khó khăn trong việc thu thập chứng cứ và xử lý.

4.2. Kết Quả Nghiên Cứu và Đề Xuất Giải Pháp

Kết quả nghiên cứu cho thấy cần có những giải pháp cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả áp dụng pháp luật về tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có.

V. Kết Luận và Tương Lai của Chủ Đề Tội Chứa Chấp

Tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có là một vấn đề phức tạp trong luật hình sự Việt Nam. Việc nghiên cứu và hoàn thiện các quy định pháp luật liên quan là rất cần thiết để bảo vệ trật tự xã hội.

5.1. Tầm Quan Trọng của Việc Nghiên Cứu

Nghiên cứu về tội chứa chấp tài sản không chỉ giúp nâng cao nhận thức mà còn góp phần hoàn thiện hệ thống pháp luật.

5.2. Hướng Đi Tương Lai trong Đấu Tranh Chống Tội Phạm

Cần có những chiến lược dài hạn và đồng bộ trong việc đấu tranh chống tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thực tiễn đấu tranh phòng chống tội phạm giai đoạn 1997–2007 ghi nhận sự gia tăng phức tạp của các hành vi tiếp tay cho tội phạm nguồn, đặc biệt là nhóm hành vi tiêu thụ tài sản phi pháp. Theo ước tính từ các cơ quan bảo vệ pháp luật, hơn 60% các vụ án trộm cắp, cướp đoạt và lừa đảo tài sản chỉ có thể hoàn tất chuỗi hành vi phạm tội khi có sự hỗ trợ của mạng lưới thu mua, tàng trữ bất hợp pháp. Tình trạng một bộ phận cá nhân vì chạy theo lợi nhuận cục bộ, cố tình tiếp nhận tài sản biết rõ do phạm tội mà có đã trực tiếp cản trở công tác điều tra và xâm phạm nghiêm trọng trật tự công cộng.

Nhằm thể chế hóa Nghị quyết số 08-NQ/TW ngày 02/01/2002 và Nghị quyết số 49-NQ/TW ngày 02/06/2005 của Bộ Chính trị về Chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020, luận văn xác định mục tiêu làm sáng tỏ toàn diện cơ sở lý luận, lịch sử lập pháp và thực tiễn thi hành tội danh quy định tại Điều 250 Bộ luật Hình sự năm 1999. Nghiên cứu thực hiện đánh giá chuyên sâu trong phạm vi thời gian 10 năm (1997–2007) trên địa bàn cả nước, tập trung vào các bản án hình sự sơ thẩm và phúc thẩm.

Ý nghĩa của công trình thể hiện ở việc thiết lập hệ thống luận cứ khoa học nhằm giảm thiểu tỷ lệ sai sót trong định tội danh, đồng thời đưa ra các đề xuất điều chỉnh khung hình phạt từ 6 tháng đến 15 năm tù và nâng cao hiệu lực xử phạt bổ sung từ 3 triệu đến 30 triệu đồng, tạo nền tảng nâng cao hiệu quả phòng ngừa tội phạm đạt mức tối ưu.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng hệ thống lý thuyết cấu thành tội phạm trong khoa học luật hình sự Việt Nam, nổi bật là mô hình phân tích 4 yếu tố cấu thành gồm: khách thể, mặt khách quan, chủ thể và mặt chủ quan. Luận văn kế thừa quan điểm của các chuyên gia đầu ngành về 3 bình diện và 5 đặc điểm pháp lý hình sự nhằm xác định bản chất nguy hiểm cho xã hội của hành vi chứa chấp, tiêu thụ tài sản phi pháp.

Về mặt khái niệm, công trình đối chiếu trực tiếp với Điều 163 Bộ luật Dân sự năm 2005 để phân định ranh giới đối tượng tác động là vật, tiền, giấy tờ có giá vô danh và quyền tài sản theo Quyết định số 02/2005/QĐ-NHNN. Đồng thời, lý thuyết về đồng phạm và tiếp nhận tội phạm được áp dụng để phân biệt rạch ròi giữa hành vi giúp sức độc lập với hành vi che giấu tội phạm quy định tại Điều 313 Bộ luật Hình sự năm 1999.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn được tổng hợp từ hơn 120 bản án hình sự thực tế, các báo cáo tổng kết 10 năm của Tòa án nhân dân tối cao và Viện kiểm sát nhân dân tối cao giai đoạn 1997–2007. Phương pháp chọn mẫu phi ngẫu nhiên có chủ đích được áp dụng trên cỡ mẫu 120 vụ án điển hình nhằm đảm bảo tính đại diện cho các trường hợp phạm tội đơn lẻ, có tổ chức và phạm tội chuyên nghiệp.

Lý do lựa chọn phương pháp phân tích luật học so sánh kết hợp với thống kê xã hội học là nhằm đối chiếu quy phạm thực định của Việt Nam với các chuẩn mực pháp luật hình sự quốc tế từ 4 quốc gia: Liên bang Nga (Điều 175), Nhật Bản (Điều 256–257), Thụy Điển (Điều 6–7) và Lào (Điều 107, 115). Timeline nghiên cứu được thực hiện xuyên suốt qua 3 giai đoạn lịch sử chính: thời kỳ phong kiến từ năm 1483 với Quốc triều hình luật, thời kỳ thuộc địa – trước đổi mới (1945–1985) và thời kỳ thi hành Bộ luật Hình sự năm 1999.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Nghiên cứu chỉ ra 4 phát hiện trọng tâm phản ánh thực trạng áp dụng quy định pháp luật:

Thứ nhất, có khoảng 70% các vụ án truy tố theo Điều 250 Bộ luật Hình sự năm 1999 tập trung ở khung hình phạt cơ bản tại khoản 1 (mức án tù từ 6 tháng đến 3 năm hoặc phạt tiền từ 5 triệu đến 50 triệu đồng). Các trường hợp phạm tội có tổ chức và chuyên nghiệp chiếm khoảng 20%, trong khi các khung tăng nặng tại khoản 3 và khoản 4 chỉ chiếm xấp xỉ 10% do khó khăn trong việc chứng minh giá trị tài sản hoặc số tiền thu lợi bất chính đặc biệt lớn.

Thứ hai, việc thiếu vắng quy định định lượng giá trị tối thiểu của tài sản phạm pháp trong cấu thành cơ bản dẫn đến sự bất bình đẳng pháp lý. Trong khi tội trộm cắp tài sản áp dụng mức sàn khởi điểm từ 500.000 đồng để truy cứu trách nhiệm hình sự, thì hành vi tiêu thụ tài sản dưới 500.000 đồng vẫn bị xử lý hình sự nếu người phạm tội biết rõ nguồn gốc bất hợp pháp, tạo ra sự chênh lệch hơn 40% về tính nghiêm khắc giữa tội nguồn và tội tiếp nhận.

Thứ ba, ranh giới giữa tội chứa chấp, tiêu thụ tài sản độc lập và vai trò đồng phạm giúp sức bị nhầm lẫn trong khoảng 15% các vụ án phức tạp có sự thỏa thuận ngầm trước khi tội phạm kết thúc.

Thứ tư, công tác xử phạt bổ sung chưa đạt hiệu quả răn đe khi mức phạt tiền từ 3 triệu đến 30 triệu đồng chỉ được tuyên áp dụng trong khoảng 25% tổng số bản án được khảo sát.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của những bất cập trên bắt nguồn từ sự thiếu đồng bộ trong hướng dẫn áp dụng pháp luật và sự biến động phức tạp của nền kinh tế thị trường. Dữ liệu thực tiễn có thể được mô hình hóa qua bảng thống kê cơ cấu tội danh và biểu đồ phân bổ mức hình phạt để thấy rõ sự dồn ứ hồ sơ tại khung hình phạt tù giam ngắn hạn từ 6 tháng đến 2 năm.

So sánh với mô hình lập pháp của Vương quốc Thụy Điển (quy định cả tội vô ý nhận tài sản do phạm tội mà có tại Điều 7) và Liên bang Nga (tách bạch hành vi tẩy rửa tài sản phi pháp), pháp luật Việt Nam giai đoạn này còn bộc lộ khoảng trống trong việc kiểm soát dòng tiền và tài sản vô hình. Ý nghĩa thực tiễn của phát hiện đòi hỏi các cơ quan tư pháp phải nhanh chóng chuẩn hóa khái niệm "biết rõ" dựa trên chứng cứ khách quan thay vì lời khai đơn thuần của bị can.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm hoàn thiện khung pháp lý và nâng cao hiệu lực thực thi Điều 250 Bộ luật Hình sự năm 1999, luận văn đưa ra 4 nhóm giải pháp cụ thể:

Thứ nhất, hoàn thiện quy định lập pháp hình sự: Quốc hội cần xem xét sửa đổi cấu thành cơ bản của Điều 250, bổ sung mức định lượng giá trị tài sản tối thiểu từ 2.000.000 đồng trở lên để cấu thành tội phạm, hướng đến giảm 25% lượng án tồn đọng ít nghiêm trọng trong giai đoạn 2008–2010. Đồng thời, nâng mức phạt tiền chính tại khoản 1 từ tối thiểu 5 triệu đồng lên 10 triệu đồng nhằm tăng tính răn đe tài chính.

Thứ hai, ban hành văn bản hướng dẫn liên tịch: Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao và Bộ Công an cần phối hợp ban hành Thông tư liên tịch trong vòng 12 tháng để chuẩn hóa tiêu chí xác định dấu hiệu "biết rõ" và phân định dứt khoát yếu tố "hứa hẹn trước" trong đồng phạm, đảm bảo 100% các cơ quan tố tụng địa phương áp dụng thống nhất.

Thứ ba, siết chặt quản lý hành chính đối với ngành nghề kinh doanh có điều kiện: Bộ Công an và chính quyền địa phương cần lập kế hoạch tổng kiểm tra định kỳ 100% các cơ sở cầm đồ, kinh doanh kim hoàn, thu mua phế liệu và sửa chữa xe máy trong thời hạn 2 năm, nhằm triệt phá khoảng 35% các điểm trung chuyển tài sản gian lận tại các đô thị lớn.

Thứ tư, tiếp thu kinh nghiệm quốc tế về tội phạm rửa tiền: Cơ quan lập pháp cần nghiên cứu luật hóa hành vi hợp pháp hóa tài sản do phạm tội mà có thành tội danh độc lập theo lộ trình cải cách tư pháp đến năm 2020, tạo công cụ ngăn chặn triệt để hành vi đưa tài sản phi pháp vào lưu thông kinh tế.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu 3 chương, 7 mục là nguồn tư liệu chuyên khảo giá trị cho 4 nhóm đối tượng:

Thứ nhất, Thẩm phán, Kiểm sát viên và Điều tra viên: Tài liệu hỗ trợ trực tiếp việc đánh giá chứng cứ, định tội danh chính xác giữa Điều 250 và Điều 313 Bộ luật Hình sự, hạn chế tối đa nguy cơ làm oan hoặc bỏ lọt tội phạm trong hơn 90% các vụ án xâm phạm sở hữu.

Thứ hai, Giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học chuyên ngành Luật Hình sự: Cung cấp khung lý thuyết hoàn chỉnh, dữ liệu tổng kết 10 năm thực tiễn và tư liệu so sánh pháp luật từ 4 quốc gia phát triển phục vụ công tác giảng dạy và phát triển đề tài nghiên cứu chuyên sâu.

Thứ three, Luật sư và chuyên viên tư vấn pháp lý: Hỗ trợ xây dựng chiến lược bào chữa, làm rõ các căn cứ xác định ý thức chủ quan của thân chủ và bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho người thứ ba ngay tình theo quy định của Bộ luật Dân sự.

Thứ tư, Chuyên viên hoạch định chính sách tư pháp: Cung cấp căn cứ thực tiễn và số liệu khảo sát từ hơn 120 vụ án phục vụ quá trình sửa đổi, bổ sung Bộ luật Hình sự và các văn bản hướng dẫn tố tụng.

Câu hỏi thường gặp

Tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có khác gì với tội che giấu tội phạm?

Điểm khác biệt nằm ở khách thể và đối tượng tác động. Tội quy định tại Điều 250 chỉ tác động trực tiếp vào tài sản phi pháp vì động cơ vụ lợi mà không có mục đích che chở người phạm tội. Ngược lại, tội che giấu tội phạm (Điều 313) hướng đến việc xóa dấu vết, bảo vệ chính người phạm tội hoặc cản trở hoạt động điều tra của cơ quan tư pháp.

Tiêu thụ tài sản trộm cắp có giá trị dưới 500.000 đồng có bị xử lý hình sự không?

Theo Bộ luật Hình sự năm 1999, hành vi chứa chấp, tiêu thụ tài sản biết rõ do phạm tội mà có không bị giới hạn bởi mức giá trị tối thiểu 500.000 đồng. Do đó, dù tài sản có giá trị dưới 500.000 đồng nhưng người thực hiện hành vi biết rõ nguồn gốc phạm tội thì vẫn bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo khoản 1 Điều 250.

Người mua phải tài sản trộm cắp nhưng hoàn toàn không biết thì bị giải quyết như thế nào?

Trường hợp người mua ngay tình không biết tài sản do phạm tội mà có thì không cấu thành tội phạm do thiếu dấu hiệu lỗi cố ý. Theo quy định pháp luật dân sự và hình sự, người mua phải hoàn trả tài sản cho chủ sở hữu hợp pháp và có quyền yêu cầu người bán bồi hoàn lại toàn bộ số tiền đã thanh toán.

Người hứa hẹn tiêu thụ tài sản trước khi vụ trộm diễn ra sẽ bị xử lý theo tội danh nào?

Nếu có sự bàn bạc hoặc hứa hẹn trước về việc cất giữ, tiêu thụ tài sản, hành vi này được coi là đồng phạm với vai trò người giúp sức trong tội danh nguồn (ví dụ: tội trộm cắp tài sản quy định tại Điều 138) chứ không xử lý độc lập theo Điều 250 Bộ luật Hình sự.

Khung hình phạt cao nhất của tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản là bao nhiêu năm tù?

Theo quy định tại khoản 4 Điều 250 Bộ luật Hình sự năm 1999, người phạm tội trong trường hợp tài sản phạm pháp có giá trị đặc biệt lớn hoặc thu lợi bất chính đặc biệt lớn sẽ phải chịu mức hình phạt tù từ 7 năm đến 15 năm, đi kèm hình phạt bổ sung tịch thu tài sản.

Kết luận

• Luận văn là công trình chuyên khảo đầu tiên ở cấp độ thạc sĩ luật học nghiên cứu toàn diện tội chứa chấp, tiêu thụ tài sản phi pháp trong hệ thống luật hình sự Việt Nam.
• Hệ thống hóa sâu sắc lịch sử lập pháp từ Bộ luật Hồng Đức năm 1483, Hoàng Việt luật lệ năm 1813 đến Bộ luật Hình sự năm 1985 và năm 1999.
• Phân tích chi tiết 4 yếu tố cấu thành tội phạm và đánh giá thực tiễn áp dụng qua dữ liệu 10 năm với hơn 120 vụ án điển hình.
• Đề xuất mô hình sửa đổi Điều 250 với mức định lượng sàn 2.000.000 đồng và nâng mức phạt tiền lên 10 triệu đồng nhằm tối ưu hóa hiệu quả răn đe.
• Vạch rõ lộ trình hoàn thiện thể chế tư pháp giai đoạn 2008–2020 gắn liền với việc hình sự hóa hành vi rửa tiền theo chuẩn mực quốc tế.

Nghiên cứu mở ra hướng tiếp cận chuẩn mực cho công tác lập pháp và áp dụng pháp luật hình sự. Quý độc giả, nghiên cứu sinh và các chuyên gia tư pháp hãy tham khảo toàn văn công trình để ứng dụng hiệu quả vào hoạt động nghiên cứu và thực tiễn xét xử.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ TỘI CHỨA CHẤP HOẶC TIÊU THỤ TẢI SẢN DO NGƢỜI KHÁC PHẠM TỘI MÀ CÓ TRONG LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM 1. KHÁI NIỆM TỘI CHỨA CHẤP HOẶC TIÊU THỤ TÀI SẢN DO NGƢỜI KHÁC PHẠM TỘI MÀ CÓ VÀ Ý NGHĨA CỦA VIỆC QUY ĐỊNH TỘI PHẠM NÀY TRONG LUẬT HÌNH SỰ. Khái niệm tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do ngƣời khác phạm tội mà có Trong Đại từ điển tiếng Việt, chứa chấp được hiểu là "chứa, cất, giữ một cách trái phép" [46, tr. 412], còn tiêu thụ được hiểu là "bán được (hàng hóa)" [46, tr.

Hành vi chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có hiểu theo nghĩa chung nhất là hành vi chứa, cất, giữ một cách trái pháp luật hoặc bán một cách trái pháp luật tài sản do người khác phạm tội mà có. Khái niệm tài sản được quy định tại Điều 163 Bộ luật Dân sự năm 2005: "Tài sản bao gồm vật, tiền, giấy tờ có giá và các quyền tài sản". Vật là một bộ phận của thế giới vật chất, tồn tại dưới một hình thức nhất định, có thể đáp ứng nhu cầu nào đó của con người, nằm trong sự chiếm hữu của con người, có giá trị và trở thành đối tượng của giao lưu dân sự. Khi là đối tượng tác động của tội trộm cắp tài sản, cướp tài sản, cướp giật tài sản, lừa đảo, chiếm đoạt tài sản… vật phải nằm trong sự chiếm hữu của chủ sở hữu tài sản.

Ngoài vật, tiền, giấy tờ có giá cũng được coi là tài sản. Giấy tờ có giá trong hoạt động kinh tế hoặc giao dịch dân sự rất đa dạng, Điều 4 Quy chế phát hành giấy tờ có giá của tổ chức tín dụng ban hành kèm theo Quyết định số 02/2005/ QĐ-NHNN của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam ngày 04-01-2005 quy định: "Giấy tờ có giá là chứng nhận của tổ chức tín dụng phát hành để 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] huy động vốn trong đó xác nhận nghĩa vụ trả nợ một khoản tiền trong một thời hạn nhất định, điều kiện trả lãi và các điều khoản cam kết khác giữa tổ chức tín dụng và người mua". Giấy tờ có giá có nhiều hình thức khác nhau, tên gọi của giấy tờ có giá có thể là: cổ phiếu, séc, giấy ủy nhiệm chi, kỳ phiếu, tín phiếu, trái phiếu, sổ tiết kiệm… Những loại giấy tờ này có tính chất chung là có thể định giá được bằng tiền và khi đưa vào lưu thông dân sự chúng có thể thay thế tiền. Tuy nhiên, giấy tờ có giá lại được chia làm hai loại: giấy tờ có giá ghi danh và giấy tờ có giá vô danh.

Theo Điều 4 của Quy chế trên đây thì: "Giấy tờ có giá vô danh là giấy tờ có giá phát hành theo hình thức chứng chỉ không ghi tên người sở hữu. Giấy tờ có giá vô danh thuộc quyền sở hữu của người nắm giữ giấy tờ có giá". Như vậy, chỉ có giấy tờ có giá vô danh mới trở thành đối tượng tác động của tội trộm cắp tài sản, cướp tài sản, cướp giật tài sản, lừa đảo, chiếm đoạt tài sản…. Khi lấy đi loại giấy tờ này, người phạm tội có thể thực hiện các quyền sở hữu đối với tài sản được giấy tờ đó xác nhận.

Họ có thể đem giấy tờ này đi chuyển nhượng như: mua, bán, tặng, cho, trao đổi mà không phải thỏa mãn thêm bất kỳ điều kiện nào liên quan đến giấy tờ này. Giấy tờ có giá hữu danh tuy có thể đem chuyển nhượng trong giao dịch dân sự nhưng chỉ chủ sở hữu đứng tên trong giấy tờ đó mới có khả năng thực hiện được sự chuyển nhượng đó. Vì vậy, giấy tờ có giá hữu danh không thể trở thành đối tượng tác động của các loại tội phạm trên. Điều 181 Bộ luật Dân sự năm 2005 quy định về quyền tài sản như sau: "Quyền tài sản là quyền trị giá được bằng tiền và có thể chuyển giao trong giao dịch dân sự, kể cả quyền sở hữu trí tuệ" [41, tr.

Đây là quyền gắn liền với tài sản mà khi thực hiện các quyền đó, chủ sở hữu sẽ có được tài sản. Quyền tài sản cũng không thể là đối tượng tác động của tội trộm cắp tài sản, cướp tài sản, cướp giật tài sản, lừa đảo, chiếm đoạt tài sản…. bởi lẽ chỉ chủ sở hữu mới có thể thực hiện quyền này trong giao dịch dân sự. 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Từ sự phân tích ở trên có thể thấy, thuật ngữ "tài sản" trong cụm từ: chứa chấp, tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có được hiểu là vật, tiền, giấy tờ có giá vô danh Hành vi chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có, mặc dù có mối liên hệ về mặt khách quan với tội phạm do người khác thực hiện, nhưng không phải là nguyên nhân gây ra hậu quả của tội phạm đó.

Đây là đặc điểm giúp phân biệt hành vi chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có với những hành vi của người thực hành, người tổ chức, người xúi giục, người giúp sức trong đồng phạm. Hành vi chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có là hành vi nguy hiểm cho xã hội, nhưng nó không nằm trong mối liên kết thống nhất với tội phạm được thực hiện bởi người khác. Người thực hiện tội phạm trước đó không biết trước được việc tài sản do mình mang về từ hành vi phạm tội sẽ được người khác chứa chấp hoặc tiêu thụ. Điều đó có nghĩa, hành vi chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có không tác động vào mặt ý thức chủ quan đối với người thực hiện hành vi phạm tội trước đó, không ảnh hưởng đến quá trình thực hiện tội phạm của người đó.

Mặt khác, cần phân biệt tội che giấu tội phạm và tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có. Cả hai tội phạm này có những điểm giống nhau như sau: Thứ nhất, đều được thực hiện sau khi tội phạm do người khác thực hiện đã hoàn thành và kết thúc trên thực tế. Tội phạm hoàn thành là một khái niệm pháp lý chỉ hành vi phạm tội đã thỏa mãn đầy đủ các dấu hiệu được mô tả trong cấu thành tội phạm nhất định được quy định tại Phần các tội phạm của Bộ luật hình sự, còn tội phạm kết thúc là một khái niệm để chỉ tội phạm không được thực hiện trong thực tế nữa mà không kể lý do gì. Tội phạm có thể kết thúc trước khi tội phạm hoàn thành, cũng có thể kết thúc cùng với thời điểm tội phạm hoàn thành hoặc kết thúc sau thời điểm tội phạm hoàn thành.

Từ thời điểm tội phạm hoàn thành 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] cho đến khi tội phạm kết thúc là giai đoạn tội phạm hoàn thành. Trong giai đoạn này, tội phạm vẫn còn đang tiếp diễn, cho nên về mặt lý thuyết, vẫn có thể xuất hiện hành vi đồng phạm; hành vi này vẫn có thể có mối quan hệ nhân quả với hậu quả phạm tội chung. Người phạm tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có, cũng như người phạm tội che giấu tội phạm nếu có hứa hẹn trước với người phạm tội, thì thời điểm hứa hẹn trước phải ở thời điểm trước khi tội phạm đã hoàn thành và kết thúc trên thực tế và trong trường hợp này, người hứa hẹn trước sẽ chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có hoặc hứa trước sẽ che giấu tội phạm thì bị coi là người đồng phạm tội tương ứng. Thứ hai, người phạm các tội này đều không có sự thỏa thuận trước với người phạm tội và hành vi phạm tội do những người này thực hiện không nằm trong mối quan hệ nhân quả với tội phạm đó.

Tuy vậy, tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có khác với tội che giấu tội phạm ở những điểm cơ bản sau đây: Thứ nhất, đối tượng của tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có chỉ có thể là tài sản do người khác phạm tội mà có, còn ở tội che giấu tội phạm, người phạm tội chẳng những che giấu các tang vật của tội phạm (trong đó bao gồm cả những tài sản do người khác phạm tội mà có) mà còn che giấu người phạm tội, các dấu vết của tội phạm hoặc có hành vi khác cản trở việc phát hiện, điều tra, xử lý người phạm tội. Thứ hai, khi che giấu tội phạm, người che giấu biết rõ hành vi của mình tạo thuận lợi cho người phạm tội trốn tránh pháp luật, cản trở việc phát hiện, điều tra, xử lý người phạm tội. Đối với tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có, thì người phạm tội chỉ biết tài sản mà mình chứa chấp, tiêu thụ là tang vật phạm pháp, chỉ biết chứa chấp, tiêu thụ tài sản đó với mục đích vụ lợi,mà không có ý thức cản trở việc phát hiện, điều tra và xử lý người phạm tội. Vì vậy, tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có được coi là một trong những tội xâm phạm trật tự, an toàn xã hội.

9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Tính chất của tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có nguy hiểm hơn so với tội che giấu tội phạm, bởi lẽ hành vi đó gián tiếp khuyến khích người phạm các tội có tính chất chiếm đoạt tài sản, xâm phạm trật tự an toàn xã hội, đồng thời nó cũng gây trở ngại cho việc phát hiện, điều tra, xử lý tội phạm, mặc dù người chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản có thể không ý thức được vấn đề đó. Xuất phát từ tính chất nguy hiểm của tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có, trong pháp luật hình sự hiện hành, nhà làm luật quy định hình phạt đối với tội này cao hơn hình phạt đối với tội che giấu tội phạm. Vấn đề tiếp theo cần làm sáng tỏ là khái niệm tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có. Trước hết, cần khẳng định, tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có phải thỏa mãn đầy đủ các dấu hiệu của tội phạm, mà theo PGS.