Giáo trình Tổ chức và nhân sự hành chính nhà nước - Học viện Báo chí Tuyên truyền

Giáo trình nội bộ cung cấp kiến thức chuyên sâu về tổ chức và nhân sự hành chính nhà nước, dành riêng cho chương trình cao học. Nghiên cứu các mô hình, quy

• Tác giả: Lưu Ngọc Tố Tâm
• Trường học: Học viện Báo chí và Tuyên truyền
• Chuyên ngành: Hành chính nhà nước
• Đề tài: Tổ chức và nhân sự hành chính nhà nước
• Loại tài liệu: Giáo trình nội bộ cao học
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng quan về tổ chức và nhân sự hành chính nhà nước

Tổ chức và nhân sự hành chính nhà nước là hai trụ cột nền tảng trong hệ thống quản lý công của mọi quốc gia. Giáo trình nội bộ dành cho cao học cung cấp kiến thức nâng cao về cấu trúc bộ máy hành chính từ trung ương đến địa phương. Nội dung bao gồm khái niệm tổ chức hành chính nhà nước, phân loại nhân sự hành chính và các hình thức làm việc trong bộ máy công quyền. Tổ chức hành chính nhà nước bao gồm Chính phủ và các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân các cấp. Nhân sự hành chính nhà nước là những người được bổ nhiệm, tuyển dụng để thực thi công vụ. Giáo trình nhấn mạnh mối quan hệ mật thiết giữa tổ chức bộ máy và con người trong nền hành chính. Hiểu rõ hai khái niệm này giúp học viên phát hiện hạn chế trong xây dựng và thực thi pháp luật hành chính. Kiến thức nền tảng này phục vụ cho nghiên cứu chuyên sâu về cải cách hành chính nhà nước Việt Nam.

1.1. Khái niệm tổ chức hành chính nhà nước

Tổ chức hành chính nhà nước là hệ thống các cơ quan hành chính được thành lập theo quy định pháp luật để thực thi quyền hành pháp. Bộ máy này bao gồm Chính phủ ở cấp trung ương và Ủy ban nhân dân các cấp ở địa phương. Chức năng chính bao gồm quản lý kinh tế, xã hội, quốc phòng và an ninh. Cơ cấu tổ chức được thiết kế theo nguyên tắc tập trung dân dộc, phân cấp quản lý rõ ràng. Mỗi cơ quan có thẩm quyền và phạm vi hoạt động riêng biệt, đảm bảo sự vận hành thống nhất của bộ máy nhà nước.

1.2. Đặc trưng của nhân sự hành chính nhà nước

II. Phân tích thực trạng tổ chức bộ máy hành chính nhà nước Việt Nam

Thực trạng tổ chức bộ máy hành chính nhà nước Việt Nam đang đối mặt nhiều thách thức. Qua các giai đoạn lịch sử, bộ máy hành chính đã có nhiều cải tiến nhưng vẫn tồn tại bất cập. Cấu trúc tổ chức trung ương bao gồm Chính phủ, các bộ và cơ quan ngang bộ. Ở địa phương, hệ thống gồm Ủy ban nhân dân tỉnh, huyện, xã và các cơ quan chuyên môn. Một số vấn đề nổi cộm gồm: chồng chéo chức năng nhiệm vụ giữa các cơ quan, biên chế phình to nhưng hiệu quả thấp, quy trình thủ tục hành chính còn rườm rà. Quản lý nhân sự gặp khó khăn trong việc thu hút và giữ chân người tài. Yếu tố thị trường như đòi hỏi của công chúng ngày càng tăng tạo áp lực lớn. Khách hàng trong hành chính công là người dân và doanh nghiệp, đòi hỏi sự công bằng, trách nhiệm và minh bạch. Các yếu tố về nguồn lực tài chính hạn chế cũng ảnh hưởng đến chất lượng dịch vụ công.

2.1. Cơ cấu tổ chức hành chính nhà nước trung ương

2.2. Hạn chế trong quản lý nhân sự hành chính

III. Giải pháp cải thiện tổ chức và quản lý nhân sự hành chính nhà nước

Cải thiện tổ chức và quản lý nhân sự hành chính nhà nước đòi hỏi tiếp cận đồng bộ nhiều giải pháp. Trước hết, cần hoàn thiện khung pháp lý về tổ chức bộ máy và biên chế. Phân định rõ chức năng, nhiệm vụ giữa các cơ quan để tránh chồng chéo. Áp dụng mô hình quản lý nhân sự hiện đại dựa trên năng lực và kết quả công việc. Xây dựng hệ thống đánh giá hiệu quả minh bạch, công bằng với các chỉ báo đo lường cụ thể. Đào tạo bồi dưỡng cần gắn với quy hoạch nguồn nhân lực chiến lược. Chuyển đổi số trong quản lý hành chính giúp tăng hiệu quả và giảm thủ tục. Mô hình quản lý nhân sự cần xem xét yếu tố khách hàng là trung tâm. Công dân và doanh nghiệp đóng vai trò đánh giá chất lượng dịch vụ công. Các kế hoạch tài chính và phúc lợi xã hội cần được tính toán hợp lý.

3.1. Mô hình quản lý nhân sự theo năng lực

3.2. Ứng dụng chuyển đổi số trong hành chính công

IV. Kết luận và ứng dụng trong nghiên cứu hành chính nhà nước

Giáo trình tổ chức và nhân sự hành chính nhà nước cung cấp nền tảng kiến thức vững chắc cho nghiên cứu cao học. Nội dung bao quát từ lý thuyết tổ chức đến thực tiễn quản lý nhân sự. Học viên được trang bị khả năng phân tích, đánh giá và đề xuất giải pháp cải cách. Ứng dụng kiến thức vào thực tiễn giúp nâng cao chất lượng quản lý nhà nước. Các nghiên cứu chuyên sâu về mô hình tổ chức bộ máy, chính sách nhân sự cần được tiếp tục. So sánh kinh nghiệm quốc tế giúp tìm ra giải pháp phù hợp cho Việt Nam. Giáo trình cũng nhấn mạnh vai trò của kế hoạch hóa trong quản lý hành chính. Chức năng kinh tế, xã hội của nền hành chính cần được thực hiện hiệu quả. Kết hợp giữa lý luận Mác Lê nin và thực tiễn quản lý hiện đại là hướng đi đúng đắn. Nghiên cứu hành chính nhà nước đóng góp vào sự phát triển bền vững đất nước.

4.1. Vai trò của kế hoạch hóa trong hành chính nhà nước

4.2. Hướng nghiên cứu tiếp theo về hành chính nhà nước

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN ĐỀ TÀI KHOA HỌC CẤP CƠ SỞ TỔ CHỨC VÀ NHÂN SỰ HÀNH CHÍNH NHÀ NƢỚC (GIÁO TRÌNH NỘI BỘ DÀNH CHO CAO HỌC) Chủ nhiệm đề tài: TS. LƢU NGỌC TỐ TÂM Hà Nội - 2017 TẬP THỂ TÁC GIẢ TS. Lƣu Ngọc Tố Tâm - HV Báo chí và Tuyên truyền TS. Lê Cẩm Hà - HV Hành Chính quốc gia ThS Trần Thị Bình - HV Báo chí và Tuyên truyền MôC LôC PHẦN MỞ ĐẦU . NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ TỔ CHỨC VÀ TỔ CHỨC HÀNH CHÍNH NHÀ NƢỚC . Tổ chức hành chính nhà nước . TỔ CHỨC HÀNH CHÍNH NHÀ NƢỚC TRUNG ƢƠNG . Cơ cấu tổ chức hành chính nhà nước trung ương . Tổ chức hành chính nhà nước trung ương việt nam qua các giai đoạn . TỔ CHỨC HÀNH CHÍNH NHÀ NƢỚC Ở ĐỊA PHƢƠNG . Khái niệm và phân chia tổ chức hành chính nhà nước ở địa phương . Một số mô hình tổ chức bộ máy thực thi quyền hành pháp ở chính quyền địa phương . Tổ chức hành chính nhà nước ở địa phương việt nam . NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ NHÂN SỰ HÀNH CHÍNH NHÀ NƢỚC . Nhân sự hành chính nhà nước và các cách phân loại . Đặc trưng của nhân sự hành chính nhà nước . Các hình thức làm việc trong tổ chức hành chính nhà nước . QUẢN LÝ NHÂN SỰ HÀNH CHÍNH NHÀ NƢỚC . Khái niệm và mục tiêu quản lý nhân sự hành chính nhà nước . Chức năng và đặc trưng quản lý nhân sự hành chính nhà nước . Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý nhân sự hành chính nhà nước . Mô hình quản lý nhân sự hành chính nhà nước . CÁC HOẠT ĐỘNG CƠ BẢN CỦA QUẢN LÝ NHÂN SỰ HÀNH CHÍNH NHÀ NƢỚC . Phân tích công việc . Thu hút và tuyển dụng nhân sự . Sử dụng nhân sự . Đào tạo, bồi dưỡng . Đánh giá nhân sự . 177 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 191 PHẦN MỞ ĐẦU 1. Tên học phần: TỔ CHỨC VÀ NHÂN SỰ HÀNH CHÍNH NHÀ NƢỚC Đơn vị phụ trách: Khoa Xây dựng Đảng, Học viện Báo chí và Tuyên truyền 2. Mã số học phần : CHXD03004 3. Phân loại học phần : Khối kiến thức chuyên ngành bắ t buô ̣c 4. Điều kiện tiên quyết của học phần: Học viên đã được trang bị những kiến thức cơ bản về Lý luận Hành chính nhà nước, những kiến thức ở tầm cử nhân về chuyên ngành Xây dựng Đảng và Chính quyền nhà nước, về Triết học, Kinh tế Chính trị Mác Lê nin. Mô tả vắn tắt nội dung học phần Môn ho ̣c này trin ̀ h bày những kiế n thức nâng cao về T ổ chức hành chính nhà nước và Nhân sự hành chính nhà nước. Trong đó bao gồm những vấn đề khái quát chung về tổ chức hành chính, các Tổ chức bộ máy hành chính trung ương và địa phương, những vấn đề khái quát chung về nhân sự hành chính nhà nước, những vấn đề liên quan đến quản lý và hoạt động của nhân sự hành chính nhà nước… Qua đó, học viên có thể phát hiện những hạn chế trong quá trình xây dựng và thực thi pháp luật về tổ chức hành chính nhà nước và các vấn đề liên quan đến nhân sự hành chính nhà nước, qua đó bước đầu tìm các giải pháp phù hợp cho các nội dung liên quan. Mục tiêu học phần Môn ho ̣c nhằ m cung cấ p cho ho ̣c viên những kiế n thức khái quát về hai phần: Tổ chức hành chính nhà nước và Nhân sự hành chính nhà nước. Học viên được cung cấp kiến thức chung và các thông tin liên quan đến 2 nội dung này. Qua đó, học viên có thể vâ ̣n du ̣ng k iế n thức đư ỡ cung cấp để giải quyết một số tình huống có thể gă ̣p trong công vi ệc, ở địa phương và trong thực tế cuô ̣c số ng . Yêu cầu Sau khi học xong môn học, học viên có khả năng: Về tri thức: Nắ m đươ ̣c những kiế n thức khái quát về T ổ chức hành chính nhà nước và Nhân sự hành chính nhà nước, so sánh đươ ̣c t ổ chức bộ máy hành chính nhà nước các cấp qua các thời kỳ cơ bản của Việt Nam, các vấn đề liên quan đến quản lý nhân sự hành chính nhà nước và các hoạt động cơ bản của nhân sự hành chính nhà nước. Đồng thời , qua đó rèn luyê ̣n năng lực tư duy lý 1 luâ ̣n, kỹ năng làm việc cá nhân và làm việc nhóm trong nghiên cứu các tư tưởng , quan điể m về các n ội dung tổ chức và nhân sự hành chính nhà nước cũng như giải quyết các tình huống có liên quan trong thực tiễn. Về thái độ: Xây dựng niề m tin vững chắ c vào vi ệc xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, vào vai trò lañ h đa ̣o của Đảng Cô ̣ng sản Viê ̣t Nam đố i với nhà nước và xã hô ̣i , kiên định theo mục đích và lý tưởng mà Đảng và Bác đã lựa chọn, có lập trường chính trị , tư tưởng vững vàng . Góp phần đào tạo học viên trở thành những con người có phẩm chất đạo đức mới , có lý tưởng và phong cách số ng trong sáng , lành mạnh. Phân bổ thời gian - Lý thuyết : 30 giờ tín chỉ - Thực hành: 30 giờ tin ́ chỉ 10. Giảng viên tham gia giảng dạy TT Họ và tên Cơ quan công tác Chuyên ngành 1 TS. Lưu Ngo ̣c Tố Tâm Học viện BC-TT Luật học 2 PGS TS Đặng Khắc Ánh Học viện Hành chính QG Chính trị học 3 PGS TS Trần Thị Thanh Thủy Học viện CTQGHCM Chính trị học 4 TS Lý Thị Huệ Học viện Hành chính QG Luật học 5 TS Lê Cẩm Hà Học viện Hành chính QG QL Hành chính Công 11. Nội dung tổng quát và phân bổ thời gian Tổng Phân bổ thời gian TT NỘI DUNG thời Lý Thực hành, thảo gian thuyết luận, bài tập Lý luận chung về tổ chức và tổ chức hành 1 10 9 1 chính nhà nước 2 Tổ chức hành chính nhà nước trung ương 10 7 3 Tổ chức hành chính nhà nước ở địa 3 10 7 3 phương Khái quát chung về nhân sự hành chính 4 10 9 1 nhà nước 5 Quản lý nhân sự hành chính nhà nước 10 7 3 Các hoạt động cơ bản của quản lý nhân sự 6 10 2 8 hành chính nhà nước Tổ ng cô ̣ng 60 30 30 2 Chƣơng 1. LÝ LUẬN CHUNG VỀ TỔ CHỨC VÀ TỔ CHỨC HÀNH CHÍNH NHÀ NƢỚC 1. Khái quát chung về tổ chức 1. Đặc trưng cở bản của một tổ chức 1. Phân loại tổ chức 1. Tổ chức hành chính nhà nƣớc 1. Những vấn đề chung của tổ chức hành chính nhà nước 1. Hệ thống tổ chức và các chức năng hành chính nhà nước Chƣơng 2. TỔ CHỨC HÀNH CHÍNH NHÀ NƢỚC TRUNG ƢƠNG 2. Những vấn đề chung về tổ chức hành chính nhà nƣớc trung ƣơng 2. Chính phủ 2. Người đứng đầu cơ quan hành pháp 2. Bộ và cơ quan ngang bộ 2. Tổ chức hành chính nhà nƣớc trung ƣơng Việt Nam 2. Tổ chức bộ máy hành chính trung ương qua các giai đoạn 2. Tổ chức bộ máy hành chính nhà nước trung ương Việt Nam hiện hành Chƣơng 3. TỔ CHỨC HÀNH CHÍNH NHÀ NƢỚC Ở ĐỊA PHƢƠNG 3. Tổng quan về tổ chức hành chính địa phƣơng 3. Phân chia các đơn vị hành chính lãnh thổ 3. Một số tên gọi đơn vị hành chính lãnh thổ phổ biến 3. Hệ thống tổ chức hành chính nhà nước ở địa phương 3. Một số mô hình tổ chức bộ máy thực thi quyết định hành pháp ở chính quyền địa phƣơng 3. Mô hình Hội đồng – Thị trưởng/ Chủ tịch 3. Mô hình Hội đồng – Nhà quản lý chuyên nghiệp 3. Mô hình Hội đồng – Cơ quan chấp hành 3. Tổ chức hành chính nhà nƣớc ở địa phƣơng Việt Nam 3. Tổ chức bộ máy hành chính nhà nước địa phương Việt nam qua các thời kỳ 3. Cơ cấu tổ chức bộ máy của Ủy ban nhân dân và các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân 3 Chƣơng 4. KHÁI QUÁT CHUNG VỀ NHÂN SỰ HÀNH CHÍNH NHÀ NƢỚC 4. Nhân sự hành chính nhà nƣớc và các cách phân loại 4. Phân loại nhân sự hành chính nhà nước 4. Đặc trƣng của nhân sự hành chính nhà nƣớc 4. Đặc trung về quy mô và tính đa dạng 4. Đặc trưng từ việc làm 4. Đặc trưng liên quan đến việc sử dụng nhân sự 4. Đặc trưng mang tính pháp lý 4. Các hình thức làm việc trong tổ chức hành chính nhà nƣớc 4. Làm việc thường xuyên (biên chế) 4. Làm việc theo hợp đồng 4. Làm việc theo cơ chế linh hoạt Chƣơng 5. QUẢN LÝ NHÂN SỰ HÀNH CHÍNH NHÀ NƢỚC 5. Khái quát chung về quản lý nhân sự hành chính nhà nƣớc 5. Khái niệm quản lý nhân sự hành chính nhà nước 5. Mục tiêu quản lý nhân sự hành chính nhà nước 5. Chức năng quản lý nhân sự hành chính nhà nước 5. Đặc trưng của quản lý nhân sự hành chính nhà nước 5. Các yểu tố ảnh hƣởng đến quản lý nhân sự hành chính nhà nƣớc 5. Các yếu tổ môi trường bên ngoài 5. Các yếu tố môi trường bên trong 5. Mô hình quản lý nhân sự hành chính nhà nƣớc 5. Mô hình chức nghiệp 5. Mô hình việc làm Chƣơng 6. CÁC HOẠT ĐỘNG CƠ BẢN CỦA QUẢN LÝ NHÂN SỰ HÀNH CHÍNH NHÀ NƢỚC 6. Phân tích công việc 6. Khái niệm, ý nghĩa và sản phẩm của phân tích công việc 6. Quy trình phân tích công việc 6. Các phương pháp thu thập tông tin trong phân tích công việc 4 6. Mối quan hệ của phân tích công việc với các hoạt động khác trong quản lý nhân sự hành chính nhà nước 6. Thu hút và tuyển dụng nhân sự 6. Thu hút ứng viên tham gia dự tuyển 6. Tuyển dụng nhân sự 6. Sử dụng nhân sự 6. Sắp xếp, bố trí nhân sự vào các vị trí công việc trong tổ chức 6. Bổ nhiệm, đề bạt, thăng tiến 6. Thuyên chuyển, luân chuyển 6. Tinh giản nhân sự trong tổ chức 6. Đào tạo, bồi dƣỡng 6. Khái niệm và vai trò của đào tạo, bồi dưỡng 6. Các yếu tổ cấu thành hoạt động đào tạo, bồi dường 6. Các giai đoạn tiến hành đào tạo, bồi dưỡng 6. Đánh giá nhân sự 6. Khái niệm và ý nghĩa 6. Các yếu tố cơ bản trong đánh giá nhân sự 6. Nội dung đánh giá nhân sự 6. Các phương pháp đánh giá nhân sự 6. Quy trình đánh giá nhân sự 6. Một số khó khăn thường gặp trong đánh giá nhân sự 13.