Tổ Chức và Hoạt Động của Ủy Ban Nhân Dân Xã: Nghiên Cứu Từ Thực Tiễn Đồng Bằng Sông Cửu Long

Chuyên khảo phân tích Tổ chức và hoạt động của ủy ban nhân dân xã từ thực tiễn một số tỉnh đồng bằng sông cửu long, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên cứu

• Tác giả: Nguyễn Văn Hồng Quân
• Người hướng dẫn: TS. Đỗ Minh Khôi
• Trường học: Trường Đại Học Luật TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Luật Hành Chính
• Đề tài: Tổ Chức và Hoạt Động của Ủy Ban Nhân Dân Xã (Từ Thực Tiễn Một Số Tỉnh Đồng Bằng Sông Cửu Long)
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về UBND Xã ĐBSCL Vai Trò Đặc Điểm

Ủy ban nhân dân xã (UBND xã) là cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương, cấp gần dân nhất, nơi diễn ra mọi hoạt động kinh tế, chính trị, văn hoá, xã hội. UBND xã có vị trí, vai trò hết sức quan trọng trong hệ thống chính trị, là cầu nối chuyển tải và tổ chức thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước đến với quần chúng nhân dân. UBND xã thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước trên các lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hoá, xã hội, quốc phòng, an ninh, trật tự và an toàn xã hội ở địa phương theo thẩm quyền, bảo đảm các chủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước đi vào thực tế cuộc sống. Hoạt động của UBND xã có ảnh hưởng lớn tới hiệu quả của các chủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước, có ý nghĩa vô cùng to lớn với việc củng cố sự phát triển bền vững của xã hội, bảo đảm dân chủ và nâng cao đời sống nhân dân. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: “Cấp xã là cấp gần dân nhất, là nền tảng của hành chính. Cấp xã làm được việc thì mọi việc đều xong xuôi”.

1.1. Khái niệm và vị trí pháp lý của UBND xã ĐBSCL

Theo Điều 114 Hiến pháp 2013, UBND ở cấp chính quyền địa phương do Hội đồng nhân dân cùng cấp bầu là cơ quan chấp hành của Hội đồng nhân dân, cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương, chịu trách nhiệm trước Hội đồng nhân dân và cơ quan hành chính nhà nước cấp trên. Điều 2 Luật tổ chức của Hội đồng nhân dân và UBND năm 2003 quy định: “UBND do Hội đồng nhân dân bầu là cơ quan chấp hành của Hội đồng nhân dân, cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương, chịu trách nhiệm trước Hội đồng nhân dân cùng cấp và cơ quan nhà nước cấp trên”. UBND xã là cấp cuối cùng, gần dân nhất, sát dân nhất, đơn vị hành chính nhỏ nhất trong hệ thống bộ máy hành chính nhà nước nên gọi là cấp cơ sở.

1.2. Vai trò của UBND xã ĐBSCL trong hệ thống chính trị

UBND xã có nhiệm vụ triển khai thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước vào cuộc sống, quản lý các lĩnh vực của đời sống xã hội và dân cư trên địa bàn. UBND xã chính là đầu mối giải quyết các công việc thường ngày của nhân dân và có quan hệ trực tiếp và gắn bó mật thiết với nhân dân, là cầu nối để chuyển tải mọi chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước vào cuộc sống. Vì vậy, mà hiệu quả hoạt động của UBND xã có ảnh hưởng rất lớn tới sự thành công của các chủ trương, chính sách được hoạch định từ cấp trên và quyền, lợi ích của nhân dân trên địa bàn.

II. Cơ Cấu Tổ Chức UBND Xã ĐBSCL Hướng Dẫn Chi Tiết

Cơ cấu tổ chức của UBND xã bao gồm cơ cấu lãnh đạo và cơ cấu số lượng công chức chuyên môn. Việc xác định cơ cấu tổ chức hợp lý là yếu tố quan trọng để đảm bảo hiệu quả hoạt động của UBND xã. Cần có sự phân công trách nhiệm rõ ràng giữa các thành viên, đồng thời đảm bảo đủ số lượng và chất lượng cán bộ, công chức để thực hiện các nhiệm vụ được giao. Nhà nước ta đã và đang chuyển sang cơ chế quản lý mới trong điều kiện nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ cấp xã càng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với sự nghiệp xây dựng và đổi mới đất nước, nâng cao đời sống của nhân dân.

2.1. Cơ cấu lãnh đạo của UBND xã ĐBSCL Chủ tịch Phó Chủ tịch

Cơ cấu lãnh đạo của UBND xã thường bao gồm Chủ tịch và một hoặc hai Phó Chủ tịch. Chủ tịch UBND xã là người đứng đầu, chịu trách nhiệm chung về mọi hoạt động của UBND. Phó Chủ tịch giúp Chủ tịch điều hành các lĩnh vực công tác được phân công. Việc phân công nhiệm vụ rõ ràng, cụ thể cho từng thành viên là rất quan trọng. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa Chủ tịch và các Phó Chủ tịch để đảm bảo sự thống nhất trong chỉ đạo, điều hành.

2.2. Số lượng công chức chuyên môn tại UBND xã ĐBSCL

Số lượng công chức chuyên môn tại UBND xã phụ thuộc vào quy mô dân số, diện tích và đặc điểm kinh tế - xã hội của từng xã. Thông thường, UBND xã có các công chức chuyên môn phụ trách các lĩnh vực như: văn phòng - thống kê, địa chính - xây dựng, tài chính - kế toán, tư pháp - hộ tịch, văn hóa - xã hội. Mỗi xã có một công chức chuyên trách về nông nghiệp và phát triển nông thôn. Cần đảm bảo đủ số lượng công chức để đáp ứng yêu cầu công việc, đồng thời chú trọng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cho đội ngũ công chức.

2.3. Các hình thức hoạt động của UBND xã ĐBSCL

Các hình thức hoạt động của UBND xã bao gồm hoạt động của tập thể UBND xã, hoạt động của Chủ tịch UBND xã, hoạt động của các Phó chủ tịch UBND xã và hoạt động của uỷ viên UBND xã. Hoạt động của tập thể UBND xã là hình thức hoạt động quan trọng nhất, được thực hiện thông qua các phiên họp định kỳ hoặc đột xuất. Tại các phiên họp, các thành viên UBND xã thảo luận, quyết định các vấn đề quan trọng thuộc thẩm quyền của UBND xã.

III. Chức Năng Nhiệm Vụ UBND Xã ĐBSCL Hướng Dẫn Chi Tiết

UBND xã có nhiều chức năng, nhiệm vụ quan trọng trong việc quản lý nhà nước trên địa bàn. Các chức năng, nhiệm vụ này được quy định cụ thể trong Luật Tổ chức chính quyền địa phương và các văn bản pháp luật khác. Việc thực hiện tốt các chức năng, nhiệm vụ này là yếu tố then chốt để đảm bảo sự phát triển kinh tế - xã hội, giữ vững an ninh - quốc phòng và nâng cao đời sống của nhân dân.

3.1. Nhiệm vụ và quyền hạn trong lĩnh vực kinh tế tại ĐBSCL

UBND xã có nhiệm vụ và quyền hạn trong lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp, thủy lợi và tiểu thủ công nghiệp. UBND xã sẽ triển khai và hướng dẫn việc thực hiện, chương trình, kế hoạch, đề án khuyến khích phát triển nông, lâm, ngư nghiệp theo quy định của cấp trên. Tổ chức thực hiện các biện pháp ứng dụng tiến bộ khoa học công nghệ để phát triển sản xuất, hướng dẫn nông dân chuyển đổi cơ cấu kinh tế, cây trồng, vật nuôi trong sản xuất theo quy hoạch, kế hoạch chung.

3.2. Nhiệm vụ và quyền hạn trong lĩnh vực văn hóa xã hội

UBND xã có nhiệm vụ và quyền hạn trong lĩnh vực giáo dục, y tế, xã hội, văn hóa và thể dục thể thao. UBND xã chịu trách nhiệm quản lý các trường học, trạm y tế trên địa bàn, tổ chức các hoạt động văn hóa, thể thao, chăm sóc sức khỏe cho nhân dân. Cùng với việc hướng dẫn thực hiện các kế hoạch trên UBND xã có nhiệm đào tạo nâng cao trình độ đội ngũ cán bộ, công chức xã và thực hiện chế độ bổ nhiệm có thời hạn.

3.3. Nhiệm vụ và quyền hạn trong lĩnh vực quốc phòng an ninh

UBND xã có nhiệm vụ và quyền hạn trong lĩnh vực quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội và thi hành pháp luật. UBND xã tổ chức thực hiện các biện pháp đảm bảo an ninh trật tự trên địa bàn, xây dựng lực lượng dân quân tự vệ, thực hiện công tác tuyển quân, giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân.

IV. Thực Trạng Hoạt Động UBND Xã ĐBSCL Phân Tích Đánh Giá

Thực tế hoạt động của UBND xã hiện nay còn nhiều vấn đề cần được quan tâm. Bên cạnh những mặt tích cực, vẫn còn tồn tại những hạn chế về cơ cấu tổ chức, đội ngũ cán bộ, công chức, cũng như hiệu quả hoạt động trên một số lĩnh vực. Việc đánh giá đúng thực trạng là cơ sở để đề xuất các giải pháp phù hợp, nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của UBND xã.

4.1. Đánh giá về cơ cấu tổ chức và đội ngũ cán bộ công chức

Cơ cấu tổ chức của UBND xã ở một số địa phương còn chưa thực sự hợp lý, chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển của xã hội. Trình độ quản lý, chuyên môn, nghiệp vụ của đội ngũ cán bộ, công chức xã còn nhiều hạn chế, luôn rơi vào trạng thái lúng túng, ngỡ ngàng trước sự thay đổi và xu thế phát triển chung của thời đại, dẫn đến hiệu quả hoạt động của UBND xã chưa cao, chưa đáp ứng được yêu cầu của xã hội.

4.2. Thực trạng hoạt động trong lĩnh vực tài chính và ngân sách

Trong hoạt động tài chính và ngân sách, vẫn còn tình trạng lãng phí, thất thoát, sử dụng ngân sách không hiệu quả. Công tác quản lý thu, chi ngân sách còn nhiều bất cập, chưa đảm bảo tính minh bạch, công khai. Bên cạnh đó, trình độ quản lý tài chính của cán bộ, công chức xã còn hạn chế, chưa đáp ứng được yêu cầu của công tác quản lý tài chính hiện đại.

4.3. Thực trạng hoạt động trong lĩnh vực quản lý đất đai

Trong hoạt động quản lý đất đai, tình trạng tranh chấp, khiếu kiện về đất đai vẫn diễn ra phức tạp. Công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất còn chậm trễ, gây bức xúc trong nhân dân. Tình trạng sử dụng đất sai mục đích, xây dựng trái phép trên đất nông nghiệp vẫn còn diễn ra, gây ảnh hưởng đến quy hoạch và phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

V. Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả UBND Xã ĐBSCL Bí Quyết

Để nâng cao hiệu quả hoạt động của UBND xã, cần có các giải pháp đồng bộ, toàn diện, tập trung vào các yếu tố như: hoàn thiện pháp luật, cải cách tổ chức bộ máy, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, hiện đại hóa nền hành chính và củng cố mối quan hệ với nhân dân.

5.1. Hoàn thiện các quy định của pháp luật về UBND xã

Cần rà soát, sửa đổi, bổ sung các quy định của pháp luật về UBND xã, đảm bảo tính đồng bộ, thống nhất, phù hợp với thực tiễn. Cần quy định rõ hơn về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của UBND xã, cũng như trách nhiệm của từng thành viên. Đồng thời, cần tăng cường công tác kiểm tra, giám sát việc thực hiện pháp luật về UBND xã.

5.2. Cải cách tổ chức bộ máy của UBND xã

Cần rà soát, sắp xếp lại cơ cấu tổ chức của UBND xã, đảm bảo tinh gọn, hiệu quả. Cần phân công nhiệm vụ rõ ràng, cụ thể cho từng bộ phận, từng cán bộ, công chức. Đồng thời, cần tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin vào hoạt động của UBND xã, giảm bớt thủ tục hành chính, nâng cao hiệu quả giải quyết công việc.

5.3. Đổi mới công tác tuyển chọn bồi dưỡng cán bộ công chức

Cần đổi mới công tác tuyển chọn cán bộ, công chức xã, đảm bảo lựa chọn được những người có đủ phẩm chất, năng lực, trình độ. Cần tăng cường công tác bồi dưỡng, nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ, công chức xã. Đồng thời, cần có chính sách đãi ngộ hợp lý để thu hút và giữ chân những người giỏi.

VI. Tương Lai UBND Xã ĐBSCL Hướng Đến Chính Quyền Số

Trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, UBND xã cần chủ động ứng dụng công nghệ thông tin, xây dựng chính quyền điện tử, hướng tới chính quyền số. Điều này sẽ giúp nâng cao hiệu quả hoạt động, giảm chi phí, tăng tính minh bạch và tạo điều kiện thuận lợi cho người dân.

6.1. Ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động của UBND xã

Cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong tất cả các lĩnh vực hoạt động của UBND xã, từ quản lý văn bản, hồ sơ đến giải quyết thủ tục hành chính. Cần xây dựng hệ thống thông tin đồng bộ, kết nối giữa UBND xã với các cơ quan, đơn vị liên quan. Đồng thời, cần đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức về kỹ năng sử dụng công nghệ thông tin.

6.2. Xây dựng chính quyền điện tử tại UBND xã ĐBSCL

Cần xây dựng chính quyền điện tử tại UBND xã, cung cấp các dịch vụ công trực tuyến mức độ 3, 4 cho người dân và doanh nghiệp. Cần xây dựng cổng thông tin điện tử của UBND xã, cung cấp đầy đủ thông tin về hoạt động của UBND xã, các thủ tục hành chính, các văn bản pháp luật. Đồng thời, cần đảm bảo an toàn, bảo mật thông tin trên môi trường mạng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. Cơ sở lý luận và pháp lý của tổ chức và hoạt động của Ủy ban nhân dân xã. Thực trạng tổ chức và hoạt động của Ủy ban nhân dân xã. Phương hướng và giải pháp hoàn thiện tổ chức và nâng cao hiệu quả hoạt động của Ủy ban nhân dân xã.

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LÝ CỦA TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA ỦY BAN NHÂN DÂN XÃ 1. Khái niệm, vị trí, vai trò, tính chất đặc điểm của Ủy ban nhân dân 1. Khái niệm về Ủy ban nhân dân Theo Từ điển Bách khoa Việt Nam: “Ủy ban nhân dân là cơ quan chính quyền nhân dân của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam, được lập ra ở các cấp xã, phường, thị trấn trực thuộc huyện; huyện, quận, thị xã, thành phố trực thuộc tỉnh; tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương” .3 Theo từ điển luật học: “Uỷ ban nhân dân là tên gọi của các cơ quan chấp hành của cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương”.4 Theo Điều 114 Hiến pháp 2013 quy định: Uỷ ban nhân dân ở cấp chính quyền địa phương do Hội đồng nhân dân cùng cấp bầu là cơ quan chấp hành của Hội đồng nhân dân, cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương, chịu trách nhiệm trước Hội đồng nhân dân và cơ quan hành chính nhà nước cấp trên. Điều 2 Luật tổ chức của Hội đồng nhân dân và Uỷ ban nhân dân năm 2003 quy định: “Uỷ ban nhân dân do Hội đồng nhân dân bầu là cơ quan chấp hành của Hội đồng nhân dân, cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương, chịu trách nhiệm trước Hội đồng nhân dân cùng cấp và cơ quan nhà nước cấp trên”.

Tại điều 4 Luật tổ chức của Hội đồng nhân dân và Uỷ ban nhân dân năm 2003 quy định: Uỷ ban nhân dân được tổ chức ở các đơn vị hành chính như sau: Tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (gọi chung là cấp tỉnh); Huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh (gọi chung là cấp huyện); Xã, phường, thị trấn (gọi chung là cấp xã). Theo nội dung trên, thì: UBND xã là cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương, do HĐND xã bầu ra, chịu trách nhiệm trước HĐND xã và cơ quan hành chính nhà nước cấp trên về việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của mình. 3 Từ điển Bách Khoa Việt Nam, NXB Từ điển Bách Khoa Việt Nam, Hà Nội năm 2005, t. 4 Nguyễn Hữu Quỳnh (1999), Từ điển Luật học, NXB từ điển Bách Khoa, Hà Nội, tr.

7 Uỷ ban nhân dân xã là cấp cuối cùng, gần dân nhất, sát dân nhất, đơn vị hành chính nhỏ nhất trong hệ thống bộ máy hành chính nhà nước nên gọi là cấp cơ sở. Uỷ ban nhân dân xã là cấp hành chính trực tiếp quan hệ với dân trong hệ thống tổ chức của bộ máy hành chính nhà nước. Vị trí, vai trò của Ủy ban nhân dân tại Điều 58, Điều 59 và Điều 60 HĐND tỉnh, thành phố, thị xã hay xã cử ra Ủy ban hành chính, Ủy ban hành chính bộ do HĐND các tỉnh và thành phố bầu ra, Ủy ban hành chính huyện do HĐND các xã bầu ra, Ủy ban hành chính có trách nhiệm thi hành các nghị quyết của HĐND và chịu trách nhiệm đối với HĐND địa phương mình5. ban nhân dân - Uỷ ban nhân dân ở cấp chính quyền địa phương do Hội đồng nhân dân cùng cấp bầu là cơ quan chấp hành của Hội đồng nhân dân, cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương, chịu trách nhiệm trước Hội đồng nhân dân và cơ quan hành chính nhà nước cấp trên”.6 Luật tổ chức của Hội đồng nhân dân và Uỷ ban nhân dân năm 2003 quy định: “Uỷ ban nhân dân do Hội đồng nhân dân bầu là cơ quan chấp hành của Hội đồng nhân dân, cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương, chịu trách nhiệm trước Hội đồng nhân dân cùng cấp và cơ quan nhà nước cấp trên”.7 nhà nước ở địa phương.

Điều đó thể hiện ở chỗ UBND xã có nhiệm vụ triển khai thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà 5 Điều 58, Điều 59 và Điều 60 Hiến pháp 1946. 7 Điều 2, Luật tổ chức của Hội đồng nhân dân và Uỷ ban nhân dân năm 2003. 8 nước vào cuộc sống, quản lý các lĩnh vực của đời sống xã hội và dân cư trên địa bàn. Ủy ban nhân dân xã chính là đầu mối giải quyết các công việc thường ngày của nhân dân và có quan hệ trực tiếp và gắn bó mật thiết với nhân dân, là cầu nối để chuyển tải mọi chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước vào cuộc sống.

Vì vậy, mà hiệu quả hoạt động của UBND xã có ảnh hưởng rất lớn tới sự thành công của các chủ trương, chính sách được hoạch định từ cấp trên và quyền, lợi ích của nhân dân trên địa bàn. Xét về vai trò thì Ủy ban nhân dân xã là cơ quan chấp hành của Hội đồng nhân dân cùng cấp, là cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương có vai trò quan trọng trong việc thực hiện chức năng quản lý nhà nước một cách toàn diện các lĩnh vực đời sống, kinh tế, văn hóa – xã hội, an ninh – quốc phòng. trên địa bàn xã, tổ chức thực hiện nghị quyết và quyết định của Hội đồng nhân dân cùng cấp. Được thể hiện trong các nội dung: UBND xã sẽ triển khai và hướng dẫn việc thực hiện, chương trình, kế hoạch, đề án khuyến khích phát triển nông, lâm, ngư nghiệp theo quy định của cấp trên.

Tổ chức thực hiện các biện pháp ứng dụng tiến bộ khoa học công nghệ để phát triển sản xuất, hướng dẫn nông dân chuyển đổi cơ cấu kinh tế, cây trồng, vật nuôi trong sản xuất theo quy hoạch, kế hoạch chung. Mỗi xã có một công chức chuyên trách về nông nghiệp và phát triển nông thôn. Cùng với việc hướng dẫn thực hiện các kế hoạch trên UBND xã có nhiệm đào tạo nâng cao trình độ đội ngũ cán bộ, công chức xã và thực hiện chế độ bổ nhiệm có thời hạn. Tiếp tục đổi mới cải cách hành chính, giảm bớt phiền hà cho người dân, đẩy mạnh phân cấp và tạo điều kiện cho chính quyền cấp xã hoạt động có hiệu quả.

Nhà nước ta đã và đang chuyển sang cơ chế quản lý mới trong điều kiện nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ cấp xã càng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với sự nghiệp xây dựng và đổi mới đất nước, nâng cao đời sống của nhân dân. Với quy định vị trí, vai trò UBND là cơ quan hành chính nhà nước trong hệ thống bộ máy Nhà nước, do đó UBND xã là tổ chức có tính độc lập tương đối, có cơ cấu tổ chức và hoạt động theo quy định của pháp luật. Trước khi đi vào nghiên cứu về cơ cấu tổ chức của UBND xã, chúng ta tìm hiểu về tính chất, đặc điểm của UBND xã, để thấy được điểm khác biệt giữa quản lý 9 nhà nước của UBND xã với quản lý nhà nước của UBND phường ( giữa nông thôn với đô thị) để thực hiện phân cấp, phân quyền phù hợp với tính chất, đặc điểm của mỗi loại hình địa phương. Tính chất, đặc điểm của Ủy ban nhân dân xã , UBND xã là cơ quan chấp hành của HĐND cùng cấp.

Được thể hiện ở chỗ UBND xã chịu sự kiểm tra, giám sát của HĐND xã và cơ quan nhà nước cấp trên trong việc thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của Ủy ban nhân dân xã chịu trách nhiệm trước Hội đồng nhân dân xã và Ủy ban nhân dân cấp trên trực tiếp trong việc thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của Ủy ban nhân dân xã, chịu trách nhiệm và báo cáo các hoạt động của mình trước HĐND xã. Xuất phát từ đặc điểm cấp xã là đơn vị hành chính nhỏ nhất trong hệ thống bộ máy hành chính nhà nước nên UBND xã có đặc điểm như sau: Thứ nhất, UBND xã là cấp gần dân nhất, tổ chức và hoạt động mang tinh tự quản cao, là cấp cơ sở trực tiếp, tiếp xúc với nhân dân, là cấp đầu tiên đối mặt giải quyết những bức xúc, yêu cầu của dân. Cán bộ cấp xã hàng ngày sinh hoạt với dân trong mối quan hệ không chỉ là giữa chính quyền với dân mà còn là quan hệ gia tộc và xóm làng lâu đời với cả những tập quán tốt đẹp cơ bản cũng như một số tập quán lạc hậu; là người giải quyết trực tiếp hàng ngày không qua chính quyền trung gian nào khác những vấn đề về dân quyền, dân sinh, dân trí, dân tâm, làm sao một mặt phải theo đúng chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước, mặt khác phải sát hợp với tình hình thực tế trong xã hội và thấu tình đạt lý trong quan hệ xóm làng. Thứ hai, UBND xã quản lý lĩnh vực nông nghiệp là chủ yếu, còn công nghiệp, thương mại, dịch vụ chưa phát triển mạnh.

Đặc điểm nông nghiệp nông thôn mang nhiều yếu tố tự nhiên: nhà, vườn, ao, ruộng, thường gắn với những điều kiện địa lý có sẵn, trong đó trồng trọt và chăn nuôi là hai lĩnh vực chính. Ngoài ra còn có các nghề thủ công, chế biến lương thực, thực phẩm, buôn bán nhỏ theo hộ gia đình. Vì vậy UBND xã phải tổ chức thực hiện tốt các chính sách và triển khai các biện pháp nhằm giải quyết tốt các vấn đề như nông nghiệp, nông thôn, nông dân xây dựng nông thôn mới, phát huy truyền thống tình làng nghĩa xóm, chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho nhân dân địa phương. 10 So với UBND phường quản lý lĩnh vực phi nông nghiệp, đa ngành, đa lĩnh vực, trong đó chủ yếu là công nghiệp, dịch vụ, thương mại có tốc độ phát triển cao, là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa - xã hội, có vai trò thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội của một địa phương.

Vì vậy việc quản lý của UBND phường hướng vào việc tham gia phát triển các dịch vụ đô thị, quản lý trật tự đô thị, bảo vệ môi trường, xây dựng khu phố văn hóa và nếp sống thị dân. Thứ ba, địa bàn quản lý khu vực nông thôn tương đối rộng, dân cư tập trung với mật độ không cao và phần lớn đất đai thường được sử dụng cho hoạt động sản xuất nông nghiệp. Điểm dân cư nông thôn là nơi cư trú tập trung của nhiều hộ gia đình gắn kết với nhau trong sản xuất, sinh hoạt và các hoạt động xã hội khác, không có chức năng làm trung tâm và tính tập trung cao như ở đô thị.