MỞ ĐẦU 1. Sự cần thiết thực hiện nội dung thực tập Cây bưởi (Citrus grandis L. Osbeck) là một trong số cây ăn quả có múi được trồng khá phổ biến ở nước ta cũng như các nước thuộc vùng Châu Á: Trung Quốc, Ấn Độ, Thái Lan, Malaysia, Philippin vv. Ở Việt Nam bưởi được trồng hầu khắp các tỉnh thành trong cả nước, đặc biệt đã hình thành những vùng bưởi cổ truyền mang tính đặc sản địa phương như bưởi Đoan Hùng - Phú Thọ, bưởi Diễn - Từ Liêm - Hà Nội, bưởi Phúc Trạch - Hương Khê - Hà Tĩnh, bưởi Thanh Trà - Huế, bưởi Năm Roi - Vĩnh Long và gần đây là Bưởi da xanh có nguồn gốc từ Bến Tre đã trở thành cây trồng đem lại hiệu quả kinh tế cao.
Ở các địa phương trên bưởi được coi là cây trồng nông nghiệp chính, với giá trị thu nhập hàng năm cao hơn gấp nhiều lần so với lúa và một số cây trồng khác, đồng thời cũng được coi là lợi thế so sánh với các địa phương khác trong phát triển kinh tế nông nghiệp. Bưởi là đặc sản quý có giá trị dinh dưỡng cao, có nhiều ứng dụng trong y học cổ truyền của dân tộc, là một loại cây ăn quả có giá trị kinh tế cao và có vai trò quan trọng trong mô hình VAC cũng như sản xuất trang trại. Ngoài dùng ăn tươi bưởi còn được chế biến thành rất nhiều sản phẩm có giá trị như: nước quả, mứt,… trong công nghiệp chế biến vỏ, hạt để lấy tinh dầu, bã tép để sản xuất pectin có tác dụng bồi bổ cơ thể, đặc biệt bưởi có tác dụng rất tốt để chữa các bệnh đường ruột, tim mạch. Cây bưởi cho quả sớm và có sản lượng cao, sau 3 năm cây trồng đã bắt đầu cho quả, những năm về sau năng suất tăng dần và thời gian kinh doanh có thể kéo dài trên 50 năm nếu được chăm sóc tốt.
Chủng loại bưởi phong phú, thời kỳ chín quả khác nhau nên có thể kéo dài thời gian cung cấp quả tươi cho thị trường. 2 Trồng bưởi đem lại hiệu quả kinh tế cao hơn so với trồng những cây trồng khác. Nhiều kết quả cho thấy, trên cùng một đơn vị diện tích, cây ăn quả cho thu nhập cao gấp 2 – 6 lần so với cây lương thực. Cây ăn quả cùng với một số cây công nghiệp, cây đặc sản khác đang được đánh giá là cây trồng quan trọng trong việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng, nâng cao hiệu quả kinh tế, bảo vệ môi trường sinh thái ở các tỉnh trung du miền núi.
Những năm gần đây, thực hiện chủ trương chuyển dịch cơ cấu cây trồng và chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn, trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên đã có một số hộ trồng bưởi góp phần đem lại hiệu quả kinh tế, đồng thời mở ra một tiềm năng mới, một hướng đi mới cho người dân nơi đây. Tuy nhiên, hiện nay các hộ mới chỉ trồng với quy mô nhỏ lẻ, phát triển chưa có chiến lược rõ ràng người dân vẫn tự tìm đầu ra sản phẩm của mình là chính, công tác quản lý giống còn nhiều bất cập, chưa áp dụng khoa học kỹ thuật và chăm sóc chưa đúng quy trình kỹ thuật nên cây bưởi tàn cỗi nhanh, sâu bệnh nhiều. Chưa tạo ra sản phẩm hàng hoá có giá trị kinh tế cao. Thực trạng phát triển cây bưởi trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên còn manh mún, chưa hình thành các vùng sản xuất tập trung hàng hoá với qui mô lớn, chưa được sự quan tâm đầu tư đúng mức chính vì vậy hiệu quả kinh tế chưa tương xứng với giá trị cây bưởi mang lại.
Để thấy rõ được giá trị và hiệu quả kinh tế của việc trồng bưởi mang lại và tìm hiểu việc tổ chức sản xuất như thế nào cho hiệu quả, em tiến hành thực hiện đề tài: “Tìm hiểu công tác tổ chức sản xuất Bưởi tại Chi nhánh nghiên cứu và phát trển động thực vật bản địa Công Ty Cổ Phần Khai Khoáng Miền Núi”. Mục tiêu cụ thể 1. Mục tiêu chung Tìm hiểu được công tác tổ chức sản xuất bưởi tại cơ sở nghiên cứu, phân tích cách thức sản xuất có hiệu quả kinh tế trong trồng bưởi. Để từ đó định hướng đưa ra các giải pháp đẩy mạnh phát triển hiệu quả sản xuất, tăng giá trị kinh tế.
Mục tiêu cụ thể Tìm hiểu được công tác tổ chức của trang trại, phân tích cách thức sản xuất, thị trường, hiệu quả kinh tế của trang trại qua đó nắm rõ cách thức tổ chức, sản xuất của trang trại. Phân tích, đánh giá được thực trạng sản xuất và hiệu quả kinh tế sản xuất cây bưởi Da Xanh và bưởi Diễn tại trang trại. Phân tích được những điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức đối với trang trại trong trồng bưởi. Đưa ra được những định hướng và giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế sản xuất cho trang trại.
Về chuyên môn nghiệp vụ - Tạo cơ hội cho sinh viên có cơ hội cọ sát với thực tế, gắn kết nhứng lý thuyết đã học trong nhà trường với môi trường hoạt động sản xuất tại cơ sở, ứng dụng những kiến thức đã học vào thực tế. - Phân tích được điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội, thách thức trong việc tổ chức sản xuất bưởi nói chung và bưởi Da Xanh, bưởi Diễn nói riêng. - Nắm được các hoạt động sản xuất của trang trại và vai trò của chủ trang trại trong công tác tổ chức và hoạt động kinh doanh. - Đề xuất được một số biện pháp, giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả trong trang trại, góp phần phát triển kinh tế cho trang trại trồng bưởi nói riêng và tất cả các trang trại nói chung.
- Tạo cơ hội cho sinh viên tham gia các hoạt động tổ chức sản suất tại trang trại, đồng thời tăng khả năng giao tiếp, học hỏi và làm việc tại một môi trường mới. - Thông qua đợt thực tập này giúp sinh viên nâng cao kỹ năng sử dụng máy tính, kỹ năng thu thập và xử lý thông tin, kỹ năng thuyết trình… là 4 những kỹ năng rất quang trọng cho sinh viên, đặc biệt là đối với những sinh viên năm cuối. Về thái độ và ý thức - Ham học hỏi, biết nắng nghe, ghi chép đầy đủ, hoàn thành tốt công việc chủ trang trại giao. - Nâng cao kỹ năng giải quyết vấn đề, kỹ năng giao tiếp, kỹ năng ứng sử hiệu quả trong công việc.
- Có tinh thần trách nhiệm cao khi nhận công việc được giao, làm đến nơi đến chốn, chính xác kịp thời do đơn vị thực tập phân công. - Quan sát và tìm hiểu những hoạt động ảnh hưởng đến trang trại.Lắng nghe những ý kiến của chủ trang trại. Về kỹ năng sống, kỹ năng làm việc - Tuân thủ giờ giấc hoạt động của trang trại. - Làm việc nghiêm túc, làm việc theo kế hoạch đã được quy định.
- Không tự ý nghỉ, không tự động rời bỏ vị trí thực tập. - Giao tiếp ứng sử trung thực, lịch sự nhã nhặn, luôn giữ thái độ khiêm nhường và cầu thị. - Biết đóng góp ý kiến của riêng mình trong trường hợp cần thiết. - Tham gia đầy đủ, tích cực các hoạt động và phong trào tại đơn vị thực tập.
Nội dung và phương pháp thực hiện 1. Nội dung thực tập - Tìm hiểu điều kiện tự nhiên của trang trại trồng bưởi tại “Chi nhánh nghiên cứu và phát triển động thực vật bản địa tại xóm Gốc Gạo xã Tức Tranh - Phú Lương - Thái Nguyên”. - Tham gia vào quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh tại trang trại. 5 - Tình hiểu công tác tổ chức sản xuất bưởi tại Chi nhánh nghiên cứu và phát triển động thực vật bản địa.
- Phân tích được những điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội, thách thức và giải pháp phát triển trang trại trồng bưởi. Phương pháp thực hiện 1. Tiếp cận có sự tham gia Phương pháp tiếp cận đánh giá có sự tham gia: Đi thực tế, quan sát đánh giá thực trạng và thu thập những thông tin về tình hình sản xuất qua người sản xuất ở vùng nghiên cứu. Nhờ sự giúp đỡ của họ tham gia vào quá trình tìm hiểu để thu thập những thông tin cần thiết.
Phương pháp thu thập thông tin Phương pháp thu thập thông tin thứ cấp - Phương pháp thu thập thông tin thứ cấp là phương pháp thu thập các thông tin, số liệu có sẵn thường có trong các báo cáo khuyến nông hoặc các tài liệu đã công bố. Các thông tin này thường được thu thập từ các cơ quan, tổ chức, văn phòng. - Trong phạm vi đề tài, em thu thập các số liệu đã được công bố liên quan đến vấn đề nghiên cứu tại UBND xã Tức Tranh – huyện Phú Lương – tỉnh Thái Nguyên và trang trại của thầy Trần Đình Quang. + Số liệu về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội xã Tức Tranh, xóm Gốc Gạo.
+ Số liệu thống của UBND xã thu thập ở trên báo, trên internet liên quan tới phát triển mô hình Kinh Tế Trang Trại. Phương pháp thu thập thông tin sơ cấp Phương pháp PRA: PRA là một loạt các biện pháp tiếp cận và phương pháp khuyến khích lôi cuốn người dân tham gia cùng chia sẻ thảo luận, phân tích kiến thức của họ về đời sống, điều kiện nông thôn để họ lập kế hoạch 6 thảo luận cũng như thực hiện và giám sát, đánh giá. Đề tài này đã sử dụng các công cụ PRA sau: + Phỏng vấn trực tiếp:Tiến hành phỏng vấn trực tiếp đối với chủ trang trại Trần Đình Quang và hộ gia đình để tìm hiểu về quá trình triển khai, thực hiện mô hình kinh tế trang trại nói chung, trạng trại cây ăn quả nói riêng. Tìm hiểu những thuận lợi, khó khăn và xu hướng thực hiện trong tương lai.
Tìm hiểu vai trò của người dân trong thực hiện các công việc. + Quan sát trực tiếp: Quan sát một cách có hệ thống các sự việc, sự vật, sự kiện với các mối quan hệ và trong một bối cảnh tồn tại của nó. Quan sát trực tiếp cũng là một phương cách tốt để kiểm tra chéo những câu trả lời của người dân địa phương. Trong quá trình nghiên cứu đề tài em sử dụng phương pháp quan sát trực tiếp thực trạng công tác tổ chức của chủ trang trại.
Phương pháp phân tích số liệu - Từ số liệu thu thập được trên địa bàn xã, tôi tiến hành tổng hợp và phân tích. - Xử lý thông tin trên word, excel.