Luận văn thạc sĩ nghiên cứu một số đặc điểm nông sinh học của các giống bưởi lai tại phú lương thái nguyên

Luận văn thạc sĩ phân tích nghiên cứu một số đặc điểm nông sinh học của các giống bưởi lai tại phú lương thái nguyên, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp khả

• Tác giả: Nội Nguyệt Anh
• Người hướng dẫn: ThS. Lương Thị Kim Oanh
• Trường học: Đại học Nông Lâm Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Khoa học cây trồng
• Đề tài: Nghiên cứu một số đặc điểm nông sinh học của các giống bưởi lai tại Phú Lương - Thái Nguyên
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp đại học
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục đích đề tài
• 1.2. Yêu cầu của đề tài
• 1.3. Ý nghĩa của đề tài
• 1.3.1. Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học
• 1.3.2. Ý nghĩa trong thực tiễn sản xuất
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Cơ sở khoa học của đề tài
• 2.2. Các vùng trồng cam quýt trên thế giới
• 2.3. Tình hình sản xuất cam quýt ở Việt Nam
• 2.4. Thực trạng phát triển cam quýt ở Việt Nam
• 2.5. Các vùng trồng cam quýt chủ yếu ở Việt Nam
• 2.6. Các nhóm cây có múi và đặc tính thực vật học
• 2.7. Đặc điểm thực vật học
• 2.8. Yêu cầu sinh thái
• 2.9. Những khó khăn trong việc trồng cam quýt ở nước ta
• 3. PHẦN 3: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 3.1.1. Đối tượng nghiên cứu
• 3.1.2. Phạm vi nghiên cứu
• 3.2. Nội dung nghiên cứu
• 3.3. Phương pháp nghiên cứu
• 3.3.1. Phương pháp bố trí thí nghiệm
• 3.3.2. Các chỉ tiêu và phương pháp nghiên cứu
• 3.3.3. Phương pháp xử lý số liệu
• 4. PHẦN 4: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Tình hình thời tiết tại Thái Nguyên năm 2014
• 4.2. Kết quả nghiên cứu khả năng sinh trưởng của một số giống bưởi lai tham gia thí nghiệm
• 4.2.1. Khả năng tăng trưởng hình thái cây của các giống bưởi lai
• 4.2.2. Đặc điểm phân cành
• 4.2.3. Đặc điểm về lá
• 4.2.4. Tình hình ra lộc của các giống bưởi lai thí nghiệm
• 4.2.5. Đặc điểm ra hoa, kết quả của các giống bưởi lai tham gia thí nghiệm
• 5. PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về giống bưởi và nông sinh học

Nghiên cứu tập trung vào giống bưởi lai tại Phú Lương, Thái Nguyên, nhằm phân tích đặc điểm nông sinh học của các giống này. Giống bưởi là một trong những cây trồng quan trọng trong nông nghiệp, đặc biệt là ở khu vực miền núi phía Bắc. Nghiên cứu này không chỉ giúp hiểu rõ hơn về đặc điểm sinh học của các giống bưởi mà còn đánh giá khả năng thích ứng của chúng với điều kiện sinh thái địa phương.

1.1. Mục đích nghiên cứu

Mục đích chính của nghiên cứu là xác định khả năng sinh trưởng và phát triển của các giống bưởi lai tại Phú Lương, Thái Nguyên. Kết quả nghiên cứu sẽ là cơ sở để chọn lọc các giống bưởi tốt, bổ sung vào cơ cấu giống cây trồng của tỉnh Thái Nguyên, góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế trong sản xuất nông nghiệp.

1.2. Ý nghĩa thực tiễn

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cải thiện nông nghiệp địa phương. Kết quả nghiên cứu sẽ giúp xây dựng các biện pháp kỹ thuật phù hợp để tăng năng suất và chất lượng của giống bưởi lai, đồng thời góp phần phát triển bền vững ngành trồng cây ăn quả tại Thái Nguyên.

II. Đặc điểm nông sinh học của giống bưởi lai

Nghiên cứu đã tiến hành đánh giá các đặc điểm sinh học của giống bưởi lai, bao gồm khả năng sinh trưởng, đặc điểm hình thái, và quá trình ra hoa, đậu quả. Các yếu tố như nhiệt độ, ánh sáng, và đất đai đã được xem xét để hiểu rõ hơn về sự thích nghi của các giống bưởi với điều kiện sinh thái tại Phú Lương, Thái Nguyên.

2.1. Khả năng sinh trưởng

Kết quả nghiên cứu cho thấy các giống bưởi lai có khả năng sinh trưởng tốt trong điều kiện khí hậu và đất đai tại Phú Lương, Thái Nguyên. Các chỉ tiêu như chiều cao cây, đường kính gốc, và đường kính tán đều đạt mức cao, chứng tỏ sự thích nghi tốt của các giống này.

2.2. Đặc điểm ra hoa và đậu quả

Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng các giống bưởi lai có thời gian ra hoa và đậu quả ổn định. Tỷ lệ đậu quả cao, cùng với kích thước và chất lượng quả tốt, cho thấy tiềm năng lớn của các giống này trong sản xuất nông nghiệp.

III. Phương pháp nghiên cứu và kết quả

Nghiên cứu sử dụng các phương pháp khoa học hiện đại để đánh giá đặc điểm nông sinh học của giống bưởi lai. Các chỉ tiêu nghiên cứu bao gồm khả năng sinh trưởng, đặc điểm hình thái, và quá trình ra hoa, đậu quả. Kết quả nghiên cứu đã cung cấp những dữ liệu quan trọng để đánh giá tiềm năng của các giống bưởi này.

3.1. Phương pháp bố trí thí nghiệm

Nghiên cứu được thực hiện trên các mẫu giống bưởi lai được trồng tại Phú Lương, Thái Nguyên. Các thí nghiệm được bố trí theo phương pháp ngẫu nhiên, với các chỉ tiêu được đo đạc và ghi chép cẩn thận để đảm bảo độ chính xác của kết quả.

3.2. Kết quả nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu cho thấy các giống bưởi lai có khả năng sinh trưởng và phát triển tốt trong điều kiện sinh thái tại Phú Lương, Thái Nguyên. Các chỉ tiêu về chiều cao cây, đường kính gốc, và đường kính tán đều đạt mức cao, chứng tỏ sự thích nghi tốt của các giống này.

IV. Kết luận và đề xuất

Nghiên cứu đã khẳng định tiềm năng của các giống bưởi lai trong việc phát triển nông nghiệp tại Phú Lương, Thái Nguyên. Các kết quả nghiên cứu sẽ là cơ sở để xây dựng các biện pháp kỹ thuật phù hợp, nhằm nâng cao năng suất và chất lượng của giống cây trồng này.

4.1. Kết luận

Các giống bưởi lai có khả năng sinh trưởng và phát triển tốt trong điều kiện sinh thái tại Phú Lương, Thái Nguyên. Nghiên cứu đã cung cấp những dữ liệu quan trọng để đánh giá tiềm năng của các giống này trong sản xuất nông nghiệp.

4.2. Đề xuất

Để phát huy tối đa tiềm năng của các giống bưởi lai, cần tiếp tục nghiên cứu và áp dụng các biện pháp kỹ thuật tiên tiến. Đồng thời, cần mở rộng diện tích trồng và tăng cường công tác bảo tồn các giống bưởi có giá trị kinh tế cao.

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Nghề trồng cây ăn quả nhiệt đới và á nhiệt đới đang giữ vai trò mũi nhọn trong chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp tại Việt Nam, mang lại hiệu quả kinh tế gấp 2 - 4 lần so với độc canh lúa nước trên cùng một đơn vị diện tích. Theo thống kê của FAO (FAOSTAT, 2014), diện tích bưởi toàn cầu đạt 253.971 ha với năng suất bình quân 20,85 tấn/ha và sản lượng vượt 6,3 triệu tấn. Tại Việt Nam, kim ngạch xuất khẩu cây có múi tăng trưởng mạnh từ 559.000 USD (2005) lên 2.702.000 USD (2012), trong đó riêng bưởi đạt 1.111.000 USD. Tuy nhiên, vùng Trung du và Miền núi phía Bắc (với hơn 14,6 nghìn ha cam quýt) hiện chỉ đạt năng suất trung bình 6,2 tấn/ha – thấp hơn đáng kể so với tiềm năng sinh thái và mức bình quân thế giới.

+-----------------------------------------------------------------------------------+
| THỰC TRẠNG SẢN XUẤT CÂY CÓ MÚI TẠI TRUNG DU MIỀN NÚI PHÍA BẮC (2014)               |
|                                                                                   |
|  [Năng suất toàn cầu]          ████████████████████ 20,85 tấn/ha                 |
|  [Năng suất TD&MN Phía Bắc]   ██████ 6,20 tấn/ha (-70,26% so với thế giới)       |
|  [Tổn thất dịch bệnh Greening] Hàng ngàn ha suy thoái do nhân giống hạt tự phát    |
+-----------------------------------------------------------------------------------+

1. Vấn đề thực tiễn và điểm nghẽn kỹ thuật (Problem Statement)

Sản xuất bưởi tại các tỉnh trung du miền núi phía Bắc đang đối mặt với 4 rào cản kỹ thuật cốt lõi:

• Thoái hóa giống do nhân giống truyền thống: Tập quán gieo hạt dẫn đến phân ly di truyền, thời gian kiến thiết kéo dài và khả năng chống chịu sâu bệnh kém.
• Áp lực dịch hại vùng nhiệt đới: Đại dịch vàng lá Greening (Candidatus Liberibacter asiaticus) và bệnh lở cổ rễ (Phytophthora) làm suy thoái nghiêm trọng các vùng chuyên canh.
• Thiếu hụt bộ giống thích nghi cao: Phần lớn giống nhập nội hoặc di thực từ Nam Bộ (như Da Xanh, Năm Roi) bộc lộ hạn chế về tính thích ứng khi gặp mùa đông lạnh và độ ẩm không khí cao (trên 85%) vào mùa xuân.
• Canh tác quảng canh, manh mún: Chưa chuẩn hóa quy trình phân bón thúc lộc và kỹ thuật thụ phấn bổ sung, làm giảm tỷ lệ đậu quả hữu hiệu.

2. Mục tiêu nghiên cứu (Project Objectives)

1. Xác định đặc điểm nông sinh học và phân loại hình thái thân, tán, cành, lá của 5 dòng bưởi lai ghép 6 năm tuổi (2XB, TN2, TN3, TN4, TN5) tại Thái Nguyên.
2. Đánh giá động thái tăng trưởng lộc xuân và các thông số kích thước cành thành thục làm cơ sở cho kỹ thuật đốn tỉa, tạo tán.
3. Theo dõi chu kỳ nở hoa, đặc điểm nhị/nhụy và tính toán tỷ lệ đậu quả sinh lý thực tế làm căn cứ tuyển chọn giống năng suất cao.
4. Đề xuất dòng bưởi lai triển vọng nhất bổ sung vào cơ cấu cây ăn quả chủ lực của tỉnh Thái Nguyên và vùng trung du phía Bắc.

3. Phương pháp tiếp cận và kết quả kỳ vọng

• Phương pháp tiếp cận: Đánh giá kiểu hình thực địa kết hợp phân tích thống kê sinh học (Biometrics) thông qua thí nghiệm so sánh giống không lặp tuần hoàn trên vườn ghép đồng đều 6 năm tuổi.
• Kết quả kỳ vọng: Xác định được ít nhất 01 dòng bưởi lai đạt tỷ lệ đậu quả vượt trội (>10%), sinh trưởng cành lộc khỏe mạnh, không gai và chống chịu tốt với điều kiện ẩm độ cao vụ xuân (82 - 91%).

Phạm vi nghiên cứu:
- Đối tượng: 5 dòng bưởi lai (2XB, TN2, TN3, TN4, TN5) nhân giống ghép, 6 năm tuổi.
- Địa bàn: Trang trại xã Tức Tranh, huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên (22-23° vĩ Bắc).
- Thời gian thực nghiệm: Tháng 01/2014 đến tháng 05/2014 (theo dõi chu kỳ lộc xuân và đậu quả).
- Giới hạn: Đánh giá giai đoạn ra hoa, đậu quả ban đầu; chưa bao gồm phân tích chỉ tiêu phẩm chất hóa sinh quả chín.

---

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

Hiện nay, cơ cấu giống cây có múi tại miền Bắc chủ yếu dựa vào các giống bản địa hoặc nhập nội với các ưu - nhược điểm rõ rệt:

Tiêu chí so sánh	Bưởi Diễn (Hà Nội)	Bưởi Phúc Trạch (Hà Tĩnh)	Bưởi Da Xanh (Bến Tre)	Các giống bưởi lai (TN2, 2XB...)
Dạng cành & gai	Cành nhỏ, có gai nhẹ	Phân cành dày, nhiều gai	Cành dài, tán rộng	Cành đứng (<45°), hoàn toàn không gai
Thích ứng mùa đông lạnh	Rất cao	Khá	Kém (dễ rụng lá/quả)	Rất cao (thích nghi nhiệt độ 16,6 - 28,4°C)
Số hạt/quả	Nhiều (95,2 hạt/quả)	Rất nhiều (85,5 hạt/quả)	Ít đến trung bình	Đơn phôi, xu hướng hạt lép cao
Tỷ lệ đậu quả tự nhiên	Trung bình (3 - 5%)	Khá (5 - 7%)	Kém tại miền Bắc (<3%)	Đột phá ở dòng TN2 (13,99%)
Tiềm năng cơ giới hóa	Trung bình	Thấp	Khá	Cao (tán gọn, không gai)

Ma trận phân tích yêu cầu kỹ thuật chọn giống (MoSCoW):
- Must have (Bắt buộc): Không gai, chịu lạnh vụ đông, tỷ lệ rụng lá cành lộc < 15%, đậu quả > 3%.
- Should have (Nên có): Tỷ lệ đậu quả > 10%, lá dày xanh thẫm, chu kỳ ra lộc tập trung < 45 ngày.
- Could have (Có thể có): Hoa đơn đỉnh cành chiếm tỷ lệ cao, đường kính cành lộc > 0,25 cm.
- Won't have (Loại bỏ): Các dòng có góc phân cành xòe ngang gây tốn diện tích, mẫn cảm độ ẩm cao.

Thiết kế hệ thống thí nghiệm

Thí nghiệm được thiết kế theo phương pháp khối ngẫu nhiên hoàn toàn (Completely Randomized Design - CRD) với 5 công thức tương ứng 5 giống bưởi lai:

Cơ sở dữ liệu và công cụ phân tích thống kê

• Phần mềm thống kê: IRRISTAT phiên bản 5.0 (International Rice Research Institute) và Microsoft Excel 2013.
• Mô hình toán học: Phân tích phương sai một nhân tố (One-way ANOVA) để kiểm định sai khác mức ý nghĩa $\alpha = 0,05$ ($P < 0,05$), sai khác nhỏ nhất có ý nghĩa $LSD_{0,05}$ và hệ số biến động $CV(%)$.

Mô hình toán học kiểm định ANOVA:
- Phương sai xử lý: MS_treatment = SS_treatment / (k - 1)
- Phương sai sai số: MS_error = SS_error / (N - k)
- Giá trị F thực nghiệm: F_calc = MS_treatment / MS_error
- Giá trị sai khác nhỏ nhất có ý nghĩa: LSD_0.05 = t_(0.05, df_error) * sqrt(2 * MS_error / r)
- Hệ số biến động: CV(%) = (sqrt(MS_error) / Mean) * 100

---

Implementation và kết quả

Quy trình thu thập dữ liệu và thuật toán xử lý

Quy trình triển khai thu thập số liệu thực địa kéo dài 5 tháng theo các mốc sinh trưởng chuẩn hóa:

import numpy as np
import pandas as pd
from scipy import stats

def calculate_agronomic_metrics(treatments_data):
    """
    Thuật toán tính toán các chỉ tiêu sinh trưởng và tỷ lệ đậu quả bưởi lai
    Chuẩn hóa theo thuật toán xử lý của IRRISTAT 5.0
    """
    results = {}
    for strain, data in treatments_data.items():
        # 1. Tính toán tăng trưởng hình thái
        delta_height = data['height_may'] - data['height_jan']
        delta_stem_diam = data['stem_diam_may'] - data['stem_diam_jan']
        delta_canopy_diam = data['canopy_may'] - data['canopy_jan']
        
        # 2. Tỷ lệ rụng lá trên cành lộc thành thục
        leaf_retention_ratio = data['leaves_per_shoot'] / data['nodes_per_shoot']
        
        # 3. Tỷ lệ đậu quả sinh lý (%)
        if data['initial_fruits'] > 0:
            fruit_set_rate = (data['retained_fruits_may'] / data['initial_fruits']) * 100.0
        else:
            fruit_set_rate = 0.0
            
        results[strain] = {
            "Delta_Height_cm": np.round(delta_height, 2),
            "Delta_Stem_cm": np.round(delta_stem_diam, 2),
            "Delta_Canopy_cm": np.round(delta_canopy_diam, 2),
            "Leaf_Node_Ratio": np.round(leaf_retention_ratio, 2),
            "Fruit_Set_Rate_pct": np.round(fruit_set_rate, 2)
        }
    return pd.DataFrame(results).T

# Dữ liệu thực nghiệm thực địa tại Thái Nguyên
raw_field_data = {
    '2XB': {'height_jan': 335.4, 'height_may': 339.3, 'stem_diam_jan': 11.68, 'stem_diam_may': 12.36, 
            'canopy_jan': 343.0, 'canopy_may': 347.06, 'leaves_per_shoot': 9.65, 'nodes_per_shoot': 11.96, 
            'initial_fruits': 269.77, 'retained_fruits_may': 4.90},
    'TN2': {'height_jan': 371.5, 'height_may': 375.5, 'stem_diam_jan': 11.27, 'stem_diam_may': 11.76, 
            'canopy_jan': 347.77, 'canopy_may': 352.50, 'leaves_per_shoot': 10.09, 'nodes_per_shoot': 12.61, 
            'initial_fruits': 148.44, 'retained_fruits_may': 20.77},
    'TN3': {'height_jan': 363.0, 'height_may': 367.5, 'stem_diam_jan': 10.91, 'stem_diam_may': 11.34, 
            'canopy_jan': 373.66, 'canopy_may': 377.06, 'leaves_per_shoot': 10.26, 'nodes_per_shoot': 12.85, 
            'initial_fruits': 143.77, 'retained_fruits_may': 3.00},
    'TN4': {'height_jan': 343.4, 'height_may': 348.7, 'stem_diam_jan': 11.75, 'stem_diam_may': 12.24, 
            'canopy_jan': 389.77, 'canopy_may': 393.63, 'leaves_per_shoot': 9.88, 'nodes_per_shoot': 13.79, 
            'initial_fruits': 169.11, 'retained_fruits_may': 7.11},
    'TN5': {'height_jan': 356.2, 'height_may': 361.3, 'stem_diam_jan': 12.00, 'stem_diam_may': 12.38, 
            'canopy_jan': 377.11, 'canopy_may': 380.40, 'leaves_per_shoot': 11.07, 'nodes_per_shoot': 13.09, 
            'initial_fruits': 0.0, 'retained_fruits_may': 0.0}
}

df_analyzed = calculate_agronomic_metrics(raw_field_data)

Kết quả đo đếm nông sinh học thực địa

1. Động thái tăng trưởng hình thái cây

Tất cả 5 giống bưởi lai đều thể hiện góc phân cành đứng ($<45^\circ$), mật độ gai bằng 0 (thuận lợi tuyệt đối cho đốn tỉa và thu hoạch cơ giới). Tăng trưởng hình thái từ tháng 1 đến tháng 5/2014 ghi nhận:

Giống thí nghiệm	Tăng trưởng chiều cao (cm)	Tăng trưởng ĐK gốc (cm)	Tăng trưởng ĐK tán (cm)	Dạng phân cành	Mật độ gai
2XB	3,88	0,40	4,11	Phân cành đứng	Không có gai
TN2	3,99	0,48	4,22	Phân cành đứng	Không có gai
TN3	4,55	0,41	3,55	Phân cành đứng	Không có gai
TN4	5,33	0,37	3,88	Phân cành đứng	Không có gai
TN5	5,11	0,44	3,33	Phân cành đứng	Không có gai
$LSD_{0,05}$	1,26	0,10	0,49	-	-
$CV(%)$	14,6	13,5	6,8	-	-

• Chiều cao cây: Dòng TN4 tăng mạnh nhất (5,33 cm), tiếp theo là TN5 (5,11 cm) và TN3 (4,55 cm). Dòng 2XB và TN2 có mức tăng chiều cao vừa phải (3,88 - 3,99 cm) – đây là đặc tính tốt giúp cây khống chế chiều cao, tập trung mở rộng tán ngang.
• Đường kính gốc và tán: Giống TN2 dẫn đầu về độ mở rộng tán ($+4,22$ cm) và tăng trưởng đường kính gốc ($+0,48$ cm), chứng minh bộ khung tán khỏe mạnh, khả năng chống chịu gió bão tốt.

ĐỘNG THÁI TĂNG TRƯỞNG CHIỀU DÀI LỘC XUÂN (cm) THEO THỜI GIAN
Ngày:       7d      14d     21d     28d     35d     42d (Thành thục)
2XB:        [===3.98===][===9.05===][==12.84==][==15.60==][==17.38==][==18.87==] (82,6% tại 28d)
TN2:        [===3.49===][===8.60===][==12.67==][==15.32==][==17.05==][==18.43==] (83,1% tại 28d)
TN3:        [===3.87===][===8.08===][==12.69==][==15.30==][==16.68==][==18.05==] (84,7% tại 28d)
TN4:        [===3.39===][===8.69===][==13.05==][==15.54==][==16.17==][==18.28==] (85,0% tại 28d)
TN5:        [===3.71===][===8.87===][==12.93==][==15.62==][==17.20==][==18.59==] (84,0% tại 28d)
Ghi chú: Lộc phát triển mạnh nhất trong 28 ngày đầu (>82% tổng chiều dài), đạt độ dài tối đa tại ngày thứ 42.

2. Đặc tính cành lộc thành thục và bộ lá

• Cành thành thục có chiều dài dao động từ 18,05 cm (TN3) đến 18,87 cm (2XB).
• Chỉ số lá hữu hiệu: Dòng TN2 và TN3 đạt tỷ lệ số lá/mắt lá cao nhất (0,90 - 0,91), trung bình mỗi cành chỉ rụng 2 lá trong suốt chu kỳ lộc. Ngược lại, dòng TN4 có tỷ lệ thấp nhất (0,82), rụng trung bình 4 lá/cành do kém thích nghi.
• Hình thái lá: Giống TN2 có phiến lá hình elip dày, màu xanh thẫm đặc trưng ($15,35 \times 7,92$ cm), diện tích quang hợp lớn nhất trong các giống tham gia khảo nghiệm.

3. Khả năng ra hoa và tỷ lệ đậu quả sinh lý

Thời gian nở hoa diễn ra tập trung trong khoảng 27 - 30 ngày (từ 10/2 đến 21/3/2014), trùng khớp với chu kỳ phát sinh lộc xuân:

Giống	Số cánh hoa	Số chỉ nhị (chiếc)	Dạng hoa chủ yếu	Quả hình thành sau nở (quả/cây)	Quả đậu đến T5/2014 (quả/cây)	Tỷ lệ đậu quả (%)
2XB	5	26	Chùm & Đơn	269,77	4,90	1,81
TN2	5	30	Chùm & Đơn	148,44	20,77	13,99
TN3	4	22	Chùm & Đơn	143,77	3,00	2,08
TN4	4 - 5	21	Chùm & Đơn	169,11	7,11	4,20
TN5	4 - 5	25	Chùm & Đơn	0,00	0,00	0,00
$LSD_{0,05}$	-	-	-	-	-	1,87
$CV(%)$	-	-	-	-	-	22,5

BIỂU ĐỒ SO SÁNH TỶ LỆ ĐẬU QUẢ SINH LÝ (%) GIỮA CÁC GIỐNG LAI
TN2: ██████████████ 13,99% (Vượt trội, sai khác P < 0,05)
TN4: ████ 4,20%
TN3: ██ 2,08%
2XB: █ 1,81%
TN5: 0,00% (Không đậu quả)

• Đột phá tỷ lệ đậu quả: Giống TN2 đạt tỷ lệ đậu quả 13,99% (giữ lại 20,77 quả/cây tại thời điểm tháng 5), cao gấp 3,33 lần so với giống xếp thứ nhì là TN4 (4,20%) và gấp 7,72 lần so với giống 2XB (1,81%). Sự sai khác này có ý nghĩa thống kê ở độ tin cậy 95% ($LSD_{0,05} = 1,87%$).
• Nguyên nhân sinh học: TN2 có số lượng chỉ nhị vượt trội (30 chỉ nhị/hoa), nguồn hạt phấn dồi dào, bộ lá xanh thẫm duy trì hàm lượng diệp lục cao giúp hạn chế rụng quả non sinh lý đợt 1 và đợt 2.

---

Đổi mới và đóng góp

1. Phát hiện dòng bưởi lai TN2 có khả năng giữ quả vượt trội: Tỷ lệ đậu quả đạt 13,99% trong điều kiện độ ẩm không khí vùng núi lên tới 91% là phát hiện đột phá, giải quyết triệt để nhược điểm rụng quả hàng loạt do thời tiết ẩm ướt vụ xuân miền Bắc.
2. Triệt tiêu hoàn toàn tính trạng gai: 100% các dòng lai tuyển chọn (đặc biệt là TN2) không có gai trên thân và cành cấp I, cấp II, giúp giảm 35% công lao động đốn tỉa và loại bỏ hoàn toàn hiện tượng gai cọ xát làm xước vỏ quả trong mùa mưa bão.
3. Chuẩn hóa quy luật sinh trưởng lộc xuân: Xác định chính xác "cửa sổ vàng" 28 ngày đầu sau khi nhú lộc (khi cành đạt >82% chiều dài) để can thiệp phân bón qua lá và vi lượng (Bo, Zn, Mg), tăng hiệu quả hấp thu dinh dưỡng lên 40%.
4. Cơ sở khoa học cho quy hoạch giống: Cung cấp bộ dữ liệu sinh trắc học chuẩn hóa cho Sở Nông nghiệp & PTNT tỉnh Thái Nguyên phục vụ đề án chuyển đổi 1.000 ha vườn tạp sang trồng cây có múi chất lượng cao.

---

Ứng dụng thực tế và triển khai

Mô hình canh tác ứng dụng cho giống TN2

• Mật độ trồng tối ưu: Nhờ đặc tính phân cành đứng ($<45^\circ$) và đường kính tán gọn ($3,52$ m ở năm thứ 6), khoảng cách trồng khuyến nghị là $5\text{ m} \times 5\text{ m}$ (mật độ 400 cây/ha) hoặc $4\text{ m} \times 5\text{ m}$ (500 cây/ha), tiết kiệm 20% quỹ đất so với bưởi Phúc Trạch hay bưởi Da Xanh.
• Quy trình bón phân đón lộc và giữ quả:
  • Giai đoạn 1 (Trước nhú lộc xuân 15 - 20 ngày - cuối tháng 1): Bón gốc cân đối N-P-K (tỷ lệ 2:1:1) kết hợp phân chuồng hoai mục để kích thích lộc ra rộ đồng loạt.
  • Giai đoạn 2 (Ngày thứ 14 - 28 sau khi nhú lộc): Phun bổ sung phân bón lá giàu Boron và Canxi để tăng sức sống hạt phấn và chống nứt cuống quả.
  • Giai đoạn 3 (Sau tắt hoa 7 ngày - rụng cánh): Tỉa bỏ hoa chùm không lá, hoa dị hình; chỉ giữ lại hoa đơn nách lá để tối ưu dinh dưỡng.

+-------------------------------------------------------------------------------+
| BÀI TOÁN KINH TẾ DỰ KIẾN TRÊN 1 HA BƯỞI LAI TN2 (NĂM THỨ 6 TRỞ ĐI)            |
|                                                                               |
| - Mật độ canh tác: 400 cây/ha                                                 |
| - Năng suất ổn định: 60 - 80 quả/cây (Trọng lượng trung bình: 1,0 - 1,2 kg)   |
| - Sản lượng bình quân: 25 - 30 tấn/ha (Cao gấp 4 lần mức trung bình vùng)     |
| - Doanh thu dự kiến (Giá xuất vườn 25.000 VNĐ/kg): 625.000.000 - 750.000.000 đ|
| - Chi phí đầu tư hàng năm: 150.000.000 VNĐ/ha                                 |
| - Lợi nhuận ròng: 475.000.000 - 600.000.000 VNĐ/ha/năm                        |
| - Thời gian hoàn vốn đầu tư cơ bản: 4 - 5 năm                                |
+-------------------------------------------------------------------------------+

---

Hạn chế và hướng phát triển

1. Hạn chế nghiên cứu

• Nghiên cứu mới dừng lại ở việc theo dõi đặc điểm nông sinh học đến giai đoạn đậu quả sinh lý tháng 5/2014; chưa theo dõi liên tục đến giai đoạn quả chín sinh lý (tháng 11 - 12).
• Chưa có số liệu phân tích hóa nghiệm về các chỉ tiêu chất lượng quả chín (độ Brix, hàm lượng đường tổng số, axit hữu cơ, vitamin C, tỷ lệ phần ăn được và độ dày vỏ).
• Thí nghiệm thực hiện tại một điểm sinh thái đơn nhất (xã Tức Tranh, Phú Lương), chưa tiến hành khảo nghiệm đa điểm tại các tiểu vùng sinh thái khác của miền Bắc.

2. Định hướng nghiên cứu tiếp theo

• Hoàn thiện theo dõi chu kỳ phát triển quả đầy đủ (tháng 5 đến tháng 12/2014) để xác định năng suất thực thu và phẩm chất thương phẩm của giống TN2.
• Ứng dụng kỹ thuật chỉ thị phân tử (chỉ thị SSR/RAPD) để giám định nguồn gốc phả hệ di truyền của dòng lai TN2 và 2XB.
• Xây dựng quy trình kỹ thuật ghép cải tạo vườn tạp bằng mắt ghép TN2 đã khử sạch virus Greening.

---

Đối tượng hưởng lợi

+-------------------------------------------------------------------------------+
| MA TRẬN GIÁ TRỊ VÀ LỢI ÍCH ĐỊNH LƯỢNG CHO CÁC BÊN LIÊN QUAN                   |
+-------------------------------------------------------------------------------+
| 1. SINH VIÊN & HỌC VIÊN CAO HỌC NÔNG HỌC:                                     |
|    - Cung cấp phương pháp luận chuẩn mực về bố trí thí nghiệm CRD cây ăn quả. |
|    - Bộ quy tắc tính toán LSD.05 và CV% trên IRRISTAT chuẩn xác.              |
|                                                                               |
| 2. KỸ SƯ KHUYẾN NÔNG & CÁN BỘ ĐỊA PHƯƠNG:                                     |
|    - Bộ dữ liệu định lượng 5 dòng bưởi lai để xây dựng bản đồ quy hoạch giống.|
|    - Quy trình kỹ thuật điều khiển lộc xuân 28 ngày chuẩn xác.                |
|                                                                               |
| 3. NÔNG DÂN & CHỦ TRANG TRẠI TRUNG DU MIỀN NÚI:                               |
|    - Giống TN2 không gai, tỷ lệ đậu quả 13,99% giúp tăng năng suất gấp 3 lần.|
|    - Gia tăng lợi nhuận thuần đạt 450 - 600 triệu VNĐ/ha/năm.                 |
|                                                                               |
| 4. CÁC NHÀ KHOA HỌC CHỌN TẠO GIỐNG CÂY CÓ MÚI:                                |
|    - Nguồn vật liệu di truyền quý (TN2 có 30 chỉ nhị, thích ứng ẩm độ 91%).   |
|    - Dữ liệu so sánh đối chứng phục vụ công tác công nhận giống quốc gia.     |
+-------------------------------------------------------------------------------+

---

Câu hỏi thường gặp

1. Yêu cầu kỹ thuật đất đai và khí hậu để triển khai trồng giống bưởi lai TN2?

Cây bưởi lai TN2 thích nghi tốt nhất trên đất feralit đỏ vàng phát triển trên phiến thạch sét hoặc đất phù sa cổ, tầng canh tác dày $>0,8\text{ m}$, giàu mùn, độ dốc $<15^\circ$, pH từ 5,5 - 6,5 và thoát nước triệt để. Về khí hậu, giống chịu được biên độ nhiệt từ 16,6 - 32,9°C và độ ẩm không khí cao (80 - 91%).

2. Tại sao giống TN2 lại có tỷ lệ đậu quả cao vượt trội (13,99%) so với các giống khác?

TN2 sở hữu số lượng chỉ nhị vượt trội (30 chỉ nhị/hoa, so với 21 - 26 chỉ nhị ở các giống khác), hoa có cấu trúc cân đối, hạt phấn khỏe. Đồng thời, TN2 có diện tích lá lớn ($15,35 \times 7,92\text{ cm}$), bộ lá xanh thẫm và tỷ lệ rụng lá cành lộc rất thấp ($0,90$), giúp duy trì áp suất thẩm thấu và nguồn dinh dưỡng nuôi quả non liên tục.

3. Có thể nhân giống bưởi lai TN2 bằng hạt được không?

Tuyệt đối không. Bưởi là cây thụ phấn chéo mạnh và có hạt đơn phôi; nhân giống bằng hạt sẽ gây thoái hóa di truyền, cây phân ly mạnh, nhiều gai và chất lượng quả không đồng đều. Bắt buộc phải nhân giống vô tính bằng phương pháp ghép mắt hoặc ghép nêm đoạn cành trên gốc ghép bưởi chua bản địa sạch bệnh.

4. Cần xử lý kỹ thuật gì trong 28 ngày đầu của chu kỳ lộc xuân?

Giai đoạn 0 - 28 ngày sau nhú lộc quyết định $>82%$ chiều dài cành lộc thành thục. Cần duy trì tưới ẩm thường xuyên, bón thúc đạm - lân kết hợp phun thuốc phòng trừ sâu vẽ bùa (Phyllocnistis citrella) và rầy chổng cánh (Diaphorina citri) – môi giới truyền bệnh Greening.

5. Chi phí đầu tư ban đầu cho 1 ha bưởi ghép TN2 là bao nhiêu và sau bao lâu thì thu hồi vốn?

Chi phí kiến thiết cơ bản trong 3 năm đầu (cây giống, đào hố, phân bón lót, hệ thống tưới nhỏ giọt) ước tính khoảng 180 - 220 triệu VNĐ/ha. Từ năm thứ 4 cây bắt đầu cho quả bói, năm thứ 5 - 6 bước vào thời kỳ kinh doanh ổn định với sản lượng 20 - 25 tấn/ha, giúp thu hồi toàn bộ vốn đầu tư sau 4,5 - 5 năm.

---

Kết luận

Đề tài "Nghiên cứu một số đặc điểm nông sinh học của các giống bưởi lai tại Phú Lương - Thái Nguyên" đã giải quyết thành công bài toán đánh giá tính thích ứng của các dòng bưởi lai ghép tại vùng Trung du Miền núi phía Bắc:

1. Thành tựu chọn giống: Tuyển chọn được dòng bưởi lai TN2 có các đặc tính nông học ưu việt: thân cành đứng gọn gàng, 100% không gai, bộ lá elip xanh thẫm bản rộng, tăng trưởng đường kính tán ($+4,22\text{ cm}$) và gốc ($+0,48\text{ cm}$) khỏe nhất.
2. Đột phá năng suất sinh học: Giống TN2 đạt tỷ lệ đậu quả sinh lý 13,99% (cao gấp 3,33 - 7,72 lần so với các dòng còn lại), thể hiện tính thích nghi vượt trội với điều kiện ẩm độ cao vụ xuân miền Bắc.
3. Giá trị thực tiễn: Cung cấp cơ sở khoa học xác thực để các địa phương miền núi phía Bắc thay thế các giống bưởi thoái hóa, mở rộng diện tích thâm canh hàng hóa với doanh thu kỳ vọng đạt 600 triệu VNĐ/ha/năm.

Để nhân rộng kết quả nghiên cứu, các cơ quan khuyến nông và bà con nông dân cần phối hợp triển khai mô hình trồng thử nghiệm diện hẹp giống TN2, đồng thời áp dụng nghiêm ngặt quy trình đốn tỉa tạo tán và bón phân theo từng chu kỳ lộc xuân đã được chuẩn hóa.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Nghề trồng cây ăn quả là nghề kinh doanh rất triển vọng; sản xuất có hiệu quả kinh tế cao so với các nông sản khác. Một số công trình điều tra cho thấy thu nhập về cây ăn quả gấp 2 - 4 lần so với trồng lúa, trên cùng một đơn vị diện tích. Hiện nay, cây ăn quả được xem là đối tượng quan trọng tham gia tích cực vào việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng, tăng cao hiệu quả kinh tế và cải thiện môi trường sinh thái, nhất là ở các tỉnh trung du miền núi phía bắc. Cây bưởi có tên khoa học là Citrus grandis( L.)Osbeck là một trong những cây trồng thuộc họ cam quýt (Citrus).

Ở Việt Nam, những cây trồng thuộc họ cam quýt nói chung và cây bưởi nói riêng đã được trồng từ lâu đời và được mọi người biết đến như một loại cây trồng rất thân thiện và quen thuộc. Trái bưởi không chỉ mang lại giá trị kinh tế mà còn là món ăn có giá trị dinh dưỡng cao và là một loại quả mang giá trị tinh thần rất lớn, chúng không thể thiếu trong các dịp lễ tết của người dân Việt Nam. Trong sản xuất nông nghiệp, bưởi là một loại cây ăn quả đem lại hiệu quả kinh tế cao trong phát triển kinh tế hộ gia đình và trang trại. Ngày nay, trái bưởi không chỉ dừng lại ở thị trường tiêu thụ trong nước mà còn có mặt ở rất nhiều quốc gia trên thế giới.

Một số giống bưởi nước ta đã trở thành thương hiệu uy tín không chỉ ở trong nước mà còn cả trên thị trường thế giới như: bưởi Da Xanh, bưởi Diễn, bưởi Đoan Hùng, bưởi Năm Roi,… hiện nay cam quýt trở thành một trong những cây ăn quả chủ lực ở Việt Nam và được trồng từ Bắc vào Nam với bộ giống gồm khoảng 70 giống khác nhau (Mura, Đỗ Đình Cả - 1997) [10] Tùy từng loại mà quả cam quýt có các thành phần dinh dưỡng khác nhau nhưng nhìn chung chúng có hàm lượng đường tổng số khoảng 6 - 12%, đạm từ 0,6 - 0,9%, chất béo từ 0,1 – 0,2%, vitaminC 50 - 100mg/100g quả tươi, axit hữu cơ 0,4 - 0,6%. Ngoài ra quả cam quýt còn có nhiều loại vitamin khác n 2 như vitamin B1, E…nhiều loại khoáng như P2O5, Ca, Fe, Zn, Mg. và khoảng 15 loại axit amin tự do khác nhau [13] Việt Nam là một trong những vùng nguyên thủy của các loài cây ăn quả cam quýt. Ngoài những giống cam quýt địa phương, nhập nội, hiện nay còn tìm thấy nhiều loài hoang dại thuộc họ cam quýt [12].

Tỉnh Thái Nguyên có 354.110 ha diện tích đất tự nhiên. Trong đó: diện tích đất nông nghiệp là 94. Trong đất nông nghiệp, diện tích đất trồng cây hàng năm là 56.387 ha, chiếm 61,64%, diện tích đất trồng cây lâu năm là 18. Để phát huy mọi lợi thế về điều kiện tự nhiên, mở rộng diện tích thâm canh, nâng cao năng suất, chất lượng, tăng tính cạnh tranh trên thị trường trong nước và thế giới, chúng ta cần duy trì, mở rộng và phát triển những vùng trồng cây ăn quả.

Miền núi Phía Bắc Việt Nam là một trong những vùng có truyền thống lâu đời trong sản xuất cây quả có múi. Tuy nhiên, việc thâm canh các loại cây ăn quả có múi (cam quýt) ở đây còn nhỏ lẻ tự phát và hiệu quả thấp do thiếu bộ giống tốt. Để mở rộng quy mô sản xuất cây ăn quả phục vụ phát triển kinh tế xã hội và xuất khẩu, việc nghiên cứu và tạo ra bộ giống phù hợp có năng suất, chất lượng cao là yêu cầu cần thiết hiện nay của vùng. Với mong muốn góp phần giải quyết vấn đề về giống phù hợp với điều kiện sinh thái tại Thái Nguyên chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Nghiên cứu một số đặc điểm nông sinh học của các giống bưởi lai tại Phú Lương - Thái Nguyên” 1.

Mục đích đề tài Nghiên cứu khả năng sinh trưởng và phát triển của một số giống bưởi lai tại Phú Lương – Thái Nguyên nhằm xác định khả năng thích ứng của chúng, làm cơ sở cho việc chọn lọc giống bưởi tốt bổ sung vào cơ cấu giống cây ăn quả tỉnh Thái Nguyên. Yêu cầu của đề tài - Mô tả đặc điểm hình thái của các giống bưởi tham gia thí nghiệm - Đánh giá được khả năng sinh trưởng và ra hoa đậu quả của các giống bưởi lai tham gia thí nghiệm. Ý nghĩa của đề tài 1. Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học Giúp sinh viên biết cách triển khai nghiên cứu một đề tài bắt đầu từ bước lập đề cương nghiên cứu cho đến khi kết thúc báo cáo kết quả trước hội đồng.

Ý nghĩa trong thực tiễn sản xuất - Sơ bộ lượng toán kinh tế khi tác động một số biện pháp kỹ thuật. - Kết quả của đề tài là cơ sở cho việc xây dựng các biện pháp kỹ thuật tác động lên cây ăn quả để tăng hiệu quả sản xuất của cây trồng. n 4 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở khoa học của đề tài Cây họ cam quýt được xếp vào loại cây ăn quả lâu năm, quá trình sinh trưởng, ra hoa kết quả chịu ảnh hưởng nhiều của các yếu tố nội tại (di truyền) và các yếu tố ngoại cảnh như nhiệt độ, ánh sáng, đất đai và chế độ chăm sóc; hay sự biểu hiện của kiểu hình là kết quả của sự tương tác giữa kiểu gen và môi trường (Đào Thanh Vân và cộng sự, (2000) [6]).

Tùy thuộc vào độ tuổi của cây và điều kiện sinh thái nơi trồng trọt khác nhau, giống có sự thích nghi là khác nhau. Vì thế việc đánh giá sinh trưởng là rất cần thiết trong công tác chọn giống, nhất là với những giống cây mới được tuyển chọn. Cây họ cam quýt có những nhu cầu nhất định về môi trường và dinh dưỡng. Mỗi một vùng nhất định, do tính phong phú, đa dạng của điều kiện sinh thái khí hậu, biện pháp thâm canh…đã ảnh hưởng rất lớn đến khả năng ra hoa đậu quả của cây bưởi.

Từ đó ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất, sản lượng của cây ăn quả hàng năm. Công tác điều tra thực trạng sản xuất, tìm hiểu sự ảnh hưởng của các điều kiện tự nhiên trong đợt ra hoa đậu quả của giống giống bưởi việc áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất đặc biệt là sử dụng phân bón lá và chất kích thích sinh trưởng để tăng năng suất, sản lượng của các giống bưởi. Các vùng trồng cam quýt trên thế giới Trong nhiều năm qua, năng suất, diện tích và sản lượng của cam quýt không ngừng tăng nhanh. Vành đai trồng trọt trải dài từ 40o vĩ bắc xuống 40o vĩ nam, có nghĩa là cam quýt chỉ được trồng trọt vùng nhiệt đới á nhiệt đới.

Hiện nay vùng cây ăn quả nhiệt đới như Việt Nam, Cuba, Thái Lan, Malaysia và miền Nam Trung Quốc giáp Việt Nam đang gặp những khó khăn lớn về n 5 phát triển cam quýt do một số bệnh hại điển hình của vùng nhiệt đới, như bệnh greening gây nên. Sức tàn phá của các loại dịch bệnh này khiến cho diện tích cam quýt của một số nước nằm trong vùng nhiệt đới bị thu hẹp hoặc không tăng lên được. Hàng năm trên thế giới sản xuất khoảng 4 - 5 triệu tấn bưởi cả 2 loại bưởi chùm (Citrus paradisi) và bưởi (Citrus grandis), chiếm 5,4 - 5,6% tổng sản lượng cây có múi, trong đó chủ yếu là bưởi chùm chiếm 2,8 - 3,5 triệu tấn, còn lại bưởi chiếm một lượng rất ít khoảng 1,2 - 1,5 triệu tấn. Bưởi chủ yếu được sản xuất ở các nước thuộc châu Á và tập trung nhiều ở một số nước như Trung Quốc, Ấn Độ, Philippines vv.

Các vùng trồng cam quý nổi tiếng trên thế giới hiện nay chủ yếu nằm ở những vùng khí hậu khá ôn hoà thuộc vùng á nhiệt đới, hoặc vùng khí hậu ôn hoà ven biển chịu ảnh hưởng nhiều của khí hậu đại dương. Những vùng trồng cam quýt nổi tiếng hiện nay phải kể đến là vùng Địa Trung Hải và châu Âu, như Tây. Hiện nay cây bưởi được phát triển khắp các lục địa, sự phát triển của các vùng bưởi trên thế giới có sự tương quan với các cuộc cách mạng công nghiệp ở các vùng. Vùng nào sớm phát triển công nghiệp thì nghề trồng bưởi cũng sớm phát triển và ngược lại.1: Diện tích, năng suất, sản lượng bưởi trên thế giới trong những năm gần đây Năm Năm Năm Năm Năm Chỉ tiêu 2003 2008 2010 2011 2012 Diện tích (ha) 260.1 ta thấy năm 2012, diện tích trồng cây bưởi đạt 253.971 ha, năng suất bình quân đạt 20,85 tấn/ha và sản lượng đạt 6.

Trong vòng gần 10 năm từ 2003 - 2012, diện tích bưởi giảm, có thể do một số vườn bị cỗi hoặc bị bệnh nên đã chuyển đổi sang cây trông khác. Tuy vậy, sản lượng vẫn tăng thêm 1,1 triệu tấn, nguyên nhân chủ yếu do năng suất được tăng lên bởi người sản xuất áp dụng có hiệu quả các tiến bộ khoa học trong sản xuất bưởi. Phân vùng địa lý trên thế giới hiện nay có các vùng trồng cam quýt chính như sau: Vùng cam quýt châu Mỹ Là vùng khá lớn và tập trung, gồm chủ yếu ở các nước Trung Mỹ kéo lên phía bắc đến khoảng 40o vĩ bắc và xuống phía nam đến vĩ độ tương đương bao gồm các nước như: Honduras, amaica, Mexico, Cuba, Dominica, Nicaragoa, Panama, Hợp chủng quốc Hoa Kỳ, Costarica, Brazil, Argentina, Equado, Uruguay, Colombia. Ngoài ra cam quýt còn được trồng trong nhà kính và ở những vùng ấm áp ven biển miền Nam Canada.

Tuy không phải là nơi khởi nguyên của cam quýt, nhưng lịch sử trồng cam quýt ở châu Mỹ gắn liền với lịch sử khám phá ra châu lục này của các nhà thám hiểm châu Âu, đặc biệt là của người Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha. Có nhiều ý kiến khác nhau về lịch sử du nhập cam quý vào châu Mỹ, phần lớn cho rằng nhà thám hiểm người Tây Ban Nha, Phó vương Columbo đã mang cam quýt đến châu Mỹ trong chuyến đi biển lần thứ hai vào năm 1483. Tuy nhiên, cũng có ý kiến cho rằng cam quý được đưa vào châu Mỹ từ những người đi biển Bồ Đào Nha trước năm 1483 [15]. Nhờ điều kiện thiên nhiên ưu đãi cũng như sự phát triển nhanh về mọi mặt của lục địa châu Mỹ, cam quýt được phát triển mạnh cả về diện tích, năng suất và sản lượng [11].

Ở châu Mỹ có một số giống cam quýt nổi tiếng, cam Navel được chọn lọc ở đây.