Chương I: Lý luËn chung vÒ tæ chøc c«ng t¸c kÕ to¸n b¸n hµng vµ x¸c ®Þnh kÕt qu¶ b¸n hµng ë doanh nghiÖp Chương II: Thực tÕ tæ chøc c«ng t¸c kÕ toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng của công ty XNK Y Tế I Hà Nội. Chương III: Đánh giá chung và một số ý kiến đề xuất nhằm hoàn thiện công tác tæ chøc kế toán bán hàng và xác ®Þnh kết quả bán hàng tại công ty XNK Y Tế I Hà Nội. Em xin ch©n thµnh c¶m ¬n C« gi¸o - Th¹c sÜ NguyÔn ThÞ Ng©n vµ c¸c c¸n bé kÕ to¸n C«ng ty XNK Y TÕ I Hµ néi ®· híng dÉn, gióp ®ì em tËn t×nh trong qu¸ tr×nh thùc tËp vµ hoµn thµnh luËn v¨n. Do ph¹m vi ®Ò tµi réng, thêi gian thùc tÕ kh«ng dµi nªn em kh«ng thÓ tr¸nh khái nh÷ng thiÕu xãt, kÝnh mong sù gãp ý cña c¸c thÇy c« gi¸o ®Ó bµi luËn v¨n cña em ®îc hoµn thiÖn h¬n.
5 Ch¬ng i: lý luËn chung vÒ tæ chøc c«ng t¸c kÕ to¸n b¸n hµng vµ x¸c ®Þnh kÕt qu¶ b¸n hµng trong doanh nghiÖp. Sù cÇn thiÕt cña viÖc tæ chøc c«ng t¸c kÕ to¸n b¸n hµng vµ x¸c ®Þnh kÕt qu¶ b¸n hµng trong doanh nghiÖp. Kh¸i niÖm vÒ b¸n hµng vµ x¸c ®Þnh kÕt qu¶ b¸n hµng. B¸n hµng: Lµ viÖc chuyÓn quyÒn së h÷u hµng ho¸, thµnh phÈm, dÞch vô cho kh¸ch hµng ®ång thêi thu tiÒn vµ cã quyÒn thu tiÒn vÒ sè s¶n phÈm, hµng ho¸, dÞch vô ®· cung cÊp, sè tiÒn nµy ®îc gäi lµ doanh thu b¸n hµng vµ cung cÊp dÞch vô.
Hµng b¸n cã thÓ lµ thµnh phÈm do ®¬n vÞ s¶n xuÊt ra (®èi víi ®¬n vÞ s¶n xuÊt) vµ còng cã thÓ lµ hµng do ®¬n vÞ mua vµo råi b¸n (®èi víi ®¬n vÞ th¬ng m¹i). DÞch vô cung cÊp ®îc thùc hiÖn trªn c¬ së nh÷ng c«ng viÖc ®· tho¶ thuËn theo hîp ®ång trong mét hoÆc nhiÒu kú kÕ to¸n. §©y còng chÝnh lµ qu¸ tr×nh vËn ®éng cña vèn kinh doanh tõ vèn thµnh phÈm, hµng ho¸ sang vèn b»ng tiÒn vµ h×nh thµnh kÕt qu¶. Qu¸ tr×nh nµy chØ ®îc coi lµ hoµn thµnh khi cã ®ñ hai ®iÒu kiÖn: - Doanh nghiÖp ®· göi hµng cho kh¸ch hµng.
- Kh¸ch hµng ®· thanh to¸n hoÆc chÊp nhËn thanh to¸n cho doanh nghiÖp. 6 §©y chÝnh lµ hai ®iÒu kiÖn cÇn vµ ®ñ ®Ó doanh nghiÖp hoµn thµnh qu¸ tr×nh b¸n hµng cña m×nh. KÕt qu¶ b¸n hµng: Khi qu¸ tr×nh b¸n hµng hoµn thµnh bao giê doanh nghiÖp còng thu vÒ mét kÕt qña nhÊt ®Þnh, ®ã chÝnh lµ kÕt qu¶ b¸n hµng. Nã ®îc h×nh thµnh trªn c¬ së so s¸nh gi÷a doanh thu b¸n hµng thuÇn vµ c¸c chi phÝ ph¸t sinh trong qu¸ tr×nh b¸n hµng, ®ã lµ c¸c chi phÝ vÒ gi¸ vèn hµng b¸n, chi phÝ b¸n hµng vµ chi phÝ qu¶n lý doanh nghiÖp ph¸t sinh trong mét kú nhÊt ®Þnh.
KÕt qu¶ b¸n hµng cã thÓ lµ lç hoÆc l·i. NÕu lµ lç sÏ ®îc xö lý bï ®¾p theo quy ®Þnh cña c¬ chÕ tµi chÝnh vµ quyÕt ®Þnh cña cÊp cã thÈm quyÒn. NÕu lµ l·i sÏ ®îc ph©n phèi theo quy ®Þnh cña c¬ chÕ tµi chÝnh víi mét tû lÖ nhÊt ®Þnh tuú thuéc vµo lÜnh vùc, ngµnh nghÒ mµ doanh nghiÖp kinh doanh. Vai trß cña tæ chøc kÕ to¸n b¸n hµng vµ x¸c ®Þnh kÕt qu¶ b¸n hµng.
Trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng, ®Ó tån t¹i vµ ph¸t triÓn th× kh«ng mét doanh nghiÖp nµo ho¹t ®éng ®¬n lÎ. Nã cã mèi quan hÖ mËt thiÕt víi nhiÒu ®èi tîng kh¸c nh: c¸c doanh nghiÖp b¹n, c¸c nhµ ®Çu t, nhµ níc. ®Æc biÖt lµ c¸c kh¸ch hµng. C¸c ®èi tîng nµy quan t©m ®Õn kÕt qu¶ ho¹t ®éng kinh doanh cña nhau ®Ó tõ ®ã ®a ra nh÷ng quyÕt ®Þnh cã lîi cho m×nh nhÊt.
KÕ to¸n nãi chung, kÕ to¸n b¸n hµng vµ x¸c ®Þnh kÕt qu¶ b¸n hµng nãi riªng lu«n lµ c«ng cô ®¾c lùc trong hÖ thèng c¸c c«ng cô qu¶n lý ®Ó cung cÊp th«ng tin phôc vô c¸c ®èi tîng nµy. 7 Sè liÖu mµ kÕ to¸n b¸n hµng vµ x¸c ®Þnh kÕt qu¶ b¸n hµng cung cÊp cho phÐp doanh nghiÖp n¾m ®îc t×nh h×nh tiªu thô hµng ho¸ cña doanh nghiÖp m×nh, biÕt ®îc hµng ho¸ tån kho nhiÒu hay Ýt, kinh doanh cã l·i kh«ng. ®Ó tõ ®ã ®iÒu chØnh l¹i kÕ ho¹ch dù tr÷ hµng ho¸ vµ ®a ra c¸c chiÕn lîc kinh doanh míi nh: cã nªn chuyÓn híng kinh doanh hay kh«ng, cã nªn më réng quy m« kinh doanh hay kh«ng hoÆc cã nªn tung ra thÞ trêng lo¹i s¶n phÈm míi hay kh«ng. Sè liÖu nµy còng lµ c¨n cø ®Ó doanh nghiÖp t×m ra c¸c biÖn ph¸p nh»m h¹n chÕ sù thÊt tho¸t hµng ho¸ lµm tæn h¹i ®Õn lîi Ých chung cña toµn doanh nghiÖp.
Tõ sè liÖu do kÕ to¸n b¸n hµng vµ x¸c ®Þnh kÕt qu¶ b¸n hµng cung cÊp, nhµ níc sÏ thùc hiÖn viÖc kiÓm tra, gi¸m s¸t t×nh h×nh kinh doanh cña c¸c doanh nghiÖp tõ ®ã ®a ra c¸c c«ng cô, chÝnh s¸ch thÝch hîp nh»m thùc hiÖn c¸c kÕ ho¹ch, ®êng lèi ph¸t triÓn nhanh chãng vµ toµn diÖn nÒn kinh tÕ quèc d©n. Cßn c¸c nhµ kinh doanh, nhµ cung cÊp, nhµ ®Çu t. sÏ dùa vµo ®ã ®Ó n¾m b¾t ®îc t×nh h×nh kinh doanh cña doanh nghiÖp phôc vô cho viÖc ®a ra c¸c quyÕt ®Þnh kinh doanh cña m×nh vÝ dô nh cã nªn tiÕp tôc quan hÖ lµm ¨n víi doanh nghiÖp hay kh«ng, cã nªn cho vay hay ®Çu t vµo doanh nghiÖp hay kh«ng?. Qua nh÷ng ph©n tÝch trªn ®©y, ta thÊy ®îc môc ®Ých cña kÕ to¸n b¸n hµng vµ x¸c ®Þnh kÕt qu¶ b¸n hµng lµ xö lý, cung cÊp nh÷ng th«ng tin cÇn thiÕt cho c¸c ®èi tîng sö dông kh¸c nhau ®Ó ®a ra c¸c quyÕt ®Þnh kinh doanh phï hîp.
§ã 8 chÝnh lµ vai trß quan träng cña tæ chøc kÕ to¸n b¸n hµng vµ x¸c ®Þnh kÕt qu¶ b¸n hµng trong doanh nghiÖp. NhiÖm vô cña kÕ to¸n b¸n hµng vµ x¸c ®Þnh kÕt qu¶ b¸n hµng trong doanh nghiÖp. §Ó thùc hiÖn tèt chøc n¨ng vµ vai trß quan träng trong c«ng t¸c qu¶n lý, kÕ to¸n b¸n hµng vµ x¸c ®Þnh kÕt qu¶ cã nhiÖm vô sau : - Ghi chÐp ®Çy ®ñ, kÞp thêi khèi lîng hµng ho¸, thµnh phÈm, dÞch vô ®· b¸n ra, tÝnh to¸n ®óng ®¾n trÞ gi¸ vèn cña hµng ®· b¸n, c¸c kho¶n chi phÝ ®· bá ra trong qu¸ tr×nh b¸n hµng nh»m x¸c ®Þnh ®óng ®¾n kÕt qu¶ b¸n hµng. - KiÓm tra, gi¸m s¸t tiÕn ®é thùc hiÖn kÕ ho¹ch b¸n hµng, kÕ ho¹ch ph©n phèi lîi nhuËn, kû luËt thanh to¸n vµ thùc hiÖn nghÜa vô víi nhµ níc.
- Cung cÊp th«ng tin trung thùc vµ ®Çy ®ñ vÒ t×nh h×nh b¸n hµng, x¸c ®Þnh vµ ph©n phèi kÕt qu¶ phôc vô cho viÖc lËp b¸o c¸o tµi chÝnh vµ qu¶n lý doanh nghiÖp. §Ó thùc hiÖn tèt c¸c nhiÖm vô trªn, kÕ to¸n b¸n hµng vµ x¸c ®Þnh kÕt qu¶ b¸n hµng cÇn ph¶i thùc hiÖn ®îc c¸c yªu cÇu sau: Thø nhÊt: X¸c ®Þnh ®óng thêi ®iÓm hµng ho¸ ®îc coi lµ tiªu thô ®Ó kÞp thêi lËp b¸o c¸o b¸n hµng vµ ph¶n ¸nh doanh thu. Ph¶n ¸nh thêng xuyªn, kÞp thêi t×nh h×nh b¸n hµng vµ thanh to¸n víi kh¸ch hµng, ®¶m b¶o gi¸m s¸t chÆt chÏ lîng hµng tiªu thô c¶ vÒ mÆt sè lîng lÉn chÊt lîng. §ång thêi ®«n ®èc viÖc thu tiÒn hµng, tr¸nh hiÖn tîng thÊt tho¸t tiÒn hµng, ¶nh hëng ®Õn kÕt qu¶ chung cña toµn ®¬n vÞ.
9 Thø hai: Tæ chøc chøng tõ ban ®Çu vµ tr×nh tù lu©n chuyÓn hîp lý, hîp ph¸p, ®¶m b¶o yªu cÇu qu¶n lý vµ n©ng cao hiÖu qu¶ c«ng t¸c kÕ to¸n. Tæ chøc vËn dông hÖ thèng tµi kho¶n vµ sæ s¸ch phï hîp víi ®Æc ®iÓm s¶n xuÊt kinh doanh cña ®¬n vÞ. Thø ba : X¸c ®Þnh ®óng vµ tËp hîp ®Çy ®ñ chi phÝ b¸n hµng, chi phÝ qu¶n lý doanh nghiÖp ph¸t sinh trong qu¸ tr×nh b¸n hµng, ph©n bæ chi phÝ hîp lý cho sè hµng cßn l¹i cuèi kú vµ kÕt chuyÓn chi phÝ cho hµng tiªu thô trong kú ®Ó x¸c ®Þnh kÕt qu¶ b¸n hµng mét c¸ch chÝnh x¸c. Khi thùc hiÖn tèt c¸c yªu cÇu trªn nã sÏ ®em l¹i hiÖu qu¶ thiÕt thùc cho c«ng t¸c tiªu thô nãi riªng vµ cho ho¹t ®éng kinh doanh cña doanh nghiÖp nãi chung, gãp phÇn n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông vèn, mang l¹i lîi nhuËn cho doanh nghiÖp ®ång thêi cung cÊp th«ng tin mét c¸ch kÞp thêi, ®Çy ®ñ cho c¸c ®èi tîng sö dông th«ng tin.
Nh÷ng vÊn ®Ò chung vÒ b¸n hµng vµ x¸c ®Þnh kÕt qu¶ b¸n hµng. C¸c ph¬ng thøc b¸n hµng vµ ph¬ng thøc thanh to¸n. C¸c ph¬ng thøc b¸n hµng. Qu¸ tr×nh b¸n hµng ë c¸c doanh nghiÖp th¬ng m¹i lµ qu¸ tr×nh vËn ®éng cña vèn kinh doanh tõ vèn hµng ho¸ sang vèn b»ng tiÒn vµ h×nh thµnh kÕt qu¶ kinh doanh.
B¸n hµng ë c¸c doanh nghiÖp th¬ng m¹i bao gåm hai kh©u: kh©u b¸n bu«n vµ kh©u b¸n lÎ, ë tõng kh©u th× sÏ cã c¸c ph¬ng thøc b¸n hµng t¬ng øng víi tõng kh©u ®ã. 10 *§èi víi kh©u b¸n bu«n thêng sö dông c¸c ph¬ng thøc b¸n hµng sau: B¸n bu«n qua kho: Hµng hãa xuÊt tõ kho cña doanh nghiÖp ®Ó b¸n cho ngêi mua. Trong ph¬ng thøc nµy l¹i chia thµnh 2 h×nh thøc: B¸n trùc tiÕp qua kho: Theo h×nh thøc nµy, doanh nghiÖp xuÊt hµng tõ kho giao trùc tiÕp cho ngêi mua do bªn mua uû nhiÖm ®Õn nhËn hµng trùc tiÕp. Hµng ho¸ ®îc coi lµ b¸n khi ngêi mua ®· nhËn hµng vµ ký x¸c nhËn trªn chøng tõ b¸n hµng, cßn viÖc thanh to¸n tiÒn b¸n hµng víi bªn mua tuú thuéc vµo hîp ®ång ®· ký gi÷a hai bªn.
B¸n qua kho theo h×nh thøc chuyÓn hµng: Theo h×nh thøc nµy, doanh nghiÖp xuÊt hµng tõ kho chuyÓn cho ngêi mua b»ng ph¬ng thøc vËn t¶i tù cã hoÆc thuª ngoµi. Hµng ho¸ göi ®i vÉn thuéc quyÒn së h÷u cña doanh nghiÖp. ChØ khi nµo ngêi mua x¸c nhËn ®· nhËn ®îc hµng hoÆc chÊp nhËn thanh to¸n th× hµng ho¸ míi chuyÓn quyÒn së h÷u vµ ®îc coi lµ tiªu thô. B¸n bu«n vËn chuyÓn th¼ng: Theo ph¬ng thøc b¸n hµng nµy, doanh nghiÖp mua hµng cña bªn cung cÊp ®Ó b¸n th¼ng cho ngêi mua.
Ph¬ng thøc nµy còng ®îc chia thµnh hai h×nh thøc: B¸n vËn chuyÓn th¼ng trùc tiÕp:Theo h×nh thøc nµy, doanh nghiÖp mua hµng cña bªn cung cÊp ®Ó giao b¸n th¼ng cho ngêi mua do bªn mua uû nhiÖm ®Õn nhËn hµng trùc tiÕp ë bªn cung cÊp hµng cho doanh nghiÖp. Hµng ho¸ chØ ®îc coi lµ b¸n khi ngêi mua ®· nhËn ®ñ hµng vµ ký x¸c nhËn trªn chøng tõ b¸n hµng cña doanh nghiÖp, cßn viÖc thanh to¸n 11 tiÒn b¸n hµng víi bªn mua tuú thuéc vµo hîp ®ång ®· ký kÕt gi÷a hai bªn. B¸n vËn chuyÓn th¼ng theo h×nh thøc chuyÓn hµng: Theo h×nh thøc nµy, doanh nghiÖp mua hµng cña bªn cung cÊp vµ chuyÓn hµng ®i ®Ó b¸n th¼ng cho bªn mua b»ng ph¬ng tiÖn vËn t¶i tù cã hoÆc thuª ngoµi.