đặt vấn đề cho bài tiếp theo, hoặc vấn đề tiếp theo trong bài Phƣơng pháp hoạt động nhóm là phƣơng pháp giúp học sinh rèn luyện, trau dồi các kĩ năng của mình nhiều nhất. Thông qua việc tìm hiểu các thông 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com tin cùng với nhau; chia sẻ các băn khoăn, kinh nghiệm của bản thân, cùng nhau xây dựng nhận thức mới bài học trở thành quá trình học hỏi lẫn nhau chứ không phải chỉ là sự tiếp nhận thụ động từ giáo viên nhƣ trƣớc đây Tuy nhiên, phƣơng pháp này lại có nhƣợc điểm là trong quá trình hoạt động nhóm, nếu các thành viên trong nhóm không hoạt động nhiệt tình thì bài học sẽ không thể thành công.Hơn nữa, phƣơng pháp này bị hạn chế bởi không gian chật hẹp của lớp học và sự giới hạn thời gian trong một tiết học. Đây chính là một thách thức cho giáo viên, ngƣời dạy phải biết tổ chức hợp lí và có bản lĩnh trong hoạt động dạy học của mình Cần tránh khuynh hƣớng hình thức và đề phòng lạm dụng, cho rằng tổ chức hoạt động nhóm là dấu hiệu tiêu biểu nhất của đổi mới phƣơng pháp dạy học và hoạt động nhóm càng nhiều thì chứng tỏ phƣơng pháp dạy học càng đổi mới. Phƣơng pháp đóng vai * Đóng vai là phƣơng pháp tổ chức cho học sinh thực hành một số cách ứng xử nào đó trong một tình huống giả định.
Phƣơng pháp này có nhiều ƣu điểm nhƣ: - Học sinh đƣợc rèn luyện thực hành những kỹ năng ứng xử, bày tỏ thái độ trong môi trƣờng giả định - Gây hứng thú và sự chú ý cho học sinh - Tạo điều kiện làm nảy sinh óc sáng tạo của học sinh - Điều chỉnh thái độ, hành vi theo chuẩn mực hành vi đạo đức và chính trị - xã hội * Dạy học theo phƣơng pháp này có thể đƣợc tiến hành theo một số bƣớc nhƣ sau: Giáo viên chia nhóm, giao tình huống đóng vai cho từng nhóm và quy định rõ thời gian chuẩn mực, thời gian đóng vai 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com + Các nhóm thảo luận chuẩn bị đóng vai + Các nhóm lên đóng vai + Giáo viên phỏng vấn học sinh đóng vai - Vì sao em lại ứng xử nhƣ vậy ? - Cảm xúc, thái độ của em khi thực hiện cách ứng xử ? Khi nhận đƣợc cách ứng xử ( đúng hoặc sai). + Lớp thảo luận, nhận xét: Cách ứng xử của các vai diễn phù hợp hay chƣa phù hợp ?Chƣa phù hợp ở điểm nào?Vì sao? + Giáo viên kết luận về cách ứng xử cần thiết trong tình huống. Những điều cần lƣu ý khi sử dụng : + Tình huống nên để mở, không cho trƣớc “ kịch bản”, lời thoại + Phải dành thời gian phù hợp cho các nhóm chuẩn bị đóng vai + Ngƣời đóng vai phải hiểu rõ vai của mình trong bài tập đóng vai để không lạc đề + Nên khích lệ cả những học sinh nhút nhát tham gia + Nên hoá trang và đạo cụ đơn giản để tăng tính hấp dẫn của trò chơi đóng vai e. Phƣơng pháp động não: là phƣơng pháp giúp học sinh trong một thời gian ngắn nảy sinh đƣợc nhiều ý tƣởng, nhiều giả định về một vấn đề nhất định.
Với phƣơng pháp này, giáo viên cần phải chuẩn bị nhiều kênh thông tin để làm tiền đề cho buổi thảo luận * Các bƣớc tiến hành một buổi dạy theo phƣơng pháp này - Giáo viên nêu câu hỏi, vấn đề cần đƣợc tìm hiểu trƣớc cả lớp hoặc trƣớc nhóm - Khích lệ học sinh phát biểu và đóng góp ý kiến càng nhiều càng tốt - Liệt kê tất cả các ý kiến phát biểu đƣa lên bảng hoặc giấy khổ to, không loại trừ một ý kiến nào, trừ trƣờng hợp trùng lặp 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - Phân loại ý kiến - Làm sáng tỏ những ý kiến chƣa rõ ràng và thảo luận sâu từng ý 1. Kỹ thuật tổ chức hoạt động học của học sinh Mỗi bài học bao gồm các hoạt động học theo tiến trình sƣ phạm của phƣơng pháp dạy học tích cực đƣợc sử dụng. Mỗi hoạt động học có thể sử dụng một kĩ thuật dạy học tích cực nào đó để tổ chức nhƣng đều đƣợc thực hiện theo các bƣớc nhƣ sau: a. Chuyển giao nhiệm vụ học tập: nhiệm vụ học tập rõ ràng và phù hợp với khả năng của học sinh, thể hiện ở yêu cầu về sản phẩm mà học sinh phải hoàn thành khi thực hiện nhiệm vụ; hình thức giao nhiệm vụ sinh động, hấp dẫn, kích thích đƣợc hứng thú nhận thức của học sinh; đảm bảo cho tất cả học sinh tiếp nhận và sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ.
Thực hiện nhiệm vụ học tập: khuyến khích học sinh hợp tác với nhau khi thực hiện nhiệm vụ học tập; phát hiện kịp thời những khó khăn của học sinh và có biện pháp hỗ trợ phù hợp, hiệu quả; không có học sinh bị "bỏ quên". Báo cáo kết quả và thảo luận: hình thức báo cáo phù hợp với nội dung học tập và kĩ thuật dạy học tích cực đƣợc sử dụng; khuyến khích cho học sinh trao đổi, thảo luận với nhau về nội dung học tập; xử lí những tình huống sƣ phạm nảy sinh một cách hợp lí. Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập: nhận xét về quá trình thực hiện nhiệm vụ học tập của học sinh; phân tích, nhận xét, đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ và những ý kiến thảo luận của học sinh; chính xác hóa các kiến thức mà học sinh đã học đƣợc thông qua hoạt động. Phân tích, rút kinh nghiệm bài học a.
Tiêu chí phân tích, rút kinh nghiệm bài học Mỗi bài học có thể đƣợc thực hiện ở nhiều tiết học nên một nhiệm vụ học tập có thể đƣợc thực hiện ở trong và ngoài lớp học. Vì thế, trong một tiết 16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com học có thể chỉ thực hiện một số hoạt động học trong tiến trình bài học theo phƣơng pháp dạy học tích cực đƣợc sử dụng. Khi phân tích, rút kinh nghiệm một bài học cần sử dụng các tiêu chí phân tích, rút kinh nghiệm về kế hoạch và tài liệu dạy học đã đƣợc nêu rõ trong Công văn số 5555/BGDĐT-GDTrH ngày 08/10/2014. Bảng dƣới đây đƣa ra 03 mức độ của mỗi tiêu chí đánh giá.
Mức độ Tiêu chí Mức 1 Mức 2 Mức 3 Tình Tình Tình huống/câu huống/câu huống/câu Mức hỏi/nhiệm vụ mở hỏi/nhiệm vụ mở hỏi/nhiệm vụ mở độ phù hợp đầu nhằm huy đầu chỉ có thể đầu gần gũi với của động kiến thức/kĩ đƣợc giải quyết kinh nghiệm sống chuỗihoạt năng đã có của học một phần hoặc của học sinh và động học sinh để chuẩn bị phỏng đoán đƣợc chỉ có thể đƣợc với mục học kiến thức/kĩ kết quả nhƣng giải quyết một tiêu, nội năng mới nhƣng chƣa lí giải đƣợc phần hoặc phỏng dung và chƣa tạo đƣợc mâu đầy đủ bằng kiến đoán đƣợc kết quả phƣơng thuẫn nhận thức để thức/kĩ năng đã có nhƣng chƣa lí giải pháp dạy đặt ra vấn đề/câu của học sinh; tạo đƣợc đầy đủ bằng học đƣợc hỏi chính của bài đƣợc mâu thuẫn kiến thức/kĩ năng sử dụng. cũ; đặt ra đƣợc vấn đề/câu hỏi chính của bài học. 17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Kiến thức mới Kiến thức Kiến thức đƣợc trình bày rõ mới đƣợc thể hiện mới đƣợc thể hiện ràng, tƣờng minh trong kênh bằng kênh bằng kênh chữ/kênh chữ/kênh chữ/kênh hình/kênh tiếng; hình/kênh tiếng hình/kênh tiếng; có có câu hỏi/lệnh cụ gắn với vấn đề cần câu hỏi/lệnh cụ thể cho học sinh giải quyết; tiếp nối thểcho học hoạt động để tiếp với vấn đề/câu hỏi sinhhoạt động để thu kiến thức chính của bài học tiếp thu kiến thức mớivàgiải quyết để học sinh tiếp mới. đƣợc đầy đủ tình thu vàgiải quyết huống/câu đƣợc vấn đề/câu hỏi/nhiệm vụ mở hỏi chính của bài đầu.
Có câu hỏi/bài Hệ thống câu Hệ thống câu tập vận dụng trực hỏi/bài tập đƣợc hỏi/bài tập đƣợc tiếp những kiến lựa chọn thành hệ lựa chọn thành hệ thức mới học thống; mỗi câu thống, gắn với tình nhƣng chƣa nêu rõ hỏi/bài tập có mục huống thực tiễn; lí do, mục đích của đích cụ thể, nhằm mỗi câu hỏi/bài mỗi câu hỏi/bài rèn luyện các kiến tập có mục đích cụ tập. thức/kĩ năng cụ thể, nhằm rèn thể. luyện các kiến thức/kĩ năng cụ thể. 18 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Có yêu cầu Nêu rõ yêu Hƣớng dẫn học sinh liên hệ cầu và mô tả rõ để học sinh tự xác thực tế/bổ sung sản phẩm vận định vấn đề, nội thông tin liên quan dụng/mở rộng mà dung, hình thức nhƣng chƣa mô tả học sinh phải thực thể hiện của sản rõ sản phẩm vận hiện.
phẩm vận dụng/mở rộng mà dụng/mở rộng. học sinh phải thực hiện. Mức Mục tiêu của Mục tiêu và Mục tiêu, độ rõ ràng mỗi hoạt động học sản phẩm học tập phƣơng thức hoạt của mục và sản phẩm học mà học sinh phải động và sản phẩm tiêu, nội tập mà học sinh hoàn thành trong học tập mà học dung, kĩ phải hoàn thành mỗi hoạt động học sinh phải hoàn thuật tổ trong mỗi hoạt đƣợc mô tả rõ thành trong mỗi chức và động đó đƣợc mô ràng; phƣơng thức hoạt động đƣợc sản phẩm tả rõ ràng nhƣng hoạt động học mô tả rõ ràng; cần đạt chƣa nêu rõ đƣợc tổ chức cho phƣơng thức hoạt đƣợc của phƣơng thức hoạt học sinh đƣợc động học đƣợc tổ mỗi nhiệm động của học trình bày rõ ràng, chức cho học sinh vụ học tập. sinh/nhóm học sinh cụ thể, thể hiện thể hiện đƣợc sự nhằm hoàn thành đƣợc sự phù hợp phù hợp với sản sản phẩm học tập với sản phẩm học phẩm học tập và đó.
tập cần hoàn đối tƣợng học thành. Mức Thiết bị dạy Thiết bị dạy Thiết bị dạy độ phù hợp học và học liệu thể học và học liệu thể học và học liệu thể của thiết bị hiện đƣợc sự phù hiện đƣợc sự phù hiện đƣợc sự phù 19 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com dạy học và hợp với sản phẩm hợp với sản phẩm hợp với sản phẩm học liệu học tập mà học học tập mà học học tập mà học đƣợc sử sinh phải hoàn sinh phải hoàn sinh phải hoàn dụng để tổ thành nhƣng chƣa thành; cách thức thành; cách thức chức các mô tả rõ cách thức mà học sinh hành mà học sinh hành hoạt động mà học sinh hành động động học của động với thiết bị (đọc/viết/nghe/nhì (đọc/viết/nghe/nhì học sinh. dạy học và học liệu n/thực hành) với n/thực hành) với đó. thiết bị dạy học và thiết bị dạy học và học liệu đó đƣợc học liệu đó đƣợc mô tả cụ thể, rõ mô tả cụ thể, rõ ràng.