phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo cùng phục lục. Bố cục luận văn gồm 3 chƣơng nhƣ sau: Chƣơng 1. Cơ sở lý luận và thực tiễn của đề tài Chƣơng 2. Tiềm năng và thực trạng tổ chức hoạt động du lịch thờ Mẫu tại phủ Tây Hồ (Hà Nội).
Một số đề xuất giải pháp nâng cao tổ chức hoạt động du lịch tại các di tích thờ Mẫu trên địa bàn Hà Nội. Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI 1. Những vấn đề chung 1. Một số khái niệm liên quan đến đề tài 1.
Khái niệm Du lịch Ngày nay, du lịch đã trở thành một hoạt động không thể thiếu trong cuộc sống hiện đại hóa đất nƣớc và nó cũng trở thành một nhu cầu thiết yếu 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com của xã hội. Về lợi ích kinh tế, du lịch đã trở thành một sự bùng nổ, một ngành kinh tế mũi nhọn của nhiều nƣớc trên thế giới và Việt Nam cũng không là ngoại lệ. Vậy nghĩa từ của Du lịch đƣợc hiểu nhƣ thế nào trong quá trình đẩy mạnh tổ chức hoạt động này trong xã hội. Để đáp ứng nhu cầu đó của du lịch ngƣời làm công tác du lịch cần phải đƣợc đào tạo, cần có vốn hiểu biết về văn hóa, đặc biệt là những hiểu biết về văn hóa liên quan đến du lịch nhƣ những di tích lịch sử, những lễ hội, tín ngƣỡng dân gian, kể cả văn hóa ẩm thực, văn hóa địa phƣơng dân cƣ nơi có những điểm tham quan du lịch.
“Về nguồn gốc chữ nghĩa, từ du lịch là một từ gốc Hán, thì du lịch có ý nghĩa là đi chơi và trải nghiệm đời sống (du = đi chơi; lịch = trải nghiệm). Như vậy, tự nghĩa gốc từ du lịch đã nói lên mục đích của du lịch không chỉ đi chơi mà còn để học hỏi và trải nghiệm” [32, tr.10] Du lịch là (kinh tế). 1, Một dạng nghỉ dƣỡng sức tham quan tích cực của con ngƣời ở ngoài nơi cƣ trú với mục đích: nghỉ ngơi, giải trí, xem danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử, công trình văn hóa, nghệ thuật…2, Một ngành kinh doanh tổng hợp có hiệu quả cao về nhiều mặt: nâng cao hiểu biết về thiên nhiên, truyền thống lịch sử và văn hóa dân tộc, từ đó góp phần làm tăng thêm tình yêu đất nƣớc.mang lại hiệu quả rất lớn; du lịch có thể coi là hình thức xuất khẩu hàng hóa và lao động dịch vụ tại chỗ [39, tr. „„Du lịch nhìn chung là Đi chơi và Trải nghiệm.
Con người biết đi từ thời tiền sử, khi đã đứng được trên hai chân. Lúc đầu đi là để kiếm cái ăn, sau là đi công chuyện, đi chơi hoặc kết hợp cả hai”. “Du lịch là các hoạt động có liên quan đến chuyến đi của con người ngoài nơi cư trú thường xuyên của mình nhằm đáp ứng nhu cầu tham quan, tìm hiểu, giải trí, nghỉ dưỡng trong một khoảng thời gian nhất định.15] Trên đây là một số khái niệm tiêu biểu về du lịch. Bên cạnh những quan điểm khác nhau về du lịch cũng có nhiều khái niệm khác nhằm sáng tỏ ý nghĩa của du lịch.
8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Du lịch văn hóa Quan niệm về văn hóa đƣợc cho rằng đó chính là toàn bộ những hoạt động, sáng tạo và những giá trị của nhân dân một nƣớc, một dân tộc về mặt sản xuất vật chất và tinh thần trong sự nghiệp dựng nƣớc và giữ nƣớc. Khái niệm văn hóa đƣợc hiểu theo nghĩa nhân văn rất rộng: “Văn hóa bao gồm tất cả những gì làm cho dân tộc này khác với dân tộc khác, từ những sản phẩm tinh vi hiện đại nhất cho đến tín ngưỡng, phong tục tập quán, lối sống và lao động” [39, tr.798] Khái niệm văn hóa cũng đƣợc Chủ Tịch Hồ Chí Minh cho rằng: “ Vì lẽ sinh tồn cũng như mục đích của cuộc sống, loài người mới sáng tạo và phát minh ra ngôn ngữ, chữ viết, đạo đức, pháp luật, khoa học, tôn giáo, văn học, nghệ thuật, những công cụ cho sinh hoạt hàng ngày về mặt ăn, ở và các phương thức sử dụng. Toàn bộ những sáng tạo và phát minh đó tức là văn hóa” [43, tr.473] Văn hóa bao gồm hai loại đó là: văn hóa vật thể và văn hóa phi vật thể Văn hóa vật thể, là một bộ phận của văn hóa nhân loại, thể hiện đời sống tinh thần của con ngƣời dƣới hình thức vật chất: là kết quả của hoạt động sáng tạo, biến những vật và chất liệu trong thiên nhiên thành những đồ vật có giá trị sử dụng và thẩm mĩ nhằm phục vụ cuộc sống con ngƣời.
“Đó là các phương tiện: tài nguyên năng lượng, dụng cụ lao động, công nghệ sản xuất, các công trình kiến trúc phục vụ nhu cầu ăn ở, tâm linh, làm việc và giải trí, các phương tiện tiêu khiển, tiêu dùng…Tóm lại những giá trị thuộc về vật chất đều là kết quả lao động của con người” [39, tr. “Văn hóa tinh thần (văn hóa phi vật thể), trong dân tộc học một trong ba hình thái văn hóa của mỗi tộc người, bao gồm: tôn giáo, tín ngưỡng, phong tục tập quán, kiêng cữ, văn học dân gian, âm nhạc hội họa, điêu khắc, giáo dục, nghệ thuật dân gian, các tri thức khoa học, các nghi lễ, lễ hội, thờ cúng tổ tiên, thờ Mẫu” [39, tr. 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Qua đó, chúng ta cũng có thể quan niệm: “văn hóa du lịch”, là một hiện tƣợng khách quan. Văn hóa và du lịch đều có những mối quan hệ mật thiết, chúng tƣơng tác với nhau, cùng phát triển duy trì sự bền vững.
Du lịch và văn hóa có những mối tƣơng tác qua lại với nhau chúng đƣợc thể hiện nhƣ sau: Sự tương tác giữa văn hóa và du lịch - Các sản phẩm văn hóa khi phục vụ nhu cầu đƣợc làm vui và thỏa mãn du khách qua việc mua sắm. - Thỏa mãn nhu cầu của du khách về tinh thần, văn hóa giao tiếp của con ngƣời bản địa. - Nền nông nghiệp của một nƣớc. - Hệ thống giáo dục của đất nƣớc đến du khách.
- Các thành tựu về khoa học kỹ thuật tiên tiến. - Ngôn ngữ quốc gia đến các du khách quốc tế. - Hoạt động khí hậu của một quốc gia với du khách. - Tôn giáo và tín ngƣỡng của một quốc gia.
Sự tương tác giữa ảnh hướng từ du lịch vào văn hóa - Có thể xâm hại với văn hóa bản địa của một quốc gia - Có thể do lợi ích trƣớc mắt mà ngƣời ta trình diễn văn hóa nghệ thuật sai lệch với ý nghĩa văn hóa. - Do sự thiếu nhiều hiểu biết, văn hóa bị thƣơng mại hóa, kinh doanh các sản phẩm văn hóa từ các loại hình du lịch. - Do lợi nhuận dẫn đến sản xuất sản phẩm du lịch hàng loạt, làm cho du khách nhàm chán và không thích sử dụng chúng. - Văn hóa bản địa bị thay đổi và biến dạng khi bị các văn hóa khác du nhập vào bản địa quốc gia mình.
- Thái độ ứng xử của du khách với cộng đồng dân cƣ tại nơi tham quan nghỉ dƣỡng. Khái niệm du lịch văn cũng đã đƣợc Luật Du lịch thể hiện nhƣ sau: 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com “ Du lịch văn hóa là hình thức du lịch dựa vào bản sắc văn hoá dân tộc với sự tham gia của cộng đồng nhằm bảo tồn và phát huy các giá trị văn hoá truyền thống”. Một số quan điểm khác thì du lịch văn hóa đƣợc diễn là hoạt động nhƣ sau: “ Du lịch văn hóa là loại hình chủ yếu hướng vào việc quy hoạch, lập trình, thiết kế các tour lữ hành tham quan các công trình văn hóa cổ kim” [3, tr. 8] Nhƣ vậy, du lịch và văn hóa luôn song hành tồn tại và gắn bó mật thiết với nhau để cùng, phát triển và trở thành nguồn tài nguyên du lịch vô giá trong quá trình phát triển du lịch.
Tổ chức hoạt động du lịch “Tổ chức là hình thức tập hợp, liên kết các thành viên trong xã hội (cá nhân, tập thể) nhằm đáp ứng yêu cầu, nguyện vọng, lợi ích của các thành viên; cùng nhau hành động vì mục tiêu chung” [15, tr. Các tổ chức trong xã hội loài ngƣời đƣợc hình thành, đào thải, phát triển không ngừng theo tiến trình phát triển của xã hội với nhiều hình thức tập hợp, quy mô, nội dung và cách thức hoạt động khác nhau Các tổ chức trong xã hội hiện đại rất phong phú, đa dạng, đƣợc hình thành trong tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội, ở từng ngành, từng địa phƣơng, từng cơ sở, có quy mô cả nƣớc. Có loại tổ chức đƣợc liên kết chặt chẽ, hoạt động lâu dài (đảng chính trị, cơ quan nhà nƣớc, tổ chức Liên hợp quốc, tổ chức ASEAN, vv. Có loại tổ chức chỉ có hình thức liên kết và nội quy hoạt động đơn giản, linh hoạt.
Phân loại các tổ chức trong xã hội hiện đại thƣờng là: tổ chức chính trị; Tổ chức chính trị - xã hội; Tổ chức tôn; Tổ chức kinh tế; Tổ chức văn hoá, thể thao. “Hoạt động du lịch là hoạt động của khách du lịch, tổ chức, cá nhân kinh doanh du lịch, cộng đồng dân cư và cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến du lịch” [14, tr. Hoạt động du lịch còn bao gồm cả việc tham quan vui chơi, nghỉ dƣỡng của khách du lịch trong thời gian ấn định tại nơi có nhiều cảnh quan và dịch 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com vụ du lịch hấp dẫn. Tại đây du khách có nhu cầu du lịch với mục đích tìm hiểu, sự khác biệt ở các địa phƣơng khác nơi mình ở, vừa để thỏa mãn nhu cầu tìm hiểu văn hóa, khám phá thiên nhiên vừa giải trí ở những vùng đất mới trong thời gian nhất định đó mà không bị lặp đi lặp lại cái mình đã biết.
Tổ chức hoạt động du lịch là việc hƣớng du khách tham gia vào hoạt động tham quan du lịch đã đƣợc giới thiệu tổng quát trong các chƣơng trình du lịch ngay từ khi các nhà kinh doanh du lịch, lữ hành thiết kế và chào bán chƣơng trình đến khách hàng là những cá nhân, tổ chức có nhu cầu đi du lịch. Trong khoa học du lịch khái niệm “tổ chức” cũng đƣợc sử dụng với cả hai nghĩa đã đƣa ra trên đây. “Tổ chức” chỉ những đơn vị thực hiện các hoạt động có liên quan tới ngành dịch vụ du lịch.