Tổ Chức Bộ Máy Chính Quyền Đô Thị Thành Phố Trực Thuộc Tỉnh Ở Nước Cộng Hòa Dân Chủ Nhân Dân Lào

Luận văn thạc sĩ phân tích tổ chức bộ máy chính quyền đô thị tại thành phố trực thuộc tỉnh ở Lào, đề xuất giải pháp cải cách hiệu quả.

• Tác giả: Hangphonxavan Chanthala
• Người hướng dẫn: PGS. Võ Kim Sơn
• Trường học: Học viện Hành chính Quốc gia
• Chuyên ngành: Quản lý công
• Đề tài: Tổ Chức Bộ Máy Chính Quyền Đô Thị Tại Lào: Thực Trạng và Đề Xuất Mô Hình
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ TỔ CHỨC BỘ MÁY CHÍNH QUYỀN ĐÔ THỊ THÀNH PHỐ TRỰC THUỘC TỈNH
• 1.1. Phân chia đơn vị hành chính lãnh thổ và chính quyền địa phương
• 1.2. Phân chia đơn vị hành chính lãnh thổ
• 1.3. Chính quyền địa phương
• 1.4. Vùng đô thị và chính quyền đô thị
• 1.5. Khái niệm, đặc trưng và phân loại đô thị
• 1.6. Chính quyền đô thị. Chính quyền thành phố và thành phố thuộc tỉnh
• 1.7. Chính quyền thành phố
• 1.8. Thành phố trực thuộc tỉnh
• 1.9. Kinh nghiệm tổ chức bộ máy chính quyền đô thị tại một số nước trên thế giới
• 1.10. Chính quyền đô thị Trung quốc
• 1.11. Chính quyền thành phố Ottawa, Canada
• 1.12. Một số nhận xét
• 1.13. Những kinh nghiệm cho việc xây dựng chính quyền đô thị thành phố trực thuộc tỉnh ở CHDCND Lào
• 1.14. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG TỔ CHỨC BỘ MÁY CHÍNH QUYỀN ĐÔ THỊ THÀNH PHỐ TRỰC THUỘC TỈNH Ở NƯỚC CHDCND LÀO
• 2.1. Khái quát đặc điểm tự nhiên, kinh tế, xã hội và quá trình phát triển đô thị của nước CHDCND Lào
• 2.2. Đặc điểm tự nhiên
• 2.3. Đặc điểm kinh tế, xã hội
• 2.4. Sự hình thành và phát triển đô thị của Lào
• 2.5. Mô hình tổ chức bộ máy chính quyền đô thị thủ phủ của các tỉnh ở nước CHDCND Lào
• 2.6. Tổng quan chung về chính quyền địa phương thủ phủ của tỉnh
• 2.7. Chính quyền thủ phủ của tỉnh theo văn bản pháp luật mới
• 2.8. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ ĐỀ XUẤT MÔ HÌNH TỔ CHỨC BỘ MÁY CHÍNH QUYỀN ĐÔ THỊ THÀNH PHỐ TRỰC THUỘC TỈNH Ở NƯỚC CHDCND LÀO
• 3.1. Phương hướng tổ chức bộ máy chính quyền đô thị thành phố trực thuộc tỉnh ở nước CHDCND Lào
• 3.2. Phương hướng chung của Đảng và Nhà nước CHDCND Lào
• 3.3. Phương hướng cụ thể của Bộ Nội vụ Lào
• 3.4. Đề xuất mô hình tổ chức bộ máy chính quyền đô thị thành phố trực thuộc tỉnh ở nước CHDCND Lào
• 3.5. Hội đồng thành phố
• 3.6. Cơ quan hành chính thành phố. Thiết lập mối quan hệ hợp lý giữa Hội đồng thành phố và Chủ tịch thành phố
• 3.7. Bộ máy chuyên môn của Chủ tịch thành phố
• 3.8. Một số điều kiện và các bước triển khai để đảm bảo cho mô hình tổ chức bộ máy chính quyền đô thị thành phố trực thuộc tỉnh đi vào hoạt động
• 3.9. Một số điều kiện đảm bảo cho mô hình đi vào hoạt động
• 3.10. Các bước triển khai mô hình
• 3.11. Tiểu kết chương 3
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Tổ Chức Bộ Máy Chính Quyền Đô Thị Tại Lào

Tổ chức bộ máy chính quyền đô thị tại Lào đang trong quá trình phát triển và hoàn thiện. Việc xây dựng một mô hình chính quyền đô thị hiệu quả là cần thiết để đáp ứng yêu cầu quản lý trong bối cảnh đô thị hóa ngày càng gia tăng. Chính quyền đô thị không chỉ đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý các hoạt động kinh tế, xã hội mà còn ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của người dân. Đặc biệt, sự khác biệt giữa chính quyền đô thị và nông thôn cần được làm rõ để có những giải pháp phù hợp.

1.1. Đặc Điểm Chính Quyền Đô Thị Tại Lào

Chính quyền đô thị tại Lào có những đặc điểm riêng biệt, bao gồm cấu trúc tổ chức và chức năng quản lý. Đặc điểm này phản ánh sự phát triển của đô thị và nhu cầu quản lý hiệu quả hơn trong bối cảnh hiện đại.

1.2. Vai Trò Của Chính Quyền Đô Thị Trong Quản Lý Đô Thị

Chính quyền đô thị đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý các vấn đề như quy hoạch, xây dựng hạ tầng và bảo vệ môi trường. Sự hiệu quả của chính quyền đô thị sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển bền vững của đô thị.

II. Thực Trạng Tổ Chức Bộ Máy Chính Quyền Đô Thị Tại Lào

Hiện nay, tổ chức bộ máy chính quyền đô thị tại Lào đang gặp nhiều thách thức. Mặc dù đã có những cải cách nhất định, nhưng vẫn còn nhiều vấn đề cần giải quyết để nâng cao hiệu quả hoạt động. Các chính quyền địa phương vẫn chưa được tổ chức một cách hợp lý, dẫn đến sự chồng chéo trong quản lý và thiếu tính hiệu quả.

2.1. Những Thách Thức Trong Quản Lý Đô Thị

Các thách thức bao gồm sự thiếu hụt nguồn lực, sự chồng chéo trong chức năng quản lý và sự chưa đồng bộ trong các chính sách. Điều này gây khó khăn cho việc thực hiện các nhiệm vụ quản lý đô thị.

2.2. Đánh Giá Hiện Trạng Tổ Chức Chính Quyền Đô Thị

Đánh giá hiện trạng cho thấy rằng bộ máy chính quyền đô thị tại Lào vẫn còn nhiều hạn chế. Cần có những nghiên cứu sâu hơn để xác định rõ các vấn đề và tìm ra giải pháp khắc phục.

III. Phương Pháp Đề Xuất Mô Hình Tổ Chức Chính Quyền Đô Thị

Để cải thiện tổ chức bộ máy chính quyền đô thị, cần áp dụng các phương pháp nghiên cứu và phân tích thực tiễn. Việc đề xuất mô hình tổ chức mới sẽ giúp nâng cao hiệu quả quản lý và đáp ứng tốt hơn nhu cầu của người dân.

3.1. Nghiên Cứu Các Mô Hình Thành Công Tại Nước Khác

Nghiên cứu các mô hình tổ chức chính quyền đô thị thành công tại các quốc gia khác sẽ cung cấp những bài học quý giá cho Lào. Các mô hình này có thể được điều chỉnh để phù hợp với điều kiện thực tế của Lào.

3.2. Đề Xuất Mô Hình Tổ Chức Mới

Mô hình tổ chức mới cần được xây dựng dựa trên các nguyên tắc như phân cấp rõ ràng, tăng cường tính tự chủ cho chính quyền địa phương và đảm bảo sự tham gia của cộng đồng.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu

Việc áp dụng mô hình tổ chức mới sẽ mang lại nhiều lợi ích cho chính quyền đô thị tại Lào. Các kết quả nghiên cứu cho thấy rằng việc cải cách bộ máy chính quyền sẽ giúp nâng cao hiệu quả quản lý và đáp ứng tốt hơn nhu cầu của người dân.

4.1. Lợi Ích Của Mô Hình Mới

Mô hình mới sẽ giúp cải thiện tính hiệu quả trong quản lý đô thị, giảm thiểu sự chồng chéo trong chức năng và nâng cao sự hài lòng của người dân.

4.2. Kết Quả Đạt Được Từ Nghiên Cứu

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng việc cải cách bộ máy chính quyền đô thị có thể tạo ra những thay đổi tích cực trong quản lý và phát triển đô thị tại Lào.

V. Kết Luận Và Tương Lai Của Tổ Chức Chính Quyền Đô Thị Tại Lào

Kết luận cho thấy rằng việc tổ chức bộ máy chính quyền đô thị tại Lào cần được cải cách mạnh mẽ để đáp ứng yêu cầu phát triển đô thị. Tương lai của chính quyền đô thị phụ thuộc vào khả năng thích ứng và cải cách của các cơ quan chức năng.

5.1. Định Hướng Phát Triển Chính Quyền Đô Thị

Định hướng phát triển cần tập trung vào việc xây dựng một bộ máy chính quyền đô thị hiệu quả, minh bạch và có khả năng đáp ứng nhanh chóng các nhu cầu của người dân.

5.2. Tương Lai Của Chính Quyền Đô Thị Tại Lào

Tương lai của chính quyền đô thị tại Lào sẽ phụ thuộc vào sự quyết tâm cải cách và khả năng thực hiện các chính sách phù hợp với thực tiễn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế đã đặt ra yêu cầu cấp thiết về đổi mới tổ chức bộ máy nhà nước, đặc biệt là chính quyền địa phương ở các quốc gia đang phát triển như nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào (CHDCND Lào). Theo ước tính, trong vòng 30 năm qua, đô thị hóa tại Lào đã diễn ra mạnh mẽ với sự gia tăng đáng kể về quy mô và số lượng đô thị, đặc biệt là các thành phố trực thuộc tỉnh. Tuy nhiên, mô hình tổ chức chính quyền địa phương hiện nay của Lào vẫn chủ yếu dựa trên mô hình quản lý nông thôn, chưa đáp ứng hiệu quả các yêu cầu quản lý đặc thù của đô thị. Luật Hành chính địa phương 2015 của Lào đã tạo khung pháp lý cho việc thành lập và hoạt động của chính quyền đô thị thành phố trực thuộc tỉnh, nhưng trên thực tế, các địa phương mới chỉ ở giai đoạn chuẩn bị hồ sơ, chưa có bộ máy chính quyền đô thị chính thức.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là hệ thống hóa cơ sở lý luận, đánh giá thực trạng tổ chức bộ máy chính quyền đô thị thành phố trực thuộc tỉnh ở Lào từ năm 2003 đến nay, đồng thời đề xuất mô hình tổ chức phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý hành chính đô thị. Nghiên cứu có phạm vi toàn quốc, tập trung vào 17 tỉnh của Lào, với ý nghĩa quan trọng trong việc hoàn thiện bộ máy chính quyền địa phương, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao chất lượng dịch vụ công tại các đô thị trực thuộc tỉnh.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai quan điểm lý luận chủ đạo: quan điểm duy vật biện chứng và duy vật lịch sử. Quan điểm duy vật biện chứng giúp nhận thức tổ chức bộ máy chính quyền đô thị trong mối quan hệ tổng thể với các cấp chính quyền khác, đồng thời đánh giá sự phù hợp với nguồn lực hiện có của Lào. Quan điểm duy vật lịch sử giúp phân tích tiến trình hình thành, phát triển và những vấn đề phát sinh trong tổ chức chính quyền đô thị thành phố trực thuộc tỉnh qua các thời kỳ.

Mô hình tổ chức chính quyền địa phương được nghiên cứu dựa trên các dạng phổ biến như: mô hình “Hội đồng mạnh - Thị trưởng yếu”, “Hội đồng yếu - Thị trưởng mạnh”, “Hội đồng - Nhà quản lý chuyên nghiệp - Thị trưởng danh dự” và mô hình điều hành qua ủy ban do Hội đồng bầu. Các khái niệm chính bao gồm: đơn vị hành chính lãnh thổ, chính quyền địa phương, chính quyền đô thị, thành phố trực thuộc tỉnh, và mô hình tổ chức bộ máy chính quyền đô thị.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp phân tích tài liệu sẵn có (desk review) để tổng hợp cơ sở lý luận và thực tiễn, bao gồm các văn bản pháp luật, công trình khoa học trong và ngoài nước, báo cáo, số liệu thống kê liên quan. Phương pháp thống kê và so sánh được áp dụng để phân tích số liệu thực tế về tổ chức bộ máy chính quyền đô thị tại Lào và các quốc gia tham khảo.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ 17 tỉnh của Lào có thành phố trực thuộc tỉnh, với dữ liệu thu thập từ năm 2003 đến nay. Phương pháp chọn mẫu là chọn toàn bộ các đơn vị hành chính cấp tỉnh có đô thị trực thuộc để đảm bảo tính toàn diện. Thời gian nghiên cứu kéo dài từ năm 2016 đến 2017, bao gồm giai đoạn thu thập, phân tích dữ liệu và đề xuất mô hình.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Thực trạng tổ chức bộ máy chính quyền đô thị tại Lào còn nhiều hạn chế: Hiện nay, các thành phố trực thuộc tỉnh ở Lào chưa có bộ máy chính quyền đô thị chính thức, các cơ quan quản lý vẫn vận hành theo mô hình chính quyền nông thôn. Điều này dẫn đến việc quản lý các vấn đề đô thị như quy hoạch, hạ tầng, môi trường, giao thông chưa hiệu quả, gây ra tình trạng ùn tắc, ô nhiễm và thiếu đồng bộ trong cung cấp dịch vụ công.

2. Phân cấp và thẩm quyền chưa rõ ràng: Theo số liệu thu thập, chính quyền đô thị tại Lào chưa được trao quyền tự chủ và trách nhiệm rõ ràng trong phạm vi quản lý, dẫn đến sự chồng chéo và thiếu hiệu lực trong hoạt động quản lý. So với các nước trong khu vực như Việt Nam, tỷ lệ phân cấp quyền hạn cho chính quyền đô thị tại Lào thấp hơn khoảng 20%.

3. Kinh nghiệm quốc tế và khu vực cho thấy mô hình tổ chức đa dạng: Các mô hình tổ chức chính quyền đô thị tại Trung Quốc, Việt Nam, Canada và Mỹ đều có sự phân chia rõ ràng giữa Hội đồng và cơ quan hành chính, với các mô hình như “Hội đồng mạnh - Thị trưởng yếu” hoặc “Hội đồng - Nhà quản lý chuyên nghiệp”. Tại Mỹ, 70% trong 30 thành phố lớn áp dụng mô hình “Thị trưởng - Hội đồng”, trong khi một số thành phố sử dụng mô hình “Hội đồng - Nhà quản lý chuyên nghiệp” để tăng hiệu quả quản lý.

4. Đề xuất mô hình tổ chức chính quyền đô thị thành phố trực thuộc tỉnh ở Lào: Luận văn đề xuất mô hình tổ chức gồm Hội đồng thành phố, cơ quan hành chính thành phố và bộ máy chuyên môn của Chủ tịch thành phố, với phân công rõ ràng chức năng, nhiệm vụ và thẩm quyền. Mô hình này hướng tới tăng cường phân cấp, nâng cao hiệu quả quản lý và đảm bảo sự phối hợp đồng bộ giữa các cơ quan.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của thực trạng hạn chế là do Lào mới chỉ bước đầu xây dựng khung pháp lý cho chính quyền đô thị thành phố trực thuộc tỉnh, chưa có bộ máy chính thức và chưa hoàn thiện cơ chế phân cấp, phân quyền. So sánh với Việt Nam và Trung Quốc, nơi có hệ thống chính quyền đô thị phát triển hơn, cho thấy việc phân cấp quyền hạn và tổ chức bộ máy chuyên nghiệp là yếu tố then chốt để nâng cao hiệu quả quản lý đô thị.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ so sánh tỷ lệ phân cấp quyền hạn giữa Lào và các nước ASEAN, cũng như bảng mô tả các mô hình tổ chức chính quyền đô thị phổ biến trên thế giới. Việc áp dụng mô hình đề xuất sẽ giúp Lào khắc phục tình trạng quản lý phân tán, thiếu hiệu quả, đồng thời phù hợp với đặc thù phát triển đô thị và nguồn lực hiện có.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Xây dựng và hoàn thiện khung pháp lý cho chính quyền đô thị thành phố trực thuộc tỉnh: Cần ban hành các văn bản pháp luật cụ thể quy định chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền và cơ cấu tổ chức của chính quyền đô thị, nhằm tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho hoạt động quản lý. Thời gian thực hiện dự kiến trong vòng 1-2 năm, do Bộ Nội vụ Lào chủ trì phối hợp với các cơ quan liên quan.

2. Tổ chức đào tạo, nâng cao năng lực cán bộ, công chức chính quyền đô thị: Đào tạo chuyên sâu về quản lý đô thị, kỹ năng lãnh đạo và điều hành cho đội ngũ cán bộ nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý đô thị hiện đại. Mục tiêu nâng tỷ lệ cán bộ có trình độ chuyên môn phù hợp lên trên 80% trong 3 năm tới.

3. Xây dựng mô hình tổ chức bộ máy chính quyền đô thị theo đề xuất: Triển khai mô hình gồm Hội đồng thành phố, cơ quan hành chính và bộ máy chuyên môn của Chủ tịch thành phố, đảm bảo phân công rõ ràng và phối hợp hiệu quả. Thời gian triển khai thí điểm trong 2 năm tại một số thành phố trực thuộc tỉnh.

4. Thúc đẩy xã hội hóa dịch vụ công và tăng cường phối hợp liên ngành: Khuyến khích sự tham gia của các tổ chức xã hội, doanh nghiệp trong cung cấp dịch vụ công, đồng thời xây dựng cơ chế phối hợp giữa các ngành để quản lý đô thị đồng bộ, hiệu quả. Mục tiêu nâng cao chất lượng dịch vụ công lên 30% trong 5 năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà quản lý và lãnh đạo chính quyền địa phương: Luận văn cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn để xây dựng, đổi mới mô hình tổ chức chính quyền đô thị, giúp nâng cao hiệu quả quản lý và phục vụ người dân.

2. Các nhà hoạch định chính sách và nhà làm luật: Tài liệu tham khảo quan trọng trong việc hoàn thiện khung pháp lý, chính sách phát triển đô thị và cải cách hành chính tại Lào.

3. Giảng viên, học viên và nhà nghiên cứu quản lý công: Cung cấp hệ thống kiến thức toàn diện về tổ chức bộ máy chính quyền đô thị thành phố trực thuộc tỉnh, phục vụ giảng dạy và nghiên cứu chuyên sâu.

4. Các tổ chức quốc tế và chuyên gia phát triển đô thị: Thông tin chi tiết về thực trạng và đề xuất mô hình tổ chức chính quyền đô thị tại Lào giúp hỗ trợ tư vấn, hợp tác phát triển đô thị bền vững.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao cần đổi mới tổ chức bộ máy chính quyền đô thị thành phố trực thuộc tỉnh ở Lào?
   Do mô hình hiện tại chủ yếu dựa trên quản lý nông thôn, chưa đáp ứng hiệu quả các yêu cầu quản lý đặc thù của đô thị như quy hoạch, hạ tầng, môi trường và dịch vụ công. Việc đổi mới giúp nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý, phù hợp với xu thế phát triển đô thị hiện đại.

2. Mô hình tổ chức chính quyền đô thị đề xuất có điểm gì nổi bật?
   Mô hình đề xuất phân chia rõ ràng giữa Hội đồng thành phố, cơ quan hành chính và bộ máy chuyên môn của Chủ tịch thành phố, tăng cường phân cấp, nâng cao năng lực quản lý và đảm bảo phối hợp đồng bộ giữa các cơ quan.

3. Phương pháp nghiên cứu của luận văn là gì?
   Luận văn sử dụng phương pháp phân tích tài liệu sẵn có, thống kê, so sánh số liệu thực tế từ 17 tỉnh của Lào, kết hợp nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế để đề xuất mô hình phù hợp.

4. Làm thế nào để nâng cao năng lực cán bộ chính quyền đô thị?
   Thông qua các chương trình đào tạo chuyên sâu về quản lý đô thị, kỹ năng lãnh đạo, điều hành và cập nhật kiến thức pháp luật, kỹ thuật quản lý hiện đại, nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển đô thị.

5. Vai trò của xã hội hóa dịch vụ công trong quản lý đô thị là gì?
   Xã hội hóa giúp tăng cường nguồn lực, nâng cao chất lượng và hiệu quả cung cấp dịch vụ công, giảm áp lực cho chính quyền đô thị, đồng thời đáp ứng kịp thời nhu cầu ngày càng cao của người dân.

Kết luận

• Luận văn là công trình nghiên cứu đầu tiên toàn diện về tổ chức bộ máy chính quyền đô thị thành phố trực thuộc tỉnh ở CHDCND Lào, lấp đầy khoảng trống nghiên cứu trong lĩnh vực này.
• Thực trạng tổ chức bộ máy chính quyền đô thị tại Lào còn nhiều hạn chế, chưa đáp ứng hiệu quả quản lý đô thị hiện đại.
• Đề xuất mô hình tổ chức gồm Hội đồng thành phố, cơ quan hành chính và bộ máy chuyên môn của Chủ tịch thành phố, phù hợp với đặc thù và nguồn lực của Lào.
• Các giải pháp đề xuất bao gồm hoàn thiện khung pháp lý, đào tạo cán bộ, xây dựng mô hình tổ chức và thúc đẩy xã hội hóa dịch vụ công.
• Tiếp theo, cần triển khai thí điểm mô hình tại một số thành phố trực thuộc tỉnh trong vòng 2 năm, đồng thời đánh giá hiệu quả để nhân rộng trên toàn quốc.

Hành động ngay hôm nay để góp phần xây dựng bộ máy chính quyền đô thị hiện đại, hiệu quả, thúc đẩy phát triển bền vững cho các thành phố trực thuộc tỉnh của Lào.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ TỔ CHỨC BỘ MÁY CHÍNH QUYỀN ĐÔ THỊ THÀNH PHỐ TRỰC THUỘC TỈNH 1. Phân chia đơn vị hành chính lãnh thổ và chính quyền địa phương 1. Phân chia đơn vị hành chính lãnh thổ 1. Tổng quan chung về phân chia đơn vị hành chính lãnh thổ Lãnh thổ quốc gia của các nước đều được phân chia thành các đơn vị hành chính lãnh thổ nhằm để thực hiện các chức năng, nhiệm vụ quản lý nhà nước từng vùng lãnh thổ đó.

Không có nguyên tắc chung về phân chia lãnh thổ quốc gia thành các đơn vị hành chính lãnh thổ như thế nào để thống nhất chung. Tuy nhiên, theo thống kê chung, lãnh thổ quốc gia có thể chia thành nhiều cấp độ khác nhau và đánh số từ 1 đến 4. Và mỗi một cấp (cấp 1 đến cấp 4) có thề có những tên gọi khác nhau tùy theo từng quốc gia.1 mô tả cách phân chia đơn vị hành chính lãnh thổ của một số nước và tên gọi của từng đơn vị. Phân chia đơn vị hành chính lãnh thổ một số nước Tên Cấp 1 Cấp 2 Cấp 3 Cấp 4 và quốc gia thấp hơn Australia Nhà nước liên 562 đơn vị bang, chia hành chính thành 6 bang gắn với chính và 10 vùng quyền địa lãnh thổ phương Brunei Chia làm 4 Mỗi huyện Làng Không có huyện (4 chia thành xã (kampung) chính daerah- (38 mukim ) quyền địa daerah) phương tương ứng Buôn, làng 26 tỉnh (26 Huyện (150+ Xã (1400+ Cambodia (14000+ khêt ) srŏk) khum) phum) 20 Luan van Cũng có tài Thành phố Sngd, xã liệu ghi thủ đôPhnom Quận (khan) (sangkat) thêm khu Penh) phố (krom) Indonesia Chia thành 34 Quận, huyện, Xã, Buôn, làng tỉnh với 5 …(340+ kecamatan, (desa, khu đặc biệt kabupaten; distrik) kelurahan, cấp tỉnh (34 90+ kota) kampung) provinsi p including 5 daerah istimewa including Jakarta) Malaysia Chia thành 13 Tỉnh hoặc Xã (1000+ Làng, buôn bang và ba huyện (139 mukim) (8000+ vùng lãnh thổ daerah) kampung) liên bang Ba vùng lãnh thổ đặc biệt (3 Wilayah Persekutuan: Kuala 11 mukim 150+ Lumpur kampung Labuan 27 kampung Putrajaya 21 presint" Myanmar Chia làm 7 67 kayaing 330 [towns] vùng hay 7 townships [wards] bang; 1 vùng there are [villages] lãnh thổ liên 330 bang; 6 đơn vị townships in tự quản (7 Myanmar.[1] taing detha gyi (regions) 7 pyi-neh (states) Philippines Chia thành Tỉnh (81 Huyện (84 Xã (42027 vùng lalawigan 38 bahaging barangay ) malayang lungsod;151 lungsod 1 1 malayang karaniwang bayan ) bayan Singapore Chia thảnh 5 Đơn vị bầu cử Phường (89 huyện- Hội (29 Divisions/W 21 Luan van đồng phát constituencies) ards) triển cộng đồng(5 Districts) Thailand Tỉnh và khu Huyện (840+ Xã hay Buôn, làng vực thủ đô amphoe ) phường (chumchon (76 changwat; (tambon;in or muban) Bangkok; Bangkok:16 Pataya) 9 khwaeng) (Nguồn: https://vi.org) Đơn vị hành chính lãnh thổ cấp 1 có những tên gọi khác nhau, thường có thể gọi chung là tỉnh trong hệ thống các nước ASEAN.

Trong khi Nhật Bản và Trung quốc có tên gọi khác (prefecture). Bên dưới vùng lãnh thổ cấp 1 là các vùng lãnh thổ cấp 2 [1]. Tên gọi của đơn vị hành chính lãnh thổ cấp 2 cũng rất khác nhau. Có thể tam gọi chung là huyện.

Một số nước có thể có cách phân chia thành các vùng lãnh thổ khác nhau. Trong đó quan trọng nhất là phân chia để thành lập một chủ thể quản lý toàn diện các vấn đề của vùng lãnh thổ. Từng cấp đơn vị hành chính lãnh thổ có sự phân định giữa đơn vị hành chính lãnh thổ mang tính nông thôn và đơn vị hành chính lãnh thổ mang tính đô thị. Các loại đơn vị hành chính lãnh thổ trực thuộc tỉnh Bên dưới tỉnh như đã chỉ ra ở Bảng 1.1, có nhiều tên gọi khác nhau cho đơn vị hành chính lãnh thổ.

Tùy từng quốc gia có những tên gọi khác nhau. Ở Việt Nam tên gọi các đơn vị hành chính lãnh thổ cấp dưới tỉnh bao gồm: - Thành phố thuộc tỉnh; - Thị xã; - Huyện; - Quận. 22 Luan van Các nước trên thế giới cũng có tên gọi tương tự. Và có thể sử dụng chung cụm từ “district” như là huyện, nhưng có thể sử dụng cụm từ “municipality” như là cụm dân cư.

Chính quyền địa phương 1. Tổng quan về chính quyền địa phương Mỗi một đơn vị hành chính lãnh thổ đều gắn liền với một chủ thể quản lý các vấn đề thuộc lãnh thổ đó. Cách thức tổ chức chính quyền địa phương để quản lý các vấn đề của vùng lãnh thổ đó có thể theo những mô hình khác nhau. Hiện nay, có thể có nhiều cách thức tổ chức chính quyền địa phương đơn vị hành chính lãnh thổ.

Và mỗi một quốc gia có thể chọn cho mình một dạng riêng. Hai chủ thể đáng được chú ý của chính quyền địa phương là: - Hội đồng địa phương (Hội đồng) do nhân dân địa phương bầu ra để thay mặt nhân dân địa phương quản lý nhà nước các vấn đề thuộc địa bàn lãnh thổ; - Cơ quan chấp hành của Hội đồng địa phương nhằm triển khai tổ chức thực hiện các quyết định của Hội đồng. Một số dạng tổ chức chính quyền địa phương phổ biến Với hai nhóm yếu tố đó có thể tạo ra một số dạng tổ chức chính quyền địa phương. - Mô hình “Hội đồng mạnh, Thị trưởng yếu”: Theo mô hình này, Hội đồng không chỉ có thẩm quyền ra nghị quyết để quyết định các vấn đề của địa phương, mà còn có thẩm quyền trong việc tổ chức triển khai các hoạt động thông qua các cơ quan chuyên môn.

mô tả loại hình này. 23 Luan van - - Mô hình “Hội đồng yếu - Thị trưởng mạnh”: Chính quyền địa phương các cấp tổ chức theo mô hình này thì mọi quyền liên quan đến việc triển khai thực hiện. quyền nhân sự, quyền tổ chức bộ máy đều do người đứng đầu - Thị trưởng quyết định. Hội đồng chỉ là cơ quan nghị quyết, ít có quyền về các vấn đề trên.

Mô hình tổ chức Hội đồng yếu - Thị trưởng mạnh mô tả ở Sơ đồ 1. Hai mô hình trên, Thị trưởng và Hội đồng đều do cử tri địa phương bầu. Vấn đề khác nhau chỉ ở phân chia quyền lực liên quan đến nhân sự, bộ máy… trong việc triển khai thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước trên địa ban địa phương. - Mô hình “Hội đồng - Nhà quản lí chuyên nghiệp - Thị trưởng danh dự” Trong mô hình này, Hội đồng vẫn do cử tri bầu và một thị trưởng/chủ tịch/người đứng đầu hoặc do Hội đồng bầu hoặc do cử tri bầu.

Nhưng vị trí 24 Luan van chủ tịch, người đứng đầu mang tính đại diện lễ tân, ngoại giao, ít có quyền liên quan đến quản lý. Hội đồng sẽ tuyển dụng một nhà quản lý mang tính chuyên nghiệp để triển khai tổ chức thực hiện và được trao quyền để triển khai tổ chức thực hiện, bao gồm cả quyền về nhân sự, tổ chức bộ máy. Cách tổ chức này mô tả ở Sơ đồ 1. Nếu Thị trưởng do Hội đồng bầu, ít được trao quyền;chủ yếu thực hiện chức năng chính trị chung và chức năng đại diện danh dự trong các nghi lễ, không có các thẩm quyền hành chính quan trọng và quyền phủ quyết đối với các quyết định của Hội đồng.

Hội đồng sẽ tuyển dụng các nhà hành chính chuyên nghiệp theo một thời hạn nhất định để thực hiện các chính sách do Hội đồng đề ra. Nhà quản lí được trao để triển khai hoạt động quản lý. - Mô hình điều hành hoạt động quản lí thông qua ủy ban do Hội đồng bầu Hội đồng do nhân dân bầu ra sẽ bầu một tập thể gồm nhiều người, thường gọi chung là ủy ban chấp hành - cơ quan chấp hành. Cơ quan chấp hành hoạt động theo nguyên tắc tập thể, quyết định theo cơ chế đa số.

Tuy nhiên, Ủy ban thông thường có chủ tịch, các phó chủ tịch và các ủy viên UBND. Cơ chế tập thể làm cho tất cả thành viên ủy ban có quyền hạn 25 Luan van giống nhau đối với các quyết định của ủy ban. Nhưng đồng thời, chính Hội đồng bầu ra một người làm chủ tịch. Và trao cho người này những quyền hạn riêng, không phải thông qua cơ chế tập thể Ủy ban.

Và như vậy, các quyết định quản lý sẽ có hai dạng: dạng của Ủy ban (tập thể) và dạng của Chủ tịch Ủy ban (cá nhân). Thực tế ở những nước theo mô hình này, chưa phân định rõ hai loại quyết định trên nên tạo ra những xung đột nhất định trong quyết định chấp hành của Ủy ban đối với các quyết định của Hội đồng. Mô hình này mô tả ở Sơ đồ 1. Ngoài các mô hình trên, một số nước cụm từ chính quyền địa phương không gắn với hội đồng do cử trí địa phương bầu ra, chỉ đơn thuần cơ quan quản lý các vấn đề của địa phương do luật định và cách thức tổ chức do cơ quan quản lý nhà nước về tổ chức và nhân sự quyết định.

Vùng đô thị và chính quyền đô thị 1. Khái niệm, đặc trưng và phân loại đô thị 1. Khái niệm đô thị Đô thị là cụm từ dùng để chỉ một khu vực, một vùng lãnh thổ mang những tính chất, đặc điểm khác nhau về dân cư đô thị, mật độ dân số, tính chất lao động của dân cư hay về kết cấu hạ tầng kỹ thuật, vai trò, sự phát triển 26 Luan van kinh tế - xã hội. của một khu vực, vùng lãnh thổ.

Mỗi quốc gia khác nhau có những quy định, cách hiểu khác nhau về đô thị nhưng thông thường các đô thị phải thể hiện được vị trí, vai trò, chức năng trên các lĩnh vực chính trị, hành chính, kinh tế, văn hóa, khoa học, xã hội.; vai trò đối với sự phát triển của từng vùng hay trên phạm vi cả nước hoặc do đặc điểm lịch sử, vị trí địa lý của bản thân đô thị để lại. Tuy nhiên, dù tiếp cận theo góc độ nào thì khái niệm đô thị cũng thống nhất với nhau ở một tiêu chí “đô thị là điểm dân cư tập trung phần lớn những người dân hoạt động không phải là nông nghiệp, họ sống và làm việc theo kiểu thành thị”. Các đô thị trên thế giới đã có một quá trình hình thành và phát triển lâu dài. Các nhà đô thị học đã phân chia lịch sử phát triển đô thị thành bốn giai đoạn: cổ đại (từ năm 4.000 trước công nguyên đến năm 500 sau công nguyên); trung đại (từ năm 500 đến năm 1.500 sau công nguyên); cận đại (từ năm 1.800) và giai đoạn thứ tư từ năm 1.

Nhìn chung, các đô thị ngày nay đều mang đầy đủ giá trị về kinh tế, chính trị, hành chính, văn hóa, thể thao và du lịch.