ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN VIỆN THƯƠNG MẠI VÀ KINH TẾ QUỐC TẾ ------o0o------ BÀI TẬP NHÓM BỘ MÔN: CHUYÊN ĐỀ CẬP NHẬT THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ ĐỀ BÀI: Nghiên cứu thị trường xuất khẩu tôm của Việt Nam ( bao gồm các thị trường: Mỹ, Nhật Bản và Liên minh Châu Âu EU) Giảng viên hướng dẫn: TS. Dương Thị Ngân Lớp tín chỉ: CĐCN (221)_02 Nhóm sinh viên thực hiện: Nhóm 6 HÀ 022 NHÓM 6 DANH SÁCH THÀNH VIÊN MÃ SINH VIÊN 1. Đào Tuyết Anh 11190093 2. Nguyễn Thị Vân Anh 11190410 3.
Nguyễn Thị Thủy Ngân 11193703 4. Phạm Phương Thảo 11194851 5. Nguyễn Thị Huyền Trang 11195345 6. Trương Thị Ánh 11190684 1 MỤC LỤC I.
Tổng quan về tình hình xuất khẩu tôm của Việt Nam. Những thành công đạt được trong xuất khẩu tôm của Việt Nam. Tốc độ tăng trưởng cao đóng góp vào GDP đất nước. Cơ cấu sản phẩm thay đổi tích cực.
Thị trường xuất khẩu được mở rộng. Duy trì đà tăng trưởng. Ðột phá tại thị trường Australia. Xu hướng giá xuất khẩu tôm Việt Nam giai đoạn 2017-2021.
Thực trạng xuất khẩu tôm của Việt Nam năm 2021. Nghiên cứu một số thị trường xuất khẩu chủ lực của tôm Việt Nam. Thị trường Mỹ. Thị trường Nhật Bản.
Thị trường Liên minh Châu Âu EU. Đánh giá các thị trường. Thị trường Mỹ. Thị trường Nhật Bản.
Thị trường Liên minh Châu Âu EU. Giải pháp chung cho các thị trường. Đối với doanh nghiệp chế biến và xuất khẩu thủy sản. Đối với nhà nước.
76 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. Tổng quan về tình hình xuất khẩu tôm của Việt Nam 1. Những thành công đạt được trong xuất khẩu tôm của Việt Nam a. Tốc độ tăng trưởng cao đóng góp vào GDP đất nước Thủy sản là một trong những ngành kinh tế lớn của Việt Nam với đóng góp bình quân 9- 10%/năm vào tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước.
Nhờ lợi thế có bờ biển dài hơn 3.260 km cùng hệ thống sông ngòi dày đặc với 112 cửa sông lạch, Việt Nam có nhiều thuận lợi để phát triển ngành thủy sản cả về hoạt động khai thác đánh bắt và hoạt động nuôi trồng. Tuy nhiên, do đầu tư manh mún, thiếu định hướng nên hoạt động khai thác đánh bắt vẫn phát triển ì ạch. Trong khi đó, hoạt động nuôi trồng thủy sản đang phát triển khá nhanh trong các năm qua và ngày càng giữ vai trò chủ đạo cung cấp thủy sản cho tiêu thụ trong nước và chế biến xuất khẩu. Trong đó, tôm và cá tra là hai loài thủy sản nuôi trồng chính của nước ta.
Nhờ sản lượng nuôi trồng và năng lực sản xuất dồi dào, trong các năm qua, tôm luôn giữ vai trò là sản phẩm thủy sản xuất khẩu chủ lực của Việt Nam với giá trị xuất trị xuất khẩu qua các năm luôn chiếm trên 40% tổng giá trị xuất khẩu thủy sản của cả nước. Với sự năng động sáng tạo của hàng trăm doanh nghiệp chế biến xuất khẩu hàng tôm Việt Nam, các sản phẩm tôm đã có mặt ở 160 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới, kim ngạch xuất khẩu tăng bình quân 17%/năm, 24 năm qua, nước ta đã xuất khẩu được 35 tỷ USD, trở thành ngành có kim ngạch xuất khẩu lớn thứ 3 của cả nước, đưa Việt Nam trở thành 1 trong 6 nước xuất khẩu tôm hàng đầu thế giới. Việt Nam cũng là nước sản xuất tôm sú hàng đầu thế giới. Trong những năm gần đây, tôm ngày càng chiếm tỷ trọng lớn hơn trong tổng kim ngạch xuất khẩu thuỷ sản của Việt Nam.
Năm 2020 , tôm chiếm 44% xuất khẩu thuỷ sản với trên 3,7 tỷ USD. Năm 2021, tính đến hết 31/10, xuất khẩu tôm chiếm 45% với 3,2 tỷ USD. Cơ cấu sản phẩm thay đổi tích cực 3 Tôm vốn được coi là sản phẩm xuất khẩu chủ đạo của ngành thuỷ sản Việt Nam. Các loại tôm như: tôm hùm, tôm sú đen, tôm sú trắng và các loại tôm khác chiếm gần một nửa kim ngạch xuất khẩu thuỷ sản của đất nước.
Ước sản lượng tôm nuôi năm 2021 đạt 970 nghìn tấn, bằng 104,3% so với năm 2020. Hình 1: Tình hình xuất khẩu tôm Việt Nam tháng 3/2021 4 Hình 2: Tình hình xuất khẩu tôm Việt Nam giai đoạn 2017-2021 5 Bảy tháng đầu năm 2021, xuất khẩu tôm Việt Nam đạt 2,2 tỷ USD, tăng 14% so với cùng kỳ năm 2020. Xuất khẩu sang các thị trường chính (trừ Trung Quốc) đều tăng trưởng tốt. Tuy nhiên, thành quả này khó có thể đạt được quý cuối năm vì cho tới nay, nhiều nhà máy chế biến tôm đã giảm công suất hoặc dừng hoạt động để phòng chống dịch bệnh đúng lúc đón nhận tín hiệu tốt từ nhiều thị trường nhập khẩu.
Thị trường xuất khẩu được mở rộng Hình 3: 10 thị trường xuất khẩu thủy sản lớn nhất của Việt Nam năm 2020 Hình 4: Top 10 thị trường xuất khẩu tôm của Việt Nam 2 tháng đầu năm 2021 6 Tiếp nối những tín hiệu tích cực từ thị trường xuất khẩu tôm những tháng cuối năm 2020, những tháng đầu năm 2021, ngoài các thị trường chính thì ngành tôm cũng ghi nhận sự tăng trưởng đột phá tại một số thị trường tiềm năng khác như Australia, Nga, Chilê, Campuchia… d. Duy trì đà tăng trưởng Theo thống kê của VASEP, top 10 thị trường nhập khẩu tôm 2 tháng đầu năm 2021, ngoài các nước như top 10 của năm trước (Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc, Australia, Trung Quốc, Canada, Anh, Đức, Hong Kong), đã có thêm Hà Lan thế chân cho Singapore, sau khi xuất khẩu sang thị trường này tăng mạnh 27%, trong khi xuất khẩu sang Singapore giảm lao dốc 97%. Vị trí trong top 10 thị trường có sự thay đổi bởi sự đột phá trong giá trị xuất khẩu sang các thị trường Mỹ, Australia, Canada, Đức, Hà Lan (tăng lần lượt 14%, 115%, 14%, 20% và 27%) và sự chững lại của thị trường Nhật, Anh, Hong Kong (giảm lần lượt 6%, 75% và 29%). Mỹ vẫn giữ phong độ khi là thị trường nhập khẩu tôm hàng đầu của Việt Nam.
Dữ liệu thương mại thủy sản của Cơ quan Khí quyển và Đại dương Quốc gia (NOAA) cho thấy, nhập khẩu tôm của Mỹ tiếp tục tăng trong năm 2021. Trong tháng 1/2021, Mỹ đã nhập khẩu 69.452 tấn tôm trị giá 601,6 triệu USD, tăng 7% về lượng và tăng 6% về giá trị so với tháng 1/2020. Giá nhập khẩu trung bình của Mỹ ở mức 8,64 USD/kg, giảm 1% so mức 8,69 USD/kg vào tháng 1/2020 và giảm 3% so với mức 8,89 USD/kg vào tháng 12/2020. Đầu năm mới dường như có sự tiếp nối của xu hướng tăng trong hầu hết năm 2020.
Ông Nguyễn Quốc Toản, Cục trưởng Cục Chế biến và Phát triển Thị trường Nông sản cho hay, nhập khẩu tôm vào Mỹ năm 2021 sẽ tiếp tục tăng đạt mức vượt 800.000 tấn với trị giá ở mức 7,78 tỷ USD, tăng 1,2% về lượng và 1,2% về trị giá so với năm 2020. Cơ cấu thị trường cung cấp tôm cho Mỹ cũng sẽ có sự thay đổi mạnh trong năm 2021, phụ thuộc nhiều vào diễn biến và khả năng kiểm soát dịch của các nhà cung cấp tôm trên thế giới. Còn đối với thị trường Nhật Bản, năm 2020, Việt Nam là nhà cung cấp tôm lớn nhất cho Nhật chiếm 25,13% về lượng và 26,54% về trị giá, đạt 55.050 tấn với trị giá 64,4 tỷ Yên, tương đương 608 triệu USD, giảm 5,3% về lượng và giảm 7,6% về trị giá so năm 2019. Mức giá trung bình nhập khẩu tôm từ Việt Nam năm 2020 đạt 1.170 7 Yên/kg, giảm 28,77 Yên/kg so năm 2019.
Mức giá này là cao nhất trong nhóm 3 thị trường cung cấp tôm lớn nhất cho Nhật Bản, chỉ thấp hơn một chút so với nhà cung cấp lớn thứ 4 là Thái Lan. Dự báo, dịch COVID-19 sẽ không còn tác động mạnh tới nhập khẩu tôm của Nhật Bản. Nhập khẩu tôm của Nhật Bản trong năm 2021 sẽ tăng nhẹ đạt 225.000 tấn với trị giá 250 tỷ Yên, tăng 2,7% về lượng và tăng 3% về trị giá so năm 2020; trong đó Việt Nam vẫn là nhà cung cấp tôm lớn nhất cho Nhật Bản. Trong khi đó, theo cam kết trong Hiệp định Thương mại Tự do Việt Nam – Vương quốc Anh (UKVFTA), thuế nhập khẩu hầu hết tôm nguyên liệu vào thị trường Anh được giảm từ mức thuế cơ bản 10 – 20% xuống 0% ngay khi Hiệp định có hiệu lực, mở ra nhiều cơ hội cho ngành hàng tôm tại thị trường này.
Ðột phá tại thị trường Australia Trong top 10 thị trường nhập khẩu chính tôm Việt Nam, thì Australia có sự tăng tốc đáng kể nhất, đưa thị trường này từ vị trí thứ 10 vào top 4 chỉ sau Mỹ, Nhật Bản và Hàn Quốc. Hai tháng đầu năm 2020 có 35 công ty tham gia xuất khẩu tôm sang thị trường này, sau 1 năm đã có thêm 12 công ty nữa. Số doanh nghiệp xuất khẩu tăng cùng với kim ngạch xuất khẩu của các công ty lớn tăng là yếu tố mang lại kết quả khả quan cho xuất khẩu tôm sang Australia. Xuất khẩu tôm sang Australia tăng trưởng ngoạn mục chủ yếu nhờ tôm thẻ chân trắng, tăng 192% và chiếm 92% tổng giá trị xuất khẩu tôm; trong khi xuất khẩu tôm sú giảm 3,7% và chỉ chiếm 1,4% xuất khẩu, còn lại là các loại tôm khác chiếm 6,5%, giảm 2% xuất khẩu (theo số liệu năm 2021).
Xu hướng giá xuất khẩu tôm Việt Nam giai đoạn 2017-2021 Từ tháng 9/2021, giá tôm nguyên liệu đã có xu hướng tăng dần khi các nhà máy đã từng bước được mở cửa hoạt động trở lại. Doanh nghiệp có nhu cầu cao nguyên liệu để chế biến, đáp ứng các đơn hàng cuối năm nên giá tôm nguyên liệu cũng tăng dần. Khoảng đầu tháng 10/2021, giá tôm trong nước và thế giới đều đồng loạt tăng do nguồn cung tôm nguyên liệu thấp. Thiên tai, dịch bệnh Covid khiến chi phí sản xuất tăng, đi lại vận chuyển hàng hóa khó khăn, thiếu container, cũng đẩy giá tôm thế giới tăng.
Từ 8 tháng 11 đến nay, giá tôm nguyên liệu vẫn tiếp tục tăng do nhà máy chế biến mua nhiều, vụ thu hoạch chính đã hoàn thành và nguồn cung tôm nguyên liệu vẫn thấp. Biểu đồ 1:Giá tại đầm tôm chân trắng Việt Nam, cỡ 80 con/kg, giai đoạn 2017-2021 Nhìn vào diễn biến giá tôm trong giai đoạn 2017-2021, giá tôm trong năm 2017 khá ổn định và đạt cao nhất trong chuỗi. Năm 2017, giá tôm nguyên liệu có chiều hướng tăng mạnh do nguồn cung thắt chặt trong khi nhu cầu thu mua của các nhà chế biến tăng cao. Đối với những nhà máy lớn, nguồn tôm chỉ đáp ứng được khoảng 40 – 50% yêu cầu thực tế.
