Đặt vấn đề Chó là loài vật nuôi gần gũi và thân thiện với con người. Hiện nay nhu cầu nuôi chó ngày càng trở nên phổ biến với nhiều mục đích đa dạng hơn, ngoài vai trò canh gác, chó còn được nuôi làm thú cưng, giải trí, phục vụ nghiên cứu khoa học, thực hành hoặc đóng vai trò trong bảo vệ an ninh quốc phòng. Những nhu cầu đó làm tăng số lượng chó nuôi, giống chó và dẫn đến gia tăng dịch bệnh ở chó. Các chủ nuôi rất quan tâm đến sức khỏe của thú cưng, tuy nhiên một số bệnh ở chó vẫn xảy ra dù đã được tiêm phòng đầy đủ và chăm sóc cẩn thân.
Bệnh xá Thú y Cộng đồng của Đại học Nông lâm Thái Nguyên được khánh thành vào tháng 11 năm 2014 nhằm phục vụ công tác thực hành, thực tập của sinh viên của khoa Chăn nuôi thú y. Bắt đầu hoạt động chính thức vào tháng 4 năm 2016 tại tỉnh Thái Nguyên và các tỉnh lân cận, từ khi đi vào hoạt động đến nay Bệnh xá thú y của khoa Chăn nuôi thú y đã có tiếng vang trong cộng động, vật nuôi được đưa đến khám chữa bệnh tại bệnh xá ngày một đông. Được sự đồng ý của ban chủ nhiệm khoa Chăn nuôi thú y, giáo viên hướng dẫn và cơ sở thực tập em tiến hành thực hiện đề tài: “Tình hình mắc bệnh trên chó đến khám tại Bệnh xá Thú y cộng đồng, khoa Chăn nuôi Thú y, trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên và biện pháp phòng trị”.Mục tiêu và những yêu cầu của đề tài 1. Mục tiêu nghiên cứu - Xác định tình trạng sức khỏe, nhiễm bệnh của chó đưa đến bệnh xá.
- Áp dụng các biện pháp chẩn đoán, xây dựng phác đồ điều trị một số bệnh thông thường đối với chóđến khám tại bệnh xá thú y. Yêu cầu - Làm quen với việc điều trị chó bệnh tại phòng khám. - Biết cách chẩn đoán,điều trị, cho ăn và phòng bệnh cho chó tại phòng khám thú yvà hướng dẫn chăm sóc tại nhà. - Xác định tỷ lệ phần trăm các bệnh lây nhiễm trên chó đến khám tại bệnh xá.
g 3 Phần 2 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 2. Điều kiện cơ sở ở nơi thực tập 2. Điều kiện tự nhiên Vị trí địa lý: Bệnh xá Thú y Cộng đồng khoa Chăn nuôi thú – Đai học Nông Lâmthuộc địa bàn xã Quyết Thắng, thành phố Thái Nguyên, cách trung tâm thành phố khoảng 6 km về phía Tây. Vị trí tiếp giáp: - Phía Nam giáp với khu Nuôi trồng thủy sản của Đại học Nông Lâm.
- Phía Tây giáp với khoa Chăn nuôi Thú y của Đại học Nông Lâm. - Phía Bắc giáp với Trại gia cầm của khoa Chăn nuôi Thú y của Đại học Nông Lâm. - Phía Đông giáp với khu hoa viên cây cảnh khoa Chăn nuôi Thú y của Đại học Nông Lâm. Điều kiện khí hậu: Do cơ sở bệnh xá thú y nằm trong địa phận thành phố Thái Nguyên nên khí hậu đặc trưng của khí hậu nhiệt đới gió mùa của tỉnh Thái Nguyên, thời tiết chia làm 4 mùa: Xuân - Hạ - Thu - Đông.
Nhiệt độ trung bình từ tháng 4 đến tháng 10 là 23 đến 30°C, độ ẩm trung bình từ 76 đến 85%, mưa chủ yếu vào các tháng 5, 6, 7 và 8, trung bình 160 đến 200mm/tháng. Do đặc điểm khí hậu này nên việc phòng chống dịch bệnh cho vật nuôi phải được chú trọng. Từ cuối tháng 10 đến tháng 3 năm sau, khí hậu lạnh và khô, với nhiệt độ từ 10 đến 25°C và độ ẩm 65 đến 82%. Ngoài ra còn có gió mùa Đông Bắc vào mùa Đông mang theo sương giá lạnh ảnh hưởng đến sản xuất và chăn nuôi.
Ở thành phố Thái Nguyên, nhiệt độ cao nhất là 41,5°C và thấp nhất là 6°C. Nơi đây được thiên nhiên ưu đãi về khí hậu và đất đai. g 4 Điều kiện đất đai Thành phố Thái Nguyên là đô thị loại I trực thuộc tỉnh Thái Nguyên với tổng diện tích tự nhiên là 18. Vị trí tiếp giáp: - Phía Bắc TP Thái Nguyên giáp huyện Đồng Hỷ và huyện Phú Lương.
- Phía Đông TP Thái Nguyên giáp thành phố Sông Công. - Phía Tây TP Thái Nguyên giáp huyện Đại Từ. - Phía Nam TP Thái Nguyên giáp thành phố Phổ Yên và huyện Phú Bình. Nguồn tài nguyên thiên nhiên đa dạng và phong phú.
Mô tả tổng quát về Bệnh xá Thú y cộng đồng Bệnh xá Thú y cộng đồng thuộc khoa Chăn nuôi Thú y được khánh thành xây dựng từ năm 2014. Từ năm 2014 đến 2015, Bệnh xá thú y chủ yếu hướng đến việc thực hành và thực tập với các sinh viên của khoa chăn nuôi thú y. Từ năm 2016 đến nay, phòng khám đảm nhận thêm sứ mệnh mới là khám bệnh, kiểm tra sức khỏe và điều trị bệnh cho thú cưng trên địa bàn Tỉnh Thái Nguyên và các tỉnh xung quanh, ngoài ra còn cung cấp thời gian đào tạo, thực tập cho các sinh viên của trường đại học Nông Lâm Thái Nguyên. * Chức năng, nhiệm vụ: - Phục vụ giờ thực hành và thực tập cho sinh viên đại học, sau đại học.
- Tư vấn và điều trị bệnh, dịch vụthú y, spa làm đẹp cho thú cưng. * Cơ cấu tổ chức của bệnh xá: Bệnh xá là thuộc khoa Chăn nuôi Thú y, trực tiếp do trưởng khoa quản lý và điều hành. Cán bộ của bệnh xá gồm 3 người: 1 bác sĩ và 2 nhân viên phục vụ. Ngoài cán bộ của bệnh xá trực tiếp làm công tác chẩn đoán và điều trị thì còn có các sinh viên thực tập tốt nghiệp, sinh viên rèn nghề thường xuyên đến bệnh xá để học tập, rèn luyện kỹ năng.
g 5 * Cơ sở vật chất: Bệnh xá thú y códiện tích 300m2. Gồm 9 phòng chức năng: Phòng bệnh xá trưởng, phòng phục vụ, phòng họp chung, kho vật tư, phòng khám đa khoa, phòng khám và điều trị, phòng chẩn đoán và xét nghiệm, phòng mổ thú y, phòng cho động vật bị bệnh. Bệnh xá có thiết bị siêu âm, xét nghiệm máu. Có máy móc thiết bị đầy đủđể thực hiện công việc chẩn đoán và chăm sóc bệnh cho vật nuôi, bao gồm máy móc, thiết bị tạo khí dung, kính hiển và nhiều công cụ khác như tủ lạnh, máy sấy, nhiệt kế.
Từ năm 2016, bệnh xá đã cung cấp các dịch vụ spa làm đẹp cho thú cưng như cắt mí, tỉa tai, tắm, cắt tỉa lông, cắt móng, vệ sinh tai, vận chuyển thú cưng và dịch vụ kiểm tra sức khỏe. Cơ sở khoa học của đề tài nghiên cứu 2. Các giống chó nuôi phổ biến ở địa phương Một số giống chó địa phương Giống chó ta hay còn gọi là chó nội địa: Theo nghiên cứu của Nguyễn Văn Thanh và cs (2011) [19] cho biết: Giống chó ta có lịch sử nuôi dưỡng sớm nhất tại Việt Nam, được người dân thuần hóa và nuôi dưỡng cách đây 3.000 năm trước công nguyên. Do tập quán chăn nuôi tự do của chó ở nước ta nên có những cuộc giao phối tự nhiên giữa các giống chó, và nhiều thế hệ giao phối giữa các giống chó với những đặc điểm ngoại hình rất khác nhau như màu lông.
Giống chó Vàng: Chó vàng là loài vật nuôi được con người thuần hóa và nhân giống cách đây khoảng 3. Chúng có kích thước trung bình, nặng khoảng 10 - 18kg, cao 50 - 55cm, chó cái thường nhỏ hơn chó đực. Theo Nguyễn Văn Thanh và cs (2016) [21] cho biết: Là giống chó nhanh nhẹn, hoạt bát, thích nghi tốt với ngoại cảnh, ít bị bệnh tật, dễ ăn và bơi lội tốt, chó đực trưởng thành và phối giống lúc 15 - 18 tháng, chó cái đạt sinh sản tốt nhất ở tháng thứ 12 - 14, trung bình 5 con một lứa. g 6 Chó Bắc Hà: Chúng có bộ lông xù và rối kèm theo chiếc bờm rất đẹp, chúng khác với lông trên cơ thể với nhiều màu sắc khác nhau như: màu đen, trắng, xám, hung đỏ, trong đó màu hung đỏ là màu hiếm nhất.
Do thân hình không cao, vừa phải nên nó được xếp vào loại chó trung bình và có bộ xương sạch sẽ, chắc khỏe. Giống chó này mang một bộ lông dày, màu rối và có một chiếc tăm bông xoắn trên đuôi với phần lưng tròn trịa. Con đực trưởng thành cao 57 - 65cm, con cái trưởng thành cao 52 - 60cm, nặng 25 – 35kg. Chó Phú Quốc: Những loài này chúng có xuất xứ từ đảo Phú Quốc - Việt Nam.
Chó Phú Quốc có kích thước khá lớn, cao 60 – 65 m, nặng 20 – 25kg, là một trong những giống chó thông minh và trung thành nhất. Màu sắc lông như màu vàng, đen, vện, xám hoặc màu lá úa, đường lưng thẳng, trên lưng có một xoáy dài làđặc trưng của giống chó này. Do sự thông minh, nhanh nhẹn của chúng, người dân ta thường sử dụng để làm chó đi săn, chó giữ nhà hoặc làm chó bảo vệ. Các giống chó nhập ngoại 2.
Nhóm chó cảnh Chó Chihuahua Trích theo Phan Địch Lân và Phạm Sỹ Lăng (1992) [8] cho biết: Chó Chihuahua có lông ngắn, đầu trông giống hình giống quả táo, tai lớn, mắt tròn và lồi, mõm ngắn, đuôi mọc ở phần cao, lưng bằng, bốn chân thẳng, chiều cao khoảng 15 - 25cm, nặng từ 1 - 3kg. Chihuahua là một loài vật không có khả năng chịu được lạnh và hay bị run lên vì rét. Loài này thích nghi với thời tiết ấm áp và thích hợp với việc nuôi ở căn hộ. Chó Bắc Kinh Theo Phạm Sỹ Lăng và Phan Địch Lân (1992) [8] cho biết: Chó Bắc Kinh là một loài lâu đời thông minh và mạnh mẽ nhất ở Trung Quốc.
Hiện nay giống chó này được lai tạo với nhiều giống chó khác nhau như với Poodlle, Phốc Sóc, chó Nhật tạo nên sự đa dạng của giống chó này.Chó Bắc g 7 Kinh có kích thước tương đối nhỏ. Chó cái lúc trưởng thành nặng khoảng 2,6kg, chó đực trưởng thành nặng khoảng 3,5kg. Chó Bắc kinh có đầu to, mí mắt rộng, mũi ngắn, tẹt, có nhiều nếp nhăn ở trên mõm, khuôn mặt gẫy, đôi mắt đen tròn và sáng. Tai thì hình quả tim cụp và buông thõng xuống hai bên, cổ ngắn và dầy, bờm nhiều lông dài và thẳng.
Chó Pug (Carlin) Còn được gọi là giống chó mặt sệ giống chó này có nguồn gốc từ Trung Quốc. Loài vật này có thân hình chắc khỏe, phẳng và mảnh mai. Thân hình của loài chó này rất cân đối. Chó có đặc điểm hình thái là thân hình quả lê, vai rộng hơn hông.
Chúng có một bộ lông ngắn, mềm, dễ chăm sóc, có màu đen và vàng.