Luận văn: Hoạt động tín dụng HSSV tại NHCSXH Lâm Đồng - Nguyễn Quốc Tâm

Luận văn thạc sĩ về hoạt động tín dụng cho học sinh sinh viên tại Ngân hàng Chính sách Xã hội Lâm Đồng. Phân tích, đánh giá và giải pháp nâng cao hiệu quả.

• Tác giả: Nguyễn Quốc Tâm
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Anh Tuấn
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Tài chính và Ngân hàng
• Đề tài: Hoạt động tín dụng học sinh, sinh viên tại Ngân hàng Chính sách Xã hội Lâm Đồng
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Vai trò tín dụng HSSV tại Ngân hàng Chính sách Lâm Đồng

Chương trình tín dụng HSSV (Học sinh, sinh viên) là một chính sách nhân văn sâu sắc của Đảng và Nhà nước. Chương trình này được triển khai nhằm hỗ trợ tài chính cho các HSSV thuộc hộ nghèo và các gia đình có hoàn cảnh khó khăn. Tại Lâm Đồng, một tỉnh miền núi với tỷ lệ đồng bào dân tộc thiểu số và hộ nghèo còn cao, vai trò của Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH) Lâm Đồng càng trở nên quan trọng. Hoạt động này không chỉ giúp các em trang trải chi phí học tập, sinh hoạt mà còn là đòn bẩy thúc đẩy phát triển giáo dục và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho địa phương. Vốn vay ưu đãi từ NHCSXH Lâm Đồng đã mở ra cánh cửa đại học, cao đẳng cho hàng ngàn sinh viên, góp phần thực hiện mục tiêu an sinh xã hội và xóa đói giảm nghèo bền vững. Chính sách này thể hiện sự quan tâm của Nhà nước, tạo điều kiện để mọi công dân được tiếp cận giáo dục, không để ai bị bỏ lại phía sau vì lý do kinh tế. Sự thành công của chương trình phụ thuộc rất lớn vào việc tổ chức thực hiện chuyên nghiệp, minh bạch và hiệu quả của chi nhánh ngân hàng.

1.1. Khái niệm và mục tiêu của chính sách tín dụng HSSV

Về bản chất, tín dụng HSSV là việc sử dụng nguồn lực tài chính do nhà nước huy động để cho HSSV có hoàn cảnh khó khăn vay vốn với lãi suất ưu đãi. Mục tiêu chính là trang trải các chi phí thiết yếu trong thời gian học tập, bao gồm học phí, sách vở, phương tiện học tập, và chi phí sinh hoạt. Theo Quyết định số 157/2007/QĐ-TTg, chính sách này hướng đến việc đảm bảo công bằng trong giáo dục, giúp HSSV giải quyết khó khăn tài chính để chuyên tâm học tập. Hoạt động này không chỉ mang ý nghĩa kinh tế mà còn có giá trị xã hội to lớn. Nó giúp giảm tỷ lệ bỏ học, đào tạo những tài năng cho đất nước, và cân đối cơ hội phát triển giữa các vùng miền. Đặc biệt, tại các khu vực như Lâm Đồng, chính sách này góp phần rút ngắn khoảng cách về dân trí và kinh tế, tạo ra nguồn nhân lực tại chỗ để phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa.

1.2. Sứ mệnh của NHCSXH Lâm Đồng trong an sinh xã hội

Chi nhánh NHCSXH Lâm Đồng, thành lập theo quyết định số 60/QĐ-HĐQT ngày 14/01/2003, là đơn vị trực tiếp thực thi các chính sách tín dụng ưu đãi của Chính phủ trên địa bàn. Sứ mệnh của ngân hàng không vì mục tiêu lợi nhuận, mà tập trung vào việc thực hiện mục tiêu quốc gia về xóa đói giảm nghèo và đảm bảo an sinh xã hội. Chương trình tín dụng HSSV là một trong những nhiệm vụ trọng tâm. Ngân hàng đóng vai trò là cầu nối, truyền tải nguồn vốn chính sách đến đúng đối tượng, đảm bảo quy trình cho vay minh bạch, thuận tiện. Thông qua mạng lưới Tổ Tiết kiệm và vay vốn (TK&VV) tại các xã, phường, NHCSXH Lâm Đồng đã đưa chính sách đến gần hơn với người dân, đặc biệt là các hộ gia đình ở vùng sâu, vùng xa. Hoạt động này không chỉ cung cấp vốn mà còn nâng cao trách nhiệm của gia đình và HSSV trong việc sử dụng vốn đúng mục đích và hoàn trả đúng hạn.

II. Top thách thức trong hoạt động tín dụng HSSV ở Lâm Đồng

Bên cạnh những thành công đáng ghi nhận, hoạt động tín dụng HSSV tại NHCSXH Lâm Đồng cũng đối mặt với không ít thách thức. Những khó khăn này xuất phát từ cả yếu tố khách quan lẫn chủ quan, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng tín dụng và khả năng thu hồi nợ. Môi trường kinh tế biến động, vấn đề việc làm sau khi tốt nghiệp và nhận thức của người vay là những rào cản lớn từ bên ngoài. Trong khi đó, các vấn đề nội tại như quy trình quản lý, chất lượng nguồn nhân lực và công tác phối hợp giữa các bên liên quan cũng cần được cải thiện. Việc xác định và phân tích rõ các thách thức này là bước đi tiên quyết để xây dựng những giải pháp phù hợp, từ đó nâng cao hiệu quả của chương trình và đảm bảo sự phát triển bền vững của nguồn vốn chính sách. Giai đoạn 2007-2011 đã cho thấy rõ những vướng mắc cần được tháo gỡ, đặc biệt là trong công tác quản lý nợ quá hạn và tối ưu hóa quy trình giải ngân, thu nợ.

2.1. Phân tích các nhân tố khách quan ảnh hưởng đến vốn vay

Các nhân tố khách quan có tác động mạnh mẽ đến chất lượng tín dụng HSSV. Môi trường kinh tế là yếu tố hàng đầu; khi kinh tế phát triển ổn định, cơ hội việc làm cho sinh viên sau khi ra trường tăng lên, từ đó khả năng trả nợ cũng cao hơn. Ngược lại, trong bối cảnh kinh tế khó khăn, tỷ lệ thất nghiệp gia tăng sẽ tạo áp lực lớn lên việc thu hồi nợ. Môi trường pháp lý cũng đóng vai trò quan trọng. Một hệ thống pháp luật đồng bộ và các chế tài đủ mạnh sẽ giúp nâng cao ý thức chấp hành của người vay. Ngoài ra, đặc điểm của tỉnh Lâm Đồng là địa bàn rộng, nhiều vùng sâu, vùng xa, trình độ dân trí không đồng đều cũng gây khó khăn trong công tác tuyên truyền chính sách và quản lý vốn vay. Nhận thức của một bộ phận HSSV và gia đình về trách nhiệm trả nợ vẫn còn hạn chế, đôi khi còn tâm lý trông chờ, ỷ lại vào sự hỗ trợ của nhà nước.

2.2. Vấn đề thu hồi nợ và tỷ lệ nợ quá hạn đáng lo ngại

Công tác thu hồi nợ là thách thức lớn nhất trong chương trình tín dụng HSSV. Khác với các khoản vay sản xuất kinh doanh, khoản vay này chỉ có thể được thu hồi sau khi HSSV tốt nghiệp và có việc làm ổn định. Quá trình này thường kéo dài và tiềm ẩn nhiều rủi ro. Nhiều HSSV sau khi ra trường không tìm được việc làm ngay hoặc làm việc ở các địa phương khác, gây khó khăn cho việc theo dõi và đôn đốc trả nợ. Một số trường hợp HSSV bỏ học giữa chừng, hoặc không tự giác trả nợ dù đã có thu nhập. Theo luận văn, mặc dù ngân hàng đã nỗ lực, tỷ lệ nợ quá hạn vẫn là một vấn đề cần quan tâm. Việc quản lý các khoản nợ đến hạn, chuyển HSSV từ giai đoạn vay sang giai đoạn trả nợ đòi hỏi một cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa ngân hàng, chính quyền địa phương, nhà trường và bản thân gia đình người vay. Nếu không có giải pháp quyết liệt, rủi ro mất vốn sẽ ảnh hưởng đến tính bền vững của chương trình.

III. Phương pháp hoàn thiện chính sách tín dụng HSSV hiệu quả

Để nâng cao chất lượng và hiệu quả của chương trình tín dụng HSSV, việc hoàn thiện chính sách và cơ chế phối hợp là yêu cầu cấp thiết. NHCSXH Lâm Đồng không thể hoạt động đơn độc mà cần sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị. Các giải pháp cần tập trung vào việc phát huy vai trò chỉ đạo của cấp ủy, chính quyền địa phương, đồng thời tăng cường sự kết nối giữa ngân hàng với các sở, ban, ngành và đặc biệt là các cơ sở đào tạo. Việc thực hiện hiệu quả Quyết định 157/2007/QĐ-TTg đòi hỏi một cơ chế thông tin thông suốt và trách nhiệm rõ ràng của từng bên. Chỉ khi có sự phối hợp đồng bộ, các vấn đề như xác minh đối tượng, theo dõi quá trình học tập của sinh viên và đôn đốc thu hồi nợ sau tốt nghiệp mới được giải quyết triệt để. Một chính sách tốt cần đi đôi với một cơ chế thực thi mạnh mẽ và hiệu quả.

3.1. Tối ưu hóa vai trò tham mưu của Ban đại diện HĐQT

Ban đại diện Hội đồng quản trị (HĐQT) NHCSXH các cấp đóng vai trò then chốt trong việc chỉ đạo và tạo điều kiện cho hoạt động tín dụng chính sách. Việc phát huy hơn nữa chức năng tham mưu của Ban đại diện HĐQT các cấp tại Lâm Đồng là giải pháp nền tảng. Ban đại diện cần chủ động tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương về các chủ trương, giải pháp nhằm triển khai hiệu quả chương trình tín dụng HSSV. Điều này bao gồm việc chỉ đạo lồng ghép chương trình với các kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội, đào tạo nguồn nhân lực của tỉnh. Đồng thời, cần tăng cường vai trò kiểm tra, giám sát, đảm bảo nguồn vốn được sử dụng đúng mục đích, đúng đối tượng, ngăn chặn các hành vi tiêu cực, trục lợi chính sách. Sự chỉ đạo quyết liệt từ Ban đại diện sẽ tạo ra sức mạnh tổng hợp, huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc.

3.2. Tăng cường phối hợp với các ban ngành và cơ sở đào tạo

Sự phối hợp lỏng lẻo giữa các bên là một trong những nguyên nhân chính gây khó khăn cho việc quản lý vốn vay HSSV. Cần xây dựng một quy chế phối hợp chặt chẽ và cụ thể hơn giữa NHCSXH Lâm Đồng, Sở Giáo dục và Đào tạo, Sở Lao động - Thương binh và Xã hội, và các trường đại học, cao đẳng, trung tâm dạy nghề. Các cơ sở đào tạo cần có trách nhiệm cung cấp thông tin chính xác và kịp thời về tình trạng học tập của HSSV đang vay vốn (ví dụ: thông báo các trường hợp bị đình chỉ, thôi học). Sự phối hợp này cực kỳ quan trọng trong việc theo dõi và quản lý các khoản vay, đặc biệt là khi HSSV tốt nghiệp. Việc liên kết để hỗ trợ thông tin việc làm và đôn đốc trả nợ sẽ giúp giảm thiểu rủi ro và tăng tỷ lệ thu hồi nợ thành công.

IV. Hướng dẫn tối ưu quy trình cho vay HSSV tại NHCSXH

Bên cạnh việc hoàn thiện chính sách vĩ mô, việc tối ưu hóa quy trình nghiệp vụ nội bộ tại NHCSXH Lâm Đồng là yếu tố quyết định đến hiệu quả trực tiếp của chương trình. Các giải pháp cần tập trung vào con người và quy trình vận hành. Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ tín dụng, đẩy mạnh công tác tuyên truyền để nâng cao nhận thức của người dân, và củng cố hệ thống mạng lưới cơ sở là những trụ cột chính. Hoạt động của các Tổ TK&VV và các điểm giao dịch lưu động cấp xã phải được xem là cánh tay nối dài của ngân hàng, cần được kiện toàn và nâng cao chất lượng. Một quy trình cho vay chặt chẽ, từ khâu thẩm định, giải ngân đến giám sát và thu nợ, sẽ giúp hạn chế rủi ro, ngăn ngừa sai phạm và đảm bảo nguồn vốn chính sách được bảo toàn và quay vòng hiệu quả, phục vụ ngày càng nhiều HSSV có hoàn cảnh khó khăn.

4.1. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và công tác tuyên truyền

Con người là yếu tố trung tâm. NHCSXH Lâm Đồng cần thường xuyên tổ chức các khóa đào tạo, bồi dưỡng để nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ và đạo đức nghề nghiệp cho đội ngũ cán bộ. Cán bộ tín dụng phải am hiểu sâu sắc chính sách, nắm vững quy trình và có kỹ năng giao tiếp tốt để làm việc hiệu quả với người dân, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số. Song song đó, công tác tuyên truyền cần được đẩy mạnh và đa dạng hóa. Không chỉ phổ biến về điều kiện vay vốn hay lãi suất ưu đãi, mà cần nhấn mạnh về quyền lợi và nghĩa vụ trả nợ. Việc sử dụng các kênh truyền thông địa phương, kết hợp với các buổi họp dân tại thôn, bản do các tổ chức hội đoàn thể chủ trì, sẽ giúp thông tin chính sách thấm sâu vào nhận thức của từng hộ gia đình, góp phần nâng cao ý thức trách nhiệm của người vay.

4.2. Củng cố hoạt động Tổ TK VV và điểm giao dịch lưu động

Mô hình cho vay ủy thác qua các tổ chức chính trị - xã hội và hoạt động thông qua Tổ TK&VV là một đặc thù và là thế mạnh của NHCSXH. Việc củng cố và nâng cao chất lượng hoạt động của hơn 2.919 tổ TK&VV trên toàn tỉnh Lâm Đồng là nhiệm vụ trọng yếu. Cần nâng cao vai trò của Ban quản lý Tổ trong việc bình xét cho vay công khai, dân chủ, giám sát việc sử dụng vốn và đôn đốc thành viên trả nợ. Tương tự, các điểm giao dịch lưu động tại 148 xã, phường cần được tối ưu hóa về hiệu quả hoạt động, không chỉ thực hiện giải ngân, thu nợ mà còn là nơi tư vấn, giải đáp thắc mắc, tiếp nhận phản hồi từ người dân. Một mạng lưới cơ sở vững mạnh sẽ giúp ngân hàng quản lý chặt chẽ nguồn vốn, giảm chi phí giao dịch và tăng cường mối liên kết với khách hàng.

V. Phân tích kết quả tín dụng HSSV tại Lâm Đồng 2007 2011

Giai đoạn 2007-2011 là giai đoạn đầu triển khai mạnh mẽ chính sách tín dụng HSSV theo Quyết định 157/2007/QĐ-TTg. Những số liệu thống kê tại NHCSXH Lâm Đồng trong thời kỳ này đã phản ánh rõ nét những thành tựu ban đầu cũng như quy mô tác động của chương trình. Dư nợ cho vay HSSV liên tục tăng trưởng, cho thấy chính sách đã nhanh chóng đi vào cuộc sống và đáp ứng nhu cầu cấp thiết của xã hội. Hàng chục ngàn HSSV thuộc các hộ nghèo, gia đình có hoàn cảnh khó khăn đã được tiếp cận nguồn vốn ưu đãi để theo đuổi con đường học vấn. Chương trình không chỉ mang lại lợi ích trực tiếp cho từng cá nhân, gia đình mà còn tạo ra những tác động tích cực, sâu rộng đến sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, đặc biệt là trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo nguồn nhân lực.

5.1. Đánh giá tăng trưởng dư nợ và doanh số cho vay qua các năm

Số liệu từ luận văn cho thấy bức tranh tăng trưởng ấn tượng của chương trình tín dụng HSSV tại NHCSXH Lâm Đồng. Tổng dư nợ của chương trình đã tăng mạnh qua các năm, từ mức khởi điểm khi nhận bàn giao đến con số chiếm tỷ trọng đáng kể trong tổng dư nợ của chi nhánh. Ví dụ, Biểu đồ 2.2 và 2.3 trong tài liệu gốc cho thấy cả dư nợ tuyệt đối và tỷ trọng dư nợ HSSV đều có xu hướng tăng liên tục trong giai đoạn 2007-2011. Doanh số cho vay hàng năm cũng đạt mức cao, phản ánh khả năng giải ngân và đáp ứng nhu cầu của ngân hàng. Sự tăng trưởng này chứng tỏ chính sách đã được triển khai rộng khắp, tiếp cận được số lượng lớn đối tượng thụ hưởng, góp phần hiện thực hóa chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước về an sinh xã hội trong giáo dục.

5.2. Tác động tích cực đến đào tạo nhân lực và giảm nghèo

Tác động quan trọng nhất của chương trình tín dụng HSSV là tạo cơ hội học tập bình đẳng, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cho tỉnh Lâm Đồng. Nhờ nguồn vốn vay, nhiều sinh viên có năng lực nhưng hoàn cảnh khó khăn đã có thể tốt nghiệp đại học, cao đẳng và trở thành những lao động có trình độ. Điều này không chỉ cải thiện tương lai của bản thân và gia đình họ mà còn cung cấp cho địa phương đội ngũ cán bộ khoa học kỹ thuật, giáo viên, bác sĩ... Về lâu dài, đây là một khoản đầu tư cho sự phát triển. Chương trình cũng là một công cụ giảm nghèo gián tiếp nhưng bền vững. Khi con em được học hành đến nơi đến chốn, có việc làm và thu nhập ổn định, các hộ nghèo sẽ có cơ hội thoát nghèo một cách căn cơ, phá vỡ vòng luẩn quẩn của đói nghèo qua các thế hệ.

VI. Định hướng tương lai cho tín dụng HSSV tại NHCSXH Lâm Đồng

Để chương trình tín dụng HSSV phát triển bền vững và phát huy hiệu quả cao hơn nữa, việc xây dựng một định hướng chiến lược cho tương lai là vô cùng cần thiết. Định hướng này cần dựa trên việc kế thừa những thành công đã đạt được và khắc phục triệt để các hạn chế còn tồn tại. Các giải pháp trong tương lai không chỉ gói gọn trong phạm vi hoạt động của NHCSXH Lâm Đồng mà cần có sự đồng bộ từ cấp Trung ương đến địa phương. Các kiến nghị cần được đưa ra một cách cụ thể, nhắm đến việc hoàn thiện khung pháp lý, tăng cường nguồn lực, và tạo ra một cơ chế vận hành trơn tru, hiệu quả hơn. Mục tiêu cuối cùng là đảm bảo nguồn vốn chính sách được bảo toàn và phát triển, tiếp tục là điểm tựa vững chắc cho các thế hệ HSSV có hoàn cảnh khó khăn, góp phần xây dựng một xã hội học tập và phát triển bền vững.

6.1. Kiến nghị đối với Chính phủ và các cơ quan trung ương

Để nâng cao hiệu quả chính sách, cần có những điều chỉnh từ cấp vĩ mô. Kiến nghị Chính phủ xem xét, điều chỉnh định kỳ mức cho vay tối đa để phù hợp với sự biến động của học phí và chi phí sinh hoạt. Bộ Tài chính và Bộ Kế hoạch và Đầu tư cần đảm bảo bố trí đủ và kịp thời nguồn vốn cho chương trình. Cần có một cơ sở dữ liệu quốc gia liên thông giữa các trường đại học, cao đẳng và NHCSXH để quản lý thông tin người vay một cách hệ thống, từ đó hỗ trợ hiệu quả cho công tác thu hồi nợ sau khi tốt nghiệp. Ngoài ra, cần nghiên cứu các chính sách khuyến khích HSSV trả nợ trước hạn, cũng như các chế tài đủ mạnh đối với các trường hợp cố tình chây ì, không trả nợ.

6.2. Đề xuất cho chính quyền địa phương và NHCSXH Việt Nam

Về phía chính quyền địa phương tỉnh Lâm Đồng, cần tiếp tục quan tâm, chỉ đạo sâu sát hơn nữa hoạt động của NHCSXH. UBND tỉnh có thể xem xét trích một phần ngân sách địa phương để bổ sung nguồn vốn ủy thác cho vay HSSV, đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng. Về phía NHCSXH Việt Nam, cần tiếp tục hoàn thiện các quy trình nghiệp vụ, ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý để giảm thiểu thủ tục hành chính và tăng tính minh bạch. Cần có những hướng dẫn cụ thể hơn về xử lý các trường hợp rủi ro, đồng thời thường xuyên tổ chức các lớp tập huấn, trao đổi kinh nghiệm giữa các chi nhánh để nhân rộng các mô hình, cách làm hay, góp phần nâng cao chất lượng hoạt động tín dụng HSSV trên toàn hệ thống.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. Những vấn đề chung về hoạt động tín dụng HSSV tại Ngân hàng chính sách xã hội Chương 2. Thực trạng hoạt động tín dụng HSSV tại Ngân hàng chính sách xã hội tỉnh Lâm Đồng Chương 3. Giải pháp nâng cao chất lượng hoạt động tín dụng HSSV tại Ngân hàng Chính sách xã hội Lâm Đồng 6 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] CHƢƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG HSSV TẠI NGÂN HÀNG CHÍNH SÁCH XÃ HỘI 1.

Khái niệm và vai trò của tín dụng HSSV 1. Khái niệm: Học tập là một yêu cầu quan trọng đối với mọi người dân ở mỗi quốc gia nhằm cập nhật kiến thức, xây dựng kỹ năng, phẩm chất nghề nghiệp và đạo đức để có thể theo đuổi một công việc để nuôi sống bản thân, gia đình đồng thời góp phần vào sự phát triển chung của cộng đồng, đất nước và thế giới. Đối tượng đi học thường là những người trẻ tuổi, chưa có công ăn việc làm, sống phụ thuộc vào cha mẹ, người thân. Trong khi đó để có thể học tập chi phí bỏ ra không nhỏ, vì vậy, đối với một số học sinh, sinh viên và cả gia đình họ có được nguồn lực tài chính để đi học là rất khó khăn, thậm chí là không thể.

Trong khi đó, rất nhiều người trong số họ có năng lực, nếu được học hành, sau này học sẽ có đóng góp cho xã hội và bù đắp được các nguồn chi phí học tập trước đây. Trong một số trường hợp, việc cho vay này còn có ý nghĩa xã hội, dân tộc, tôn giáo từ đó đảm bảo sự phát triển kinh tế - xã hội hài hòa cho đất nước. Tuy nhiên, việc dành cho nhưng đối tượng này cũng rất rủi ro vì xác xuất người vay không trả được nợ lớn và nếu trả đươc nợ thì phải rất lâu sau, khi người đi vay ra Trường, có việc làm và cuộc sống tương đối ổn định thì lúc đó việc trả nợ mới có thể thực hiện tốt được. Xuất phát từ nguyên nhân này, hầu hết các quốc gia đều có những chính sách cấp tín dụng hay cho người có nhu cầu học tập vay để khuyến khích học học tập.

Cấp tín dụng cho học sinh, sinh viên để hỗ trợ học sinh, sinh viên học tập vì vậy là một chủ trương lớn mà bất kỳ quốc gia nào trên thế giới cũng đều thực hiện nhằm hỗ trợ những người có năng lực học tập có thể theo đuổi ước mơ học tập của mình, qua đó, góp phần đảm bảo an sinh xã hội, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cũng như thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của mỗi quốc gia. Tuy nhiên, tùy vào hoàn cảnh, điều kiện của mỗi quốc gia, mà mỗi quốc gia có những chính sách, chương trình và cách tổ chức cho vay cụ thể đối với học sinh và sinh viên. 7 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Theo một nghiên cứu của Ngân hàng thế giới, lịch sử của vấn đề cấp tín dụng cho sinh viên vay bắt nguồn từ cuối những năm 1940, khi một thanh niên trẻ người Colombia tên là Gabriel Betancourt, có ước mơ được vào đại học nhưng gia đình anh rất nghèo. Anh ta đã phải thuyết phục ông chủ của công ty nơi anh làm việc cho anh vay tiền để trang trải chi phí học tập ở nước ngoài.

Sau khi tốt nghiệp, anh nhận thấy mình đã đạt được nhiều thứ từ khoản vay học tập này nên đã quyết định tìm cách thể chế hóa khoản vay như vậy. Sau đó, anh đã thành công trong việc thuyết phục chính phủ Colombia và vào năm 1950, Chính phủ Colombia thành lập Viện cho sinh viên vay tiền Colombia (Colombian Student Loan Institute, ICETEX), đây là viện không chỉ có đầu tiên ở Colombia mà còn đầu tiên trên thế giới. Đến nay, trên thế giới có hơn 60 quốc gia đang có cơ chế ngày càng đề cao việc cho sinh viên vay tiền học tập. Theo trang web Bách khoa toàn thư mở (phiên bản tiếng Anh), cho vay sinh viên là việc giúp sinh viên trả học phí, tiền sách vở và chi phí sinh hoạt.

Cho vay sinh viên có nhiều hình thức với mức lãi suất thấp hơn lãi suất thông thường và việc trả nợ có thể gia hạn khi người vay còn đi học. Đối với những quốc gia khác nhau thì luật pháp cũng khác nhau về việc cho vay và tình trạng không trả được nợ. Định nghĩa này cho thấy đối tượng vay là bất kỳ sinh viên nào khi có nhu cầu. Tại Mỹ, Chính phủ Mỹ cung cấp 02 loại hình cho vay đối với sinh viên: Vay liên bang (federal loans ) do chính phủ Liên bang tài trợ và vay cá nhân sinh viên (private student loans).

Vay liên bang có thể được trợ cấp và không trợ cấp. Lãi suất sẽ không bị cộng dồn hay tăng đối với những khoản vay được trợ cấp khi sinh viên đang học. Những khoản vay này thường được thực hiện trong một tổng thể hỗ trợ tài chính của Chính phủ Liên bang Mỹ, còn có thể bao gồm học bổng, cơ hội làm việc khi đang đi học…Định nghĩa này cũng không phân biệt sinh viên khó khăn mới được đi vay. Ở Việt Nam, Quyết định số 157/2007/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về tín dụng đối với học sinh sinh viên thì chính sách tín dụng đối với học sinh, sinh viên được áp dụng để hỗ trợ cho học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn góp phần trang trải chi phí cho việc học tập, sinh hoạt của học sinh, sinh viên trong thời 8 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] gian theo học tại trường bao gồm: tiền học phí; chi phí mua sắm sách vở, phương tiện học tập, chi phí ăn, ở, đi lại.

Do nguồn lực của Việt Nam còn hạn chế, nên cho vay học sinh, sinh viên ở Việt Nam được giới hạn tới những học sinh, sinh viên trong hoàn cảnh khó khăn mà thôi. Có thể thấy, về bản chất, cấp tín dụng cho HSSV là việc sử dụng các nguồn lực tài chính do nhà nước huy động để cho HSSV, trong đó chú trọng đến những HSSV có hoàn cảnh khó khăn, đang theo học tại các trường đại học, cao đẳng, trung cấp chuyên nghiệp và tại các cơ sở đào tạo nghề vay nhằm góp phần trang trải chi phí cho việc học tập, sinh hoạt của HSSV trong thời gian theo học tại trường bao gồm: tiền học phí, chi phí mua sắm sách vở, phương tiện học tập, chi phí ăn, ở, đi lại. Vai trò của tín dụng HHSV tại Việt Nam Ngày nay, khi hệ thống giáo dục đại học trên thế giới đang phải đối mặt với sức ép kép từ những yêu cầu tài chính ngày càng lớn cho giáo dục và nhu cầu học tập ngày càng tăng thì sự trợ giúp về tài chính cho sinh viên để trang trải trực tiếp và gián tiếp các chi phí đào tạo đang trở thành vấn đề bức thiết đối với rất nhiều quốc gia. Nguồn lực tài chính của Nhà nước sẽ là một công cụ quan trọng để giải quyết vấn đề này.

Sự trợ giúp của Nhà nước có thể dưới 2 hình thức học bổng hoặc cho sinh viên vay tiền. Việc cho sinh viên vay tiền do nhiều loại hình tổ chức cung cấp. Tại hầu hết các quốc gia, việc thực hiện cấp tín dụng HSSV sẽ do các cơ quan nhà nước thức hiện, trừ một vài chương trình do một vài các trường đại học tư nhân của Mỹ trực tiếp thực hiện. Những năm gần đây, một số ngân hàng thương mại cũng thực hiện cho sinh viên vay tiền theo hình thức riêng của họ, đó là lập các tổ chức vì lợi nhuận hay phi lợi nhuận và thông qua các tổ chức này cho vay.

Tại cộng hòa Đô-mi-ni-ca, một tổ chức cho vay tư nhân được thành lập dưới hình thức tài trợ một lần của chính phủ sau khi Bộ Giáo dục nước này điều hành không thành công chương trình cho vay sinh viên. Ở Cô-lôm-bi-a, tổ chức COLFUTURO được thành lập với sự góp vốn của chính phủ và tư nhân với mục tiêu hỗ trợ sinh viên đi học nước ngoài đối với các lĩnh vực cần ưu tiên. Tại Đông Âu, Ngân hàng tái thiết Châu Âu đã thành lập liên minh các ngân hàng thương mại để cung cấp 9 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] các khoản vay sinh viên cho các nước Trung và Đông Âu muốn học MBA tại nhóm 3 trường hàng đầu châu Âu về quản lý. Tại Bangladesh, Ngân hàng Grameen Bank cũng cung cấp các khoản vay sinh viên cho những gia đình nghèo và cũng đang thụ hưởng những khoản vay nhỏ phục vụ sản xuất Bài học rút ra từ một số nước trên thế giới cho thấy những nước có nền kinh tế phát triển là những nước đã quan tâm đầu tư cho giáo dục đào tạo.

Bởi vậy, trong bối cảnh Việt Nam đang trong giai đoạn phát triển kinh tế, mở cửa hội nhập kinh tế quốc tế, nhất là Việt Nam đã gia nhập WTO. Đảng và Nhà nước ta lại càng chú trọng tới sự nghiệp giáo dục đào tạo. Giáo dục đào tạo là quốc sách hàng đầu, là sự nghiệp của Nhà nước và của toàn dân. Để phát triển sự nghiệp giáo dục, tăng cường hiệu lực quản lý Nhà nước về giáo dục nhằm nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài phục vụ công nghiệp hoá hiện đại hoá đất nước, đáp ứng nhu cầu xây dựng và bảo vệ tổ quốc, vì mục tiêu dân giàu nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ văn minh.

Tuy nhiên có một thực tế đáng lo ngại ở nước ta hiện nay là HSSV có hoàn cảnh khó khăn chiếm tỷ lệ cao so với tổng số HSSV đang theo học tại các trường đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp, học nghề có hoàn cảnh khó khăn, nếu không được sự hỗ trợ của Nhà nước thì bộ phận HSSV này khó có thể theo học được, đất nước sẽ mất đi một số lượng lớn nhân tài, những vùng sâu, vùng xa, vùng núi hải đảo không có điều kiện tiếp nhận cán bộ. Nhận thức được đầy đủ những vấn đề này, ngày 02/03/1998 thủ tướng Chính phủ đã ký quyết định số 51/1998/QĐ-TTg thành lập Quỹ tín dụng đào tạo để hỗ trợ vốn cho HSSV có hoàn cảnh khó khăn nhằm mục đích: - Giúp HSSV giải quyết những khó trong thời gian học tập tại trường, để tiếp tục theo học, giải quyết những khó khăn cho cha mẹ HSSV. - Giúp HSSV và cha mẹ HSSV ( hoặc người đỡ đầu) xác định rõ trách nhiệm của mình trong quan hệ vay mượn, khuyến khích người vay sử dụng vốn vào mục đích học tập tốt để sau này ra trường có việc làm thu nhập trả nợ Ngân hàng. - Xét về mặt xã hội 10 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.