Thực Trạng Xuất Khẩu Thủy Sản Của Công Ty Cổ Phần Thủy Sản BNA Ba Chẽ Sang Thị Trường Trung Quốc

Khám phá thực trạng xuất khẩu thủy sản của công ty CP Thủy sản BNA Ba Chẽ sang thị trường Trung Quốc, tiềm năng và thách thức hiện tại.

• Tác giả: Văn Thị Ngọc Ánh
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Phương Mai
• Trường học: Trường Đại Học Thăng Long
• Chuyên ngành: Kinh Tế Quốc Tế
• Đề tài: Thực Trạng Xuất Khẩu Thủy Sản Của Công Ty Cổ Phần Thủy Sản BNA Ba Chẽ Sang Thị Trường Trung Quốc
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG BIỂU, HÌNH
• LỜI MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 0.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 0.2.1. Mục tiêu nghiên cứu chung
• 0.2.2. Mục tiêu nghiên cứu cụ thể
• 0.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.4. Phương pháp nghiên cứu
• 0.5. Nguồn số liệu
• 0.6. Kết cấu của Khoá luận
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG XUẤT KHẨU HÀNG HÓA CỦA DOANH NGHIỆP
• 1.1. Khái niệm xuất khẩu hàng hóa
• 1.2. Đặc điểm của xuất khẩu hàng hóa
• 1.3. Các hình thức xuất khẩu hàng hóa chủ yếu
• 1.3.1. Xuất khẩu trực tiếp
• 1.3.2. Xuất khẩu qua trung gian
• 1.3.3. Xuất khẩu tại chỗ
• 1.3.4. Tạm nhập tái xuất
• 1.3.5. Gia công xuất khẩu
• 1.4. Vai trò xuất khẩu hàng hóa của doanh nghiệp
• 1.4.1. Đối với doanh nghiệp xuất khẩu
• 1.4.2. Đối với quốc gia xuất khẩu
• 1.5. Nội dung chính của hoạt động xuất khẩu hàng hóa của doanh nghiệp
• 1.5.1. Nghiên cứu và tiếp cận thị trường
• 1.5.2. Nghiên cứu đối thủ cạnh tranh
• 1.5.3. Xây dựng kế hoạch kinh doanh xuất khẩu
• 1.5.4. Tổ chức thực hiện hợp đồng (quy trình xuất khẩu)
• 1.5.5. Các nhân tố tác động đến hoạt động xuất khẩu hàng hóa của doanh nghiệp
• 1.5.5.1. Nhân tố khách quan
• 1.5.5.2. Nhân tố chủ quan
• 1.6. Một số chỉ tiêu phản ánh hiệu quả xuất khẩu hàng hóa của doanh nghiệp
• 1.6.1. Tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu
• 1.6.2. Tăng trưởng lợi nhuận xuất khẩu
• 1.6.3. Tăng trưởng thị trường (thị phần) xuất khẩu
• 1.6.4. Hiệu quả sử dụng vốn, sử dụng tài sản
• 1.6.5. Khả năng sinh lời
• 1.7. TÓM TẮT CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG XUẤT KHẨU THỦY SẢN CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN THỦY SẢN BNA BA CHẼ SANG THỊ TRƯỜNG TRUNG QUỐC
• 2.1. Khái quát về công ty Cổ phần thủy sản BNA Ba Chẽ
• 2.1.1. Lịch sử hình thành
• 2.1.2. Cơ cấu tổ chức doanh nghiệp
• 2.1.3. Đặc điểm hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty Cổ phần Thủy sản BNA Ba Chẽ
• 2.2. Thực trạng hoạt động xuất khẩu thủy sản của Công ty CP Thủy sản BNA Ba Chẽ sang thị trường Trung Quốc giai đoạn 2020-2022
• 2.2.1. Đặc điểm thị trường xuất khẩu của công ty (thị trường Trung Quốc)
• 2.2.2. Thực trạng xuất khẩu thủy sản của công ty Cổ phần Thủy sản BNA Ba Chẽ sang thị trường Trung Quốc giai đoạn 2020-2022
• 2.2.3. Các nhân tố tác động đến hoạt động xuất khẩu của Công ty CP Thủy sản BNA Ba Chẽ
• 2.2.3.1. Nhân tố khách quan
• 2.2.3.2. Nhân tố chủ quan
• 2.2.4. Tình hình hiệu quả hoạt động xuất khẩu của công ty CP Thủy sản BNA Ba Chẽ tại thị trường Trung Quốc giai đoạn 2020 – 2022
• 2.2.4.1. Tốc độ tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu
• 2.2.4.2. Tốc độ tăng trưởng lợi nhuận
• 2.2.4.3. Tốc độ tăng trưởng thị phần
• 2.2.4.4. Hiệu quả sử dụng vốn công ty
• 2.2.4.5. Hiệu quả sử dụng tài sản
• 2.2.4.6. Chỉ tiêu khả năng sinh lời
• 2.2.5. Nhận xét tình hình xuất khẩu thủy sản của công ty cổ phần Thủy sản BNA Ba Chẽ sang thị trường Trung Quốc giai đoạn 2020-2022
• 2.2.6. Những thành tựu đạt được
• 2.2.7. Hạn chế và nguyên nhân
• 2.3. TÓM TẮT CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP ĐẨY MẠNH HOẠT ĐỘNG XUẤT KHẨU THỦY SẢN CỦA CÔNG TY CP THỦY SẢN BNA BA CHẼ SANG THỊ TRƯỜNG TRUNG QUỐC
• 3.1. Tình hình nhập khẩu thủy sản tại thị trường Trung Quốc trong giai đoạn 2023-2028
• 3.2. Định hướng, mục tiêu chủ yếu cho hoạt động xuất khẩu thủy sản của công ty CP Thủy Sản BNA Ba Chẽ giai đoạn 2023-2028
• 3.3. Một số giải pháp đẩy mạnh hoạt động xuất khẩu thủy sản của công ty CP Ba Chẽ sang thị trường Trung Quốc giai đoạn 2023 - 2028
• 3.3.1. Giải pháp đối với công ty cổ phần thủy sản BNA Ba Chẽ
• 3.3.2. Giải pháp đối với Hiệp hội thủy sản Việt Nam
• 3.3.3. Giải pháp đối với các Bộ ngành có liên quan
• 3.4. TÓM TẮT CHƯƠNG 3

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Thực Trạng Xuất Khẩu Thủy Sản Của Công Ty BNA Ba Chẽ

Công ty Cổ phần Thủy sản BNA Ba Chẽ đã có những bước tiến đáng kể trong hoạt động xuất khẩu thủy sản sang thị trường Trung Quốc. Thị trường này không chỉ lớn mà còn tiềm năng, với nhu cầu tiêu thụ thủy sản cao. Tuy nhiên, để thành công, công ty cần nắm rõ các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động xuất khẩu, từ chính sách đến thị hiếu người tiêu dùng.

1.1. Đặc Điểm Thị Trường Xuất Khẩu Thủy Sản Sang Trung Quốc

Thị trường Trung Quốc có đặc điểm nổi bật về nhu cầu tiêu thụ thủy sản. Với dân số đông và thói quen tiêu dùng phong phú, đây là cơ hội lớn cho Công ty BNA Ba Chẽ. Tuy nhiên, sự cạnh tranh từ các sản phẩm nội địa và quốc tế cũng là thách thức không nhỏ.

1.2. Lịch Sử Hình Thành Và Phát Triển Của Công Ty BNA Ba Chẽ

Công ty BNA Ba Chẽ được thành lập với mục tiêu phát triển bền vững trong ngành thủy sản. Qua nhiều năm hoạt động, công ty đã xây dựng được thương hiệu và uy tín trên thị trường xuất khẩu, đặc biệt là tại Trung Quốc.

II. Những Thách Thức Trong Xuất Khẩu Thủy Sản Sang Thị Trường Trung Quốc

Mặc dù có nhiều cơ hội, Công ty BNA Ba Chẽ cũng phải đối mặt với nhiều thách thức trong hoạt động xuất khẩu thủy sản. Các yếu tố như chính sách nhập khẩu, yêu cầu chất lượng và sự cạnh tranh gay gắt từ các đối thủ là những vấn đề cần được giải quyết.

2.1. Chính Sách Xuất Khẩu Và Các Quy Định Của Trung Quốc

Chính phủ Trung Quốc có nhiều quy định nghiêm ngặt về chất lượng và an toàn thực phẩm. Công ty BNA Ba Chẽ cần nắm rõ các quy định này để đảm bảo sản phẩm của mình đáp ứng yêu cầu khi xuất khẩu.

2.2. Cạnh Tranh Trong Ngành Thủy Sản

Sự cạnh tranh từ các sản phẩm thủy sản nội địa và quốc tế là một thách thức lớn. Công ty cần có chiến lược marketing hiệu quả để nổi bật giữa đám đông và thu hút khách hàng.

III. Phương Pháp Tăng Cường Hoạt Động Xuất Khẩu Thủy Sản Của Công Ty BNA Ba Chẽ

Để nâng cao hiệu quả xuất khẩu, Công ty BNA Ba Chẽ cần áp dụng các phương pháp và chiến lược phù hợp. Việc cải thiện chất lượng sản phẩm, tối ưu hóa quy trình xuất khẩu và tăng cường marketing là những yếu tố quan trọng.

3.1. Cải Thiện Chất Lượng Sản Phẩm Xuất Khẩu

Chất lượng sản phẩm là yếu tố quyết định trong xuất khẩu thủy sản. Công ty cần đầu tư vào công nghệ chế biến và kiểm soát chất lượng để đảm bảo sản phẩm đạt tiêu chuẩn quốc tế.

3.2. Tối Ưu Hóa Quy Trình Xuất Khẩu

Quy trình xuất khẩu cần được tối ưu hóa để giảm thiểu thời gian và chi phí. Việc áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý xuất khẩu sẽ giúp công ty hoạt động hiệu quả hơn.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu Xuất Khẩu Thủy Sản

Kết quả nghiên cứu cho thấy Công ty BNA Ba Chẽ đã đạt được những thành tựu nhất định trong hoạt động xuất khẩu thủy sản sang Trung Quốc. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều cơ hội để phát triển hơn nữa.

4.1. Kết Quả Xuất Khẩu Thủy Sản Giai Đoạn 2020 2022

Trong giai đoạn 2020-2022, kim ngạch xuất khẩu thủy sản của công ty đã có sự tăng trưởng đáng kể. Điều này cho thấy tiềm năng lớn của thị trường Trung Quốc đối với sản phẩm thủy sản Việt Nam.

4.2. Những Thành Tựu Đạt Được Trong Xuất Khẩu

Công ty đã xây dựng được mối quan hệ tốt với các đối tác tại Trung Quốc, từ đó tạo điều kiện thuận lợi cho việc xuất khẩu. Những thành tựu này là nền tảng vững chắc cho sự phát triển trong tương lai.

V. Kết Luận Và Tương Lai Của Xuất Khẩu Thủy Sản Của Công Ty BNA Ba Chẽ

Tương lai của hoạt động xuất khẩu thủy sản của Công ty BNA Ba Chẽ phụ thuộc vào khả năng thích ứng với thị trường và cải thiện chất lượng sản phẩm. Việc nắm bắt xu hướng tiêu dùng và chính sách của Trung Quốc sẽ là chìa khóa cho sự thành công.

5.1. Định Hướng Phát Triển Xuất Khẩu Trong Tương Lai

Công ty cần xác định rõ định hướng phát triển xuất khẩu trong những năm tới, tập trung vào việc mở rộng thị trường và nâng cao chất lượng sản phẩm.

5.2. Những Giải Pháp Để Đẩy Mạnh Xuất Khẩu

Để đẩy mạnh xuất khẩu, công ty cần áp dụng các giải pháp như tăng cường marketing, cải thiện quy trình sản xuất và xây dựng thương hiệu mạnh mẽ hơn trên thị trường quốc tế.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Hoạt động xuất khẩu đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tạo nguồn thu ngoại tệ và mở rộng thị trường tiêu thụ cho các sản phẩm thế mạnh quốc gia. Trong bối cảnh Việt Nam hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế toàn cầu thông qua các tổ chức và diễn đàn kinh tế như ASEAN, APEC và ASEM, ngành thủy sản được xác định là một trong những ngành kinh tế mũi nhọn, đóng góp đáng kể vào kim ngạch xuất khẩu cả nước.

Trung Quốc là thị trường tiêu thụ thủy sản có quy mô lớn và vị trí địa lý liền kề với Việt Nam, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động giao thương qua các tuyến đường biển và đường bộ. Nhận thức được tiềm năng này, Công ty Cổ phần Thủy sản BNA Ba Chẽ (tỉnh Quảng Ninh) đã lựa chọn Trung Quốc làm thị trường xuất khẩu trọng điểm cho các mặt hàng thủy sản chế biến. Tuy nhiên, doanh nghiệp phải đối mặt với nhiều thách thức từ rào cản kỹ thuật, quy định kiểm định chất lượng nghiêm ngặt của chính quyền nước sở tại, sự cạnh tranh gay gắt từ các nhà cung cấp nội địa và quốc tế, cũng như sự khác biệt về văn hóa tiêu dùng giữa các vùng miền. Đề tài "Thực trạng xuất khẩu thủy sản của Công ty Cổ phần Thủy sản BNA Ba Chẽ sang thị trường Trung Quốc" được tác giả thực hiện nhằm phân tích thực trạng kinh doanh và tìm kiếm các giải pháp thúc đẩy xuất khẩu bền vững.

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được phân định rõ ràng thành mục tiêu chung và các mục tiêu cụ thể:

• Mục tiêu chung: Phân tích thực trạng hoạt động xuất khẩu thủy sản của Công ty Cổ phần Thủy sản BNA Ba Chẽ sang thị trường Trung Quốc, qua đó đề xuất một số giải pháp nhằm thúc đẩy hoạt động xuất khẩu thủy sản của công ty sang thị trường này trong giai đoạn tiếp theo.
• Mục tiêu cụ thể:
  1. Một là, hệ thống hóa những lý luận chung về xuất khẩu hàng hóa của doanh nghiệp, làm rõ các khái niệm, đặc điểm, hình thức, quy trình xuất khẩu, các nhân tố ảnh hưởng và hệ thống chỉ tiêu phản ánh hiệu quả xuất khẩu.
  2. Hai là, phân tích thực trạng hoạt động xuất khẩu thủy sản của Công ty Cổ phần Thủy sản BNA Ba Chẽ sang thị trường Trung Quốc giai đoạn 2020 - 2022, chỉ rõ những thành tựu đạt được và những hạn chế cần khắc phục.
  3. Ba là, đề xuất hệ thống giải pháp đối với doanh nghiệp, Hiệp hội Thủy sản Việt Nam (VASEP) và các Bộ, ngành liên quan nhằm đẩy mạnh hoạt động xuất khẩu thủy sản sang thị trường Trung Quốc giai đoạn 2023 - 2028.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động xuất khẩu thủy sản của Công ty Cổ phần Thủy sản BNA Ba Chẽ sang thị trường Trung Quốc.
• Phạm vi nghiên cứu:
  • Phạm vi không gian: Hoạt động sản xuất, kinh doanh xuất khẩu của Công ty Cổ phần Thủy sản BNA Ba Chẽ tại thị trường Trung Quốc.
  • Phạm vi thời gian: Thu thập và phân tích dữ liệu thực trạng trong giai đoạn 2020 - 2022; đề xuất giải pháp định hướng cho giai đoạn 2023 - 2028.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng nền tảng nghiên cứu dựa trên hệ thống lý luận kinh tế quốc tế và quản trị thương mại:

• Khái niệm và quy định pháp lý về xuất khẩu: Trích dẫn Luật Thương mại Việt Nam số 36/2005/QH11 ngày 14/06/2005 xác định xuất khẩu hàng hóa là việc đưa hàng hóa ra khỏi lãnh thổ Việt Nam hoặc đưa vào khu vực hải quan riêng; kết hợp quan điểm học thuật của Belay Seyoum (2021) về trao đổi hàng hóa xuyên biên giới và Nguyễn Duy Bột (2013) về thương mại hàng hóa hữu hình qua hải quan.
• Hình thức và quy trình xuất khẩu: Tổng hợp 5 hình thức xuất khẩu chủ yếu gồm xuất khẩu trực tiếp, xuất khẩu qua trung gian, xuất khẩu tại chỗ, tạm nhập tái xuất và gia công xuất khẩu theo giáo trình của Đỗ Đức Bình và Ngô Thị Tuyết Mai (2019). Quy trình tổ chức thực hiện hợp đồng xuất khẩu gồm 9 bước chuẩn hóa theo mô hình của Tạ Văn Lợi (2021), từ đàm phán ký kết theo Incoterms 2020, xin giấy phép, chuẩn bị hàng, bảo hiểm, vận tải, thủ tục hải quan, kiểm tra chất lượng, giao hàng lên tàu, đến thanh toán và giải quyết tranh chấp.
• Phương thức thanh toán và nhân tố tác động: Phân tích các phương thức thanh toán ngoại thương (L/C, T/T, nhờ thu) theo nghiên cứu của Nguyễn Thị Phương Liên và Đinh Văn Sơn (2014); phân loại nhân tố tác động khách quan (tỷ giá, thuế quan, chính sách thương mại, dân số, văn hóa - xã hội, pháp luật, khoa học - công nghệ, tự nhiên) và chủ quan (tài chính, nhân lực, cơ sở vật chất) theo Dương Hữu Hạnh (2010) và Đỗ Đức Bình & Nguyễn Thường Lạng (2010).
• Chỉ tiêu đánh giá hiệu quả xuất khẩu: Vận dụng hệ thống chỉ tiêu của Lưu Thị Hương (2019) gồm tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu ($C_M = \frac{M_O - M_T}{M_T} \times 100%$), tăng trưởng lợi nhuận xuất khẩu ($V = TR - TC$), thị phần xuất khẩu, hiệu quả sử dụng vốn lưu động, vòng quay tổng tài sản, vòng quay khoản phải thu và các tỷ suất sinh lời (ROA, ROE, ROS).

Phương pháp nghiên cứu được tác giả áp dụng gồm:

• Phương pháp tổng hợp và phân tích lý thuyết: Hệ thống hóa các công trình nghiên cứu, giáo trình và văn bản quy phạm pháp luật để xây dựng khung lý luận về xuất khẩu hàng hóa.
• Phương pháp thống kê mô tả và so sánh: Phân tích, đối chiếu chuỗi số liệu thứ cấp qua các năm 2020, 2021 và 2022 thông qua hệ thống bảng biểu và sơ đồ nhằm làm rõ biến động cơ cấu thị trường, nguồn nguyên liệu, doanh thu và hiệu quả tài chính.

Nguồn dữ liệu phục vụ nghiên cứu bao gồm:

• Dữ liệu nội bộ thứ cấp từ Phòng Sản xuất và Phòng Kế hoạch Kinh doanh của Công ty Cổ phần Thủy sản BNA Ba Chẽ (báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, sổ tay tài liệu, báo cáo cung ứng nguyên liệu 2020 - 2022).
• Báo cáo thống kê của các tổ chức quốc tế và hiệp hội ngành nghề: Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), Trung tâm Thương mại Quốc tế (ITC), Tổ chức Rabobank, Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) và thông tin doanh nghiệp tại website BNASEAFOOD.COM.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về hoạt động xuất khẩu hàng hóa của doanh nghiệp

Chương 1 tập trung làm rõ bản chất kinh tế của hoạt động xuất khẩu, khẳng định đây là phương thức cơ bản giúp doanh nghiệp mở rộng thị trường tiêu thụ, tối ưu hóa quy mô sản xuất, tiếp cận nguồn ngoại tệ mạnh và nâng cao năng lực cạnh tranh. Đối với quốc gia, xuất khẩu đóng vai trò kích thích tăng trưởng kinh tế, chuyển dịch cơ cấu ngành theo hướng công nghiệp hóa - hiện đại hóa, gia tăng dự trữ ngoại hối và giải quyết việc làm cho người lao động.

Tác giả đi sâu phân tích nội dung quản trị kinh doanh xuất khẩu, bắt đầu từ khâu nghiên cứu thị trường (thu thập dữ liệu sơ cấp và thứ cấp), nghiên cứu đối thủ cạnh tranh (trực tiếp, gián tiếp và thay thế), xây dựng kế hoạch kinh doanh đến tổ chức thực hiện hợp đồng ngoại thương. Quy trình thực hiện hợp đồng 9 bước được trình bày chi tiết cùng các công cụ quản trị rủi ro như bảo hiểm hàng hóa quốc tế và các điều kiện cơ sở giao hàng Incoterms 2020. Đồng thời, chương này thiết lập hệ thống các chỉ tiêu định lượng tài chính và phi tài chính làm thước đo đánh giá kết quả xuất khẩu ở chương thực trạng.

Chương 2: Thực trạng xuất khẩu thủy sản của Công ty Cổ phần Thủy sản BNA Ba Chẽ sang thị trường Trung Quốc giai đoạn 2020 - 2022

Chương 2 khái quát lịch sử hình thành của doanh nghiệp: tiền thân là Công ty TNHH Thủy sản Ba Chẽ thành lập năm 2017 tại Cụm Công nghiệp Nam Sơn, huyện Ba Chẽ, tỉnh Quảng Ninh; chuyển đổi sang mô hình công ty cổ phần từ tháng 01/2020 với vốn điều lệ 100 tỷ đồng, diện tích nhà máy 6.000 $m^2$ và hơn 300 nhân viên. Doanh nghiệp đạt chứng nhận HACCP vào tháng 12/2018, chứng nhận ISO 22000:2018 vào tháng 10/2019 và mở rộng hệ thống bán lẻ nội địa BNAFOODS vào tháng 10/2021.

Danh mục sản phẩm xuất khẩu chủ lực của công ty gồm tôm thẻ chân trắng (Litopenaeus vannamei), tôm sú (Penaeus monodon), cá tra (Pangasius hypophthalmus), cá basa (Pangasius bocourti), chả cá và surimi. Nguồn nguyên liệu đầu vào được kiểm soát chặt chẽ thông qua việc hợp tác với các đơn vị uy tín trong nước:

Nhóm nguyên liệu	Đơn vị cung ứng	Năm 2020	Năm 2021	Năm 2022
Con giống	Viện Nghiên cứu Nuôi trồng Thủy sản I	8 triệu con giống tôm sú	9 triệu con giống tôm sú	10 triệu con giống tôm sú
	Trung tâm Giống Thủy sản Quốc gia	4 triệu con giống cá lóc	4,5 triệu con giống cá lóc	5 triệu con giống cá lóc
	Công ty CP Aquafeed Việt Nam	2 triệu con giống cá basa	-	-
Thức ăn thủy sản	Công ty CP Nông nghiệp BaF Việt Nam	8.000 tấn	8.000 tấn	8.000 tấn
	Công ty CP Chăn nuôi C.P. Việt Nam	4.000 tấn	4.000 tấn	4.000 tấn
	Công ty TNHH Cargill Việt Nam	2.000 tấn	2.000 tấn	2.000 tấn
Thuốc thú y	Công ty CP Dược phẩm Thú y Trung ương	800 triệu đồng	900 triệu đồng	1,0 tỷ đồng
	Công ty CP Thú y Hòa Phát	400 triệu đồng	450 triệu đồng	500 triệu đồng
	Công ty TNHH Intervet Việt Nam	200 triệu đồng	250 triệu đồng	300 triệu đồng
Khoáng chất khác	Các nhà cung cấp nội địa (vôi, muối, khoáng)	1,5 tỷ đồng	1,8 tỷ đồng	2,0 tỷ đồng

Về thị trường đầu ra, Trung Quốc là thị trường xuất khẩu lớn nhất của BNA Ba Chẽ, liên tục duy trì tỷ trọng trên 50% trong tổng kim ngạch xuất khẩu của công ty và có xu hướng tăng dần:

Thị trường xuất khẩu	Tỷ trọng năm 2020 (%)	Tỷ trọng năm 2021 (%)	Tỷ trọng năm 2022 (%)
Trung Quốc	51,36	52,89	56,74
Hàn Quốc	34,58	35,16	35,59
Nhật Bản	14,06	11,95	7,67

Tác giả phân tích các đặc điểm kinh tế - văn hóa của thị trường Trung Quốc tác động trực tiếp đến sản lượng tiêu thụ: quy mô dân số hơn 1,4 tỷ người, GDP năm 2022 đạt 126.060 tỷ Nhân dân tệ (~17.710 tỷ USD), thu nhập bình quân 12.614 USD/người/năm, tỷ lệ tầng lớp trung và thượng lưu chiếm 39%. Năm 2022, Trung Quốc nhập khẩu 4,54 triệu tấn thủy sản (tăng 25,1%) với giá trị 19,13 tỷ USD (tăng 37,3%). Thủy sản Việt Nam chiếm hơn 30% tổng lượng nhập khẩu tôm và cá tra của thị trường này.

Bên cạnh kết quả tăng trưởng tỷ trọng xuất khẩu, tác giả chỉ ra các hạn chế trong quản trị của công ty giai đoạn 2020 - 2022: cơ cấu tổ chức phát sinh chi phí hành chính cao, hiệu quả quản trị nguồn vốn và tài sản chưa tối ưu, vòng quay khoản phải thu còn chậm và khả năng sinh lời chịu ảnh hưởng bởi biến động giá thành sản xuất.

Chương 3: Một số giải pháp đẩy mạnh hoạt động xuất khẩu thủy sản của Công ty CP Thủy sản BNA Ba Chẽ sang thị trường Trung Quốc giai đoạn 2023 - 2028

Dựa trên dự báo của Rabobank (đến năm 2028, Trung Quốc sẽ chiếm 40% tổng mức tăng trưởng thủy sản toàn cầu, tương đương 5,5 triệu tấn nhập khẩu bổ sung) và định hướng đầu tư nhà máy mới từ tháng 03/2023 của BNA Ba Chẽ, chương 3 đề xuất hệ thống giải pháp 3 cấp:

1. Giải pháp đối với Công ty Cổ phần Thủy sản BNA Ba Chẽ:

   • Hoàn thiện chuỗi cung ứng khép kín từ con giống, thức ăn đến chế biến, tăng cường ứng dụng công nghệ lạnh sâu nhằm bảo quản chất lượng hải sản tươi sống.
   • Cơ cấu lại quy trình quản lý tài chính, kiểm soát chi phí quản lý doanh nghiệp, đẩy nhanh vòng quay vốn lưu động và rút ngắn thời gian thu hồi nợ từ khách hàng nước ngoài.
   • Đa dạng hóa dòng sản phẩm giá trị gia tăng (surimi, chả cá), đẩy mạnh nghiên cứu thị hiếu tiêu dùng theo từng khu vực địa lý tại Trung Quốc (các đô thị cấp 1 như Thượng Hải, Bắc Kinh, Quảng Châu).
   • Tăng cường đào tạo chuyên môn cho nhân sự phòng Xuất nhập khẩu về luật thương mại quốc tế, quy chuẩn chất lượng mới của Tổng cục Hải quan Trung Quốc và nghiệp vụ thanh toán quốc tế.

2. Giải pháp đối với Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP):

   • Thường xuyên cập nhật thông tin thị trường, cảnh báo sớm các rào cản kỹ thuật và thay đổi trong quy định an toàn thực phẩm của các cơ quan quản lý Trung Quốc.
   • Tổ chức các hội chợ thương mại quốc tế, kết nối doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản trong nước với các nhà phân phối lớn tại thị trường Trung Quốc.

3. Giải pháp đối với các Bộ, ngành có liên quan:

   • Tiếp tục đàm phán thương mại nhằm giảm thuế quan, đơn giản hóa thủ tục thông quan hàng thủy sản tươi sống tại các cửa khẩu biên giới.
   • Cung cấp các gói tín dụng ưu đãi hỗ trợ doanh nghiệp chế biến thủy sản đầu tư hạ tầng công nghệ và mở rộng quy mô nhà xưởng sản xuất.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã lượng hóa và phản ánh thực trạng hoạt động xuất khẩu thủy sản của Công ty Cổ phần Thủy sản BNA Ba Chẽ sang thị trường Trung Quốc giai đoạn 2020 - 2022 thông qua các số liệu:

• Xác lập vị trí áp đảo của thị trường Trung Quốc trong cơ cấu xuất khẩu của công ty với tỷ trọng tăng từ 51,36% (năm 2020) lên 52,89% (năm 2021) và đạt 56,74% (năm 2022).
• Thống kê chi tiết năng lực chuỗi cung ứng đầu vào nội địa phục vụ chế biến xuất khẩu: 10 triệu con giống tôm sú, 5 triệu giống cá lóc (năm 2022); 14.000 tấn thức ăn thủy sản hàng năm từ BaF, C.P. Việt Nam, Cargill; kinh phí thuốc thú y và khoáng chất đạt 3,8 tỷ đồng vào năm 2022.
• Làm rõ tiềm năng thị trường Trung Quốc với số liệu nhập khẩu 4,54 triệu tấn thủy sản trị giá 19,13 tỷ USD năm 2022, trong đó sản phẩm tôm và cá tra Việt Nam chiếm hơn 30% thị phần nhập khẩu.

Về mặt đóng góp, đề tài hệ thống hóa lý luận ngoại thương gắn liền với đặc thù mặt hàng thủy sản đông lạnh và chế biến; đồng thời cung cấp bức tranh thực tế về quy trình vận hành chuỗi cung ứng, cơ cấu thị trường và công tác quản trị xuất khẩu tại một doanh nghiệp cụ thể ở tỉnh Quảng Ninh. Hệ thống giải pháp đề xuất có tính phân cấp rõ ràng giữa doanh nghiệp, hiệp hội nghề nghiệp và cơ quan quản lý nhà nước.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận có một số giới hạn nghiên cứu được xác định từ phạm vi dữ liệu:

• Hạn chế: Số liệu khảo sát thực trạng tập trung vào giai đoạn 2020 - 2022, thời điểm thị trường quốc tế và logistics chịu tác động phức tạp từ dịch bệnh Covid-19 và chính sách kiểm soát dịch nghiêm ngặt của Trung Quốc; nguồn số liệu sơ cấp về phân khúc khách hàng chi tiết tại từng tỉnh của Trung Quốc còn hạn chế do dựa chủ yếu vào báo cáo nội bộ thứ cấp của công ty.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu đánh giá hiệu quả xuất khẩu khi dự án nhà máy mới khởi công tháng 03/2023 đi vào vận hành; nghiên cứu sâu hơn về tác động của các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới và kênh phân phối thương mại điện tử thực phẩm tại Trung Quốc giai đoạn 2023 - 2028.

Giá trị tham khảo

Công trình là tài liệu tham khảo cho sinh viên, học viên thuộc các chuyên ngành Kinh tế quốc tế, Kinh doanh quốc tế, Thương mại quốc tế và Quản trị kinh doanh khi nghiên cứu về nghiệp vụ xuất khẩu hàng hóa và thị trường thủy sản.

Nội dung phân tích thực tế về quản trị chuỗi cung ứng nguyên liệu đầu vào, quy trình tổ chức thực hiện hợp đồng ngoại thương 9 bước và các tiêu chuẩn kiểm soát chất lượng quốc tế (HACCP, ISO 22000) có giá trị thực tiễn đối với các cán bộ quản lý, chuyên viên xuất nhập khẩu tại các doanh nghiệp chế biến và kinh doanh thủy hải sản.

Câu hỏi thường gặp

1. Cơ cấu thị trường xuất khẩu của BNA Ba Chẽ giai đoạn 2020 - 2022 có sự biến động như thế nào?
Thị trường Trung Quốc luôn chiếm tỷ trọng lớn nhất và tăng dần qua các năm (51,36% năm 2020; 52,89% năm 2021; 56,74% năm 2022). Thị trường Hàn Quốc duy trì ổn định ở vị trí thứ hai (34,58% năm 2020; 35,16% năm 2021; 35,59% năm 2022). Thị trường Nhật Bản giảm mạnh từ 14,06% năm 2020 xuống còn 7,67% năm 2022 do các tiêu chuẩn kỹ thuật khắt khe.

2. Các mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Công ty Cổ phần Thủy sản BNA Ba Chẽ gồm những sản phẩm nào?
Danh mục sản phẩm chủ lực gồm tôm thẻ chân trắng (Litopenaeus vannamei), tôm sú (Penaeus monodon), cá tra (Pangasius hypophthalmus), cá basa (Pangasius bocourti), chả cá và surimi.

3. BNA Ba Chẽ áp dụng chiến lược gì để kiểm soát chuỗi cung ứng nguyên liệu đầu vào?
Công ty áp dụng chiến lược 100% sử dụng nhà cung cấp nội địa uy tín để tránh rủi ro tỷ giá và chi phí vận chuyển quốc tế. Đối với từng loại nguyên liệu (con giống, thức ăn, thuốc thú y), công ty ký kết hợp đồng với nhiều nhà cung ứng (Viện Nghiên cứu Nuôi trồng Thủy sản I, Trung tâm Giống Thủy sản Quốc gia, BaF, C.P. Việt Nam, Cargill) nhằm đa dạng hóa nguồn cung và tối ưu hóa chi phí.

4. Quy mô và cơ sở vật chất của Công ty Cổ phần Thủy sản BNA Ba Chẽ được ghi nhận như thế nào trong nghiên cứu?
Doanh nghiệp có vốn điều lệ 100 tỷ VNĐ, diện tích nhà máy 6.000 $m^2$, lực lượng lao động hơn 300 nhân viên, sở hữu hệ thống kho lạnh hiện đại đạt chuẩn HACCP (năm 2018) và ISO 22000:2018 (năm 2019), đồng thời khởi công xây dựng thêm nhà máy mới vào tháng 03/2023.

Kết luận

Khóa luận của tác giả Văn Thị Ngọc Ánh đã phân tích hoạt động xuất khẩu thủy sản của Công ty Cổ phần Thủy sản BNA Ba Chẽ sang thị trường Trung Quốc giai đoạn 2020 - 2022 dựa trên cơ sở lý luận kinh tế quốc tế và hệ thống số liệu thực tế. Công trình phản ánh rõ nét tiềm năng tăng trưởng tại thị trường Trung Quốc cùng những áp lực về kiểm soát chuỗi cung ứng, quản trị tài chính và tiêu chuẩn an toàn thực phẩm. Các nhóm giải pháp giai đoạn 2023 - 2028 được đề xuất phù hợp với định hướng mở rộng quy mô sản xuất của doanh nghiệp và bối cảnh thương mại song phương Việt Nam - Trung Quốc.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG XUẤT KHẨU HÀNG HÓA CỦA DOANH NGHIỆP 1. Khái niệm xuất khẩu hàng hóa Có nhiều khái niệm về xuất khẩu hàng hóa. Tùy vào các mục đích nghiên cứu và quan điểm nghiên cứu, xuất khẩu hàng hóa được hiểu theo nhiều cách khác nhau: - Belay Seyoum (2021) đã nêu rằng, xuất khẩu hàng hoá là hoạt động đưa hàng hoá ra khỏi một nước (từ quốc gia này sang quốc gia khác) để bán trên cơ sở dùng tiền làm phương tiện thanh toán hoặc trao đổi lấy một hàng hoá khác có giá trị tương. - Theo Nguyễn Duy Bột (2013): Xuất khẩu hàng hóa là việc những sản phẩm hàng hóa hữu hình được sản xuất hoặc gia công tại các cơ sở sản xuất và các khu chế xuất với mục đích để tiêu thụ tại các thị trường ngoài nước đi qua hải quan.

- Luật Thương mại Việt Nam số 36/2005/QH11 ngày 14/6/2005 của Quốc hội: “Xuất khẩu hàng hóa là việc hàng hoá được đưa ra khỏi lãnh thổ Việt Nam hoặc đưa vào khu vực đặc biệt nằm trên lãnh thổ Việt Nam được coi là khu vực hải quan riêng theo quy định của pháp luật”. Từ các khái niệm trên có thể hiểu một cách chung nhất, xuất khẩu cơ bản là hoạt động buôn bán hàng hóa và dịch vụ cho nước ngoài để thu về lợi nhuận cho quốc gia dựa trên pháp luật và thông lệ của các quốc gia. Hoạt động xuất khẩu đóng vai trò hết sức quan trọng trong quá trình phát triển kinh tế của mỗi quốc gia. Đặc điểm của xuất khẩu hàng hóa Đỗ Đức Bình & Ngô Thị Tuyết Mai (2019) đã nêu ra những đặc điểm của xuất khẩu hàng hóa như sau: - Khách hàng trong hoạt động xuất khẩu là người nước ngoài, nhóm khách hàng này có những đặc điểm khác biệt với khách hàng trong nước về ngôn ngữ, lối sống, mức sống, phong tục tập quán, tôn giáo….Do đó, trước khi xuất khẩu đòi hỏi doanh nghiệp phải nghiên cứu kỹ thị trường nhằm thỏa mãn nhu cầu của họ bằng hàng hóa thích hợp.

- Thị trường thường phức tạp và khó tiếp cận do cách xa về mặt địa lý, khó khăn về thu thập và xử lý thông tin, sự khác biệt về môi trường pháp lý do văn hóa và luật pháp của mỗi quốc gia là khác nhau nên doanh nghiệp cần chuẩn bị đầy đủ kiến thức để phù hợp và hội nhập với thị trường quốc tế. - Xuất khẩu thông qua hợp đồng với khối lượng lớn nên đòi hỏi kỹ càng, chặt chẽ, tránh nhầm lẫn, khiếu nại, tranh chấp về sau. Các nghiệp vụ liên quan đến xuất khẩu như: Thanh toán, vận chuyển, ký kết hợp đồng đều phức tạp và chứa đựng nhiều rủi ro nên doanh nghiệp cũng cần lưu ý: 4 + Thời gian lưu chuyển hàng hoá xuất khẩu: Thời gian lưu chuyển hàng hoá trong hoạt động kinh doanh xuất khẩu bao giờ cũng dài hơn so với thời gian lưu chuyển hàng hoá trong hoạt động kinh doanh nội địa do khoảng cách địa lý cũng như các thủ tục phức tạp để xuất khẩu hàng hoá. Do đó, để xác định kết quả hoạt động kinh doanh xuất khẩu, người ta chỉ xác định khi hàng hoá đã luân chuyển được một vòng hay khi đã thực hiện xong một thương vụ ngoại thương.

+ Hàng hoá kinh doanh xuất khẩu: Hàng hoá kinh doanh xuất khẩu bao gồm nhiều loại, trong đó xuất khẩu chủ yếu những mặt hàng thuộc thế mạnh trong nước. Hàng hóa xuất khẩu đòi hỏi chất lượng cao, mẫu mã đẹp, hợp thị hiếu tiêu dùng ở từng khu vực, từng quốc gia trong từng thời kỳ, xác định chu kỳ sống lâu dài của sản phẩm.