Thực Trạng Sản Xuất và Tiêu Thụ Cây Vầu tại Huyện Quan Sơn, Tỉnh Thanh Hóa

Bài viết phân tích thực trạng sản xuất và tiêu thụ cây vầu tại huyện Quan Sơn, tỉnh Thanh Hóa, cung cấp thông tin hữu ích cho nông dân và doanh nghiệp.

• Tác giả: Nguyễn Ngọc Toàn Thắng
• Người hướng dẫn: Th. Ngô Thị Thủy
• Trường học: Trường Đại Học Lâm Nghiệp
• Chuyên ngành: Kinh Tế
• Đề tài: Thực Trạng Sản Xuất và Tiêu Thụ Cây Vầu Tại Huyện Quan Sơn, Tỉnh Thanh Hóa
• Loại tài liệu: Khóa Luận Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ SẢN XUẤT VÀ TIÊU THỤ SẢN PHẨM NÔNG NGHIỆP
• 1.1. Cơ sở lý luận về sản xuất nông nghiệp
• 1.1.1. Khái niệm nông nghiệp
• 1.1.2. Vai trò của sản xuất nông nghiệp
• 1.1.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp
• 1.2. Cơ sở lý luận về tiêu thụ sản phẩm
• 1.2.1. Khái niệm tiêu thụ sản phẩm
• 1.2.2. Vai trò của tiêu thụ sản phẩm
• 1.2.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến tiêu thụ sản phẩm
• 1.2.4. Các hình thức tiêu thụ sản phẩm
• 1.2.5. Các chỉ tiêu đánh giá kết quả sản xuất và tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp
• 1.3. Vai trò của cây vầu trong phát triển kinh tế
• 2. CHƯƠNG 2: ĐẶC ĐIỂM TỰ NHIÊN, KINH TẾ - XÃ HỘI CỦA HUYỆN QUAN SƠN
• 2.1. Điều kiện tự nhiên
• 2.1.1. Vị trí địa lý
• 2.1.2. Địa hình địa mạo
• 2.1.3. Khí hậu thời tiết
• 2.1.4. Các nguồn tài nguyên
• 2.2. Đặc điểm kinh tế - xã hội
• 2.2.1. Tình hình dân số, lao động và nhân khẩu
• 2.2.2. Cơ sở hạ tầng
• 2.2.3. Các hoạt động văn hóa, thể thao
• 2.2.4. Tình hình phát triển kinh tế của huyện Quan Sơn
• 2.2.5. Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội huyện Quan Sơn
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG SẢN XUẤT VÀ TIÊU THỤ CÂY VẦU
• 3.1. Thực trạng sản xuất cây vầu tại huyện Quan Sơn
• 3.1.1. Giới thiệu tóm tắt quy trình kĩ thuật trồng cây vầu
• 3.1.2. Hình thức TCSX
• 3.1.3. Kết quả sản xuất cây vầu huyện Quan Sơn giai đoạn 2019-2021
• 3.2. Tình hình tiêu thụ cây vầu tại huyện Quan Sơn giai đoạn 2019 - 2021
• 3.2.1. Giá bán sản phẩm
• 3.2.2. Tình hình tiêu thụ theo sản phẩm trong giai đoạn 2019 - 2021
• 3.2.3. Kết quả sản xuất kinh doanh bình quân của cây vầu trên 1ha tại huyện Quan Sơn
• 3.2.4. Thị trường tiêu thụ cây vầu tại huyện Quan Sơn
• 3.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến tình hình sản xuất và tiêu thụ cây vầu tại huyện Quan Sơn
• 3.3.1. Các nhân tố ảnh hưởng đến tình hình sản xuất cây vầu tại huyện Quan Sơn
• 3.3.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến tiêu thụ cây vầu trên địa bàn huyện Quan Sơn
• 3.4. Đánh giá chung về sản xuất và tiêu thụ cây vầu tại huyện Quan Sơn
• 3.5. Một số giải pháp nhằm phát triển sản xuất và tiêu thụ cây vầu tại huyện Quan Sơn
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Thực Trạng Sản Xuất Cây Vầu Tại Quan Sơn

Cây vầu đóng vai trò quan trọng trong đời sống kinh tế của người dân huyện Quan Sơn, tỉnh Thanh Hóa. Được mệnh danh là "vàng xanh", cây vầu Quan Sơn không chỉ cung cấp măng, lương thực và rau xanh, mà còn là nguồn nguyên liệu cho xây dựng, chế biến đồ gia dụng và sản xuất giấy. Nhận thấy tiềm năng kinh tế cao, những năm gần đây, huyện Quan Sơn đã chú trọng phát triển diện tích vùng trồng vầu Quan Sơn, hướng dẫn người dân nâng cao năng suất và chất lượng. Tuy nhiên, việc khai thác quá mức đang đặt ra thách thức lớn về khả năng phục hồi của cây vầu. Nếu không có biện pháp trồng và phục tráng, diện tích vầu nguyên liệu có thể suy giảm. Nghiên cứu về "Thực trạng sản xuất và tiêu thụ cây vầu tại huyện Quan Sơn, tỉnh Thanh Hóa" là cần thiết để đánh giá các yếu tố ảnh hưởng và đề xuất giải pháp phát triển bền vững.

1.1. Vai Trò Kinh Tế Của Cây Vầu Đối Với Người Dân Quan Sơn

Cây vầu không chỉ là nguồn cung cấp măng và các sản phẩm chế biến mà còn là nguồn thu nhập quan trọng cho người dân Quan Sơn. Theo tài liệu, cây vầu được ví như "vàng xanh", giúp người dân giảm nghèo và cải thiện đời sống. Việc phát triển kinh tế từ cây vầu đã mở ra hướng đi mới cho nhiều hộ gia đình, đặc biệt là ở vùng biên giới. Huyện Quan Sơn đã có những chính sách hỗ trợ để nâng cao năng suất và chất lượng cây vầu, đồng thời thu hút doanh nghiệp đầu tư vào chế biến các sản phẩm từ vầu.

1.2. Tiềm Năng Phát Triển Cây Vầu Bền Vững Tại Thanh Hóa

Với điều kiện tự nhiên thuận lợi, Thanh Hóa nói chung và Quan Sơn nói riêng có tiềm năng lớn để phát triển cây vầu bền vững. Tuy nhiên, cần có các giải pháp đồng bộ từ việc nâng cao kỹ thuật trồng và chăm sóc, đến việc quản lý khai thác và chế biến. Việc phát triển cây vầu bền vững không chỉ giúp tăng thu nhập cho người dân mà còn góp phần bảo vệ môi trường và duy trì nguồn tài nguyên thiên nhiên. Cần có sự phối hợp giữa các đơn vị chuyên môn và người dân để thực hiện các kỹ thuật ươm hạt và trồng mới cây vầu.

II. Thách Thức Trong Sản Xuất và Tiêu Thụ Cây Vầu Tại Quan Sơn

Mặc dù có tiềm năng lớn, việc sản xuất và tiêu thụ cây vầu Thanh Hóa tại Quan Sơn vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Khai thác quá mức dẫn đến suy giảm diện tích rừng vầu, ảnh hưởng đến năng suất và sản lượng. Bên cạnh đó, thị trường tiêu thụ vầu còn hạn chế, giá cả biến động, gây khó khăn cho người dân. Theo tài liệu, khả năng phục hồi của cây vầu rất chậm nếu không có biện pháp trồng phục tráng. Ngoài ra, việc thiếu liên kết giữa người sản xuất và doanh nghiệp chế biến cũng là một rào cản lớn. Cần có các giải pháp để giải quyết những thách thức này, đảm bảo sự phát triển bền vững của cây vầu.

2.1. Tình Trạng Khai Thác Quá Mức và Suy Giảm Diện Tích Vầu

Việc khai thác cây vầu quá mức đang gây ra tình trạng suy giảm diện tích rừng vầu tại Quan Sơn. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến năng suất và sản lượng mà còn gây ra các vấn đề về môi trường. Theo nghiên cứu, nếu không có biện pháp trồng và phục tráng, những cánh rừng vầu trong huyện sẽ mất dần. Cần có các quy định chặt chẽ về khai thác và bảo vệ rừng vầu, đồng thời khuyến khích người dân tham gia vào các hoạt động trồng mới và phục tráng rừng.

2.2. Hạn Chế Về Thị Trường Tiêu Thụ và Giá Cả Bấp Bênh

Thị trường tiêu thụ cây vầu còn hạn chế và giá cả biến động là một trong những thách thức lớn đối với người dân Quan Sơn. Việc thiếu thông tin về thị trường và sự liên kết giữa người sản xuất và doanh nghiệp chế biến khiến cho người dân gặp khó khăn trong việc tiêu thụ vầu với giá cả ổn định. Cần có các giải pháp để mở rộng thị trường tiêu thụ cây vầu, đồng thời xây dựng các kênh phân phối hiệu quả và minh bạch.

2.3. Thiếu Liên Kết Giữa Sản Xuất và Chế Biến Cây Vầu

Sự thiếu liên kết giữa người sản xuất và doanh nghiệp chế biến là một rào cản lớn cho sự phát triển của cây vầu tại Quan Sơn. Người dân thường bán vầu thô cho các thương lái với giá thấp, trong khi các doanh nghiệp chế biến lại gặp khó khăn trong việc tìm kiếm nguồn cung ổn định và chất lượng. Cần có các chính sách khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào chế biến các sản phẩm từ vầu, đồng thời xây dựng các mô hình liên kết giữa người sản xuất và doanh nghiệp.

III. Giải Pháp Nâng Cao Sản Lượng và Chất Lượng Cây Vầu Quan Sơn

Để nâng cao sản lượng và chất lượng cây vầu tại Quan Sơn, cần áp dụng các giải pháp kỹ thuật tiên tiến trong quá trình trồng và chăm sóc. Việc lựa chọn giống vầu tốt, áp dụng quy trình trồng và chăm sóc khoa học, phòng trừ sâu bệnh hiệu quả là những yếu tố quan trọng. Theo tài liệu, huyện Quan Sơn đã phối hợp với các đơn vị chuyên môn hướng dẫn người dân thực hiện kỹ thuật ươm hạt vầu và trồng mới. Bên cạnh đó, cần tăng cường đầu tư vào cơ sở hạ tầng, hỗ trợ người dân tiếp cận nguồn vốn và kỹ thuật.

3.1. Áp Dụng Kỹ Thuật Trồng và Chăm Sóc Cây Vầu Tiên Tiến

Việc áp dụng kỹ thuật trồng và chăm sóc cây vầu tiên tiến là yếu tố then chốt để nâng cao năng suất và chất lượng. Cần lựa chọn giống vầu tốt, phù hợp với điều kiện địa phương, đồng thời áp dụng quy trình trồng và chăm sóc khoa học, bao gồm bón phân, tưới nước, và phòng trừ sâu bệnh. Huyện Quan Sơn cần tiếp tục tăng cường hướng dẫn và hỗ trợ người dân trong việc áp dụng các kỹ thuật này.

3.2. Tăng Cường Đầu Tư Cơ Sở Hạ Tầng và Hỗ Trợ Vốn

Cơ sở hạ tầng đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển cây vầu. Cần đầu tư xây dựng và nâng cấp hệ thống giao thông, thủy lợi, và điện để phục vụ sản xuất và tiêu thụ cây vầu. Bên cạnh đó, cần hỗ trợ người dân tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi để đầu tư vào sản xuất và chế biến. Các chính sách hỗ trợ cây vầu cần được triển khai hiệu quả để khuyến khích người dân tham gia vào các hoạt động sản xuất.

IV. Mở Rộng Thị Trường Tiêu Thụ và Xúc Tiến Thương Mại Cây Vầu

Để đảm bảo đầu ra ổn định cho cây vầu, cần mở rộng thị trường tiêu thụ và tăng cường xúc tiến thương mại. Việc tìm kiếm các đối tác tiêu thụ vầu trong và ngoài nước, tham gia các hội chợ triển lãm, quảng bá sản phẩm trên các kênh truyền thông là những hoạt động cần thiết. Theo tài liệu, huyện Quan Sơn đã đẩy mạnh thu hút doanh nghiệp đầu tư chế biến các sản phẩm lâm sản từ vầu. Bên cạnh đó, cần xây dựng thương hiệu cho cây vầu Quan Sơn, nâng cao giá trị gia tăng của sản phẩm.

4.1. Tìm Kiếm Đối Tác Tiêu Thụ và Tham Gia Hội Chợ Triển Lãm

Việc tìm kiếm các đối tác tiêu thụ vầu trong và ngoài nước là yếu tố quan trọng để đảm bảo đầu ra ổn định cho sản phẩm. Cần tham gia các hội chợ triển lãm, giới thiệu sản phẩm đến các nhà nhập khẩu và phân phối. Huyện Quan Sơn cần chủ động kết nối với các doanh nghiệp chế biến và tiêu thụ vầu để xây dựng các mối quan hệ hợp tác lâu dài.

4.2. Xây Dựng Thương Hiệu và Nâng Cao Giá Trị Gia Tăng

Xây dựng thương hiệu cho cây vầu Quan Sơn là một trong những giải pháp quan trọng để nâng cao giá trị gia tăng của sản phẩm. Cần tập trung vào việc quảng bá chất lượng và đặc tính của cây vầu Quan Sơn, đồng thời xây dựng các sản phẩm chế biến có giá trị cao. Việc xây dựng thương hiệu sẽ giúp cây vầu Quan Sơn cạnh tranh tốt hơn trên thị trường và mang lại lợi nhuận cao hơn cho người dân.

V. Chính Sách Hỗ Trợ Phát Triển Sản Xuất và Tiêu Thụ Cây Vầu

Để thúc đẩy phát triển sản xuất cây vầu Thanh Hóa và tiêu thụ cây vầu Thanh Hóa, cần có các chính sách hỗ trợ cây vầu từ nhà nước và địa phương. Các chính sách này cần tập trung vào việc hỗ trợ vốn, kỹ thuật, xúc tiến thương mại, và bảo hiểm sản xuất. Theo tài liệu, huyện Quan Sơn đã thực hiện có hiệu quả các giải pháp để phát triển vùng trồng vầu Quan Sơn. Bên cạnh đó, cần tạo môi trường thuận lợi cho các doanh nghiệp đầu tư vào chế biến các sản phẩm từ vầu, đồng thời bảo vệ quyền lợi của người sản xuất.

5.1. Hỗ Trợ Vốn và Kỹ Thuật Cho Người Sản Xuất

Việc hỗ trợ vốn và kỹ thuật cho người sản xuất là yếu tố quan trọng để nâng cao năng suất và chất lượng cây vầu. Cần có các chương trình cho vay ưu đãi, hỗ trợ lãi suất, và cung cấp các dịch vụ tư vấn kỹ thuật miễn phí. Huyện Quan Sơn cần phối hợp với các đơn vị chuyên môn để tổ chức các lớp tập huấn, chuyển giao kỹ thuật cho người dân.

5.2. Xúc Tiến Thương Mại và Bảo Hiểm Sản Xuất

Việc xúc tiến thương mại và bảo hiểm sản xuất là những công cụ quan trọng để giảm thiểu rủi ro cho người sản xuất. Cần hỗ trợ người dân tham gia các hội chợ triển lãm, quảng bá sản phẩm trên các kênh truyền thông, và xây dựng các kênh phân phối hiệu quả. Bên cạnh đó, cần có các chương trình bảo hiểm sản xuất để bảo vệ người dân khỏi những thiệt hại do thiên tai và dịch bệnh.

VI. Kết Luận và Triển Vọng Phát Triển Cây Vầu Tại Quan Sơn

Nghiên cứu về thực trạng cây vầu tại Quan Sơn cho thấy tiềm năng phát triển lớn, nhưng cũng đối mặt với nhiều thách thức. Để phát triển bền vững cây vầu, cần có sự phối hợp đồng bộ giữa các giải pháp kỹ thuật, thị trường, và chính sách. Theo tài liệu, việc tìm hướng phát triển bền vững cho cây vầu là rất quan trọng. Với sự quan tâm của các cấp chính quyền và sự nỗ lực của người dân, cây vầu sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội của huyện Quan Sơn.

6.1. Tóm Tắt Các Giải Pháp Phát Triển Bền Vững Cây Vầu

Các giải pháp phát triển bền vững cây vầu bao gồm nâng cao kỹ thuật trồng và chăm sóc, mở rộng thị trường tiêu thụ, xây dựng thương hiệu, và có các chính sách hỗ trợ cây vầu hiệu quả. Cần có sự phối hợp giữa các cấp chính quyền, các đơn vị chuyên môn, và người dân để thực hiện các giải pháp này.

6.2. Triển Vọng và Cơ Hội Phát Triển Cây Vầu Trong Tương Lai

Với tiềm năng và lợi thế sẵn có, cây vầu có triển vọng phát triển lớn trong tương lai. Việc áp dụng các giải pháp đồng bộ và hiệu quả sẽ giúp cây vầu tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội của huyện Quan Sơn, đồng thời góp phần bảo vệ môi trường và duy trì nguồn tài nguyên thiên nhiên.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Cây vầu là loài cây thuộc họ tre nứa, có đặc tính trung tính hoặc chịu bóng và ưa ẩm, phân bố tự nhiên chủ yếu ở các khu vực rừng ven suối, chân đồi, khe núi và sườn âm có tầng cây gỗ che phủ. Bên cạnh sản phẩm chính là măng phục vụ nhu cầu thực phẩm hàng ngày, thân cây vầu với đặc điểm thon thẳng, vươn cao được sử dụng rộng rãi làm vật liệu xây dựng, sản xuất đũa, tăm mành, chân hương, đồ thủ công mỹ nghệ và làm nguyên liệu chế biến giấy. Tại các huyện miền núi tỉnh Thanh Hóa, cây vầu đóng vai trò là cây trồng lâm nghiệp chủ lực trong chiến lược giảm nghèo, nâng cao sinh kế cho đồng bào vùng cao biên giới.

Huyện Quan Sơn là địa bàn có điều kiện lập địa và khí hậu thuận lợi để duy trì và phát triển diện tích rừng vầu tập trung. Tuy nhiên, thực tiễn canh tác tại địa phương cho thấy diện tích vầu tự nhiên qua nhiều chu kỳ khai thác liên tục đang đối mặt với nguy cơ thoái hóa nghiêm trọng, khả năng tái sinh phục hồi chậm. Bên cạnh đó, các biến động kinh tế và tác động của đại dịch Covid-19 trong giai đoạn 2019–2021 đã làm gián đoạn chuỗi cung ứng, làm suy giảm thị trường tiêu thụ lâm sản trong nước và xuất khẩu. Xuất phát từ bối cảnh đó, khóa luận "Thực trạng sản xuất và tiêu thụ cây vầu huyện Quan Sơn, tỉnh Thanh Hóa" do sinh viên Nguyễn Ngọc Toàn Thắng thực hiện dưới sự hướng dẫn của ThS. Ngô Thị Thủy (Trường Đại học Lâm nghiệp, 2022) nhằm đánh giá toàn diện hoạt động sản xuất, chuỗi tiêu thụ và hạch toán kinh tế của cây vầu tại địa phương.

Mục tiêu tổng quát của nghiên cứu là đánh giá thực trạng sản xuất và tiêu thụ cây vầu của người dân tại huyện Quan Sơn, tỉnh Thanh Hóa, từ đó đề xuất các giải pháp khả thi nhằm thúc đẩy sản xuất và nâng cao hiệu quả tiêu thụ sản phẩm cho người dân địa phương.

Nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể bao gồm:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về sản xuất và tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp.
2. Tìm hiểu đặc điểm cơ bản về điều kiện tự nhiên và kinh tế – xã hội của huyện Quan Sơn.
3. Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình sản xuất và tiêu thụ cây vầu trên địa bàn huyện.
4. Phân tích thực trạng sản xuất và tiêu thụ sản phẩm cây vầu tại huyện Quan Sơn giai đoạn 2019–2021.
5. Đề xuất một số giải pháp phát triển sản xuất và tiêu thụ cây vầu tại huyện Quan Sơn trong thời gian tới.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động sản xuất và tình hình tiêu thụ sản phẩm cây vầu (bao gồm cây vầu nguyên liệu và măng vầu) tại huyện Quan Sơn.
• Phạm vi không gian: Toàn bộ địa bàn huyện Quan Sơn, tỉnh Thanh Hóa, trong đó tập trung điều tra chuyên sâu tại 3 xã vùng trọng điểm trồng vầu: Tam Lư, Tam Thanh và Na Mèo.
• Phạm vi thời gian: Số liệu thứ cấp được tổng hợp trong giai đoạn 2019–2021; số liệu sơ cấp từ khảo sát thực tế hộ nông dân được thực hiện vào tháng 4 năm 2022.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng hệ thống cơ sở lý luận dựa trên các nguyên lý kinh tế nông nghiệp và kinh tế phát triển nông thôn:

• Cơ sở lý thuyết về sản xuất nông nghiệp: Làm rõ bản chất của sản xuất nông nghiệp, tính thời vụ, sự tách rời giữa thời gian lao động và thời gian sản xuất, cùng các nhóm nhân tố tác động gồm điều kiện tự nhiên (đất đai, khí hậu, tài nguyên nước, sinh vật) và điều kiện kinh tế – xã hội (lao động, sở hữu ruộng đất, tiến bộ khoa học kỹ thuật, thị trường tiêu thụ).
• Cơ sở lý thuyết về tiêu thụ sản phẩm: Phân định khái niệm tiêu thụ theo nghĩa rộng (quá trình từ nghiên cứu thị trường, tổ chức sản xuất đến phân phối, xúc tiến bán hàng) và nghĩa hẹp (chuyển giao quyền sở hữu hàng hóa và thu tiền). Phân loại các hình thức tiêu thụ gồm bán buôn, bán lẻ, đại lý, bán hàng trả góp/trả chậm; phân tích các nhân tố ảnh hưởng nội tại (giá cả, chất lượng, cơ cấu mặt hàng, kênh phân phối) và ngoại cảnh (thu nhập bình quân, đối thủ cạnh tranh, thị hiếu người tiêu dùng).
• Hệ thống chỉ tiêu đánh giá hiệu quả kinh tế: Tác giả áp dụng các công thức lượng hóa mối quan hệ giữa kết quả đầu ra ($Q$), chi phí đầu tư ($C$) và hiệu quả kinh tế ($H$), bao gồm công thức số tuyệt đối $Q = H + C$, tỷ số hiệu quả $H = Q/C$ và chỉ tiêu hiệu suất tiêu hao chi phí $H = C/Q$.
• Khung văn bản quy phạm kỹ thuật: Áp dụng Quyết định số 2962/QĐ-BNN-TCLN ngày 30/7/2019 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn ban hành hướng dẫn kỹ thuật trồng thâm canh và phục tráng rừng vầu.

Phương pháp nghiên cứu được triển khai đồng bộ:

• Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp: Thu thập các báo cáo thống kê định kỳ giai đoạn 2019–2021 từ Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Quan Sơn, Báo cáo tình hình kinh tế – xã hội của Ủy ban nhân dân huyện Quan Sơn, các số liệu khí tượng thủy văn và quy hoạch sử dụng đất.
• Phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp: Tiến hành khảo sát, phỏng vấn trực tiếp bằng bảng hỏi đối với 90 hộ gia đình trồng vầu tại 3 xã trọng điểm (Tam Lư, Tam Thanh, Na Mèo) trong tháng 4/2022 nhằm thu thập thông tin về tình hình sâu bệnh, thoái hóa rừng, chi phí canh tác và kênh bán hàng.
• Phương pháp xử lý và phân tích số liệu: Toàn bộ dữ liệu được tổng hợp và xử lý trên phần mềm Microsoft Excel; tính toán các chỉ tiêu tốc độ phát triển bình quân, tốc độ phát triển liên hoàn; ứng dụng phương pháp thống kê mô tả (tính số tuyệt đối, số bình quân, tỷ trọng, giá trị lớn nhất, nhỏ nhất) và thống kê so sánh để đối chiếu các chỉ tiêu diện tích, năng suất, sản lượng, doanh thu và lợi nhuận qua các năm.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về sản xuất và tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp

Chương 1 hệ thống hóa các khái niệm căn bản về ngành nông nghiệp, sản xuất nông nghiệp và vai trò đảm bảo an ninh lương thực, cung cấp nguyên liệu công nghiệp, tạo việc làm và tích lũy vốn ban đầu cho nền kinh tế. Chương này phân tích chi tiết hai nhóm nhân tố ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất gồm điều kiện tự nhiên và kinh tế – xã hội. Đồng thời, tác giả làm rõ vai trò của công tác tiêu thụ sản phẩm đối với sự tồn tại của doanh nghiệp và nông hộ, phân loại bốn hình thức lưu thông phổ biến và thiết lập hệ thống công thức hạch toán hiệu quả kinh tế nông nghiệp ($H = Q/C$, $H = C/Q$).

Phần cuối chương đi sâu vào vai trò đặc thù của cây vầu: đây là cây lâm sản ngoài gỗ đa dụng, dễ trồng, chu kỳ khai thác thân ngầm và thân khí sinh kéo dài từ 40 đến 50 năm, cung ứng nguyên liệu chế biến đũa, tăm mành xuất khẩu, bột giấy và sản phẩm ẩm thực măng đặc sản, giữ vai trò quan trọng trong cơ cấu kinh tế lâm nghiệp vùng cao.

Chương 2: Đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội của huyện Quan Sơn

Chương 2 mô tả chi tiết các yếu tố nền tảng của huyện Quan Sơn – huyện miền núi biên giới phía Tây Bắc tỉnh Thanh Hóa, cách thành phố Thanh Hóa 157 km theo Quốc lộ 217, có 68 km đường biên giới giáp nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào:

• Điều kiện tự nhiên: Địa hình bị chia cắt mạnh bởi hệ thống sông Luồng và sông Lò, trên 91% diện tích là đồi núi dốc trên 15 độ. Khí hậu mang tính chất núi cao với nhiệt độ trung bình năm 23°C, lượng mưa trung bình trên 1.900 mm/năm (tập trung vào tháng 5–10), độ ẩm không khí 87%. Tổng diện tích đất tự nhiên là 92.662,45 ha, trong đó đất nông nghiệp chiếm tỷ trọng vượt trội với 86.438,8 ha (93,23%), riêng đất lâm nghiệp là 83.000+ ha, đất chưa sử dụng còn 3.355,66 ha (3,62%). Độ che phủ rừng đạt mức cao (trên 88%).
• Đặc điểm kinh tế – xã hội: Dân số năm 2021 là 41.278 người với 4 dân tộc chính: Thái (80,44%), Kinh (9,21%), Mường (7,70%) và H'Mông (2,58%); mật độ dân số thưa thớt đạt 44 người/km²; lực lượng lao động có việc làm thường xuyên là 25.926 người (62,50% dân số). Cơ sở hạ tầng được đầu tư 1.059,94 tỷ đồng trong giai đoạn 2015–2021 qua 320 công trình, đưa tỷ lệ cứng hóa đường giao thông nông thôn đạt 66,3%, 96% dân số dùng nước hợp vệ sinh và 96% hộ dùng điện lưới quốc gia.
• Tình hình phát triển kinh tế: Cơ cấu giá trị sản xuất theo ngành giai đoạn 2019–2021 chuyển dịch theo hướng nông nghiệp tăng trưởng ổn định trong khi công nghiệp – xây dựng và dịch vụ chịu ảnh hưởng của dịch bệnh:

Ngành kinh tế	Năm 2019 (Tỷ đồng)	Cơ cấu 2019 (%)	Năm 2020 (Tỷ đồng)	Cơ cấu 2020 (%)	Năm 2021 (Tỷ đồng)	Cơ cấu 2021 (%)	Tốc độ phát triển bình quân (%)
Nông nghiệp	312,50	17,10	334,73	18,66	350,50	20,42	105,90
Công nghiệp – Xây dựng	670,00	36,70	635,20	35,42	571,00	33,26	92,34
Thương mại – Dịch vụ	843,70	46,20	823,30	45,91	795,00	46,32	97,07
Tổng cộng	1.716,50	100,00	1.793,23	100,00	1.716,50	100,00	96,96

Chương 3: Thực trạng sản xuất và tiêu thụ cây vầu tại huyện Quan Sơn

Chương 3 tập trung phân tích thực trạng tổ chức sản xuất, năng suất, sản lượng, chuỗi giá trị và hạch toán kinh tế cây vầu tại địa phương:

• Quy trình kỹ thuật và tổ chức sản xuất: Cây vầu được trồng hỗn giao theo băng (rộng 10 m theo đường đồng mức) hoặc đám (100 m² bố trí nanh sấu), mật độ 200–250 hố/ha. Thời vụ trồng từ tháng 12 đến tháng 2 năm sau. Về giống, toàn huyện có 4 vườn ươm giống hạt tại Tam Lư và Tam Thanh với quy mô 50 vạn cây giống. Phân bón chuyên dùng là NPK 9-3-6+1SiO2hh do các công ty Tiến Nông, Thành Nông, Thiên Nông sản xuất (bón 2 lần/năm vào vụ xuân và vụ thu, lượng bón 3 kg/hố kích thước 40x40x40 cm). Về chủ thể sản xuất, toàn huyện có 7.150 hộ gia đình, 08 doanh nghiệp và 06 hợp tác xã tham gia trồng và chế biến.
• Quy mô diện tích, năng suất và sản lượng: Tổng diện tích cây vầu năm 2021 đạt 27.326,98 ha (trong đó diện tích đang khai thác là 26.916,98 ha chiếm 94,84%, diện tích trồng mới tăng từ 624 ha năm 2019 lên 1.410 ha năm 2021). Năng suất và sản lượng ghi nhận sự gia tăng liên tục qua 3 năm:

Chỉ tiêu	Đơn vị tính	Năm 2019	Năm 2020	Năm 2021	Tốc độ phát triển bình quân (%)
Năng suất thân cây	Tấn/ha	35,0	37,5	40,0	106,90
Sản lượng thân cây	Tấn	923.679	979.350	1.036.679	105,95
Sản lượng măng	Tấn	55,4	54,6	52,0	96,87

• Hạch toán kinh tế bình quân trên 1 ha vầu: Hiệu quả kinh tế canh tác vầu mang lại lợi nhuận cao hơn từ 2 đến 3 lần so với trồng ngô, lúa, sắn trên đất dốc:

Chỉ tiêu	Năm 2019 (Triệu đồng)	Năm 2020 (Triệu đồng)	Năm 2021 (Triệu đồng)
Doanh thu	80,50	67,50	72,00
Chi phí	15,40	15,00	14,50
Lợi nhuận	65,10	52,50	57,50

• Thị trường và giá bán: Cây vầu sau sơ chế được thu mua bởi 3 nhà máy trên địa bàn (Ngọc Sơn, Hoàng Hiệp, Lâm sản Quan Sơn) và 66 cơ sở sơ chế tư nhân, sau đó cung cấp cho các làng nghề tại tỉnh và huyện Mỹ Đức (Hà Nội) để sản xuất tăm hương, đan lát, nan thanh xuất khẩu sang Trung Quốc, Ấn Độ, EU. Dưới tác động của đại dịch Covid-19 và việc Hội đồng Tăm hương Ấn Độ ngừng nhập khẩu tăm hương Việt Nam, giá vầu giảm từ 2.800.000 đồng/tấn (2019) xuống khoảng 2.000.000 đồng/tấn (2021); giá nan thanh giảm từ 270.000 đồng/100kg xuống 180.000 đồng/100kg.
• Các nhân tố ảnh hưởng và hạn chế: Kết quả khảo sát 90 hộ dân cho thấy có tới 67,6% hộ phản ánh diện tích rừng vầu bị thoái hóa và 79,6% hộ ghi nhận tình trạng sâu bệnh hại do khai thác quá mức và thiếu chăm sóc, bón phân. Trình độ kỹ thuật của lao động địa phương còn hạn chế, chủ yếu dựa vào tập quán truyền thống. Huyện đã triển khai chính sách hỗ trợ trồng thâm canh cho các diện tích tập trung từ 1 ha trở lên theo quy trình tại Quyết định số 2962/QĐ-BNN-TCLN.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đạt được các kết quả cụ thể dựa trên chuỗi số liệu thực chứng:

• Đánh giá định lượng toàn diện quy mô ngành hàng: Xác định chính xác quy mô diện tích vầu toàn huyện đạt 27.326,98 ha năm 2021; chứng minh năng suất tăng trưởng với tốc độ bình quân 106,90%/năm (đạt 40 tấn/ha vào năm 2021), sản lượng thân vầu đạt trên 1,03 triệu tấn; sản lượng măng dao động từ 52,0 đến 55,4 tấn/năm.
• Hạch toán rõ nét hiệu quả tài chính: Chứng minh hiệu quả kinh tế bình quân 1 ha trồng vầu đạt mức lợi nhuận từ 52,5 đến 65,1 triệu đồng/năm trong giai đoạn 2019–2021, chi phí đầu tư duy trì ở mức thấp (14,5–15,4 triệu đồng/ha), khẳng định vai trò là cây trồng xóa đói giảm nghèo bền vững cho đồng bào dân tộc thiểu số tại vùng cao Quan Sơn.
• Chỉ rõ thực trạng đứt gãy thị trường: Phân tích cụ thể tác động kép từ đại dịch Covid-19 và rào cản thương mại từ thị trường Ấn Độ khiến giá bán các sản phẩm vầu và tăm mành sụt giảm, chỉ ra kênh liên kết giữa hộ nông dân – thương lái – nhà máy chế biến sơ chế còn lỏng lẻo.
• Đề xuất các giải pháp kỹ thuật và kinh tế: Đề xuất mở rộng mô hình vườn ươm hạt vầu giống (duy trì quy mô 50 vạn cây tại 4 vườn ươm ở Tam Lư, Tam Thanh); đẩy mạnh ứng dụng phân bón chuyên dùng NPK 9-3-6+1SiO2hh; thực hiện các biện pháp tỉa thưa, vệ sinh rừng thoái hóa theo Quyết định 2962/QĐ-BNN-TCLN; hỗ trợ liên kết chuỗi tiêu thụ sản phẩm qua 3 nhà máy chế biến lâm sản đóng trên địa bàn huyện.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận có một số giới hạn xuất phát từ phạm vi nghiên cứu và hoàn cảnh thực tế:

• Hạn chế: Khảo sát sơ cấp được thực hiện trong thời gian ngắn (tháng 4/2022) với quy mô mẫu 90 hộ tại 3 xã, chưa bao quát toàn bộ các xã có diện tích rừng vầu trên địa bàn huyện; giai đoạn thu thập số liệu (2019–2021) chịu sự xáo trộn lớn do đại dịch Covid-19 và chính sách đóng cửa biên giới, dẫn đến một số chỉ tiêu tiêu thụ và giá bán có biến động bất thường so với điều kiện thương mại thông thường.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Cần mở rộng điều tra chuỗi giá trị lâm sản ngoài gỗ trên toàn bộ các xã vùng đệm và vùng biên giới của tỉnh Thanh Hóa; nghiên cứu sâu hơn về tính khả thi của việc cấp chứng chỉ quản lý rừng bền vững (FSC) cho các diện tích rừng vầu tập trung; đánh giá thị trường tiềm năng đối với các sản phẩm chế biến sâu từ vầu đạt chứng nhận OCOP 3–5 sao phục vụ xuất khẩu sang thị trường châu Âu và Bắc Mỹ.

Giá trị tham khảo

Tài liệu khóa luận có giá trị tham khảo thiết thực:

• Đối tượng sử dụng: Sinh viên, học viên cao học thuộc các ngành Kinh tế nông nghiệp, Quản trị kinh doanh nông lâm nghiệp, Phát triển nông thôn, Lâm học và Quản lý tài nguyên rừng.
• Cơ quan thực thi: Cán bộ khuyến nông, công chức Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Chi cục Kiểm lâm các huyện miền núi có điều kiện thổ nhưỡng tương đồng.
• Nội dung tham khảo trọng tâm: Phương pháp hạch toán kinh tế chi phí – doanh thu – lợi nhuận trên 1 ha cây lâm sản ngoài gỗ; mô hình tổ chức kỹ thuật trồng thâm canh và phục tráng rừng vầu thoái hóa bằng phân bón chuyên dụng và gieo ươm hạt giống.

Câu hỏi thường gặp

1. Cơ cấu diện tích rừng vầu huyện Quan Sơn năm 2021 biến động như thế nào so với năm 2019? Tổng diện tích vầu năm 2021 đạt 27.326,98 ha. Điểm nổi bật là diện tích trồng mới đã tăng mạnh từ 624 ha (năm 2019) lên 1.410 ha (năm 2021), chiếm 5,16% tổng diện tích, trong khi diện tích đang khai thác là 26.916,98 ha (chiếm 94,84%).

2. Hiệu quả kinh tế bình quân trên 1 ha đất trồng vầu tại huyện Quan Sơn trong giai đoạn 2019–2021 đạt mức bao nhiêu? Năm 2019, doanh thu bình quân đạt 80,5 triệu đồng/ha, chi phí 15,4 triệu đồng/ha, lợi nhuận đạt 65,1 triệu đồng/ha. Năm 2020, doanh thu đạt 67,5 triệu đồng/ha, chi phí 15 triệu đồng/ha, lợi nhuận đạt 52,5 triệu đồng/ha. Năm 2021, doanh thu đạt 72 triệu đồng/ha, chi phí 14,5 triệu đồng/ha, lợi nhuận đạt 57,5 triệu đồng/ha.

3. Tỷ lệ suy thoái và sâu bệnh của rừng vầu theo số liệu điều tra hộ dân tại địa phương là bao nhiêu? Kết quả điều tra 90 hộ dân tại 3 xã trọng điểm (Tam Lư, Tam Thanh, Na Mèo) chỉ ra rằng có 67,6% số hộ phản ánh diện tích rừng vầu bị thoái hóa và 79,6% số hộ ghi nhận diện tích nứa vầu xuất hiện sâu bệnh hại.

4. Quy trình bón phân chuyên dùng cho cây vầu tại huyện Quan Sơn được quy định như thế nào? Địa phương sử dụng phân bón NPK 9-3-6+1SiO2hh (do các công ty Thành Nông, Tiến Nông, Thiên Nông sản xuất), bón 2 lần/năm (vụ xuân từ tháng 2–4 và vụ thu từ tháng 8–10) với liều lượng 3 kg/hố (hố đào kích thước 40x40x40 cm rồi lấp đất).

5. Sản phẩm vầu của huyện Quan Sơn được tiêu thụ qua những đầu mối chính nào? Sản phẩm được thu mua sơ chế qua 3 nhà máy trên địa bàn (nhà máy Ngọc Sơn, nhà máy Hoàng Hiệp, nhà máy lâm sản Quan Sơn) và 66 cơ sở tư nhân, sau đó luân chuyển đến các hợp tác xã, làng nghề tại Thanh Hóa và huyện Mỹ Đức (Hà Nội) để sản xuất đồ thủ công mỹ nghệ, tăm hương, tăm mành xuất khẩu sang Trung Quốc, Ấn Độ và các nước EU.

Kết luận

Khóa luận của tác giả Nguyễn Ngọc Toàn Thắng đã cung cấp bức tranh thực chứng toàn diện về hiện trạng sản xuất và chuỗi tiêu thụ cây vầu tại huyện Quan Sơn giai đoạn 2019–2021. Kết quả nghiên cứu khẳng định cây vầu là đối tượng cây trồng mang lại hiệu quả kinh tế cao, đóng góp quan trọng vào công tác xóa đói giảm nghèo vùng biên giới, đồng thời làm rõ các hạn chế về thoái hóa rừng và biến động giá tiêu thụ do yếu tố ngoại cảnh. Các giải pháp đề xuất về kỹ thuật thâm canh theo Quyết định 2962/QĐ-BNN-TCLN, phát triển vườn ươm giống hạt và gắn kết chuỗi chế biến tại chỗ là cơ sở khoa học có giá trị ứng dụng cao cho phát triển lâm nghiệp bền vững tại địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ SẢN XUẤT VÀ TIÊU THỤ SẢN PHẨM NÔNG NGHIỆP 1.Cơ sở lý luận về sản xuất nông nghiệp 1. Khái niệm nông nghiệp Nông nghiệp là ngành sản xuất vật chất cơ bản của xã hội, sử dụng đất đai để trồng trọt và chăn nuôi, khai thác cây trồng và vật nuôi làm tư liệu và nguyên liệu lao động chủ yếu để tạo ra lương thực, thực phẩm và một số nguyên liệu cho công nghiệp. Nông nghiệp là một ngành sản xuất lớn, bao gồm nhiều nhiều chuyên ngành: Trồng trọt, chăn nuôi, sơ chế nông sản, theo nghĩa rộng, còn bao gồm cả lâm nghiệp, thủy sản.

Sản xuất nông nghiệp là việc chúng ta có vốn ban đầu là đất, là nước, là giống cây trồng, vật nuôi ta sẽ tự sản xuất nông sản trên những gì mình có. Sản xuất nông nghiệp không chỉ là lương thực, thực phẩm mà nó còn bao gồm cả khâu sơ chế và chế biến sản phẩm để có thể đưa ra tiêu thụ bên thụ trường bên ngoài. Đặc trưng của nông nghiệp là tính chất thời vụ của những công việc quan trọng nhất về sản xuất, sản phẩm, là sự tách rời khá lớn giữa thời gian sản xuất và thời kỳ làm việc do đặc điểm của sản xuất nông nghiệp tạo nên. Nước ta hiện nay vẫn là một nước nông nghiệp, bởi vậy nông nghiệp vẫn là một ngành kinh tế quan trọng của Việt Nam.

Là ngành sản xuất gắn liền với sự phát triển của xã hội được thể hiện qua các công việc trồng trọt, chăn nuôi trên đất đai. Sản phẩm được tạo ra từ hoạt động sản xuất này được sử dụng nuôi để làm tư liệu, nguyên vật liệu để tạo ra từ lương thực, thực phẩm mà hàng ngày nuôi sống con người và một số nguyên liệu cho công nghiệp. Các nguyên liệu được chuyển đến các công nghiệp chế biến về thực phẩm để tạo ra các loại thực phẩm đa dạng. Nghề nông nghiệp ở nước ta được đánh giá là một ngành sản xuất lớn với lợi thế về diện tích đất canh tác lớn, có nhiều sông ngòi, các vùng đồng bằng lớn đều được phù sa bồi đắp bởi hai con sông lớn là sông Hồng và sông Mê Công.

Bên cạnh đó, là một nước từ lâu đã có nền văn minh lúa nước, 5 Việt Nam có đội ngũ lao động dồi dào phục vụ công việc sản xuất hiệu quả. Đó chính là lý do vì sao mà nước ta có ngành sản xuất nông nghiệp khá phát triển. Nếu sản xuất công nghiệp cần chúng ta phải rót một số vốn rất lớn để mua sắm trang thiết bị, thuê nhân công, nhập liệu đầu vào,. thì sản xuất nông nghiệp lại không cần bà con nông dân phải bỏ qua nhiều tiền mới có thể tiến hành sản xuất.

Vốn ban đầu mà chúng ta bỏ ra cho việc sản xuất nông nghiệp là đất, là nước là các giống cây trồng, giống vật nuôi thuộc cả lâm nghiệp và thủy sản. Đây là quá trình tạo ra sản phẩm trên chính những gì mình có. Sản phẩm của sản xuất nông nghiệp không chỉ là lương thực, thực phẩm mà còn cả việc chế biến để đưa vào sử dụng, xuất ra bên ngoài thị trường phục vụ cho toàn xã hội. Có thể thấy người nông dân của chúng ta thật đa năng, làm công việc hầu hết bằng thủ công mà ít khi cần tới sự hỗ trợ của máy móc.

Ngày nay đã xuất hiện các dịch vụ nông nghiệp kết hợp máy móc giúp tăng năng suất, tiết kiệm sức lao động. Vai trò của sản xuất nông nghiệp Nông nghiệp là ngành sản xuất vật chất cơ bản của xã hội, sử dụng đất đai để trồng trọt và chăn nuôi, khai thác cây trồng và vật nuôi làm tư liệu và nguyên liệu lao động chủ yếu để tạo ra lương thực, thực phẩm và một số nguyên liệu cho công nghiệp. Nông nghiệp là một ngành sản xuất lớn, bao gồm nhiều chuyên ngành: trồng trọt, chăn nuôi, sơ chế nông sản, theo nghĩa rộng còn bao gồm cả lâm nghiệp, thủy sản. Nông nghiệp là một ngành kinh tế quan trọng trong nền kinh tế của nhiều nước, đặc biệt là trong các thế kỷ trước đây khi công nghiệp chưa phát triển.

Giải quyết vấn đề đảm bảo an ninh lương thực quốc gia cho dân cư. Sản xuất nông nghiệp là ngành kinh tế quan trọng, là thế mạnh truyền thống của các nước đang phát triển, phát triển nông nghiệp sẽ tạo cơ sở và nguồn vốn ban đầu để thúc đẩy các nước tiến lên quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Ở các nước đang phát triển, hoạt động nông nghiệp liên quan đến việc làm, thu nhập và đời sống của đa số dân cư, gắn liền với phần lớn lãnh thổ quốc 6 gia, vì thế phát triển nông nghiệp có vai trò đặc biệt quan trọng đối với sự ổn định kinh tế, chính trị và xã hội của đất nước. Thực tiễn lịch sử các nước trên thế giới đã chứng minh, chỉ có thể phát triển kinh tế một cách nhanh chóng, chừng nào quốc gia đó đã có an ninh lương thực.

Nếu không đảm bảo an ninh lương thực thì khó có sự ổn định chính trị và thiếu sự đảm bảo cơ sở pháp lý, kinh tế cho sự phát triển, từ đó sẽ làm cho các nhà kinh doanh không yên tâm bỏ vốn vào đầu tư dài hạn. Các yếu tố ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp. Nhân tố tự nhiên - Đất: Ảnh hưởng đến quy mô, cơ cấu, năng suất, phân bố cây trồng vật nuôi. Đất trồng là tư liệu sản xuất chủ yếu và không thể thay thế.

Không thể sản xuất nông nghiệp nếu không có đất. Quy mô, phương hướng sản xuất, mức độ thâm canh. phụ thuộc nhiều vào đất đai. Đòi hỏi phải duy trì và nâng cao độ phì của đất, sử dụng đất hợp lí và tiết kiệm.

- Khí hậu, nước: Ảnh hưởng đến thời vụ, cơ cấu, khả năng xen canh tăng vụ, mức ổn định của sản xuất nông nghiệp. Sự biến đổi khí hậu tác động mạnh mẽ đến ngành sản xuất nông nghiệp, rõ ràng nhất là làm giảm diện tích đất canh tác, gây ra tình trạng hạn hán và sâu bệnh, gây áp lực lớn cho sự phát triển của ngành nông nghiệp. Như lũ lụt và nước biển dâng sẽ làm mất đất canh tác trong nông nghiệp. Nhiệt độ tăng, hạn hán ảnh hưởng đến sự phân bố của cây trồng, đặc biệt là giảm năng suất.

Những tai biến thiên nhiên thường gây khó khăn lớn cho sản xuất nông nghiệp như bão, gió tây khô nóng, sương muối, rét hại. Khí hậu nóng ẩm còn là môi trường thuận lợi cho các loại nấm mốc, sâu bệnh có hại phát triển. Tất cả khó khăn đó làm ảnh hưởng lớn đến năng suất và sản lượng của sản xuất nông nghiệp. Về tài nguyên nước ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp không hề nhỏ vào các mùa mưa và lũ lụt, hạn hán vào mua khô.

Mùa mưa, các sông gây lũ làm thiệt hại đến hoa màu, của cải của người dân. 7 - Sinh vật: Ảnh hưởng mức độ phong phú của giống cây trồng vật nuôi, khả năng cung cấp thức ăn cho chăn nuôi. Có nhiều loại sinh vật phá hoại cây trồng, mùa màng gây ô nhiễm môi trường và làm biến đổi cả hệ sinh thái làm ảnh hưởng lớn đến sản xuất nông nghiệp. Nhân tố kinh tế - xã hội - Dân cư, lao động ảnh hưởng đến cơ cấu, sự phân bố cây trồng, vật nuôi (là lực lượng lao động, tiêu thụ, quan trọng để phát triển nông nghiệp).

Trong hoạt động sản xuất nông nghiệp người lao động chiếm tỉ lệ cao. Người lao động giàu kinh nghiệm sản xuất nông nghiệp, gắn bó với đất đai, cần cù, sáng tạo. - Sở hữu ruộng đất: Quan hệ sở hữu nhà nước, tập thể, tư nhân về đất đai ,Ảnh hưởng đến đường lối phát triển, các hình thức tổ chức lãnh thổ nông nghiệp. Thị trường đất đai nói chung đặc biệt là thị trường thuê mướn đất đai nói riêng, đóng vai trò quan trọng đáng kể trong việc cung cấp thêm khả năng tiếp cận đất đai cho những nông hộ sản xuất hiệu quả hơn ở nước ta.

- Tiến bộ khoa học kĩ thuật: Ảnh hưởng đến năng suất, chất lượng, sản lượng. Như cơ giới hóa, thủy lợi hóa, hóa học hóa, cách mạng xanh và công nghệ sinh học. Ứng dụng tiến bộ khoa học và kĩ thuật trong nông nghiệp chính là chìa khóa vàng giúp sản xuất nông nghiệp đạt hiệu quả kinh tế cao. Tuy nhiên, vẫn còn một số hạn chế hiện nay về nhận thức.

Trở ngại về vốn và phương thức chuyển giap giúp người nông dân có thể tự làm chủ. Không ít mô hình, đề tài, dự án về tiến bộ khoa học và kĩ thuật trong nông nghiệp sau khi kết thúc lại không thể nhân rộng và áp dụng thực hiện. Trong khi nhiều vùng, khu vực còn tồn tại những tập quán canh tác lạc hậu, quy mô sản xuất nhỏ lẻ. - Thị trường tiêu thụ: Thị trường tiêu thụ Ảnh hưởng đến giá cả, điều tiết sản xuất, hướng chuyên môn hóa.

Sản lượng hàng nông sản ngày càng được tăng lên đáng kể nhưng ảnh hưởng về chất lượng hiện vẫn đang là một vấn đề lớn, nhiều sản phẩm người dân chưa tuân theo quy trình và chưa an toàn. sản xuất còn quy mô nhỏ, tự phát cá thể. Sản xuất nông nghiệp nước ta chủ yếu tự phát chưa gắn với thị trường quốc tế, với chuỗi giá trị ngành hàng. Mối quan hệ giữa người nông dân và doanh nghiệp trong tiêu thụ nông sản chưa có sự gắn kết cao.

Cơ sở lý luận về tiêu thụ sản phẩm 1. Khái niệm tiêu thụ sản phẩm Tiêu thụ sản phẩm là giai đoạn cuối cùng của quán trình sản xuất kinh doanh, là yếu tố quyết định sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp. Tiêu thụ sản phẩm là thực hiện mục đích của sản xuất hàng hóa , là đưa sản phẩm từ nơi sản xuất tới nơi tiêu dùng. Nó là khâu lưu thông hoàng hóa, là cầu nối trung gian giữa một bên là sản xuất phân phối và phân phối một bên là tiêu dùng.

Thích ứng với mỗi cơ chế quản lí, công tác tiêu thụ sản phẩm được quản lí bằng các hình thức khác nhau. Trong nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung nhà nước quản lí kinh tế chủ yếu bằng mệnh lệnh. Các cơ quan hành chính kinh tế can thiệp sâu vào nghiệp vụ sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp nhưng lại không chịu trách nhiệm về các quyết định của mình. Các vấn đề của sản xuất như : Sản xuất cái gì? Bằng cách nào? Cho ai?.

Đều do nhà nước quy định thì tiêu thụ sản phẩm chỉ là việc tổ chức hàng hóa sản xuất ra theo kế hoạch và giá cả được ấn định từ trước.