Luận văn thạc sĩ: Nguồn lực và nhu cầu sử dụng y học cổ truyền tại Trạm Y tế quận Thủ Đức năm 2020

Luận văn thạc sĩ phân tích nguồn lực và nhu cầu y học cổ truyền tại trạm y tế quận Thủ Đức năm 2020, cung cấp cái nhìn sâu sắc về thực trạng.

• Tác giả: Đào Huy Chương
• Người hướng dẫn: TS. Đỗ Đình Long
• Trường học: Học viện Y Dược Học Cổ Truyền Việt Nam
• Chuyên ngành: Y học cổ truyền
• Đề tài: Thực Trạng Nguồn Lực và Nhu Cầu Sử Dụng Y Học Cổ Truyền Tại Trạm Y Tế Quận Thủ Đức
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ y học
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH
• CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• ĐẶT VẤN ĐỀ
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. THỰC TRẠNG NGUỒN LỰC Y TẾ
• 1.1.1. Định nghĩa nguồn nhân lực y tế
• 1.1.2. Thực trạng nguồn nhân lực y tế hiện nay
• 1.2. QUY ĐỊNH HỆ THỐNG NHÂN LỰC Y TẾ VIỆT NAM
• 1.2.1. Khung các thành phần của hệ thống y tế
• 1.2.2. Mạng lưới y tế tại Việt Nam
• 1.2.3. Một số tồn tại, hạn chế và biện pháp khắc phục trong công tác phát triển nguồn nhân lực
• 1.3. TÌNH HÌNH KHÁM BỆNH, CHỮA BỆNH TẠI TYT XÃ, PHƯỜNG
• 1.3.1. Tình hình chung
• 1.3.2. Tình hình khám bệnh, chữa bệnh bằng YHCT
• 1.4. MỘT SỐ NGHIÊN CỨU VỀ NGUỒN NHÂN LỰC VÀ NHU CẦU SỬ DỤNG Y HỌC CỔ TRUYỀN
• 1.5. SƠ LƯỢC ĐỊA BÀN NGHIÊN CỨU
• 1.5.1. Thành phố Hồ Chí Minh
• 1.5.2. Quận Thủ Đức
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
• 2.1.1. Tiêu chuẩn lựa chọn
• 2.1.2. Tiêu chuẩn loại trừ
• 2.2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.2.1. Thiết kế nghiên cứu
• 2.2.2. Địa điểm nghiên cứu
• 2.2.3. Phương pháp tính cỡ mẫu
• 2.2.4. Phương pháp chọn mẫu
• 2.2.5. Kỹ thuật thu thập và xử lý số liệu
• 2.2.6. Một số tiêu chuẩn đánh giá được sử dụng trong nghiên cứu
• 2.3. SAI SỐ VÀ CÁCH KHẮC PHỤC
• 2.4. ĐẠO ĐỨC TRONG NGHIÊN CỨU
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. NGUỒN NHÂN LỰC, CƠ SỞ VẬT CHẤT Y TẾ TẠI TYT
• 3.1.1. Cơ sở vật chất trang thiết bị
• 3.1.2. Nguồn nhân lực tại TYT
• 3.1.3. Đặc điểm nguồn nhân lực YHCT
• 3.1.4. Kiến thức về huyệt và kê đơn huyệt của nhân viên YHCT
• 3.1.5. Kiến thức về cây thuốc nam của nhân viên YHCT
• 3.2. NHU CẦU SỬ DỤNG YHCT CỦA NGƯỜI BỆNH ĐẾN KHÁM VÀ ĐIỀU TRỊ TẠI TYT QUẬN THỦ ĐỨC
• 3.2.1. Số liệu khám chữa bệnh tại TYT theo số liệu báo cáo
• 3.2.2. Thông tin chung của đối tượng khảo sát
• 3.2.3. Đặc điểm khám chữa bệnh của đối tượng tại thời điểm nghiên cứu
• 3.2.4. Nhu cầu sử dụng YHCT của đối tượng tham gia nghiên cứu
• 3.2.5. Một số yếu tố ảnh hưởng đến nhu cầu khám chữa bệnh tại TYT
• 3.2.6. Mức độ tin tưởng và hài lòng dịch vụ KCB bằng YHCT của người dân
• 3.2.7. Ý kiến lãnh đạo TYT về thực trạng KCB bằng YHCT
• 4. CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN
• 4.1. Nguồn nhân lực, cơ sở vật chất y tế tại TYT
• 4.2. Nhu cầu sử dụng YHCT của người bệnh đến khám và điều trị tại TYT Quận Thủ Đức
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Thực Trạng Nguồn Lực Y Học Cổ Truyền Tại Trạm Y Tế Quận Thủ Đức

Y học cổ truyền (YHCT) có vai trò quan trọng trong hệ thống y tế Việt Nam, đặc biệt tại các trạm y tế. Tại Quận Thủ Đức, YHCT không chỉ được công nhận mà còn được phát triển mạnh mẽ. Nghiên cứu này nhằm đánh giá thực trạng nguồn lực và nhu cầu sử dụng YHCT tại các trạm y tế trong khu vực.

1.1. Định Nghĩa Nguồn Lực Y Tế Tại Trạm Y Tế

Nguồn lực y tế bao gồm nhân lực, cơ sở vật chất và trang thiết bị. Tại các trạm y tế, nguồn lực này đóng vai trò quyết định trong việc cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe cho cộng đồng.

1.2. Vai Trò Của Y Học Cổ Truyền Trong Chăm Sóc Sức Khỏe

YHCT không chỉ là phương pháp điều trị mà còn là một phần văn hóa, giúp người dân tiếp cận với các phương pháp chữa bệnh an toàn và hiệu quả. Sự kết hợp giữa YHCT và Y học hiện đại đang ngày càng trở nên phổ biến.

II. Vấn Đề Nguồn Nhân Lực Y Học Cổ Truyền Tại Trạm Y Tế

Nguồn nhân lực y tế tại các trạm y tế Quận Thủ Đức hiện đang gặp nhiều thách thức. Sự thiếu hụt nhân lực có trình độ chuyên môn cao trong lĩnh vực YHCT là một trong những vấn đề lớn nhất.

2.1. Tình Hình Thiếu Hụt Nhân Lực Y Học Cổ Truyền

Theo thống kê, số lượng bác sĩ và nhân viên y tế chuyên về YHCT tại các trạm y tế còn hạn chế. Điều này ảnh hưởng đến khả năng cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe cho người dân.

2.2. Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Nguồn Nhân Lực

Các yếu tố như chính sách đào tạo, điều kiện làm việc và mức lương cũng ảnh hưởng đến sự phát triển nguồn nhân lực YHCT tại các trạm y tế.

III. Phương Pháp Nâng Cao Nguồn Lực Y Học Cổ Truyền Tại Trạm Y Tế

Để cải thiện nguồn lực YHCT, cần có các phương pháp và giải pháp cụ thể. Việc đào tạo và nâng cao trình độ cho nhân viên y tế là rất cần thiết.

3.1. Đào Tạo và Bồi Dưỡng Nhân Lực Y Học Cổ Truyền

Cần xây dựng các chương trình đào tạo chuyên sâu cho nhân viên y tế về YHCT, nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ khám chữa bệnh.

3.2. Cải Thiện Cơ Sở Vật Chất Tại Trạm Y Tế

Đầu tư vào cơ sở vật chất và trang thiết bị y tế sẽ giúp nâng cao hiệu quả khám chữa bệnh bằng YHCT tại các trạm y tế.

IV. Nhu Cầu Sử Dụng Y Học Cổ Truyền Của Người Dân Tại Trạm Y Tế

Nhu cầu sử dụng YHCT của người dân tại Quận Thủ Đức đang gia tăng. Điều này cho thấy sự quan tâm của cộng đồng đối với các phương pháp chữa bệnh truyền thống.

4.1. Tình Hình Khám Chữa Bệnh Bằng Y Học Cổ Truyền

Số liệu cho thấy tỷ lệ người dân đến khám chữa bệnh bằng YHCT tại các trạm y tế ngày càng tăng, phản ánh sự tin tưởng vào hiệu quả của phương pháp này.

4.2. Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Nhu Cầu Sử Dụng

Các yếu tố như sự hiểu biết về YHCT, mức độ hài lòng với dịch vụ và sự tin tưởng vào nhân viên y tế có ảnh hưởng lớn đến nhu cầu sử dụng YHCT của người dân.

V. Kết Quả Nghiên Cứu Về Nguồn Lực Y Học Cổ Truyền Tại Trạm Y Tế

Kết quả nghiên cứu cho thấy nguồn lực YHCT tại các trạm y tế Quận Thủ Đức còn nhiều hạn chế. Tuy nhiên, nhu cầu sử dụng YHCT của người dân lại rất cao.

5.1. Đánh Giá Chất Lượng Dịch Vụ Y Học Cổ Truyền

Chất lượng dịch vụ YHCT tại các trạm y tế cần được cải thiện để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người dân.

5.2. Đề Xuất Giải Pháp Cải Thiện

Cần có các giải pháp cụ thể để nâng cao chất lượng dịch vụ YHCT, bao gồm đào tạo nhân lực và cải thiện cơ sở vật chất.

VI. Tương Lai Của Y Học Cổ Truyền Tại Trạm Y Tế Quận Thủ Đức

YHCT có tiềm năng phát triển lớn tại Quận Thủ Đức. Việc kết hợp giữa YHCT và Y học hiện đại sẽ mang lại nhiều lợi ích cho người dân.

6.1. Xu Hướng Phát Triển Y Học Cổ Truyền

Xu hướng phát triển YHCT trong tương lai sẽ tập trung vào việc nâng cao chất lượng dịch vụ và mở rộng mạng lưới cung cấp dịch vụ.

6.2. Vai Trò Của Chính Phủ Trong Phát Triển Y Học Cổ Truyền

Chính phủ cần có các chính sách hỗ trợ và đầu tư cho YHCT để đảm bảo sự phát triển bền vững trong lĩnh vực này.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Hệ thống y tế cơ sở đóng vai trò then chốt trong công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu, trong đó Y học cổ truyền (YHCT) được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khẳng định là trụ cột quan trọng nhờ tính an toàn, chi phí hợp lý và hiệu quả lâm sàng cao. Nhằm hiện thực hóa Quyết định số 2166/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về việc nâng tỷ lệ khám chữa bệnh bằng YHCT tuyến xã, phường đạt 40% vào năm 2020, việc đánh giá thực trạng năng lực cung ứng dịch vụ tại tuyến đầu là nhiệm vụ cấp thiết.

Tại Thành phố Hồ Chí Minh, hệ thống y tế quận Thủ Đức quản lý mạng lưới 12 trạm y tế phường phục vụ quy mô dân số hơn 592.686 người với 184.226 hộ gia đình. Mặc dù số lượt khám chữa bệnh phối hợp YHCT tại địa phương duy trì mức độ tăng trưởng qua các năm, việc cân đối giữa nguồn lực đầu tư và nhu cầu thực tế của người dân vẫn gặp nhiều thách thức. Vấn đề nghiên cứu trọng tâm là làm rõ khoảng cách giữa năng lực nhân lực, cơ sở vật chất kỹ thuật hiện hữu và mong muốn thụ hưởng dịch vụ y dược cổ truyền của cộng đồng.

Luận văn thạc sĩ y học của tác giả Đào Huy Chương thực hiện hai mục tiêu chính: Đánh giá nguồn lực nhân sự, trang thiết bị YHCT tại 12 trạm y tế phường thuộc quận Thủ Đức năm 2020; đồng thời phân tích nhu cầu, mức độ hài lòng và các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định sử dụng YHCT của 636 người bệnh. Công trình cung cấp bằng chứng thực nghiệm quan trọng, giúp các cấp quản lý hoạch định chính sách đầu tư trang thiết bị, chuẩn hóa nhân lực chuyên môn và nâng cao tỷ lệ bao phủ dịch vụ y tế cổ truyền tại tuyến cơ sở.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu xây dựng trên khung lý thuyết hệ thống nhân lực y tế theo chuẩn của WHO và Bộ Y tế Việt Nam, tập trung vào 5 yếu tố đầu vào then chốt: Nhân lực y tế, tài chính, hệ thống thông tin truyền thông, trang thiết bị - cơ sở hạ tầng, và quản trị điều hành. Hoạt động cung ứng dịch vụ y tế tuyến xã, phường hướng đến mục tiêu kép: Mở rộng độ bao phủ, đảm bảo tính công bằng và nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe ban đầu.

Mô hình mạng lưới y tế áp dụng phân định rõ khu vực y tế phổ cập trực tiếp tại địa phương theo Thông tư liên tịch số 08/2007/TTLT-BYT-BNV và Thông tư số 33/2015/TT-BYT. Đánh giá chất lượng nhân lực dựa trên 3 tiêu chí: Thể lực (cơ cấu tuổi, giới tính), Trí lực (trình độ chuyên môn, kỹ năng kê đơn huyệt, nhận biết dược liệu) và Tâm lực (y đức, mức độ hài lòng của người bệnh theo Quyết định số 4602/QĐ-BYT).

Phương pháp nghiên cứu

Đề tài áp dụng thiết kế nghiên cứu mô tả cắt ngang, phối hợp giữa phương pháp định lượng và định tính. Quá trình thu thập số liệu sơ cấp và thứ cấp được triển khai từ tháng 4 đến tháng 10 năm 2020 tại toàn bộ 12 trạm y tế phường trên địa bàn quận Thủ Đức.

Cỡ mẫu nghiên cứu được xác định theo công thức ước tính một tỷ lệ trong quần thể với độ tin cậy 95% ($Z = 1,96$), sai số tuyệt đối $d = 0,05$, và tỷ lệ dự đoán $p = 0,5$. Sau khi áp dụng hệ số thiết kế $DE = 1,5$, cỡ mẫu lý thuyết tính toán là 576 người và được mở rộng thực tế lên 636 bệnh nhân nhằm gia tăng tính đại diện. Phương pháp chọn mẫu thuận tiện được tiến hành song song với việc khảo sát toàn bộ 12 cán bộ y tế phụ trách công tác YHCT tại 12 trạm.

Công cụ nghiên cứu bao gồm bộ câu hỏi phỏng vấn cấu trúc, bảng kiểm cơ sở vật chất trang thiết bị và phiếu đánh giá kỹ năng chuyên môn chuẩn hóa. Năng lực chuyên môn của cán bộ y tế được đối chiếu trực tiếp theo Quyết định số 4664/QĐ-BYT về danh mục 70 cây thuốc mẫu, Quyết định số 792/QĐ-BYT về quy trình kỹ thuật châm cứu và Quyết định số 5013/QĐ-BYT về chẩn đoán điều trị kết hợp y học hiện đại với YHCT. Tiêu chuẩn đánh giá mức thu nhập hộ gia đình căn cứ Quyết định số 59/2015/QĐ-TTg với ngưỡng nghèo đô thị là từ 900.000 đồng/người/tháng trở xuống. Toàn bộ dữ liệu được làm sạch và xử lý thống kê bằng phần mềm SPSS phiên bản 20.0.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát thực trạng cơ sở vật chất tại 12 trạm y tế phường ghi nhận sự đầu tư không đồng đều giữa các nhóm danh mục. 100% trạm y tế (12/12 trạm) được trang bị máy đo huyết áp, đèn hồng ngoại và bàn ghế khám bệnh cơ bản. Tỷ lệ trạm có vườn thuốc nam mẫu đạt chuẩn theo quy định và thiết bị tiệt trùng hấp sấy đạt 91,67% (11/12 trạm). Tuy nhiên, chỉ có 58,33% trạm (7/12 trạm) bố trí được phòng khám chữa bệnh YHCT riêng biệt và giường xoa bóp châm cứu. Đáng chú ý, 0% trạm y tế sở hữu bàn cân thuốc thang, tủ kệ lưu trữ dược liệu có nhãn mác, dụng cụ bào chế thuốc đông y hay các thiết bị vật lý trị liệu hiện đại như máy siêu âm trị liệu và máy kéo giãn cột sống.

Về nguồn nhân lực, trong tổng số 105 cán bộ y tế đang công tác tại 12 trạm, bác sĩ đa khoa chiếm 21,90% (23 cán bộ), y sĩ đa khoa chiếm 28,57% (30 cán bộ) và nữ hộ sinh chiếm 11,43% (12 cán bộ). Trái lại, bác sĩ chuyên khoa YHCT chỉ có duy nhất 1 người trên toàn quận, chiếm tỷ lệ khiêm tốn 0,95% (tại trạm y tế phường Linh Trung). Nhóm y sĩ đa khoa có định hướng chuyên khoa YHCT chiếm 7,62% (8 cán bộ), dẫn đến tình trạng phần lớn hoạt động YHCT tại các trạm còn lại phải do nhân sự kiêm nhiệm đảm trách.

Đánh giá năng lực chuyên môn của 12 cán bộ phụ trách YHCT cho thấy kết quả phân hóa rõ rệt. Kiến thức định vị huyệt cơ bản và nhận biết các cây thuốc nam thông thường (nhóm cảm sốt, giải biểu) đạt mức khá - tốt trên 80%. Tuy nhiên, kỹ năng phối ngũ kê đơn huyệt cho các chứng bệnh phức tạp và nhận biết cây thuốc chuyên sâu (nhóm điều trị bệnh gan, rối loạn kinh nguyệt, lợi tiểu) chỉ đạt mức trung bình với tỷ lệ đúng dao động từ 45% đến 60%. Khảo sát 636 bệnh nhân cho thấy nhu cầu điều trị các bệnh mạn tính bằng YHCT rất cao, trong đó nhóm bệnh lý cơ xương khớp và đau dây thần kinh ngoại biên chiếm tỷ lệ trên 65%, với hơn 70% bệnh nhân mong muốn được tiếp cận phương pháp điện châm và xoa bóp bấm huyệt ngay tại địa phương.

Thảo luận kết quả

Thực trạng thiếu hụt trầm trọng bác sĩ chuyên khoa YHCT tại tuyến cơ sở quận Thủ Đức (0,95%) phản ánh bức tranh chung của hệ thống y tế công lập, tương đồng với các công bố của Hoàng Thị Hoa Lý (2015) tại miền Trung khi ghi nhận 0% trạm y tế có bác sĩ chuyên khoa YHCT. Sự thiếu hụt này tạo ra rào cản lớn trong việc nâng cao chất lượng khám chữa bệnh chuyên sâu và triển khai các kỹ thuật điều trị phức tạp.

Nguyên nhân dẫn đến việc 100% trạm y tế không có bàn cân thuốc thang hay dụng cụ bào chế xuất phát từ cơ chế thanh toán Bảo hiểm Y tế (BHYT) đối với thuốc thang tại tuyến xã còn nhiều vướng mắc, cùng với sự tiện lợi vượt trội của các dạng thuốc đông dược thành phẩm đóng gói sẵn. Dữ liệu nghiên cứu khi trực quan hóa qua biểu đồ tròn về cơ cấu nhân sự sẽ làm nổi bật sự mất cân đối giữa khối y học hiện đại và YHCT; đồng thời biểu đồ cột so sánh tỷ lệ trang thiết bị sẽ minh chứng rõ nét sự thiếu hụt các máy móc phục hồi chức năng chuyên dụng. Kết quả này nhấn mạnh sự cần thiết phải chuyển dịch cơ chế đầu tư từ dàn trải sang tập trung nâng cấp kỹ thuật mũi nhọn cho tuyến trạm.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm giải quyết triệt để các nút thắt về nhân lực và cơ sở hạ tầng, nghiên cứu đưa ra 4 nhóm khuyến nghị mang tính hành động cụ thể:

• Kiện toàn và chuẩn hóa đội ngũ cán bộ chuyên trách: Trung tâm Y tế và Phòng Y tế thành phố Thủ Đức cần phối hợp với Sở Y tế triển khai kế hoạch tuyển dụng, điều động hoặc luân phiên bác sĩ chuyên khoa YHCT về công tác tại các trạm y tế phường. Mục tiêu đến năm 2025, nâng tỷ lệ trạm có bác sĩ YHCT hoặc y sĩ YHCT chuyên trách lên tối thiểu 80%, chấm dứt tình trạng cán bộ đa khoa kiêm nhiệm không đúng chuyên môn.
• Nâng cấp cơ sở vật chất và hiện đại hóa trang thiết bị: Ủy ban nhân dân địa phương và ngành y tế cần bố trí ngân sách giai đoạn 2021-2024 để đảm bảo 100% trạm y tế có phòng khám chẩn trị YHCT độc lập, diện tích đạt chuẩn; trang bị bổ sung ít nhất 2 bộ máy điện châm đa năng, đèn hồng ngoại công suất cao, thiết bị giác hơi chân không và bàn kéo giãn cột sống cho mỗi trạm.
• Tăng cường đào tạo liên tục và chuyển giao kỹ thuật lâm sàng: Bệnh viện Y học cổ truyền TP. Hồ Chí Minh và Bệnh viện thành phố Thủ Đức cần thiết lập chương trình chỉ đạo tuyến, thực hiện tối thiểu 24-48 giờ đào tạo liên tục mỗi năm theo Thông tư số 07/2008/TT-BYT. Nội dung tập trung bồi dưỡng kỹ năng kê đơn huyệt nâng cao, chẩn đoán kết hợp Đông - Tây y và bảo tồn, phát triển vườn thuốc nam mẫu đạt 100% tỷ lệ chuẩn.
• Cải cách cơ chế chi trả BHYT và đa dạng hóa dịch vụ y dược cổ truyền: Cơ quan Bảo hiểm Xã hội phối hợp với ngành y tế mở rộng danh mục thuốc thành phẩm y học cổ truyền và kỹ thuật không dùng thuốc được quỹ BHYT chi trả tại tuyến trạm, hướng tới mục tiêu nâng tỷ lệ lượt khám chữa bệnh bằng YHCT đạt 40% trên tổng số lượt khám chung theo đúng lộ trình Quyết định số 2166/QĐ-TTg.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị thực tiễn và tính ứng dụng cao cho nhiều nhóm đối tượng:

• Cán bộ quản lý y tế và nhà hoạch định chính sách: Lãnh đạo Sở Y tế, Phòng Y tế, Trung tâm Y tế tuyến quận, huyện có thể sử dụng các số liệu thực chứng để xây dựng quy hoạch mạng lưới, phân bổ chỉ tiêu biên chế và phê duyệt danh mục đầu tư công cho y tế cơ sở.
• Nhân viên y tế tuyến trạm và y tế cộng đồng: Các bác sĩ, y sĩ đang trực tiếp khám chữa bệnh tại trạm y tế phường xã tham khảo mô hình khảo sát nhu cầu người bệnh và tiêu chuẩn kỹ thuật kê đơn, nhận diện dược liệu để tự bồi dưỡng nghiệp vụ.
• Học viên, sinh viên và nhà nghiên cứu ngành Y - Dược: Nguồn tài liệu tham khảo giá trị cho các đề tài luận văn thạc sĩ, chuyên khoa 2, luận án tiến sĩ thuộc chuyên ngành Y học cổ truyền và Tổ chức Quản lý Y tế về phương pháp luận nghiên cứu hệ thống y tế.
• Các cơ sở khám chữa bệnh tư nhân và tổ chức y tế thiện nguyện: Doanh nghiệp, phòng khám tư nhân nắm bắt xu hướng mô hình bệnh tật và nhu cầu điều trị không dùng thuốc của cư dân đô thị để phát triển các dịch vụ chăm sóc sức khỏe phù hợp.

Câu hỏi thường gặp

Thực trạng thiếu hụt bác sĩ chuyên khoa YHCT tại trạm y tế quận Thủ Đức diễn ra như thế nào?

Theo số liệu thống kê năm 2020 trên tổng số 105 cán bộ tại 12 trạm y tế, chỉ có duy nhất 1 bác sĩ chuyên khoa YHCT (chiếm tỷ lệ 0,95% tại trạm Linh Trung). Hầu hết các trạm còn lại sử dụng y sĩ đa khoa hoặc cán bộ kiêm nhiệm, chưa đáp ứng đủ mục tiêu chuẩn hóa nguồn nhân lực y tế cơ sở.

Tỷ lệ trang thiết bị YHCT tại các trạm y tế đáp ứng được ở mức độ nào?

Mặc dù 100% trạm y tế có đèn hồng ngoại và máy đo huyết áp, tỷ lệ trạm có phòng KCB YHCT riêng biệt và giường châm cứu chỉ đạt 58,33%. Toàn bộ 12 trạm (tỷ lệ 0%) đều thiếu các thiết bị trị liệu kỹ thuật cao như máy siêu âm điều trị, máy sóng ngắn và dụng cụ kéo giãn cột sống.

Người bệnh tại trạm y tế có nhu cầu điều trị nhóm bệnh lý nào nhiều nhất bằng YHCT?

Khảo sát 636 người bệnh cho thấy trên 65% trường hợp tìm đến dịch vụ YHCT để điều trị các bệnh lý cơ xương khớp mạn tính (thoái hóa khớp, đau lưng, đau vai gáy) và bệnh lý thần kinh ngoại biên, với nhu cầu tiếp cận thủ thuật điện châm và xoa bóp bấm huyệt vượt trên 70%.

Tại sao 100% trạm y tế phường trong nghiên cứu không trang bị bàn cân bốc thuốc thang?

Nguyên nhân chủ yếu do cơ chế thanh toán BHYT cho dược liệu thô và thuốc thang tại tuyến xã còn phức tạp trong khâu kiểm nghiệm, bảo quản và thanh quyết toán. Thêm vào đó, thuốc thành phẩm YHCT dạng viên, cao, siro tiện dụng đã thay thế phần lớn nhu cầu dùng thuốc thang truyền thống.

Kỹ năng chuyên môn của cán bộ y tế trạm được đánh giá dựa trên tiêu chuẩn pháp lý nào?

Luận văn căn cứ vào Quyết định số 4664/QĐ-BYT ban hành bộ tranh 70 cây thuốc mẫu, Quyết định số 792/QĐ-BYT về quy trình kỹ thuật châm cứu và Quyết định số 5013/QĐ-BYT hướng dẫn chẩn đoán, điều trị kết hợp YHCT và YHHĐ để chấm điểm năng lực chuyên môn theo thang điểm chuẩn.

Kết luận

• Luận văn đánh giá toàn diện bức tranh nguồn lực YHCT tại 12 trạm y tế phường quận Thủ Đức, chỉ ra sự thiếu hụt nghiêm trọng bác sĩ chuyên khoa khi chỉ đạt tỷ lệ 0,95%.
• Cơ sở vật chất kỹ thuật còn đơn sơ, 41,67% trạm thiếu phòng chẩn trị chuyên biệt và 100% trạm chưa trang bị các máy móc vật lý trị liệu - phục hồi chức năng hiện đại.
• Nhu cầu thụ hưởng dịch vụ YHCT của người dân địa phương rất lớn, đặc biệt đối với nhóm bệnh mạn tính cơ xương khớp chiếm trên 65% tổng số bệnh nhân khảo sát.
• Đóng góp hệ thống giải pháp đồng bộ từ tuyển dụng, đào tạo liên tục 24-48 giờ/năm đến cải cách cơ chế chi trả BHYT nhằm hiện thực hóa mục tiêu 40% KCB bằng YHCT tuyến trạm.
• Lộ trình 2021-2025 cần tập trung nguồn lực đầu tư nâng cấp hạ tầng và luân phiên cán bộ chuyên môn cao về cơ sở, góp phần nâng tầm hệ thống chăm sóc sức khỏe ban đầu. Hãy cùng chia sẻ công trình nghiên cứu và đóng góp ý kiến để thúc đẩy sự phát triển vững mạnh của nền Y học cổ truyền Việt Nam!

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ Việt Nam có nền Y học cổ truyền (YHCT) rất lâu đời, nó xuất hiện đồng thời với thời kỳ đầu dựng nước, là hệ thống y dược duy nhất và có vai trò to lớn trong sự nghiệp chăm sóc và bảo về sức khỏe nhân dân trước khi nền Y học hiện đại (YHHĐ) xâm nhập vào Việt Nam [1]. Hiện nay cùng với sự phát triển của nền y học nói chung, nền YHCT cũng không ngừng phát triển, kết hợp, đổi mới phương pháp khám, điều trị đem lại hiệu quả rất cao trong thực tế lâm sàng và được rất nhiều nước trên thế giới sử dụng, phát triển. Được tổ chức y tế thế giới (WHO) công nhận, đưa vào kế hoạch sử dụng và phát triển trên toàn cầu. Vì vậy tại đại hội về YHCT thế giới diễn ra tại Bắc Kinh- Trung Quốc vào tháng 11 năm 2008, tổ chức y tế thế giới đã tuyên bố: Trong 50 năm đầu thế kỷ 21, YHCT đóng vai trò to lớn và vô cùng quan trọng trong công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu tại các tuyến y tế cơ sở nhất là ở các nước đang phát triển vì tính rẻ tiền và hiệu quả của nó [2].

Trong kế hoạch hành động của chính phủ, để đẩy mạnh phát triển nền YHCT Việt Nam, tháng 11 năm 2010. Chính phủ đã ban hành quyết định 2166/QĐ – TTG của Thủ tướng Chính phủ ngày 30 tháng 11 năm 2010 về phát triển y, dược cổ truyền Việt Nam đến năm 2020 với mục tiêu chung là: Hiện đại hóa và phát triển mạnh YHCT trong bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân; củng cố và phát triển tổ chức, mạng lưới y học cổ truyền. Mục tiêu cụ thể là: Kiện toàn tổ chức bộ máy quản lý YHCT ở Trung ương và địa phương. Cơ sở khám chữa bệnh: Đến năm 2020, 100% viện có giường bệnh, bệnh viện đa khoa, chuyên khoa có khoa y học cổ truyền; 100% phòng khám đa khoa và trạm y tế xã phường, thị trấn có tổ y học cổ truyền do thầy thuốc y học cổ truyền của trạm y tế phụ trách.

Công tác khám, chữa bệnh bằng Y học cổ truyền: Đến năm 2020; Tuyến trung ương đạt 15%, tuyến tỉnh đạt 20%, tuyến huyện đạt 25% và tuyến xã, phường đạt 40%. Đáp ứng nhu cầu thiết yếu về dược liệu, thuốc đông y, thuốc từ dược liệu đảm bảo chất lượng cho cơ sở khám, chữa bệnh bằng YHCT. Đáp ứng cơ bản nhu cầu về nhân lực YHCT ở trình độ trung học vào năm 2015 và trình độ đại học vào năm 2020. Chuẩn hóa trình độ chuyên môn đội ngũ lương y, lương dược, tăng cường vai trò của Hội đông y Việt nam trong bồi dưỡng chuyên môn, kế thừa, bảo tồn và phát triển YHCT 2 Việt Nam.

Củng cố và phát triển khoa YHCT tại các bệnh viện, tổ YHCT tại phòng khám đa khoa và trạm y tế xã phường. khuyến khích đẩy mạnh công tác phát triển nguồn nhân lực: Xây dựng đề án nâng cao năng lực đào tạo nguồn nhân lực YHCT đối với y sĩ, điều dưỡng, bác sĩ, dược sĩ, bác sĩ nội trú, chuyên khoa cấp 1, chuyên khoa cấp 2, thạc sĩ, tiến sĩ chuyên ngành YHCT và các cấp đào tạo cho đội ngũ lương y, lương dược theo hướng phát triển đội ngũ giảng viên, giáo viên, đầu tư mở rộng và nâng cấp cơ sở vật chất trang thiết bị giảng dạy, cơ sở thực hành, cho các cơ sở đào tạo cán bộ YHCT đáp ứng nhu cầu về nguồn nhân lực YHCT [3]. Xây dựng đề án phát triển dược liệu, thuốc đông y, thuốc từ dược liệu đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2030 phù hợp với quy định hiện hành.