Khóa luận: Thực trạng kế toán thuế GTGT tại PJICO Huế - Nguyễn Thị Diệu Hiền

Tìm hiểu thực trạng kế toán thuế giá trị gia tăng tại PJICO Huế. Phân tích quy trình, hiệu quả và đề xuất cải thiện công tác quản lý thuế.

• Tác giả: Nguyễn Thị Diệu Hiền
• Người hướng dẫn: Nguyễn Đình Chiến
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế, Đại học Huế
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Thực trạng công tác kế toán thuế giá trị gia tăng tại Công ty Bảo hiểm PJICO Huế
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp đại học
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan về kế toán thuế GTGT tại Công ty Bảo hiểm PJICO Huế

Công ty Bảo hiểm PJICO Huế là chi nhánh trực thuộc Tổng Công ty Cổ phần Bảo hiểm PJICO, hoạt động trong lĩnh vực kinh doanh bảo hiểm phi nhân thọ. Công tác kế toán thuế GTGT tại doanh nghiệp này tuân thủ các quy định tại Luật Thuế GTGT và các thông tư hướng dẫn của Bộ Tài chính. Hệ thống kế toán thuế GTGT bao gồm việc theo dõi thuế GTGT đầu vào, thuế GTGT đầu ra, thực hiện kê khai và nộp thuế theo quy định. Phương pháp tính thuế áp dụng là phương pháp khấu trừ thuế, phù hợp với doanh nghiệp có doanh thu lớn. Kế toán thuế GTGT đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo tuân thủ pháp luật thuế, tối ưu hóa nghĩa vụ thuế và phản ánh chính xác tình hình tài chính của doanh nghiệp. Việc hạch toán thuế GTGT được thực hiện thông qua tài khoản 133 - Thuế GTGT được khấu trừ, với hai tài khoản cấp hai phản ánh thuế của hàng hóa dịch vụ và tài sản cố định.

1.1. Vai trò của kế toán thuế GTGT trong doanh nghiệp bảo hiểm

Kế toán thuế GTGT đảm bảo doanh nghiệp bảo hiểm thực hiện đúng nghĩa vụ thuế với nhà nước. Công tác này bao gồm việc xác định chính xác thuế GTGT đầu ra từ hoạt động kinh doanh bảo hiểm và thuế GTGT đầu vào từ các chi phí mua hàng hóa, dịch vụ. Đối với Công ty PJICO Huế, kế toán thuế GTGT giúp kiểm soát dòng tiền thuế, tránh sai sót trong kê khai và nộp thuế. Hệ thống kế toán thuế GTGT hiệu quả còn hỗ trợ ban lãnh đạo trong việc ra quyết định kinh doanh, đảm bảo tuân thủ pháp luật và giảm thiểu rủi ro về thuế.

1.2. Cơ sở pháp lý áp dụng cho kế toán thuế GTGT tại PJICO Huế

Công tác kế toán thuế GTGT tại PJICO Huế dựa trên hệ thống pháp lý bao gồm Luật Thuế GTGT số 13/2008/QH12, Nghị định 209/2013/NĐ-CP hướng dẫn thi hành luật thuế, và Thông tư 219/2013/TT-BTC của Bộ Tài chính. Ngoài ra, Thông tư 232/2012/TT-BTC quy định chế độ kế toán áp dụng cho doanh nghiệp. Các quy định này hướng dẫn chi tiết về đối tượng chịu thuế, căn cứ tính thuế, phương pháp khấu trừ thuế, thời điểm xác định thuế và thủ tục kê khai nộp thuế. Việc cập nhật thường xuyên các văn bản pháp luật mới là yêu cầu bắt buộc đối với kế toán viên tại doanh nghiệp.

II. Phân tích thực trạng kế toán thuế GTGT tại Công ty Bảo hiểm PJICO Huế

Thực trạng công tác kế toán thuế GTGT tại Công ty Bảo hiểm PJICO Huế phản ánh nhiều vấn đề đáng quan tâm. Công ty áp dụng phương pháp khấu trừ thuế GTGT, trong đó thuế đầu ra được tính trên doanh thu phí bảo hiểm và thuế đầu vào được khấu trừ từ các chi phí mua hàng hóa, dịch vụ phục vụ hoạt động kinh doanh. Hệ thống hóa đơn chứng từ được quản lý theo quy định, tuy nhiên vẫn tồn tại một số hạn chế trong việc phân loại và lưu trữ chứng từ thuế đầu vào. Việc kê khai thuế GTGT được thực hiện theo tháng hoặc quý tùy theo quy mô doanh thu. Công tác quyết toán thuế cuối năm đòi hỏi sự chính xác cao trong việc đối chiếu số liệu giữa sổ kế toán và tờ khai thuế. Nhân sự kế toán thuế tại công ty còn hạn chế về số lượng, gây áp lực lớn trong các kỳ cao điểm kê khai.

2.1. Tình hình hạch toán thuế GTGT đầu vào và đầu ra

Việc hạch toán thuế GTGT đầu vào tại PJICO Huế được thực hiện qua tài khoản 1331 đối với hàng hóa dịch vụ và tài khoản 1332 đối với tài sản cố định. Thuế GTGT đầu ra phát sinh từ hoạt động kinh doanh bảo hiểm, bao gồm phí bảo hiểm và các dịch vụ liên quan. Công ty gặp khó khăn trong việc xác định một số khoản thuế đầu vào không được khấu trừ, đặc biệt đối với chi phí không liên quan trực tiếp đến hoạt động kinh doanh chịu thuế. Việc phân loại thuế đầu vào đúng quy định ảnh hưởng trực tiếp đến số thuế phải nộp của doanh nghiệp.

2.2. Các tồn tại và hạn chế trong công tác kế toán thuế GTGT

Một số tồn tại chính trong công tác kế toán thuế GTGT tại PJICO Huế bao gồm: việc lưu trữ hóa đơn chứng từ chưa đạt chuẩn, dẫn đến rủi ro mất chứng từ khi quyết toán thuế. Nhân sự kế toán thuế chưa được đào tạo chuyên sâu về quy định thuế mới. Hệ thống phần mềm kế toán chưa tích hợp đầy đủ tính năng quản lý thuế GTGT, gây khó khăn trong việc tổng hợp số liệu. Công tác kiểm tra đối chiếu thuế đầu vào với cơ quan thuế còn chậm trễ, tiềm ẩn nguy cơ bị xử phạt vi phạm hành chính về thuế.

III. Giải pháp cải thiện công tác kế toán thuế GTGT tại PJICO Huế

Để nâng cao hiệu quả công tác kế toán thuế GTGT tại Công ty Bảo hiểm PJICO Huế, cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp. Trước hết, công ty cần đầu tư nâng cấp hệ thống phần mềm kế toán tích hợp quản lý thuế GTGT, giúp tự động hóa việc phân loại thuế đầu vào, đầu ra và tổng hợp số liệu kê khai. Thứ hai, tăng cường đào tạo nghiệp vụ kế toán thuế cho nhân viên, cập nhật thường xuyên các quy định pháp luật thuế mới. Thứ ba, xây dựng quy trình kiểm soát nội bộ chặt chẽ đối với hóa đơn chứng từ thuế, đảm bảo lưu trữ đầy đủ theo quy định. Thứ tư, tăng cường đối thoại với cơ quan thuế địa phương để kịp thời giải quyết vướng mắc. Cuối cùng, công ty cần xây dựng kế hoạch quản lý thuế GTGT hàng năm, phân công trách nhiệm rõ ràng cho từng bộ phận liên quan.

3.1. Ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý thuế GTGT

Việc ứng dụng công nghệ thông tin là giải pháp then chốt để cải thiện công tác kế toán thuế GTGT tại PJICO Huế. Công ty nên triển khai phần mềm kế toán có khả năng tự động phân loại thuế GTGT đầu vào được khấu trừ và không được khấu trừ. Hệ thống cần tích hợp với phần mềm hóa đơn điện tử, giảm thiểu sai sót trong việc nhập liệu và đối chiếu chứng từ. Ngoài ra, việc sử dụng công nghệ đám mây giúp lưu trữ dữ liệu thuế an toàn, dễ dàng truy xuất khi cơ quan thuế kiểm tra. Công nghệ cũng hỗ trợ tạo báo cáo thuế tự động, tiết kiệm thời gian cho nhân viên kế toán.

3.2. Nâng cao năng lực nhân sự kế toán thuế

Đội ngũ kế toán thuế tại PJICO Huế cần được đào tạo bài bản và thường xuyên về quy định thuế GTGT. Công ty nên tổ chức các khóa tập huấn chuyên sâu về thuế GTGT cho ngành bảo hiểm, cập nhật các thông tư nghị định mới ban hành. Việc cử nhân viên tham gia các hội thảo chuyên đề về thuế do cơ quan thuế tổ chức cũng giúp nâng cao kiến thức thực tiễn. Công ty có thể thuê chuyên gia tư vấn thuế bên ngoài để hỗ trợ trong các trường hợp phức tạp. Xây dựng chế độ đãi ngộ phù hợp giúp giữ chân nhân sự kế toán thuế có trình độ, giảm thiểu tình trạng biến động nhân sự ảnh hưởng đến chất lượng công tác kế toán.

IV. Kết luận và kiến nghị về kế toán thuế GTGT tại PJICO Huế

Qua quá trình nghiên cứu thực trạng công tác kế toán thuế GTGT tại Công ty Bảo hiểm PJICO Huế, có thể thấy công ty đã cơ bản thực hiện đúng các quy định pháp luật về thuế GTGT. Hệ thống kế toán thuế GTGT được vận hành theo phương pháp khấu trừ thuế, đảm bảo theo dõi thuế đầu vào và đầu ra. Tuy nhiên, vẫn còn một số tồn tại cần khắc phục như công tác lưu trữ chứng từ, năng lực nhân sự và ứng dụng công nghệ thông tin. Việc triển khai các giải pháp cải thiện sẽ giúp công ty nâng cao hiệu quả quản lý thuế GTGT, giảm thiểu rủi ro vi phạm pháp luật thuế và tối ưu hóa nghĩa vụ thuế. Kết quả nghiên cứu này cũng có thể áp dụng cho các chi nhánh khác của PJICO trên toàn quốc.

4.1. Kiến nghị với Công ty Bảo hiểm PJICO Huế

Công ty Bảo hiểm PJICO Huế cần xây dựng kế hoạch hành động cụ thể để triển khai các giải pháp cải thiện công tác kế toán thuế GTGT. Ưu tiên hàng đầu là nâng cấp hệ thống phần mềm kế toán và đào tạo nhân sự. Công ty nên thành lập bộ phận chuyên trách về thuế để tập trung quản lý hiệu quả hơn. Việc ban hành quy trình nội bộ về quản lý hóa đơn chứng từ thuế là cần thiết. Ngoài ra, công ty cần tăng cường kiểm tra định kỳ công tác kế toán thuế để phát hiện và sửa chữa kịp thời các sai sót.

4.2. Ý nghĩa của nghiên cứu đối với thực tiễn kế toán thuế GTGT

Nghiên cứu thực trạng kế toán thuế GTGT tại Công ty Bảo hiểm PJICO Huế mang ý nghĩa thực tiễn quan trọng. Kết quả nghiên cứu cung cấp cái nhìn tổng thể về công tác kế toán thuế GTGT trong lĩnh vực bảo hiểm, một ngành có đặc thù riêng về thuế GTGT. Các giải pháp đề xuất có thể áp dụng cho các doanh nghiệp bảo hiểm khác gặp tình trạng tương tự. Nghiên cứu cũng góp phần hoàn thiện hệ thống kế toán thuế GTGT tại doanh nghiệp, nâng cao chất lượng thông tin kế toán phục vụ quản lý và ra quyết định kinh doanh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC KẾ TOÁN THUẾ GIÁ TRỊ GIA TĂNG TẠI DOANH NGHIỆP 1. Những vấn đề cơ bản về thuế GTGT tại doanh nghiệp 1. Khái niệm Thuế GTGT là thuế tính trên giá trị tăng thêm của hàng hóa, dịch vụ phát sinh trong quá trình từ sản xuất, lưu thông đến tiêu dùng (Điều 2, Luật thuế GTGT số 13/2008/QH12). Đặc điểm Thuế GTGT có những đặc điểm sau đây:  Thuế gián thu Thuế giá trị gia tăng là một loại thuế gián thu đánh trên khoản giá trị tăng thêm của hàng hoá, dịch vụ.

Thuế GTGT còn được phát sinh đến khâu cuối cùng là tiêu dùng. Người tiêu dùng sẽ là người chịu thuế.  Lũy thoái so với thu nhập Thu nhập càng cao thì tỷ lệ số thuế phải chịu trên tổng thu nhập giảm dần.  Thuế GTGT thường được đánh theo nguyên tắc điểm đến Theo đó, đối tượng đánh thuế GTGT căn cứ vào thân phận cư trú của người tiêu dùng hàng hóa, dịch vụ mà không dựa trên nguồn gốc tạo ra hàng hóa, dịch vụ.

Quyền đánh thuế GTGT thuộc về quốc gia nơi có hàng hóa, dịch vụ tiêu thụ, bất kể hàng hóa, dịch vụ đó được sản xuất ra ở đâu.  Thuế GTGT có phạm vi điều tiết rộng 6 Thuế GTGT là loại thuế tiêu dùng thông thường, đánh vào hầu hết các hàng hóa, dịch vụ phục vụ đời sống con người. Số lượng các hàng hóa, dịch vụ thuộc diện miễn thuế GTGT theo thông lệ quốc tế thường rất ít.  Tính trung lập Không phải là yếu tố chi phí mà cộng thêm vào giá bán  Thuế tiêu dùng nhiều giai đoạn, không trùng lắp Thuế GTGT đánh vào tất cả các giai đoạn luân chuyển của hàng hóa, dịch vụ nhưng chỉ tính trên giá trị gia tăng của mỗi giai đoạn luân chuyển của hàng hóa, dịch vụ, bởi vậy, thuế GTGT không tính trùng phần giá trị gia tăng đã tính thuế ở giai đoạn luân chuyển trước khi tính thuế GTGT của giai đoạn sau.

Vai trò Thuế là công cụ rất quan trọng để Nhà nước thực hiện chức năng quản lý vĩ mô đối với nền kinh tế. Chính vì vậy, thuế GTGT có vai trò rất quan trọng và được thể hiện như sau: – Thuế GTGT thuộc loại thuế gián thu và được áp dụng rộng rãi đối với mọi tổ chức, cá nhân có tiêu dùng sản phẩm hàng hoá hoặc được cung ứng dịch vụ nên tạo được nguồn thu lớn và tương đối ổn định cho ngân sách nhà nước. – Thuế tính trên giá bán hàng hoá hoặc giá dịch vụ nên không phải đi sâu xem xét, phân tích về tính hợp lý, hợp lệ của các khoản chi phí, làm cho việc tổ chức quản lý thu tương đối dễ dàng hơn các loại thuế trực thu. – Ðối với hàng xuất khẩu không những không nộp thuế GTGT mà còn được khấu trừ hoặc được hoàn lại số thuế GTGT đầu vào nên có tác dụng giảm chi phí, hạ giá thành sản phẩm, đẩy mạnh xuất khẩu, tạo điều kiện cho hàng xuất khẩu có thể cạnh tranh thuận lợi trên thị trường quốc tế.

7 – Thuế GTGT cùng với thuế nhập khẩu làm tăng giá vốn đối với hàng nhập khẩu, có tác dụng tích cực bảo hộ sản xuất kinh doanh hàng nội địa. – Tạo điều kiện thuận lợi cho việc chống thất thu thuế đạt hiệu quả cao. Việc khấu trừ thuế GTGT được thực hiện căn cứ trên hoá đơn mua vào đã thúc đẩy người mua phải đòi hỏi người bán xuất hoá đơn, ghi doanh thu đúng với hoạt động mua bán; khắc phục được tình trạng thông đồng giữa người mua và người bán để trốn lậu thuế. – Thuế GTGT thường có ít thuế suất, bảo đảm sự đơn giản, rõ ràng.

Với ít thuế suất, loại thuế này mang tính trung lập, vì về cơ bản không can thiệp sâu vào mục tiêu khuyến khích hay hạn chế sản xuất, kinh doanh dịch vụ, tiêu dùng, theo ngành nghề cụ thể. – Nâng cao được tính tự giác trong việc thực hiện đầy đủ nghĩa vụ của người nộp thuế. Thông thường, trong chế độ kê khai nộp thuế GTGT, cơ quan thuế tạo điều kiện cho cơ sở kinh doanh tự kiểm tra, tính thuế, kê khai và nộp thuế. Việc kiểm tra thuế GTGT cũng có mặt thuận lợi vì đã buộc người mua, người bán phải nộp và lưu giữ chứng từ, hoá đơn đầy đủ nên việc thu thuế tương đối sát với hoạt động kinh doanh từ đó tập trung được nguồn thu thuế GTGT vào ngân sách nhà nước ngay từ khâu sản xuất và thu thuế ở khâu sau còn kiểm tra được việc tính thuế, nộp thuế ở khâu trước nên hạn chế thất thu về thuế.

– Tăng cường công tác hạch toán kế toán và thúc đẩy việc mua bán hàng hoá có hoá đơn chứng từ. – Việc khấu trừ thuế đã nộp ở đầu vào còn có tác dụng khuyến khích hiện đại hoá, chuyên môn hoá sản xuất, tăng cường đầu tư mua sắm trang thiết bị mới để hạ giá thành sản phẩm. – Thuế GTGT được ban hành gắn liền với việc sửa đổi, bổ sung một số loại thuế khác như thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế xuất nhập khẩu…góp phần làm cho hệ thống chính sách thuế của Việt Nam ngày càng hoàn thiện, phù hợp với sự vận động và phát triển cuả nền kinh tế thị trường, tương đồng với hệ thống thuế trong khu vực 8 và trên thế giới, góp phần đẩy mạnh việc mở rộng hợp tác kinh tế và thu hút vốn đầu tư nước ngoài vào Việt Nam. Nhìn chung trong các loại thuế gián thu, thuế GTGT được coi là phương pháp thu tiến bộ nhất hiện nay, được đánh giá cao do đạt được các mục tiêu lớn của chính sách thuế.

Người nộp thuế, đối tượng chịu thuế, đối tượng không chịu thuế GTGT 1. Người nộp thuế Người nộp thuế GTGT là tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ chịu thuế GTGT ở Việt Nam, không phân biệt ngành nghề, hình thức, tổ chức kinh doanh (sau đây gọi là cơ sở kinh doanh) và tổ chức, cá nhân nhập khẩu hàng hóa, mua dịch vụ từ nước ngoài chịu thuế GTGT (sau đây gọi là người nhập khẩu) bao gồm:  Các tổ chức kinh doanh được thành lập và đăng ký kinh doanh theo Luật Doanh nghiệp, Luật Doanh nghiệp Nhà nước (nay là Luật Doanh nghiệp), Luật Hợp tác xã và pháp luật kinh doanh chuyên ngành khác;  Các tổ chức kinh tế của tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp, đơn vị vũ trang nhân dân, tổ chức sự nghiệp và các tổ chức khác;  Các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài và bên nước ngoài tham gia hợp tác kinh doanh theo Luật đầu tư nước ngoài tại Việt Nam (nay là Luật đầu tư); các tổ chức, cá nhân nước ngoài hoạt động kinh doanh ở Việt Nam nhưng không thành lập pháp nhân tại Việt Nam;  Cá nhân, hộ gia đình, nhóm người kinh doanh độc lập và các đối tượng khác có hoạt động sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu;  Tổ chức, cá nhân sản xuất kinh doanh tại Việt Nam mua dịch vụ (kể cả trường hợp mua dịch vụ gắn với hàng hóa) của tổ chức nước ngoài không có cơ sở thường trú tại Việt Nam, cá nhân ở nước ngoài là đối tượng không cư trú tại Việt Nam thì tổ chức, cá nhân mua dịch vụ là người nộp thuế, trừ trường hợp không phải kê khai, tính nộp thuế GTGT hướng dẫn tại khoản 2 Điều 5 Thông tư số 219/2013/TT- 9 BTC. Quy định về cơ sở thường trú và đối tượng không cư trú thực hiện theo pháp luật về thuế thu nhập doanh nghiệp và pháp luật về thuế thu nhập cá nhân.  Chi nhánh của doanh nghiệp chế xuất được thành lập để hoạt động mua bán hàng hóa và các hoạt động liên quan trực tiếp đến mua bán hàng hóa tại Việt Nam theo quy định của pháp luật về khu công nghiệp, khu chế xuất và khu kinh tế (Điều 3, Thông tư số 219/2013/TT-BTC).

Đối tượng chịu thuế Đối tượng chịu thuế GTGT là: Hàng hóa, dịch vụ sử dụng cho sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng ở Việt Nam trừ các đối tượng không chịu thuế (Điều 3, Luật thuế giá trị gia tăng số 13/2008/QH12). Đối tượng không chịu thuế Theo Điều 4 của Thông tư 219/2013/TT-BTC đã được sửa đổi, bổ sung theo Điều 1 của Thông tư 26/2015/TT-BTC, Điều 8 của Thông tư 151/2014/TT-BTC, Điều 1 của Thông tư 130/2016/TT-BTC, Điều 1 của Thông tư 25/2018/TT-BTC thì đối tượng không chịu thuế GTGT gồm:  Sản phẩm trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản nuôi trồng, đánh bắt chưa chế biến thành các sản phẩm khác hoặc chỉ qua sơ chế thông thường của tổ chức, cá nhân tự sản xuất, đánh bắt bán ra và ở khâu nhập khẩu.  Sản phẩm là giống vật nuôi, giống cây trồng, bao gồm trứng giống, con giống, cây giống, hạt giống, tinh dịch, phôi, vật liệu di truyền ở các khâu nuôi trồng, nhập khẩu và kinh doanh thương mại.  Tưới, tiêu nước; cày, bừa đất; nạo vét kênh, mương nội đồng phục vụ sản xuất nông nghiệp; dịch vụ thu hoạch sản phẩm nông nghiệp.

 Sản phẩm muối được sản xuất từ nước biển, muối mỏ tự nhiên, muối tinh, muối i-ốt mà thành phần chính là Na-tri-clo-rua (NaCl).  Nhà ở thuộc sở hữu Nhà nước do Nhà nước bán cho người đang thuê.  Chuyển quyền sử dụng đất. 10  Bảo hiểm nhân thọ, bảo hiểm sức khoẻ, bảo hiểm người học, các dịch vụ bảo hiểm khác liên quan đến con người; bảo hiểm vật nuôi, bảo hiểm cây trồng, các dịch vụ bảo hiểm nông nghiệp khác; bảo hiểm tàu, thuyền, trang thiết bị và các dụng cụ cần thiết khác phục vụ trực tiếp đánh bắt thuỷ sản; tái bảo hiểm.

 Các dịch vụ tài chính, ngân hàng, kinh doanh chứng khoán sau đây: Dịch vụ cấp tín dụng; dịch vụ cho vay của người nộp thuế không phải là tổ chức tín dụng; kinh doanh chứng khoán; chuyển nhượng vốn; bán nợ; kinh doanh ngoại tệ; dịch vụ tài chính phái sinh; bán tài sản bảo đảm của khoản nợ của tổ chức mà Nhà nước sở hữu 100% vốn điều lệ do Chính phủ thành lập để xử lý nợ xấu của các tổ chức tín dụng Việt Nam.  Dịch vụ y tế, dịch vụ thú y, bao gồm dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh, phòng bệnh cho người và vật nuôi; dịch vụ chăm sóc người cao tuổi, người khuyết tật.  Dịch vụ bưu chính, viễn thông công ích và Internet phổ cập theo chương trình của Chính phủ.  Dịch vụ duy trì vườn thú, vườn hoa, công viên, cây xanh đường phố, chiếu sáng công cộng; dịch vụ tang lễ.