CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ TỔ CHỨC KẾ TOÁN DOANH THU, CHI PHÍ VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH TẠI DOANH NGHIỆP CUNG CẤP DỊCH VỤ 1.1 Sự cần thiết của kế toán Doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại doanh nghiệp cung cấp dịch vụ 1.1 Khái niệm về doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh Doanh thu là tổng các giá trị kinh tế doanh nghiệp thu được trong kỳ kế toán, phát sinh từ các hoạt động sản xuất, kinh doanh thông thường của doanh nghiệp góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu. Chi phí được nhìn nhận như những khoản phí tổn phát sinh gắn liền với hoạt động của doanh nghiệp để đạt được một sản phẩm, lao vụ, dịch vụ nhất định. Chi phí được xác định bằng tiền của những hao phí về lao động sống, lao động vật hóa… trên cơ sở chứng từ, tài liệu bằng chứng chắc chắn. Kết quả kinh doanh là kết quả cuối cùng của hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, biểu hiện bằng số tiền lãi hay lỗ.
Khi một quá trình kinh doanh hoàn thành, doanh nghiệp xác định kết quả kinh doanh trên cơ sở so sánh tổng doanh thu thu được và tổng chi phí phát sinh trong quá trình kinh doanh. Kết quả kinh doanh có thể lãi hoặc lỗ; nếu lỗ sẽ được bù đắp theo chế độ và quy định của cấp có thẩm quyền; nếu lãi được phân phối sử dụng theo đúng mục đích phù hợp với cơ chế tài chính quy định cho từng loại doanh nghiệp.2 Yêu cầu quản lý kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh Để thực hiện tốt quá trình kinh doanh, hoàn thành các chỉ tiêu kinh doanh đặt ra, doanh nghiệp phải thực hiện đầy đủ các yêu cầu cơ bản về quản lý kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh như sau: - Quản lý sự vận động của từng loại sản phẩm dịch vụ về số lượng, chất SVTH: Nguyễn Minh Hoàng Lớp : CQ49/21.07 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Luận văn tốt nghiệp GVHD :TS. Trần Thị Ngọc Hân lượng và giá trị. - Tìm hiểu, khai thác và mở rộng thị trường, áp dụng các phương thức cung cấp dịch vụ phù hợp và có các chính sách khuyến mãi nhằm không ngừng tăng doanh thu cung cấp dịch vụ, giảm giá vốn hàng bán.
- Quản lý chặt chẽ chi phí bán hàng, chi phí quản lý doanh nghiệp, chi phí hoạt động tài chính và chi phí khác phát sinh trong quá trình kinh doanh nhằm tối đa hóa lợi nhuận.3 Vai trò của kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh Doanh thu có vai trò hết sức quan trọng không chỉ đối với sự tồn tại và phát triển của bản thân doanh nghiệp thương mại dịch vụ mà còn đối với sự phát triển chung của toàn nền kinh tế, đặc biệt là nền kinh tế thị trường. Để đạt được doanh lợi ngày càng cao, các doanh nghiệp phải xây dựng cho mình kế hoạch kinh doanh, trong đó phải tính toán đầy đủ, chính xác các khoản chi phí và kết quả đạt được. Tổ chức kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh là công cụ quan trọng trong quản lý và điều hành có hiệu quả các hoạt động của doanh nghiệp trong quá trình kinh doanh. Thông tin kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh cung cấp giúp các nhà quản trị doanh nghiệp nắm được tình hình thực hiện kế doanh thu của doanh nghiệp về loại hình, số lượng, chất lượng, giá cả, thời hạn thanh toán; kiểm tra tình hình thực hiện các dự toán chi phí bán hàng, chi phí quản lý doanh nghiệp, chi phí hoạt động tài chính và chi phí khác và xác định kết quả kinh doanh của đơn vị.
Trên cơ sở đó đưa ra những biện pháp định hướng cho hoạt động kinh doanh trong kỳ tiếp theo, hoàn thiện hoạt động kinh doanh, hoạt động quản lý, tiết kiệm chi phí, tăng doanh thu. SVTH: Nguyễn Minh Hoàng Lớp : CQ49/21.07 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Luận văn tốt nghiệp GVHD :TS. Trần Thị Ngọc Hân Thông tin kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh cung cấp giúp các cơ quan của Nhà bước (Cơ quan thuế, các cơ quan chức năng, cơ quan thống kê,…) kiểm tra, giám sát tình hình thực hiện nghĩa vụ với Nhà nước, từ đó đưa ra các chính sách thích hợp nhằm phát triển toàn diện nền kinh tế quốc dân. Thông tin kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh cung cấp là mối quan tâm của những người có lợi ích trực tiếp liên quan đến tình hình kinh doanh của doanh nghiệp như các nhà đầu tư, nhà cung cấp, các chủ nợ,… Đó là cơ sở để các đối tượng này nắm bắt được tình hình kinh doanh của doanh nghiệp, kịp thời đưa ra các quyết định kinh doanh có lợi nhất cho mình.
Những phân tích trên cho thấy kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh có vai trò hết sức quan trọng trong việc thu thập, xử lý và cung cấp thông tin cho các đối tượng có nhu cầu sử dụng thông tin, giúp các đối tượng này đưa ra các quyết định kinh doanh một cách phù hợp và kịp thời. Do đó, việc tổ chức công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh một cách khoa học và hợp lý là vô cùng cần thiết và có ý nghĩa lớn trong việc thực hiện cung cấp thông tin kinh tế kịp thời, chính xác, góp phần phát huy đầy đủ vai trò của hạch toán kế toán nói chung trong quản lý kinh tế tài chính ở doanh nghiệp.4 Nhiệm vụ của kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh Để phát huy đầy đủ vị trí, vai trò trong công tác quản lý và phù hợp với những đặc điểm của hoạt động trong lĩnh vực du lịch khách sạn, kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp cần phải thực hiện tốt các nhiệm vụ sau: SVTH: Nguyễn Minh Hoàng Lớp : CQ49/21.07 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Luận văn tốt nghiệp GVHD :TS. Trần Thị Ngọc Hân - Quản lý sự vận động của từng loại hình dịch vụ theo chỉ tiêu số lượng, chất lượng và giá trị. - Phản ánh và ghi chép đầy đủ, kịp thời, chính xác các khoản doanh thu, các khoản giảm trừ doanh thu và chi phí của từng hoạt động trong doanh nghiệp đồng thời theo dõi và đôn đốc các khoản phải thu của khách hàng.
- Phản ánh và tính toán chính xác kết quả của từng hoạt động, giám sát tình hình thực hiện nghĩa vụ với Nhà nước và tình hình phân phối kết quả các hoạt động. - Cung cấp các thông tin kế toán phục vụ cho việc lập Báo cáo tài chính và định kỳ phân tích hoạt động kinh tế liên quan đến quá trình xác định kết quả kinh doanh.2 Tổ chức kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp cung cấp dịch vụ 1.1 Kế toán doanh thu 1.1 Kế toán doanh thu Kế toán doanh thu cung cấp dịch vụ và điều kiện ghi nhận doanh thu: Doanh thu cung cấp dịch vụ là toàn bộ số tiền thu được, hoặc sẽ thu được từ các giao dịch và nghiệp vụ phát sinh doanh thu như cung cấp dịch vụ cho khách hàng bao gồm cả những khoản phụ thu và phí thu thêm ngoài giá bán (nếu có). Doanh thu cung cấp dịch vụ được ghi nhận khi đồng thời thỏa mãn 4 điều kiện: (1) Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn. (2) Có khả năng thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch cung cấp dịch vụ đã cung cấp.
SVTH: Nguyễn Minh Hoàng Lớp : CQ49/21.07 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Luận văn tốt nghiệp GVHD :TS. Trần Thị Ngọc Hân (3) Xác định được phần công việc đã hoàn thành vào ngày lập Bảng cân đối kế toán. (4) Xác định được chi phí phát sinh cho giao dịch và chi phí để hoàn thành giao dịch cung cấp dịch vụ đó. Phương thức thanh toán Thanh toán trực tiếp bằng tiền mặt: Theo phương thức này, khi người mua được hưởng dịch vụ từ doanh nghiệp thì sẽ thanh toán ngay cho doanh nghiệp bằng tiền mặt.
Nếu được sự đồng ý của doanh nghiệp thì bên mua sẽ ghi nhận nợ để thanh toán bằng tiền mặt trong thời gian sau này. Thông thường phương thức này được sử dụng trong trường hợp người mua là những khách hàng nhỏ, sử dụng dịch vụ với khối lượng không nhiều và chưa mở tài khoản tại ngân hàng. Thanh toán qua ngân hàng: Hiện nay, thanh toán qua ngân hàng gồm các hình thức chủ yếu sau: - Thanh toán bằng séc. - Thanh toán bằng lệnh chi hoặc Ủy nhiệm chi.
- Thanh toán bằng nhờ thu hoặc Ủy nhiệm thu. - Thanh toán bằng thẻ ngân hàng. Phương thức thanh toán quan ngân hàng hiện nay được sử dụng rộng rãi vì nó có ưu điểm là đơn giản, tiết kiệm chi phí, thuận tiện cho các khách hàng sử dụng và thuận tiện trong việc ứng dụng công nghệ thanh toán hiện đại, tốc độ thanh toán nhanh, phạm vi áp dụng rộng rãi, đồng thời làm giảm đáng kể lượng tiền mặt trong lưu thông, tạo điều kiện thuận lợi để Nhà nước quản lý vĩ mô nền kinh tế. SVTH: Nguyễn Minh Hoàng Lớp : CQ49/21.07 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Luận văn tốt nghiệp GVHD :TS.
Trần Thị Ngọc Hân Chứng từ sử dụng: Ở các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ, kế toán doanh thu , chi phí và xác định kết quả kinh doanh thường sử dụng các chứng từ kế toán sau: - Hợp đồng cung cấp dịch vụ. - Phiếu thu tiền mặt. - Séc chuyển khoản, ủy nhiệm thu, giấy báo có của ngân hàng. - Tờ khai thuế GTGT….
Các chứng từ kế toán phải được sắp xếp theo nội dung kinh tế, theo trình tự thời gian và được quy định luân chuyển để ghi vào các sổ kế toán theo trình tự hợp lý để thu nhận, xử lý và cung cấp thông tin theo yêu cầu quản lý của doanh nghiệp. Trình tự kế toán : 1.Đối với doanh nghiệp nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ: Sơ đồ 1.1: TK 511(5113) TK 111, 112, 131… Doanh thu chưa có Doanh thu Tổng giá Thuế GTGT cung cấp dịch vụ thanh toán TK 333(33311) Thuế GTGT phải nộp SVTH: Nguyễn Minh Hoàng Lớp : CQ49/21.07 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Luận văn tốt nghiệp GVHD :TS. Trần Thị Ngọc Hân 1.