CHƯƠNG 1 LÝ LUẬN CHUNG VE KE TOÁN BAN HÀNG TRONG DOANH NGHIỆP THƯƠNG MẠI 1. Đặc điểm hoạt động kinh doanh thương mại ảnh hưởng đến công tác kế toán bán hàng Hoạt động kinh tế chủ yếu của các doanh nghiệp kinh doanh thương mại là lưu chuyền hàng hoá, do đó công tác kế toán ở các doanh nghiệp thương mại bao gồm ba phần hành cơ bản: Hạch toán quá trình mua hàng: trong phần hành nay, kế toán của các doanh nghiệp thương mại phải phản ánh được quá trình hình thành vốn hàng hoá. Hạch toán quá trình dự trữ hàng hoá: trong phần hành này, kế toán của các doanh nghiệp thương mại phải theo dõi được tình hình tồn kho của từng loại hàng hoá. Hạch toán quá trình bán hàng: trong phần hành này, kế toán của các doanh nghiệp thương mại phản ánh được quá trình tiêu thụ hàng hoá, xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp thương mại.
Đặc điểm về tính giá hàng hoá trong kinh doanh thương mại. Biện pháp thích hợp trong việc quản lý quá trình thu mua tiêu thụ hàng hoá đem lại lợi nhuận cao nhất thì khi hạch toán hàng hoá cần phải tính chính xác giá trị hàng hoá luân chuyền. Những vấn đề chung về bán hàng 1. Khái niệm và vai trò của bán hàng 1.
Khái niệm bán hàng Theo chuẩn mực 14: “Bán hàng: Bán sản phẩm do doanh nghiệp sản xuất ra và bán hàng hóa mua vào”. Theo Philip Kotler (2004): “Ban hàng là một hình thức giới thiệu trực tiếp về hàng hóa, dịch vụ thông qua sự trao đồi, trò chuyện với người mua tiềm năng dé bán được hàng. Comer (2005): “Bán hàng là một quá trình trong đó người bán khám phá, gợi tạo và thỏa mãn những nhu cầu hay ước muốn của người mua dé đáp ứng quyên lợi thỏa đáng, lâu dài của cả hai bên.Ernest & Richard Ashmun (1997): “Bán hàng là tiến trình xác định những nhu cầu và mong muốn của những người mua tiềm năng, giới thiệu về sản phẩm một cách nào đó khiến cho người mua đi đến quyết định mua.” Như vậy, dù có sự khác biệt trong diễn đạt và phạm vi, nhưng các quan niệm trên cũng có nhiều nét tương đồng. Và với các cách tiếp cận trên, ta có thể hiểu: Bán hàng là một quá trình người bán hàng không chỉ đơn thuần đáp ứng nhu cầu, mong muốn của người mua mà bao gồm các giai đoạn tìm hiểu, khám phá nhu cầu, thậm chí gợi tạo nhu cầu sau đó mới đáp ứng nhu cầu của người mua.
Vai trò của bán hàng Bán hàng đóng vai trò vô cùng quan trọng đối với hoạt động của doanh nghiệp. Trước tiên, bán hàng là nghiệp vụ cơ bản trực tiếp thực hiện chức năng luân chuyên hàng hóa từ nơi dư thừa sang nơi có nhu cầu. Theo quy luật cung cầu, những nơi dư thừa hàng hóa thì giá sẽ thấp, ngược lại những nơi khan hiếm hàng thì giá sẽ cao, do đó việc bán hàng hóa ở những nơi thiếu hàng hóa sẽ thu về lợi nhuận cao hơn những nơi có hàng hóa dư thừa. Đây chính là động lực để doanh nghiệp di chuyển hàng hóa từ những nơi dư thừa, giá thấp đến bán ở những nơi hàng hóa khan hiếm, giá cao dé kiếm lợi nhuận cao hon.
Do vậy, bán hàng là khâu quan trọng gan liền với sản xuất tiêu dùng, đảm bảo cân đối giữa cung và cau đối với từng mặt hang cụ thé góp phần 6n định giá cả thị trường. Bán hàng còn là nghiệp vụ quan trọng thực hiện mục đích kinh doanh của doanh nghiệp: lợi nhuận, vi thế, sự an toàn trong kinh doanh. Vì vậy đối với bắt kì doanh nghiệp nào thì lợi nhuận luôn là nguồn lực kinh doanh, là mục tiêu lâu đài và thường xuyên trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Do vậy hoạt động thúc day bán hàng quyết định đến việc tăng lợi nhuận cho doanh nghiệp.
Bán được hàng, có lợi nhuận, có vị thế trên thương trường sẽ đảm bảo sự an toàn trong kinh doanh của doanh nghiệp. Hơn nữa, bán hàng còn quyết định và chi phối các nghiệp vụ khác trong quá trình kinh doanh của doanh nghiệp như: nghiên cứu thị trường, tạo nguồn mua hàng, hoạt động dịch vụ, dự trữ. Nhân viên bán hàng là cầu nối quan trọng giữa doanh nghiệp và khách hàng, ảnh hưởng tới niềm tin, uy tín và sự tái tạo nhu cầu của người tiêu dùng. Vì vậy, có một lực lượng bán hàng hiệu quả chính là vũ khí cạnh tranh mạnh mẽ của doanh nghiệp.
Tóm lại, trong nền kinh tế thị trường, kết quả hoạt động bán hàng phản ánh kết quả hoạt động kinh doanh của doanh, sự nỗ lực, cố gang của doanh nghiệp trên thị trường đồng thời thé hiện trình độ tổ chức, năng lực điều hành của doanh nghiệp. Không chi vậy, bán hàng còn là cơ sở dé so sánh với các doanh nghiệp trong cùng ngành kinh doanh. Các phương thức bán hàng và phương thức thanh toán 1. Các phương thức bán hàng Việc bán hàng trong các hoạt động thương mại nội địa có thể thực hiện theo hai phương thức: bán buôn và bán lẻ, được chỉ tiết đưới nhiều hình thức khác nhau (trực tiếp, chuyền hang.
* Bán buôn hàng hoá: Là hình thức bán hàng theo lô hoặc bán với số lượng lớn, thực chất người mua hàng hóa là những nhà cung cấp trung gian, hàng hóa sau khi bán buôn chưa đến tay người tiêu dùng trực tiếp. Bán buôn hàng hóa có thê theo các phương thức sau: a) Phương thức bán buôn qua kho: Là phương thức bán buôn mà trong đó, hàng mua về được nhập kho, sau đó được xuất từ kho của doanh nghiệp cho người mua buôn dưới hai hình thức: + Bán buôn hàng hoá qua kho theo hình thức giao hàng trực tiếp: bên mua cử đại điện đến kho của doanh nghiệp dé nhận hàng. Doanh nghiệp xuất kho hàng hoá giao trực tiếp cho đại diện bên mua. Sau khi đại diện bên mua nhận đủ hàng, thanh toán tiền hoặc chấp nhận nợ, hàng hoá được xác định là tiêu thụ.
+ Bán buôn hàng hoá qua kho theo hình thức chuyên hàng: căn cứ vào hợp đồng kinh tế đã ký kết hoặc theo đơn đặt hàng, doanh nghiệp xuất kho hàng hoá, dùng phương tiện vận tải của mình hoặc đi thuê ngoài, chuyên hàng đến kho của bên mua hoặc một địa điểm nao đó bên mua quy định trong hợp dong. b) Phương thức bán buôn vận chuyền thăng: doanh nghiệp sau khi mua hàng, không đưa về nhập kho mà chuyên bán thắng cho bên mua. Phương thức này có thé thực hiện theo hai hình thức: + Bán buôn hàng hoá vận chuyền thang theo hình thức giao hàng trực tiếp: doanh nghiệp sau khi mua hang, giao trực tiếp cho đại diện của bên mua tại kho người bán. + Bán buôn hàng hoá vận chuyền thăng theo hình thức chuyển hàng: doanh nghiệp sau khi mua hàng, nhận hàng mua, dùng phương tiện vận tải của mình hoặc thuê ngoài vận chuyền hàng đến giao cho bên mua ở địa điểm đã được thoả thuận.
*Bán lẻ hàng hoá: Là phương thức bán hàng trực tiếp cho người tiêu dùng hoặc các tô chức kinh tế hoặc các đơn vị kinh tế tập thé mua về mang tính chất tiêu dùng nội bộ. Bán lẻ thường bán đơn chiếc hoặc bán với số lượng nhỏ, giá bán thường ồn định. Bán lẻ có thể thực hiện dưới các hình thức sau: bán lẻ thu tiền tập trung, bán lẻ thu tiền trực tiếp, bán lẻ tự động Ngoài ra trong các doanh nghiệp thương mại, còn có thé áp dụng các hình thức bán hàng khác như bán hàng ký gửi đại lý, bán trả góp, bán hàng trong nội bộ doanh nghiệp.các hình thức này tương tự như trong các doanh nghiệp công nghiệp. Các phương thức thanh toán Giờ đây, với sự phát triển của công nghệ, các hình thức thanh toán mới đã xuất hiện là thanh toán băng thẻ và thanh toán bằng phương thức chuyên khoản.
Thanh toán bằng tiền mặt: là phương thức thanh toán phổ biến nhất, chủ yếu được sử dụng trong các giao dịch mua bán nhỏ lẻ. Thanh toán bằng thẻ: Hình thức thanh toán sử dụng thẻ ngân hàng. Với sự xuất hiện của việc sử dụng thẻ thanh toán, thói quen sử dụng tiền mặt cũng dần được thay thế bằng những chiếc thẻ nhỏ gọn. Tuy nhiên đề thực hiện phương thức này doi hỏi cửa hàng phải có thiết bi phần cứng (máy quet thẻ) để thực hiện được giao dịch.
Chuyên khoản: là việc chuyền tiền từ tài khoản người mua sang tài khoản người nhận. Một số ưu đãi nhất định được dành cho người mua nếu thực hiện thanh toán bằng phương thức này tùy theo quy định (ví dụ: giảm thuế VAT cho thanh toán chuyền khoản với giao dịch trên 20 triệu đồng). Các chỉ tiêu liên quan đến bán hàng 1. Doanh thu bán hàng - Khái niệm Theo điều 56 Thông tư 133/2016/TT-BTC quy định Nguyên tắc kế toán doanh thu cụ thể như sau: Doanh thu là lợi ích kinh tế thu được làm tăng vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp trừ phần vốn góp thêm của các cô đông.
Doanh thu bán hàng là bao gồm toàn bộ số tiền đã thu được từ việc buôn bán sản phẩm, hàng hóa và cung cấp dịch vụ trong một khoảng thời gian nhất định. - Các xác định Đề tính doanh thu bán hàng thuần thì cần tính tổng doanh thu bán hàng được tính như sau: Tổng doanh thu = Số sản phẩm, dich vụ đã tiêu thụ x Don giá bán. Theo đó, Doanh thu bán hàng thuần được tính như sau: Doanh thu bán hàng thuần = Tống doanh thu — Các khoản giảm trừ *Doanh nghiệp phải xác định thời điểm chuyên giao phần lớn rủi ro và lợi ích găn liền với quyền sở hữu hàng hóa cho người mua trong từng trường hợp cụ thể. Trong hầu hết các trường hợp, thời điểm chuyền giao phan lớn rủi ro trùng với thời điểm chuyền giao lợi ích gắn liền với quyền sở hữu hợp pháp hoặc quyền kiểm soát hàng hóa cho người mua.
*Doanh nghiệp chỉ ghi nhận doanh thu bán hàng khi đồng thời thỏa mãn các điều kiện sau: - Doanh nghiệp đã chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyên sở hữu sản phẩm, hàng hóa cho người mua; - Doanh nghiệp không còn năm giữ quyền quản lý hàng hóa như người sở hữu hoặc quyền kiểm soát hàng hóa; - Doanh thu được xác định tương đối chắc chan.