Chương 1. TONG QUAN CAC VAN DE NGHIÊN CUU 1. Vài nét về lich sử van dé nghiên cứu: Trẻ CPTTT là đối tượng đặc biệt, dé dap ứng những nhu cầu đặc hiệt của trẻ CPTTT cần phải có những biện pháp y tế, chế độ nuôi dưỡng va chăm sóc nhủ hợp. Xuất nhát tử quan điểm nảy, người ta tin tưởng trẻ CPTTT có khả nang phat triển nha vao giáo dục va đảo tạo.
Chính vi vậy, bên cạnh các biện pháp y tế, chế độ nuôi dưỡng và chăm sóc cần có hệ thông giáo dục chuyên biệt dành cho đổi tượng đặc biệt nay. Giáo dục cho trẻ CPTTT là cung cấp cho trẻ những kiến thức văn hóa va kĩ năng tương img nhằm giúp học sinh có được cơ hội tối da để có thé sống độc lập va phát triển đến mức cao nhất. Tuy nhiên trong một thời gian dai từ thời tiễn sử cho đến thể ki XVIII, chưa có một hệ thông giáo dục, trường chuyên biệt nào danh cho trẻ CPTTT. Người đặt nền móng cho giáo dục đặc biệt dành cho trẻ CPTTT là Jean Mare Gaspard Itard (1774 — 1836).
Ong la một bác sĩ, một nha vat lý, nhà giao dục người Pháp. Sau khi tốt nghiện bác sĩ vào năm 1800, ông được cử đến trung tâm quốc gia trẻ cảm diéc ở Paris. Tại đây ông được giao nhiệm vụ chăm sóc một cậu bé hoang di vùng Aveyron - đứa trẻ có biểu hiện như một trẻ bị CPTTT, Nhiều bac sĩ khi tiếp xúc cậu bé này déu cho răng cậu bé bị điên và không thể chữa khỏi. Tuy nhiên, khi ltard chăm sóc va chữa trị cho cậu hẻ, ông phát hiện ra rằng đây là một trường hợp bệnh li đơn thuần vả thuộc phạm vi điều trị của y tế.
Ong tin tưởng rằng đứa trẻ sẽ tiễn bộ nêu có chế độ chăm sóc, điều trị đặc biệt. Tử niềm tin đỏ, ông đã lập kế hoạch chữa trị cho cậu bé. Tim hiểu kế hoạch chăm sóc cho cậy bé hoang dã vùng Aveyron của lard, ta thay nồi bat những quan điểm sau: Thứ nhất, việc chăm sóc cậu bé xuất phát từ động cơ nhân đạo, chính động cơ nay đã giúp cho Itard có đủ nghị lực va niém tin vượt qua những khỏ khăn, làm thay đỗi quan điểm, suy nghĩ về người CPTTT. Ông luôn luôn có niém tin mạnh mẽ vào khả năng phát triển của cậu hẻ, niễm tin ay đã phan nao giúp cho kế hoạch của ông đạt kết qua va thúc day sự ra đời nên giáo dục cho trẻ CPTTT.
Động cơ nhân đạo là nên tảng cốt lỗi để giáo dục cho trẻ CPTTT, Kết quả giáo dục đặc biệt cho trẻ Trang 5 KHOA LUẬN TOT NGHIỆP SVTH: Nguyễn Quốc Thắng CPTTT nói riêng va trẻ khuyết tật nói chung có đạt hiệu qua hay không phụ thuộc phan nhiều vao tinh cảm yêu thương, sự cảm thông, chia sẻ vả tin tưởng vào khả năng phát triển của trẻ CPTTT, Quan điểm thứ hai của ông là nhắn mạnh vai tro của giáo dục đổi với sự phát triển tư duy, trí tuệ và nhân cách của trẻ CPTTT. Theo ông, sử di đứa trẻ bj cham chap, kém phat triển tri tuệ là do nỏ có cuộc song tách biệt khỏi day học. Ông tin tưởng rằng việc giáo dục, tác động có định hưởng, có kế hoạch sẽ giúp cho đứa trẻ có thể phát triển va thích ứng với cuộc sống, với xã hội loài người. Kế hoạch nghiên cửu của Itard vé tac động của việc tách trẻ khỏi giáo dục quả sớm đã trở thanh một thử nghiệm cho việc áp dụng các phương pháp hưởng dẫn có hệ thông cho người bệnh.
Đây la cơ sở để xây dựng các phương phap giao dục, day học chuyên biệt cho trẻ CPTTT sau nay. Quan điểm thứ ba của Itard là quan điểm vẻ nội dung hướng dẫn cho trẻ CPTTT. Nội dung hướng dẫn của ông là chương trình có khả năng kích thích cảm giác, sau đó 14 qua trình học ngôn ngữ và nhận thức. Theo ông, nội dung dau tiên và quan trọng là kích thích cảm giác và ông đẳng ¥ với quan niệm cho rằng “suy nghĩ tức là cảm giác”, Muốn phát triển trí tuệ, phát triển tư duy cho trẻ CPTTT can phải kích thích các cảm giác, Ong đã thực hiện kế hoạch hướng dẫn bao gồm những hoạt động phát triển các chức năng cảm giác sau đó mới đến các chức năng tư duy và chức năng tinh cảm.
Những hoạt động nay được thiết kế như một chuỗi các hành động liễn tiếp vả can phải có sự kết nối va liên hệ các hành động đó với nhau. Phương pháp của ông được tiền hảnh với 5 mục tiêu: Lam cho trẻ quan tâm tới cuộc sống xã hội bằng cách mang lại cho trẻ những điều tốt dep trong cuộc sông. Đánh thức sự nhạy cảm than kinh bằng những kích thích vả tinh cảm mạnh mé, Mo rộng tim tư duy của trẻ bằng cách gây cho trẻ những nhu cầu moi va tăng các tiến xúc xã hội. Hướng dẫn trẻ sử dụng ngôn ngữ bang cách tạo ra những bai tập bat chước.
Trang 6 KHOA LUẬN TOT NGHIỆP GVHD: TS. ĐỎ VĨNH Bude trẻ phải thực hiện những phân tích tư duy đơn giản với những đỗ vat ma trẻ cần tới trong một thoi gian. sau đỏ áp dụng quá trình tư duy nảy lên những đỗ vật được chọn để hướng dẫn.[9| Có thé nói những phương phap hướng dẫn của Itard có ảnh hưởng lớn đến các phương pháp thực hành ngay nay. Đỏ là ý tưởng vận dụng các mục tiêu và chiến lược hưởng dẫn, giảng dạy vào việc phát triển những nhu cầu va điểm mạnh của từng trẻ.
Tuy nhiên, trong kế hoạch hướng dẫn của ltard ta thay ông đã quá dé cao val rủ của cảm giác va tap trung nhục hoi các chức nang cảm giác, thậm chỉ ông đã đánh đồng cảm giác và suy nghĩ. Trong mục tiêu hướng dẫn cho cậu bé vùng Aveyron, ông có dé cập đến việc mang lại cho trẻ những điều tat đẹp ấy con quả chung chung vả chưa cụ thể. Trẻ CPTTT can được trang bị những kĩ năng hoạt động, kĩ năng tự lập va kĩ năng thích ứng với cuộc sảng dé hoa nhập vào cuộc sống hon là chế độ chăm sóc, nuôi đưỡng bằng những điều tốt đẹp. Hơn nữa, kế hoạch hướng dẫn của ông chỉ tiễn hành trên một cá nhãn riêng lẻ, mang tỉnh kinh nghiệm.
chưa thể áp dụng rộng rãi cho nhiều trẻ CPTTT. Mặc di vay, chúng ta không phủ nhận công lao đóng góp to lớn của ltard trong lĩnh vực giáo dục đặc biệt cho trẻ CPTTT. Ông là người đặt những viễn gạch đầu tiên, nền tảng đầu tiên cho sự ra đời của giao dục đặc biệt cho trẻ CPTTT. Chính tir kể hoạch hướng dẫn cho cậu bẻ ving Aveyron của Itard, người ta bat đầu nghĩ tới việc hình thành một hệ thong những tác động có mục đích, có kể hoạch dé trang bị cho trẻ CPTTT những kiến thức, kĩ năng can thiết để giup cho chúng ton tại va phat triển bình thường như những người bình thường.
Thể ki XIX, hai nha giáo dục la Edouard Seguin va Samel Gridley Howe đã thực hiện những công việc su phạm day khó khăn va thách thức dựa trên nên tang của ltard. Có thé coi đây là những nha tiên phong kêu gọi việc thành lập trung tâm, trrững học chuyên biệt cho trẻ CPTTT. Nam 1846, Howe được bổ nhiệm làm chủ tịch một ủy ban nhằm tim hiểu về “Diéu kiện của những người mat trí trang khối thịnh vượng chung, xác định số lượng người này và xem xét liệu có thể làm gì cho ho”, Bao cáo của Ủy ban đã đưa Trang 7 KHOA LUẬN TOT NGHIỆP SVTH: Nguyễn Quốc Thắng ra lời kêu gọi hết sức bức xúc đổi với việc điều trị và dao tạo tốt hơn cho người bị CPTTT. Chính quyền bang Massachusetts (Pháp) đã tài trợ cho Howe thành lập một trường thí điểm cho người mắt trí.
Trường đã được thử nghiệm và thành công, chính quyển quyết định duy trì vĩnh viễn trường nảy với tên gọi "7rường Massachusetts cho trẻ mat trí và CPTTT". Sự ra đời của trưởng Massachusetts đã ảnh hưởng đến Edouard Seguin, một bác sĩ, nhả giáo dục người Pháp. Ông cho rằng các trung tâm cần phải là trường học và nhiệm vụ của các trung tâm này là chuẩn bị cho trẻ trở lại cộng đồng, đồng thời đây cũng là nơi cung cấp vẻ kiến thức con người cho trẻ. Ông còn nhắn mạnh các thiết bị trợ giúp cin được đặt ngay trong cộng đỏng chứ không phải tách biệt hoặc ở các trung tâm.
Những đứa trẻ có khả năng sống tại nhà cùng gia đình có thể được cung cắp những địch vụ giúp trẻ tiếp cận xã hội, đối với trẻ bị khuyết tật rất nặng cin được chăm sóc trong một thời gian dài. Quan niệm của ông đề cập đến sự cần thiết phải kết hợp giữa giáo dục trong nhà trường và giáo dục ở gia đình, đồng thời ông cũng nhân mạnh giáo duc cho trẻ CPTTT là công việc của toàn xã hội, phải tạo điều kiện dé chăm sóc và giáo dục cho đối tượng đặc biệt này. Đặc biết, ông còn đưa ra qui mô giáo dục, thời gian giáo dục phù hợp với trẻ CPTTT, ngoài ra, giáo dục còn phải hướng đến nhu cau, điều kiện cụ thể của từng trẻ dé từ đó có những tác động, giúp đỡ thích hợp. Phát triển niềm tin của Itard, ông khẳng định vai trò của việc tập luyện đối với việc tăng cường liên kết cảm giác - giác quan - hoạt động vả chức năng tinh than.
Ông đã tổng kết được phương pháp sinh lí là phải tập luyện cho các cơ quan phát huy chức nang vả luyện cho các chức năng ấy phát triển thành cơ quan. Nguyên tắc được đưa vảo các trung tâm thanh các hoạt động tập luyện vé thé chat, xã hội và trí tuệ với giáo dục như là sự thống nhất của các phương tiện nhằm phát triển các khả năng tinh than, trí rué va thé chất một cách hài hòa và hiệu quả. Ong cho rằng “các giáo viên cần phải nỗ lực tim ra bản chất tinh than vốn có của mỗi đứa trẻ, tìm ra mối quan tâm và sự tò mỏ của trẻ dé diva vào việc luyện tập than kink” {9}. Tuy nhién, cũng giống như ltard, Seguin quan tâm đến việc tìm hiểu cơ chế của than Trang 8 KHÓA LUẬN TOT NGHIỆP GVHD: TS.
ĐỎ VĨNH kinh và các phương pháp tập luyện thần kinh, ông đã bat đầu quan tâm đến việc tập luyện thé chat nhưng chưa sâu sắc và chưa có phương pháp cụ thé. Một điểm nỗi bật trong quan điểm của Seguin cũng giống như Itard, đó là lòng nhân dao, tỉnh yêu thương. sự cam thông chia sé, đồng cảm đối với trẻ CPTTT.