LỜI MỞ ĐẦU 1.Tính cấp thiết của đề tài Đất đai là nguồn tài nguyên quý giá của quốc gia, là điều kiện tồn tại và phát triển của con người và các sinh vật khác trên trái đất. Đó là tư liệu sản xuất đặc biệt, là thành phần quan trọng hàng đầu của môi trường sống, là địa bàn phân bố dân cư, xây dựng các cơ sở kinh tế, văn hóa và xã hội, an ninh quốc phòng. Mỗi quốc gia, mỗi địa phương có một quỹ đất đai nhất định được giới hạn bởi diện tích, ranh giới, vị trí…Việc sử dụng và quản lí đất đai này được thực hiện theo quy định của nhà nước, tuân thủ luật đất đai và những văn bản pháp lý có liên quan. Luật đất đai 2013 đã xác định thuộc sở hữu toàn dân và do nhà nước thống nhất quản lý.
Để đảm bảo tính thống nhất trong công tác quản lý đất đai thì công tác đăng kí và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất phải được thực hiện một cách hợp lí và nghiêm túc. Công tác này không chỉ để đảm bảo tính thống nhất quản lý mà còn đảm bảo các quyền lợi và nghĩa vụ cho người sử dụng đất, giúp cho người sử dụng đất yên tâm đầu tư, sản xuất, xây dựng các công trình, nhà ở….Hiện nay đất đai là vấn đề được nhiều người quan tâm, tranh chấp, khiếu nại, lấn chiếm đất đai thường xuyên xảy ra và việc giải quyết vấn đề này cực kì nan giải do thiếu giấy tờ pháp lý. Cùng với quá trình công nghiệp hoa, hiện đại hóa đất nước như ngày nay đã làm thị trường bất động sản trở nên sôi động, trong đó đất đai là hàng hóa chủ yếu của thị trường này, trong thực tế thị này là thị trường ngầm phát triển mạnh mẽ, đó la vấn đề đáng lo ngại nhất hiện nay. Để đảm bảo cho thị trường này hoạt động công khai, minh bạch thì công tác đăng kí cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất phải được tiến hành.
Ngoài ra một số vấn đề quan trọng của việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là giúp cho nhà nước có cơ sở pháp lý trong việc thu tiền sử dụng đất, tăng nguồn ngân sách cho nhà nước. Đăng kí, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của huyện Lục Yên đã được các nghành, các cấp quan tâm nhưng kết quả vẫn còn nhiều 2 hạn chế bấp cập. việc tìm hiểu và đánh giá tình hình thực hiện cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trên địa bàn của Huyện Lục Yên giúp UBND Huyện với tư cách đại diện nhà nước sở hữu về đất đai có những giải pháp đẩy nhanh công tác này. Để góp phần nghiên cứu đề tài này, là một sinh viên thực tập tại Phòng Tài Nguyên và Môi Trường huyện Lục yên em chọn nghiên cứu đề tài: Thực trạng cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại Huyện Lục Yên- Tỉnh Yên Bái làm đề tài cho khóa luận văn tốt nghiệp của mình.Mục đích nghiện cứu đề tài - Làm rõ những vấn đề lí luận về cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất - Đánh giá thực trạng công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại Huyện Lục Yên, Tỉnh Yên Bái - Đề xuất một số giải pháp nhằm thúc đẩy tiến độ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại địa bàn 3.Đối tượng và phạm vi nghiên cứu - Đối tượng nghiên cứu đề tài: Thực tiễn vấn đề cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trên địa bàn huyện Lục Yên - Phạm vi nghiên cứu: Thực trạng cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trên địa bàn huyện Lục yên, tỉnh Yên Bái những năm gần đây 4.Phương pháp nghiên cứu Phương pháp duy vật biện chứng và duy vật lịch sử là phương pháp chung nhất tromg công tác nghiên cứu.
Đề tài vận dụng phương pháp này trong việc xem xét đánh giá thực trạng công tác cấp giấy chứng nhận quyefn sử dụng đất tại huyện Lục Yên, tỉnh Yên Bái. Ngoài ra vận dụng các phượng pháp nghiên cứu kinh tế khác như: Phương pháp điều tra, thu thập số liệu, xử lí thông tin, thống kê, so sánh, phân tích.Kết cấu của đề tài 3 Nội dung của khóa luận văn tốt nghệp được trình bày thành ba phần. Phần 1: Cơ sở pháp luật về cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất Phần 2: Thực trạng công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại huyện Lục Yên, tỉnh yên Bái. Phần 3: Phương hướng, giải pháp đẩy nhanh tiến độ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trên địa bàn huyện Lục yên và thu hoạch của sinh viên.
4 PHẦN 1 CƠ SỞ PHÁP LUẬT VỀ CẤP GIẤY CHỨNG NHẬN QUYỀN SỬ DỤNG ĐẤT 1. Khái niệm giấy chứng nhận quyền sử dụng đất Luật đất đai năm 2013 quy định: “Giấy chứng nhận QSDĐ là một chứng thư pháp lý xác nhận QSDĐ hợp pháp của người sử dụng đất. Đó là một đảm bảo pháp lý quan trọng để người sử dụng đất yên tâm đầu tư vốn và công nghệ trên mảnh đất của mình”. Như vậy, giấy chứng nhận QSDĐ là một chứng thư pháp lý xác lập và bảo hộ quyền hợp pháp của người sử dụng đất, tạo điều kiện thuận lợi cho việc thực hiện các quyền của người sử dụng đất như chuyển nhượng, thừa kế, tặng cho, thế chấp, góp vốn bằng QSDĐ, bảo vệ lợi ích chính đáng của người nhận chuyển nhượng, thừa kế, tặng cho, thế chấp.
Giấy chứng nhận QSDĐ được cấp cho người có quyền sử dụng đất theo một mẫu thống nhất trong cả nước. Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường quy định cụ thể về giấy chứng nhận QSDĐ. Nội dung của giấy chứng nhận QSDĐ bao gồm các thông tin: Người sử dụng đất, thửa đất được quyền sử dụng và tài sản gắn liền với đất ở, ghi chú mục sơ đồ thửa đất, số vào sổ cấp giấy chứng nhận và những thay đổi sau khi cấp giấy chứng nhận QSDĐ. Thửa đất được quyền sử dụng có các thông tin: thửa đất số, tờ bản đồ số, địa chỉ của thửa đất, hình thức sử dụng, mục đích sử dụng, thời hạn sử dụng và nguồn gốc thửa đất.
Khái niệm pháp luật về cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất Mọi hoạt động quản lý của Nhà nước nói chung và hoạt động quản lý đất đai nói riêng đều được hoạt động dựa trên cơ sở là các văn bản pháp lý do nhà nước ban hành điều chỉnh. Việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cũng không phải là ngoại lệ, xuyên suốt quá trình cấp giấy chứng nhận quyền sử 5 dụng đất là việc thực hiện, tuân thủ các quy định chặt chẽ trong các văn bản của Nhà nước về quản lý và sử dụng đất đai. Vậy nên có thể khẳng định rằng: “pháp luật về cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất chính là hệ thống quy phạm pháp luật điều chỉnh các mối quan hệ phát sinh trong hoạt động cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Luật đất đai năm 2013 và các văn bản hướng dẫn thực hiện qui định các hoạt động về cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Tại các văn bản pháp luật này quy định rõ về các chủ thể tham gia quan hệ pháp luật về cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, các căn cứ pháp lý để một tổ chức, cá nhân được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, trình tự, thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, trình tự, thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, cơ quan có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền và nghĩa vụ của cơ quan nhà nước có thẩm quyền trong việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền, nghĩa vụ của người sử dụng đất. Tuy nhiên, phạm vi điều chỉnh các quan hệ phát sinh trong quá trình cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất không chỉ giới hạn trong các quy phạm pháp luật được ghi nhận trong các văn bản pháp luật đất đai mà còn bị điều chỉnh bởi các văn bản pháp luật khác như: Bộ Luật dân sự năm 2005, Luật Nhà ở năm 2014, Luật kinh doanh bất động sản năm 2014, Luật Khiếu nại tố cáo năm 2011, Luật Tố cáo năm 2011. Cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là nội dung quan trọng trong quản lý nhà nước về đất đai và được quy định trong nhiều văn bản quy phạm pháp luật. Cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất chính là hoạt động của cơ quan nhà nước có thẩm quyền thông qua hệ thống các quy phạm pháp luật về nội dung và các thủ tục hành chính để xác lập và công nhận quyền sử dụng đất hợp pháp cho cá nhân, tổ chức.
Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là điều kiện cho công dân được thực hiện quyền của mình. Được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là 6 quyền của người sử dụng đất. Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là chứng thư pháp lý xác lập mối quan hệ hợp pháp giữa nhà nước và người sử dụng đất, là cơ sở pháp lý để nhà nước công nhận và bảo hộ quyền sử dụng đất của họ, là cơ sở để người sử dụng đất thực hiện đầy đủ quyền năng sử dụng đất của mình. Theo quy định của pháp luật hiện hành, điều kiện để người sử dụng đất thực hiện các quyền chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại, tặng cho, thế chấp, góp vốn quyền sử dụng đất là phải có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Như vậy, với mảnh đất chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì được coi là “chưa an toàn” về mặt pháp lý vì nó sẽ không được tham gia giao dịch chính thức trên thị trường. Bên cạnh đó, khi phát sinh tranh chấp, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đóng vai trò quan trọng hơn bao giờ hết, nó là cơ sở để pháp luật bảo vệ người sử dụng đất với các quyền lợi chính đáng của mình. ii) Cấp giấy chứng nhận làm tăng nguồn thu cho ngân sách Trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất đã có đầy đủ thông tin người sử dụng đất, người sở hữu nhà ở, diện tích, hình thể, kích thước, vị trí, quy mô…do đó khi cơ quan thuế xác định thuế sử dụng đất là chính xác theo định lượng, định hình và định tính.