Luận văn ảnh hưởng của sự phát triển đô thị đến sử dụng đất nông nghiệp và đời sống người dân thị trấn tiên yên huyện tiên yên tỉnh quảng ninh giai đoạn 2010 2014

Luận văn phân tích tác động của phát triển đô thị đến sử dụng đất nông nghiệp và đời sống người dân tại thị trấn Tiên Yên, Quảng Ninh giai đoạn 2010-2014.

• Tác giả: Phùn Thị Huệ
• Người hướng dẫn: GSTS. Nguyễn Thế Đặng
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Địa chính môi trường
• Đề tài: Ảnh Hưởng Của Sự Phát Triển Đô Thị Đến Sử Dụng Đất Nông Nghiệp Và Đời Sống Người Dân Thị Trấn Tiên Yên, Huyện Tiên Yên, Tỉnh Quảng Ninh Giai Đoạn 2010 - 2014
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH
• DANH MỤC VIẾT TẮT
• 1. Phần 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2.1. Mục tiêu tổng quát
• 1.2.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.3. Ý nghĩa của đề tài
• 2. Phần 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Cơ sở khoa học của đề tài
• 2.2. Cơ sở lý luận và thực tiễn
• 2.2.1. Đô thị
• 2.2.2. Vai trò của đô thị trong quá trình phát triển kinh tế- xã hội
• 2.2.3. Đô thị hóa
• 2.2.4. Sự phát triển của đô thị hóa
• 2.2.5. Tính tất yếu của đô thị hóa
• 2.2.6. Quan điểm của đô thị hóa
• 2.3. Thực tiễn đô thị hóa trên Thế giới và ở Việt Nam
• 3. Phần 3: NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 3.1.1. Đối tượng nghiên cứu
• 3.1.2. Phạm vi nghiên cứu
• 3.1.3. Địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 3.2. Nội dung nghiên cứu
• 3.2.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội và tình hình sử dụng đất khu vực nghiên cứu (địa bàn thị trấn Tiên Yên)
• 3.2.2. Đánh giá ảnh hưởng của sự phát triển đô thị tới quản lý, sử dụng đất trên địa bàn thị trấn Tiên Yên
• 3.2.3. Đánh giá ảnh hưởng của sự phát triển đô thị tới đời sống của người dân trên địa bàn thị trấn Tiên Yên
• 3.2.4. Đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng đất nông nghiệp và nâng cao đời sống người dân trước sự phát triển của đô thị
• 3.3. Phương pháp nghiên cứu
• 3.3.1. Phương pháp điều tra thu thập tài liệu, số liệu
• 3.3.2. Phương pháp chọn điểm nghiên cứu
• 3.3.3. Phương pháp phỏng vấn điều tra
• 3.3.4. Phương pháp quan sát trực tiếp
• 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội và tình hình sử dụng đất của thị trấn Tiên Yên
• 4.1.1. Điều kiện tự nhiên của thị trấn Tiên Yên
• 4.1.2. Đặc điểm kinh tế, xã hội của thị trấn Tiên Yên
• 4.1.3. Nhận xét chung về điều kiện tự nhiên, tài nguyên thiên nhiên và môi trường
• 4.2. Tình hình sử dụng đất tại thị trấn Tiên Yên
• 4.3. Đánh giá ảnh hưởng của sự phát triển đô thị tới sử dụng đất trên địa bàn thị trấn Tiên Yên huyện Tiên Yên
• 4.4. Đánh giá ảnh hưởng của sự phát triển đô thị tới quản lí đất tại Thị trấn Tiên Yên
• 4.5. Đánh giá ảnh hưởng của sự phát triển đô thị tới biến động sử dụng đất và tình hình sử dụng đất nông nghiệp
• 4.6. Đánh giá ảnh hưởng của sự phát triển đô thị tới đời sống của người dân trên địa bàn thị trấn Tiên Yên tỉnh Quảng ninh
• 4.7. Ảnh hưởng của sự phát triển đô thị đến thu nhập và việc làm của người dân
• 4.8. Thuận lợi, khó khăn và đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng đất nông nghiệp và nâng cao đời sống người dân trước sự phát triển của đô thị
• 4.9. Một số giải pháp cơ bản nhằm tăng cường vai trò quản lý của Nhà nước đối với đất đai trong quá trình đô thị hóa thị trấn Tiên Yên
• 5. PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 5.1. Một số kiến nghị
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Ảnh hưởng của sự phát triển đô thị đến sử dụng đất nông nghiệp

Quá trình phát triển đô thị tại thị trấn Tiên Yên đã có những tác động rõ rệt đến sử dụng đất nông nghiệp. Theo báo cáo, diện tích đất nông nghiệp giảm sút do nhu cầu mở rộng đô thị. Cụ thể, từ năm 2010 đến 2014, diện tích đất nông nghiệp đã bị thu hẹp đáng kể để nhường chỗ cho các dự án xây dựng khu đô thị mới. Sự chuyển đổi này không chỉ ảnh hưởng đến cơ cấu sử dụng đất mà còn làm thay đổi đời sống người dân. Cư dân địa phương đối mặt với tình trạng mất đất sản xuất, dẫn đến việc giảm thu nhập từ nông nghiệp. Đặc biệt, sự biến đổi sử dụng đất đã làm gia tăng tình trạng thiếu hụt nguồn thực phẩm địa phương, gây khó khăn trong việc duy trì sinh kế cho nhiều hộ gia đình. "Diện tích đất nông nghiệp ngày càng thu hẹp, trong khi nhu cầu thực phẩm lại ngày càng tăng cao", một người dân địa phương cho biết.

1.1. Đánh giá thực trạng sử dụng đất nông nghiệp

Thực trạng sử dụng đất nông nghiệp tại thị trấn Tiên Yên cho thấy sự chuyển biến mạnh mẽ trong giai đoạn 2010-2014. Theo số liệu thống kê, tỷ lệ đất nông nghiệp đã giảm từ 60% xuống còn khoảng 45% tổng diện tích đất tự nhiên. Sự chuyển đổi này chủ yếu do quy hoạch đô thị và các dự án phát triển hạ tầng. Điều này đã dẫn đến những thách thức trong việc duy trì sản xuất nông nghiệp và bảo đảm an ninh lương thực cho cộng đồng. Những chính sách quản lý đất đai cần được cải thiện để đảm bảo rằng sự phát triển đô thị không ảnh hưởng tiêu cực đến kinh tế nông thôn và đời sống người dân.

II. Tác động đến đời sống người dân

Sự phát triển đô thị tại thị trấn Tiên Yên không chỉ ảnh hưởng đến sử dụng đất nông nghiệp mà còn tác động sâu sắc đến đời sống người dân. Nhiều hộ gia đình đã mất đi nguồn thu nhập chính từ nông nghiệp do phải chuyển nhượng đất cho các dự án đô thị hóa. Mặc dù một số người dân đã tìm được việc làm trong các lĩnh vực phi nông nghiệp, nhưng mức thu nhập thường không đủ bù đắp cho sự mất mát này. "Chúng tôi đã phải chuyển đổi nghề nghiệp, nhưng thu nhập từ công việc mới không ổn định như trước", một người dân chia sẻ. Sự chuyển đổi này không chỉ ảnh hưởng đến kinh tế mà còn tác động đến tình hình kinh tế xã hội của cộng đồng, tạo ra sự phân hóa giàu nghèo và gia tăng tình trạng khiếu kiện về đất đai.

2.1. Biến động thu nhập và việc làm

Biến động thu nhập của người dân trong giai đoạn đô thị hóa cho thấy một bức tranh phức tạp. Mặc dù một số hộ gia đình có cơ hội làm việc trong lĩnh vực dịch vụ và công nghiệp, nhưng nhiều người vẫn gặp khó khăn trong việc thích nghi với môi trường làm việc mới. Tình trạng thất nghiệp gia tăng, đặc biệt là trong nhóm người lớn tuổi, khiến cho đời sống người dân trở nên khó khăn hơn. Chính sách hỗ trợ và đào tạo nghề cần được xem xét để giúp người dân có thể tiếp cận với các cơ hội việc làm mới, đồng thời bảo vệ quyền lợi của họ trong quá trình chuyển đổi này.

III. Giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý đất đai

Để đảm bảo sự phát triển bền vững trong bối cảnh đô thị hóa, việc đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý đất đai là rất cần thiết. Các chính sách cần tập trung vào việc cải thiện quy hoạch sử dụng đất, bảo vệ quyền lợi của người dân trong việc sử dụng đất nông nghiệp. Cần có những biện pháp cụ thể nhằm giảm thiểu tình trạng tự ý chuyển đổi mục đích sử dụng đất, đồng thời khuyến khích phát triển bền vững. "Chúng tôi mong muốn có một quy hoạch rõ ràng để bảo vệ đất nông nghiệp và quyền lợi của người dân", một đại diện của chính quyền địa phương cho biết.

3.1. Đề xuất chính sách quản lý đất đai

Các đề xuất chính sách quản lý đất đai cần tập trung vào việc xây dựng hệ thống thông tin đất đai minh bạch, giúp người dân dễ dàng tiếp cận thông tin về quy hoạch và sử dụng đất. Ngoài ra, cần tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra việc thực hiện quy hoạch và sử dụng đất nhằm ngăn chặn tình trạng vi phạm. Việc này không chỉ bảo vệ quyền lợi của người dân mà còn góp phần nâng cao hiệu quả phát triển kinh tế bền vững tại địa phương. Đặc biệt, cần có sự tham gia của cộng đồng trong quá trình lập kế hoạch và thực hiện quy hoạch, đảm bảo rằng lợi ích của người dân được đặt lên hàng đầu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Đô thị hóa là quá trình tất yếu diễn ra không chỉ đối với nước ta mà còn đối với tất cả các nước trên thế giới, nhất là các nước ở châu Á. Nền kinh tế càng phát triển thì quá trình đô thị hóa diễn ra với tốc độ ngày càng nhanh. Đất nước ta đang phát triển trên đường công nghiệp hóa, hiện đại hóa.

Công nghiệp hóa và đô thị hóa là hai quá trình phát triển song song ở nước ta hiện nay. Đô thị hóa là hệ quả của sức mạnh công nghiệp và trở thành mục tiêu của mọi nền văn minh trên thế giới, nó góp phần đẩy mạnh phát triển kinh tế-xã hội của khu vực, nâng cao đời sống nhân dân. Trong xu thế quốc tế hóa, sản xuất ngày càng gia tăng, cách mạng khoa học kỹ thuật trên thế giới diễn ra như vũ bão thì việc công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở nước ta trở thành vấn đề cấp bách để đưa đất nước chuyển sang một thời kỳ phát triển với mục tiêu lâu dài là cải biến nước ta thành một nước công nghiệp có cơ sở vật chất, kỹ thuật hiện đại, có cơ cấu kinh tế hợp lý, quan hệ sản xuất tiến bộ, mức sống vật chất và tinh thần cao, làm cho dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, văn minh. Quá trình đô thị hóa ở nước ta đã bước đầu đem lại nhữngthành quả, chẳng những làm cho bộ mặt và cuộc sống đô thị thay đổi khá hơn trước mà còn tác động tích cực đến sự đổi mới bộ mặt và cuộc sống nông thôn.

Sự phát triển của của quá trình đo thị hóa đã có những tác động tích cực và tiêu cực đến quá trình sử dụng đất và đời sống người dân. Quảng Ninh nằm tại vị trí chiến lược quan trọng bậc nhất của cả nước, cửa ngõ phía Đông Bắc của Tổ quốc, là tỉnh có đường biên giới với Trung Quốc dài nhất. Quảng Ninh có nhiều lợi thế để phát triển công nghiệp, lâm nghiệp, thương mại, du lịch, giao thông, kinh tế biển,. Trong những năm qua, Quảng Ninh là một trong một số ít địa phương trong cả nước có tốc độ phát triển kinh tế mạnh mẽ, GDP toàn tỉnh thuộc loại cao nhất nước.

2 Tiên Yên là một huyện miền núi, ven biển nằm ở vị trí trung tâm khu vực miền Đông tỉnh Quảng Ninh, cách trung tâm thành phố Hạ Long khoảng 90 km về phía Tây.Là huyện miền núi, ven biển có điều kiện khí hậu, đất đai đa dạng phù hợp với khả năng phát triển một nền nông - lâm nghiệp sinh thái, thủy sản, mang đặc trưng của nền sản xuất miền núi ven biển miền Đông, huyện có bờ biển chạy dài khoảng 35km là điều kiện thuận lợi để giao lưu kinh tế và phát triển kinh tế biển.Hệ thống kết cấu hạ tầng được nâng cấp gắn huyện với các trung tâm kinh tế dịch vụ lớn của tỉnh, có các trục giao thông quan trọng đi qua địa bàn như Quốc lộ 18A, QL 18C, QL 4B, là điểm hội tụ giao lưu văn hóa dân tộc của các huyện miền Đông. Nhân dân trong huyện có truyền thống lao động cần cù, sáng tạo, đoàn kết, yêu thương gắn bó thôn bản.Huyện có vị trí an ninh, quốc phòng quan trọng do nằm ở vị trí then chốt nối liền với nhiều cửa khẩu biên giới phía bắc và vùng biển. Bởi vậy, trong những năm qua, huyện Tiên Yên đã và đang nỗ lực, phấn đấu, Đảng bộ, chính quyền, nhân dân các dân tộc huyện Tiên Yên quyết tâm xây dựng và phát triển huyện trở thành đô thị trung tâm nơi cửa ngõ miền Đông của tỉnh.Tiên Yên xác định sẽ tận dụng triệt để các nguồn thu, tiết kiệm chi thường xuyên đầu tư cho phát triển hạ tầng, nâng cấp đô thị giai đoạn 2, điều chỉnh quy hoạch đô thị Tiên Yên; từ đó làm tiền đề cho việc nâng cấp đô thị loại IV trong năm và tái lập thị xã.Với sự phát triển như vậy đã và đang có những ảnh hưởng đến vấn đề sử dụng đất nông nghiệp và đời sống người dân trên địa bàn huyện.Diện tích đất cho sản xuất nông nghiệp ở khu vực nông thôn bị thu hẹp dần nhường cho diện tích đất khu đô thị tăng lên, quan hệ kinh tế đất đô thị cũng được tiền tệ hóa theo quy luật của kinh tế thị trường. Quan hệ sử dụng đất đô thị có những phát sinh phức tạp nhiều khi vượt ra ngoài tầm kiểm soát của Nhà nước – đó là tình trạng tự ý chuyển mục đích sử dụng đất trái phép, sự quá tải của hạ tầng kỹ thuật đô thị; ô nhiễm môi trường; thiếu vốn đầu tư,… Đặc biệt đô thị phát triển không đúng theo mục tiêu, định hướng của Nhà nước do công tác xây dựng và quản lý quy hoạch còn yếu kém (trong đó có cả quy hoạch đô thị và quy hoạch sử dụng đất).

Giá cả đất dô thị trên thị trường bất động sản có những biến động rất phức tạp, gây ra những khó khăn cho phát triển kinh tế - xã hội. Do biến động của quan hệ sử dụng đất trong quá 3 trình đô thị hóa, tình hình chính trị - xã hội cũng có những biểu hiện xấu như: Khoảng cách giàu nghèo ngày càng lớn; tình trạng khiếu kiện ngày càng gia tăng, đặc biệt khiếu kiện trong lĩnh vực đất đai chiếm tỷ lệ lớn. Xuất phát từ thực tế trên, chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Ảnh hưởng của sự phát triển đô thị đến sử dụng đất nông nghiệp và đời sống người dân thị trấn Tiên Yên, huyện Tiên Yên, tỉnh Quảng Ninhgiai đoạn 2010-2014”. Mục tiêu nghiên cứu 1.

Mục tiêu tổng quát Đánh giá ảnh hưởng của sự phát triển đô thị đến sử dụng đất nông nghiệp và đời sống người dân để từ đó đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng đất nông nghiệp và nâng cao đời sống người dân trước sự phát triển đô thị trên địa bàn thị trấn Tiên Yên, huyện Tiên Yên, tỉnh Quảng Ninh. Mục tiêu cụ thể - Đánh giá thực trạng của sự phát triển đô thị trên địa bàn thị trấn Tiên Yên, huyên Tiên Yên, tỉnh Quảng Ninh. - Ảnh hưởng của sự phát triển đô thị đến quản lý, sử dụng đất nông nghiệp thị trấn Tiên Yên, huyên Tiên Yên, tỉnh Quảng Ninh. - Ảnh hưởng của sự phát triển đô thị đến đời sống người dân trên địa bàn thị trấn Tiên Yên, huyên Tiên Yên, tỉnh Quảng Ninh.

- Đưa ra một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng đất nông nghiệp và nâng cao đời sống người dân trước sự phát triển đô thị trên địa bàn thị trấn Tiên Yên, huyên Tiên Yên, tỉnh Quảng Ninh. đồng thời tăng cường công tác quản lý nhà nước trong những năm tới nhằm xây dựng huyện Tiên Yêncó kết cấu hạ tầng kinh tế, xã hội, có môi trường đô thị trong sạch góp phần đẩy mạnh công nghiệp hóa và hiện đại hóa đất nước. Ý nghĩa của đề tài - Ý nghĩa khoa học: Góp phần đóng góp xây dựng cơ sở khoa học về đánh giá ảnh hưởng của sự phát triển đô thị đến quản lý, sử dụng đất nông nghiệp và đời sống, việc làm của người dân. 4 - Ý nghĩa thực tiễn: Đề xuất chính sách tăng cường hiệu quả quản lý, sử dụng đất nông nghiệp, góp phần nâng cao đời sống người dân cho thị trấn Tiên Yên và các địa phương có điều kiện tương tự.

5 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở khoa học của đề tài 2. Các văn bản của Trung ương - Luật Đất đai 2014. - Nghị định số 181/2004/NĐ-CP ngày 29 tháng 10 năm 2004 của Chính phủ hướng dẫn thi hành Luật Đất đai.

- Nghị định số 197/2004/NĐ-CP ngày 03 tháng 12 năm 2004 của Chính phủ về bồi thường thiệt hại, hỗ trợ tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất. - Nghị định số 69/2009/NĐ-CP ngày 13 tháng 08 năm 2009 của Chính phủ quy định bổ sung về quy hoạch sử dụng đất, giá đất, thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư. - Nghị định số 72/2001/NĐ-CP ngày 05 tháng 10 năm 2001 của Chính phủ về phân loại đô thị và cấp quản lý đô thị. - Thông tư số 10/2008/TT-BXD ngày 22 tháng 04 năm 2008 của Bộ Xây dựng hướng dẫn về đánh giá, công nhận khu đô thị mới kiểu mẫu.

- Thông tư số 14/2009/TT-BTNMT ngày 01 tháng 10 năm 2009 của Bộ Tài nguyên và Môi trường quy định chi tiết về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và trình tự, thủ tục thu hồi đất, giao đất, cho thuê đất. Các văn bản của tỉnh Quảng Ninh - Quyết định số 499/2010/QĐ-UBND ngày 11 tháng 02 năm 2010 của UBND tỉnh Quảng Ninhvề việc ban hành quy định về bồi thường, hỗ trợ và tái định khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh. - Quyết định số 558/2010/QĐ-UBND ngày 21 tháng 03 năm 2010 của UBND tỉnh Quảng Ninh về việc ban hành bảng giá nhà ở và các công trình xây dựng gắn liền với đất để tính bồi thường thiệt hại khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh. Cơ sở lý luận và thực tiễn 2.

Đô thị Đô thị là điểm tập trung dân cư với mật độ cao, chủ yếu là lao động phi nông nghiệp, có hạ tầng kĩ thuật và công trình công cộng phục vụ dân cư đô thị, là trung tâm chính trị, văn hóa, xá hội, du lịch và dịch vụ có vai trò thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội của quốc gia hoặc vùng (Vũ Cao Đảm, 2005)[5]. Ở Việt Nam, theo nghị định 72/2001/NĐ/CP ngày 05 tháng 10 năm 2001 của chính phủ, quyết định đô thị nước ta là các điểm dân cư có các tiêu chí, tiêu chuẩn sau Thứ nhất: là trung tâm tổng hợp hay chuyên ngành, có vai trò thúc ðẩy sự phát triển kinh tế - xã hội của một vùng lãnh thổ nhất định. Thứ hai: đặc điểm dân cư được coi là đô thị khi có dân số tối thiểu từ 4000 người trở lên. Thứ ba: tỷ lệ lao động phi nông nghiệp của nội thành, của nội thành, nội thị từ 65% trở lên trong tổng số lao động nội thành, nội thị và là nơi có sản xuất và dịch vụ thương mại phát triển.

Thứ tư: có cơ sở hạ tầng phục vụ các hoạt động của dân cư tối thiểu phải đạt 70% mức tiêu chuẩn, quy chuẩn quy định đối với từng loại đô thị.