phần mở đầu, kết luận, mục lục, danh mục tài liệu tham khảo, luận văn được cấu trúc thành 03 chư ng: Chư ng 1. C sở khoa học về thực thi chính sách đối với người có công. Thực trạng thực thi chính sách đối với người có công tại huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh. Quan điểm và giải pháp nâng cao kết quả thực thi chính sách đối với người có công tại huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh.
8 Chƣơng 1 CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ THỰC THI CHÍNH SÁCH ĐỐI VỚI NGƢỜI CÓ CÔNG 1. Ngƣời có công và chính sách đối với ngƣời có công 1. Người có công Theo quy định tại Điều 32, Pháp lệnh Người có công với cách mạng năm 2005, thì “Người có công giúp đỡ cách mạng là người đã có thành tích giúp đỡ cách mạng trong lúc khó khăn, nguy hiểm, bao gồm: Người được tặng Kỷ niệm chư ng "Tổ quốc ghi công" hoặc ằng "Có công với nước"; Người trong gia đình được tặng Kỷ niệm chư ng "Tổ quốc ghi công" hoặc ằng "Có công với nước" trước cách mạng tháng Tám năm 1945; Người được tặng Huân chư ng kháng chiến hoặc Huy chư ng kháng chiến; Người trong gia đình được tặng Huân chư ng kháng chiến hoặc Huy chư ng kháng chiến” [30]. Điều 29, Nghị định số 54/2006/NĐ-CP ngày 26 tháng 5 năm 2006 hướng dẫn thi hành một số điều của pháp lệnh ưu đãi người có công với cách mạng quy định chi tiết: “Người có công giúp đỡ cách mạng là người được tặng Kỷ niệm chư ng "Tổ quốc ghi công" hoặc ằng "Có công với nước"; người được tặng Huân chư ng Kháng chiến hoặc Huy chư ng Kháng chiến; người trong gia đình được tặng Kỷ niệm chư ng "Tổ quốc ghi công” hoặc ằng "Có công với nước" trước cách mạng tháng Tám năm 1945, người trong gia đình được tặng Huân chư ng Kháng chiến hoặc Huy chư ng Kháng chiến có đủ điều kiện xác nhận là người có công giúp đỡ cách mạng theo quy định của pháp luật về thi đua khen thưởng”.
Theo Điều 1 Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh ưu đãi người có công với cách mạng 9 Khoản 1 Điều 2 được sửa đổi, bổ sung như sau: “Người có công với cách mạng: Người hoạt động cách mạng trước ngày 01 tháng 01 năm 1945; Người hoạt động cách mạng từ ngày 01 tháng 01 năm 1945 đến ngày khởi nghĩa tháng Tám năm 1945; Liệt sĩ; à m Việt Nam anh h ng; Anh h ng Lực lượng vũ trang nhân dân; Anh h ng Lao động trong thời kỳ kháng chiến; Thư ng binh, người hưởng chính sách như thư ng binh; ệnh binh; Người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học; Người hoạt động cách mạng, hoạt động kháng chiến bị địch bắt t , đày; Người hoạt động kháng chiến giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc và làm nghĩa vụ quốc tế; Người có công giúp đỡ cách mạng” [31]. Theo nghĩa rộng: “Người có công là những người không phân biệt tôn giáo, tín ngưỡng, dân tộc, nam nữ, tuổi tác, đã tự nguyện cống hiến sức lực, tài năng, trí tuệ, có người hy sinh cả cuộc đời mình cho sự nghiệp dựng nước, giữ nước và kiến thiết đất nước. Họ là người có thành tích đóng góp hoặc những cống hiện xuất sắc phục vụ vì lợi ích của đất nước, của dân tộc được c quan nhà nước có thẩm quyền công nhận theo qui định của pháp luật”. Ở đây có thể thấy rõ những tiêu chí c bản của người có công, đó là phải đóng góp, cống hiển xuất sắc và vì lợi ích của dân tộc.
Những đóng góp, cống hiến của họ có thể là trong các cuộc đấu tranh giành độc lập, tự do cho Tổ quốc và cũng có thể là trong công cuộc xây dựng và phát triển đất nước. Theo nghĩa h p: “Người có công là những người không phân biệt tôn giáo, tín ngưỡng, dân tộc, nam nữ, tuổi tác có những đóng góp, những cống hiến xuất sắc trong thời kỳ trước cách mạng tháng Tám năm 1945, trong các cuộc kháng chiến giải phóng dân tộc và bảo vệ Tổ quốc, được các c quan, tổ chức có thẩm quyền công nhận theo quy định của pháp luật”. Ở khái niệm này, người có công bao gồm người tham gia hoặc giúp đỡ cách mạng, họ đã hy sinh cả cuộc đời mình hoặc một phần thân thể hoặc có thành tích đóng góp cho sự nghiệp cách mạng. 10 Từ khái niệm trên, có thể rút ra một số đặc điểm của người có công như sau: - Thứ nhất, người có công bao gồm người tham gia hoặc giúp đỡ cách mạng, họ đã hy sinh cả cuộc đời mình hoặc một phần thân thể hoặc có thành tích đóng góp cho sự nghiệp cách mạng.
- Thứ hai, người có công là người có thành tích đóng góp hoặc cống hiến xuất sắc và vì lợi ích của dân tộc, những đóng góp, cống hiến của họ có thể là trong các cuộc kháng chiến chống giặc ngoại xâm bảo vệ Tổ quốc và cũng có thể là trong công cuộc xây dựng và phát triển đất nước. - Thứ ba, phạm tr người có công rất rộng, trong phạm vi h p, đối tượng người có công là những người có công trong các cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc ở thời kỳ cách mạng dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản Việt Nam. H n nữa, chính sách ưu đãi người có công với cách mạng chủ yếu điều chỉnh đối tượng này. Chính sách đối với người có công Chính sách là thuật ngữ được sử dụng rộng rãi trên các tạp chí, các sách báo, các phư ng tiện thông tin đại chúng và trong đời sống xã hội.
Hiểu một cách đ n giản, chính sách là chư ng trình hành động do các nhà lãnh đạo hay các nhà quản lý đề ra để giải quyết một vấn đề nào đó thuộc phạm vi thẩm quyền của mình. Từ điển ách khoa Việt Nam đã đưa ra khái niệm về chính sách như sau: Chính sách là những chuẩn tắc cụ thể để thực hiện bằng đường lối, nhiệm vụ. Chính sách được thực hiện trong một thời gian nhất định trên những lĩnh vực cụ thể nào đó. ản chất, nội dung và phư ng hướng của chính sách này t y thuộc vào tính chất của đường lối, nhiệm vụ chính trị, kinh tế, văn hóa.
Theo Từ điển Tiếng Việt thì chính sách là sách lượng và kế hoạch cụ thể nhằm đạt một mục đích nhất định, dựa vào đường lối chính trị chung và tình hình thực tế mà đề ra [34]. 11 Theo tác giả Vũ Cao Đàm: Chính sách là một tập hợp biện pháp được thể chế hóa, mà một chủ thể quyền lực, hoặc chủ thể quản lý đưa ra, trong đó tạo sự ưu đãi một hoặc một số nhóm xã hội, kích thích vào động c hoạt động của họ nhằm thực hiện một mục tiêu ưu tiên nào đó trong chiến lược phát triển của một hệ thống xã hội. Khái niệm hệ thống xã hội được hiểu theo một ý nghĩa khái quát, đó có thể là một quốc gia, một khu vực hành chính, một doanh nghiệp hay một nhà trường. Chính sách nói chung là sách lược, là kế hoạch của Đảng và Nhà nước dựa vào đường lối chính trị chung và thực tế tình hình kinh tế - xã hội trong từng thời kỳ nhằm đạt được một mục tiêu nhất định về những vấn đề của xã hội.
Trên c sở chính sách đề ra, Nhà nước tổ chức thực hiện thông qua các hoạt động cụ thể, thể chế nội dung chính sách thành các quy phạm pháp luật và tổ chức thực hiện trong đời sống xã hội. Cũng có quan niệm cho rằng: Chính sách là chuỗi những hoạt động mà chính quyền chọn làm hay không làm với tính toán và chủ đích rõ ràng, có tác động đến người dân. Từ quan niệm trên, ta có thể được phân tích như sau: - Chính sách là do một chủ thể quyền lực hoặc chủ thể quản lý đưa ra. - Chính sách được ban hành căn cứ vào đường lối chính trị chung và tình hình thực tế.
Trải qua các cuộc đấu tranh cách mạng lâu dài, gian khó để giành độc lập, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, làm nghĩa vụ quốc tế, số lượng người có công với cách mạng ở nước ta rất lớn. Nhân dân ta không bao giờ quên công lao to lớn đấy, đồng thời thấm nhuần tư tưởng của ác về truyền thống “Uống nước nhớ nguồn”, Đảng và Nhà nước luôn đưa ra những chính sách để phần nào b đắp về mặt vật chất và tinh thần cho họ, đó là một bộ phận của chính sách xã hội. Chính sách đối với người có công với cách mạng là đường lối, chủ trư ng của Đảng và Nhà nước căn cứ vào nhiệm vụ chính trị từng thời kỳ 12 cách mạng, dựa trên sự phát triển kinh tế - xã hội mà Đảng, Nhà nước đưa ra những chính sách ưu đãi khác nhau đối với người có công để ghi nhận những công lao, sự đóng góp, sự hy sinh cao cả của họ, tạo mọi điều kiện, khả năng đền đáp, b đắp phần nào về đời sống vật chất, tinh thần đối với người có công với nước. Chính sách đối với người có công với cách mạng là một chính sách đặc biệt thực hiện cho những đối tượng đặc biệt.
Vì vậy, nó thể hiện rất rõ quan điểm, đường lối của Đảng và Nhà nước với tư cách là chủ thể quản lý xã hội, Nhà nước có vai tr đặc biệt quan trọng trong việc xây dựng chính sách ưu đãi người có công với cách mạng. Một mặt, Nhà nước thông qua các tổ chức chức năng của mình hoạch định các chính sách ưu đãi. Mặt khác, Nhà nước bằng các bộ máy của mình, triển khai thực hiện các chính sách ưu đãi người có công với cách mạng, đưa chính sách vào cuộc sống. Ngoài ra, Nhà nước c n định hướng, động viên, khuyến khích, ủng hộ và tham gia phát động các phong trào, tạo sức mạnh tổng hợp về nguồn lực, nhân lực ở cộng đồng dân cư trong việc thực hiện chính sách ưu đãi này.
Chính sách đối với người có công với cách mạng là chính sách vô cùng quan trọng, nó phản ánh sự quan tâm, ý thức xã hội của Nhà nước, của cộng đồng, của thế hệ đi sau đối với thế hệ cha, anh đi trước. Vì vậy, nó có ý nghĩa xã hội và nhân văn sâu sắc. Làm tốt chính sách đối với người có công với cách mạng sẽ góp phần vào sự ổn định xã hội, giữ vững thể chế. Ngược lại, nếu không thực hiện tốt chính sách ưu đãi này sẽ dẫn đến mất ổn định chính trị - xã hội, ảnh hưởng đến phát triển kinh tế - xã hội đất nước.