Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Hệ thống chính trị (HTCT) cấp xã (gồm xã, phường, thị trấn) là cấp cơ sở cuối cùng trong mô hình tổ chức 4 cấp của hệ thống chính trị Việt Nam, bao gồm tổ chức Đảng cơ sở, chính quyền địa phương (Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân), Ủy ban Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) và các tổ chức chính trị - xã hội (Đoàn Thanh niên, Hội Phụ nữ, Hội Nông dân, Hội Cựu chiến binh). Đây là cấp thiết chế trực tiếp gắn bó với đời sống nhân dân, giữ vai trò quyết định trong việc cụ thể hóa đường lối, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước vào thực tiễn, bảo đảm an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội và thúc đẩy phát triển kinh tế - văn hóa ở địa phương.

Tại xã Cần Kiệm, huyện Thạch Thất, thành phố Hà Nội, quá trình đổi mới hệ thống chính trị trong những năm qua đã đem lại nhiều chuyển biến tích cực: đời sống vật chất và tinh thần của người dân được cải thiện, quyền làm chủ được phát huy, khối đại đoàn kết toàn dân được củng cố. Đội ngũ cán bộ từng bước được chuẩn hóa về trình độ lý luận chính trị và chuyên môn nghiệp vụ. Tuy nhiên, trước yêu cầu đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp nông thôn và chuyển dịch cơ cấu kinh tế làng nghề, hoạt động của HTCT xã Cần Kiệm bộc lộ nhiều điểm nghẽn: phương thức lãnh đạo của Đảng ủy có mặt chậm đổi mới; hiệu lực, hiệu quả quản lý điều hành của UBND còn hạn chế; hoạt động giám sát, chất vấn của HĐND chưa thực sự sâu sát; MTTQ và các đoàn thể chính trị - xã hội đôi lúc chưa phát huy hết vai trò tập hợp quần chúng; cơ chế phối hợp giữa các cơ quan trong hệ thống chính trị cơ sở còn thiếu tính đồng bộ.

Xuất phát từ thực tiễn trên, tác giả thực hiện khóa luận tốt nghiệp nhằm đánh giá khoa học thực trạng và đề xuất giải pháp kiện toàn HTCT tại địa phương.

Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu:

  • Mục đích: Trên cơ sở phân tích lý luận và đánh giá thực tiễn hoạt động của hệ thống chính trị xã Cần Kiệm giai đoạn từ năm 2016 đến nay, khóa luận đề xuất hệ thống bài học kinh nghiệm và giải pháp nhằm tiếp tục đẩy mạnh đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của HTCT xã Cần Kiệm trong giai đoạn mới.
  • Nhiệm vụ nghiên cứu:
    1. Phân tích, hệ thống hóa và khái quát những cơ sở lý luận khoa học về đổi mới hệ thống chính trị cấp xã ở Việt Nam.
    2. Khảo sát, phân tích và làm rõ thực trạng tổ chức, hoạt động và việc thực hiện đổi mới HTCT tại xã Cần Kiệm, huyện Thạch Thất, thành phố Hà Nội từ năm 2016 đến nay.
    3. Đề xuất một số bài học kinh nghiệm và giải pháp khả thi nhằm đẩy mạnh đổi mới hệ thống chính trị tại xã Cần Kiệm.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

  • Đối tượng nghiên cứu: Việc thực hiện đổi mới hệ thống chính trị tại xã Cần Kiệm, huyện Thạch Thất, thành phố Hà Nội.
  • Phạm vi không gian: Địa bàn hành chính xã Cần Kiệm, huyện Thạch Thất, thành phố Hà Nội.
  • Phạm vi thời gian: Tập trung nghiên cứu thực trạng tổ chức và hoạt động của HTCT xã trong giai đoạn từ năm 2016 đến thời điểm nghiên cứu (năm 2023).

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận được xây dựng dựa trên nền tảng chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, các quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về xây dựng hệ thống chính trị, nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và phát huy quyền làm chủ của nhân dân.

Khung lý thuyết và các văn bản pháp quy sử dụng:

  • Khái niệm và nội dung đổi mới HTCT cấp xã: Đổi mới tổ chức bộ máy, phương thức lãnh đạo của tổ chức Đảng; kiện toàn tổ chức, nâng cao hiệu lực quản lý của HĐND và UBND; đổi mới nội dung, phương thức tập hợp quần chúng và hoạt động giám sát, phản biện xã hội của MTTQ và các đoàn thể chính trị - xã hội.
  • Văn bản pháp luật và văn kiện Đảng:
    • Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 2013.
    • Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2015 (các Điều 60, 62, 64, 65, 113, 117).
    • Pháp lệnh số 34/2007/PL-UBTVQH11 về thực hiện dân chủ ở xã, phường, thị trấn.
    • Thông tư số 06/2012/TT-BNV của Bộ Nội vụ.
    • Nghị quyết Trung ương 5 khóa IX; Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XI, khóa XII) về xây dựng, chỉnh đốn Đảng.
    • Quy định số 47-QĐ/TW về những điều đảng viên không được làm; Quy định số 101-QĐ/TW về trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên; Quy định số 55-QĐ/TW về một số việc cần làm ngay để tăng cường vai trò nêu gương của cán bộ, đảng viên.

Phương pháp nghiên cứu:

  • Phương pháp phân tích, hệ thống hóa, khái quát hóa: Sử dụng để xử lý các tư liệu lý luận, văn kiện của Đảng, quy định pháp luật và công trình khoa học đi trước nhằm xây dựng khung lý thuyết về HTCT cấp xã.
  • Phương pháp thu thập và phân tích tài liệu: Thu thập và phân tích hệ thống báo cáo chính trị, biên bản kỳ họp HĐND, quyết định phân công công tác của UBND, nghị quyết của Đảng bộ xã Cần Kiệm và văn bản chỉ đạo của Huyện ủy Thạch Thất.
  • Phương pháp quy nạp: Khái quát hóa từ các số liệu thực tế về tổ chức, nhân sự, kết quả thực hiện nhiệm vụ kinh tế - xã hội tại địa bàn để rút ra nhận định thực trạng, bài học kinh nghiệm và nhóm giải pháp.

Nguồn dữ liệu:

  • Dữ liệu thứ cấp: Các công trình nghiên cứu về HTCT cơ sở của Nguyễn Đức Bình (1999), Lê Minh Thông (2008), Trần Ngọc Hiên (2010), Vũ Hoàn (2002), Hoàng Chí Bảo (2004), Lưu Văn Sùng (2004)...
  • Dữ liệu thực tế địa phương: Báo cáo kết quả bầu cử đại biểu HĐND xã khóa 2021-2026, Biên bản kỳ họp thứ ba và thứ năm HĐND xã, Nghị quyết số 30/NQ-HĐND năm 2023, Quyết định số 343/QĐ-UBND ngày 31/12/2021 của UBND xã Cần Kiệm, các báo cáo tổng kết phát triển kinh tế - xã hội nhiệm kỳ 2016-2021 và số liệu hành chính năm 2020-2022 của xã.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về đổi mới hệ thống chính trị cấp xã

Chương này tập trung làm rõ các vấn đề lý luận nền tảng về tổ chức và vận hành HTCT cấp cơ sở:

  • Khái niệm và đặc điểm: HTCT cấp xã là chỉnh thể bao gồm Đảng bộ xã, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, Ủy ban MTTQ và 4 tổ chức chính trị - xã hội (Đoàn Thanh niên, Hội Phụ nữ, Hội Cựu chiến binh, Hội Nông dân). HTCT vận hành theo nguyên tắc Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, Nhân dân làm chủ.
  • Nội dung đổi mới:
    • Đổi mới tổ chức cơ sở Đảng: Sắp xếp chi bộ, đổi mới phân công nhiệm vụ Đảng ủy viên, thực hiện nhất thể hóa Bí thư cấp ủy kiêm Chủ tịch UBND ở nơi có điều kiện hoặc Phó Bí thư kiêm Chủ tịch HĐND; hợp nhất ban tuyên giáo và dân vận thành ban tuyên vận; đổi mới quy trình ra nghị quyết ngắn gọn, thiết thực và tăng cường kiểm tra, giám sát.
    • Đổi mới tổ chức bộ máy chính quyền: Cơ cấu lại đại biểu HĐND, tăng đại biểu ngoài Đảng; thu gọn số lượng thành viên UBND; ghép các chức danh công chức chuyên môn có chức năng tương đồng (Địa chính - Xây dựng; Y tế - Dân số; Lao động - Văn hóa...); triển khai bộ phận "một cửa" và ứng dụng công nghệ thông tin.
    • Đổi mới MTTQ và các đoàn thể chính trị - xã hội: Đa dạng hóa hình thức tập hợp quần chúng, phát huy tính tự quản, tham gia phản biện xã hội, điều chỉnh hội phí và tăng cường tự chủ kinh phí.
  • Yêu cầu và nhân tố tác động: Đổi mới phải giữ vững nguyên tắc Đảng lãnh đạo tuyệt đối, tuân thủ Hiến pháp 2013, bảo đảm tính đồng bộ, có bước đi vững chắc, tránh chủ quan nóng vội. Các nhân tố tác động gồm: bối cảnh kinh tế thị trường, quá trình công nghiệp hóa, đô thị hóa, yêu cầu chuyển dịch cơ cấu cây trồng - vật nuôi, chủ trương "dồn điền đổi thửa" và chất lượng của đội ngũ cán bộ cơ sở.

Chương 2: Thực trạng đổi mới hệ thống chính trị xã Cần Kiệm, huyện Thạch Thất, thành phố Hà Nội

Chương 2 trình bày bức tranh toàn diện về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và thực trạng vận hành của từng thiết chế trong HTCT xã Cần Kiệm từ năm 2016 đến năm 2023:

  • Đặc điểm địa bàn và kinh tế - xã hội:
    • Tự nhiên - dân cư: Diện tích tự nhiên 717,34 ha (đất nông nghiệp 467,81 ha; phi nông nghiệp 249,53 ha; đất thổ cư 11,97 ha). Vùng đồi gò bán sơn địa, có sông Tích chảy qua chia xã thành hai vùng: hữu ngạn (làng Phú Lễ) và tả ngạn (Phú Đa, Yên Lạc). Xã có 6 thôn, 2.383 hộ với 10.337 nhân khẩu (năm 2021); 15 di tích lịch sử - văn hóa; hai tôn giáo chính là Phật giáo (4 ngôi chùa) và Thiên chúa giáo (1 nhà thờ).
    • Kinh tế: Tổng giá trị sản xuất năm 2020 đạt 719,6 tỷ đồng; tốc độ tăng trưởng bình quân đạt 11,62%/năm. Cơ cấu kinh tế năm 2020 gồm: Nông nghiệp chiếm 11,03% (79,4 tỷ đồng), Tiểu thủ công nghiệp - Xây dựng chiếm 54,88% (394,9 tỷ đồng), Thương mại - Dịch vụ chiếm 34,09% (245,3 tỷ đồng). Thu nhập bình quân đầu người đạt 53,3 triệu đồng/năm. Làng nghề mộc phát triển từ 312 cơ sở mộc, 4 cơ sở cơ khí, 8 máy xẻ (năm 2016) lên 412 cơ sở mộc, 8 cơ sở cơ khí, 34 máy xẻ (tăng 96 cơ sở mộc, 4 cơ sở cơ khí, 26 máy xẻ).
    • Văn hóa - giáo dục: 3/3 cấp học đạt chuẩn Quốc gia; 100% giáo viên đạt chuẩn và trên chuẩn. Tổ chức 18 lớp đào tạo nghề cho 645 lao động. Xã đạt chuẩn Nông thôn mới giai đoạn 2011-2015 (công nhận năm 2014), từng được phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân và 3 Huân chương Lao động hạng Ba.
  • Tổ chức và hoạt động của các thành tố HTCT:
    • Đảng bộ xã Cần Kiệm: Ban Chấp hành Đảng bộ có 11 đồng chí, Ban Thường vụ có 3 đồng chí (1 Bí thư, 2 Phó Bí thư). Toàn Đảng bộ có 12 chi bộ trực thuộc (6 chi bộ nông thôn, 1 chi bộ Y tế, 1 chi bộ HTX nông nghiệp, 1 chi bộ Công an, 3 chi bộ trường học) với tổng số 285 đảng viên. Đánh giá hàng năm có 100% tổ chức Đảng hoàn thành nhiệm vụ, 80-85% hoàn thành tốt và hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ.
    • Hội đồng nhân dân xã (nhiệm kỳ 2021-2026): Bầu 28 đại biểu từ 42 ứng cử viên; tỷ lệ cử tri đi bầu đạt 100% (5.379 cử tri). Cơ cấu đại biểu: Nữ chiếm 32,14% (9 đại biểu); đại biểu tái cử chiếm 50% (14 đại biểu); đại biểu dưới 35 tuổi chiếm 10,71% (3 đại biểu); trình độ đại học đạt 75% (19 đại biểu); trên đại học đạt 7,14% (2 đại biểu); đại biểu ngoài Đảng là 0%. Thường trực HĐND gồm Chủ tịch (Đặng Quốc Việt) và 1 Phó Chủ tịch (Kiều Văn Thể). Thành lập 2 ban: Ban Pháp chế (Trưởng ban Đặng Văn...) và Ban Kinh tế - Xã hội (Trưởng ban Nguyễn Đức Du). Giai đoạn 2021 - hết năm 2022 tổ chức 5 kỳ họp thường lệ, ban hành 28 nghị quyết; tổ chức 17 đợt giám sát với 166 kiến nghị được giải quyết đúng pháp luật (đạt 98%).
    • Ủy ban nhân dân xã: Cơ cấu gồm Chủ tịch (Nguyễn Tuấn Chinh), 2 Phó Chủ tịch (Kiều Văn Sự phụ trách kinh tế; Kiều Văn Hưởng phụ trách văn hóa - xã hội), Ủy viên phụ trách Quân sự (Cấn Xuân Hường) và Ủy viên phụ trách Công an (Bùi Mạnh Huy). Các bộ phận chuyên môn được bố trí: Văn phòng - Thống kê (2 công chức); Tư pháp - Hộ tịch (1 công chức); Địa chính - Xây dựng - Đô thị và Môi trường (1 công chức, 2 người hoạt động không chuyên trách); Tài chính - Kế toán (1 công chức, 1 không chuyên trách); Văn hóa - Xã hội (2 công chức, 2 không chuyên trách phụ trách truyền thanh và dân số). UBND duy trì họp định kỳ hàng tháng và tổ chức hội nghị đối thoại trực tiếp với nhân dân 2 lần/năm (vào tháng 6 và tháng 12).
    • MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội: Tổng số 10 cán bộ chủ chốt. Về trình độ: 90% đại học, 10% trên đại học; 80% trung cấp lý luận chính trị, 20% sơ cấp. Về độ tuổi: dưới 35 tuổi chiếm 30%, 35-45 tuổi chiếm 50%, trên 45 tuổi chiếm 20%. Thực hiện tốt việc bố trí kiêm nhiệm: Phó Chủ tịch Hội Phụ nữ kiêm Phó Chủ tịch Hội Nông dân; Phó Chủ tịch HĐND kiêm Chủ tịch Công đoàn xã; cán bộ Văn phòng Đảng ủy kiêm Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ xã.
  • Đánh giá hạn chế: Lịch tiếp dân của lãnh đạo UBND và HĐND chỉ bố trí 1 buổi/tuần; số lượng câu hỏi chất vấn tại mỗi kỳ họp HĐND còn ít (chỉ 3-4 chất vấn/kỳ); việc thực hiện kết luận sau giám sát đôi lúc chưa triệt để; UBND xã chịu sự chi phối theo cơ chế trực thuộc hai chiều (vừa chịu sự giám sát của HĐND xã vừa chịu sự chỉ đạo ngành dọc của UBND huyện Thạch Thất); một số Đảng ủy viên còn thụ động, ít phát biểu, còn dùng điện thoại trong các cuộc họp.

Chương 3: Một số bài học kinh nghiệm và giải pháp đẩy mạnh đổi mới hệ thống chính trị xã Cần Kiệm, huyện Thạch Thất, thành phố Hà Nội

Dựa trên phân tích thực trạng ở Chương 2, chương này tổng kết bài học kinh nghiệm và xác định 4 nhóm giải pháp trọng tâm:

  1. Nâng cao nhận thức của cán bộ, đảng viên và nhân dân: Quán triệt sâu sắc tính tất yếu, mục tiêu và yêu cầu đổi mới HTCT cơ sở; đổi mới công tác tuyên truyền chủ trương, chính sách pháp luật.
  2. Đào tạo, bồi dưỡng nâng cao phẩm chất, năng lực của đội ngũ cán bộ, công chức: Chuẩn hóa chức danh lãnh đạo (đại học chuyên môn, trung cấp lý luận chính trị); nâng cao tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm và thực hiện nghiêm quy định nêu gương.
  3. Phát huy dân chủ và vai trò giám sát, phản biện xã hội của nhân dân: Thực hiện thực chất Pháp lệnh 34 về dân chủ ở cơ sở; nâng cao chất lượng tiếp xúc cử tri và đối thoại định kỳ giữa chính quyền với nhân dân.
  4. Đổi mới nội dung và phương thức hoạt động của các thiết chế:
    • Đổi mới quy trình ban hành và kiểm tra thực hiện nghị quyết của Đảng ủy.
    • Nâng cao chất lượng thẩm tra, chất vấn và giám sát chuyên đề của HĐND xã.
    • Tinh giản bộ máy, tăng cường cơ chế phối hợp liên ngành, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính tại bộ phận "một cửa" và chuyển đổi số trong quản lý điều hành của UBND.
    • Đa dạng hóa mô hình tập hợp hội viên, phát huy vai trò tự quản của MTTQ và các đoàn thể chính trị - xã hội.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã tổng hợp và lượng hóa chi tiết cơ cấu tổ chức bộ máy, nhân sự và kết quả hoạt động của HTCT xã Cần Kiệm qua các bảng số liệu thực tế:

Thiết chế trong HTCT Cơ cấu tổ chức & Số lượng nhân sự Kết quả hoạt động & Chỉ số then chốt
Đảng bộ xã 11 Đảng ủy viên (BTV: 3); 12 chi bộ trực thuộc; 285 đảng viên. 100% chi bộ hoàn thành nhiệm vụ; 80 - 85% hoàn thành tốt và xuất sắc.
Hội đồng nhân dân 28 đại biểu (Nữ: 32,14%; Tái cử: 50%; Dưới 35 tuổi: 10,71%; ĐH: 75%; Trên ĐH: 7,14%; Ngoài Đảng: 0%). Thường trực: 2; Ban Pháp chế & Ban KT-XH. Tổ chức 5 kỳ họp thường lệ, ban hành 28 nghị quyết; 17 đợt giám sát, giải quyết 166 kiến nghị (đạt 98%).
Ủy ban nhân dân 1 Chủ tịch, 2 Phó Chủ tịch, 2 Ủy viên (Quân sự, Công an). 5 bộ phận chuyên môn với 7 công chức và 5 người hoạt động không chuyên trách. Tổ chức họp giao ban hàng tháng; đối thoại định kỳ với dân 2 lần/năm (tháng 6 và 12); vận hành bộ phận "một cửa".
MTTQ và các TCCT-XH 10 cán bộ chủ chốt (ĐH: 90%, Trên ĐH: 10%; Trung cấp LLCT: 80%, Sơ cấp LLCT: 20%; Tuổi 35-45 chiếm 50%). Bố trí nhiều chức danh kiêm nhiệm tinh gọn; tổ chức phong trào "Phụ nữ Thủ đô ứng xử đẹp" tại 6 thôn, xóa nhà dột nát CCB.

Đóng góp thực tiễn và học thuật:

  • Khóa luận làm sáng tỏ đặc thù vận hành của hệ thống chính trị tại một xã bán sơn địa đang trong quá trình đô thị hóa và phát triển làng nghề tiểu thủ công nghiệp tại huyện Thạch Thất, TP. Hà Nội.
  • Đưa ra các cứ liệu thực chứng về việc sắp xếp, bố trí cán bộ kiêm nhiệm cấp cơ sở nhằm giảm đầu mối trung gian nhưng vẫn đảm bảo tính bao quát công việc.
  • Cung cấp nguồn tài liệu tham khảo cho cấp ủy, chính quyền địa phương trong việc hoạch định chính sách xây dựng đội ngũ cán bộ cơ sở và nâng cao hiệu lực quản trị công.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

  • Hạn chế của nghiên cứu: Khóa luận tập trung khảo sát trên phạm vi một địa bàn xã đơn lẻ (Cần Kiệm) trong khung thời gian 2016-2023, chưa tiến hành so sánh đối chiếu với các mô hình HTCT xã thuần nông hoặc các xã đô thị hóa hoàn toàn khác trên địa bàn huyện Thạch Thất. Dữ liệu chất vấn tại HĐND còn hạn chế do số lượng phiên chất vấn thực tế tại cơ sở còn ít (3-4 vụ việc/kỳ).
  • Hướng nghiên cứu mở rộng: Nghiên cứu tác động của việc triển khai Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở năm 2022 đối với tổ chức bộ máy cấp xã; khảo sát và đánh giá hiệu quả của việc chuyển đổi số, xây dựng chính quyền điện tử trong công tác chỉ đạo, điều hành của UBND cấp xã; phân tích chuyên sâu mô hình nhất thể hóa chức danh Bí thư Đảng ủy đồng thời là Chủ tịch UBND tại khu vực nông thôn ngoại thành Hà Nội.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu hữu ích đối với:

  • Sinh viên và học viên: Chuyên ngành Chính trị học, Xây dựng Đảng và Chính quyền Nhà nước, Quản lý công, Hành chính công tại các cơ sở đào tạo như Học viện Hành chính Quốc gia, Học viện Báo chí và Tuyên truyền, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh.
  • Cán bộ lãnh đạo, công chức cấp cơ sở: Cung cấp tài liệu tham khảo thực tế về quy trình soạn thảo nghị quyết Đảng ủy, tổ chức kỳ họp và hoạt động giám sát của HĐND xã, cách thức phân công nhiệm vụ và giải quyết thủ tục tại bộ phận "một cửa" của UBND xã.
  • Phần đáng tham khảo nhất: Hệ thống số liệu chi tiết tại Chương 2 về cơ cấu nhân sự HĐND, mô hình công chức kiêm nhiệm tại UBND và khối đoàn thể xã Cần Kiệm, cùng các giải pháp phân công chức danh kiêm nhiệm cấp xã ở Chương 3.

Câu hỏi thường gặp

1. Đảng bộ xã Cần Kiệm có cơ cấu tổ chức và quy mô đảng viên như thế nào trong giai đoạn nghiên cứu?
Ban Chấp hành Đảng bộ xã Cần Kiệm gồm 11 đồng chí, Ban Thường vụ có 3 đồng chí (01 Bí thư, 02 Phó Bí thư). Đảng bộ có 12 chi bộ trực thuộc (gồm 6 chi bộ nông thôn, 1 chi bộ Y tế, 1 chi bộ HTX nông nghiệp, 1 chi bộ Công an và 3 chi bộ trường học) với tổng số 285 đảng viên.

2. Đại biểu HĐND xã Cần Kiệm nhiệm kỳ 2021-2026 có những đặc điểm cơ cấu nổi bật nào?
Toàn xã bầu được 28 đại biểu từ 42 ứng cử viên (100% cử tri đi bầu). Cơ cấu đại biểu gồm: nữ chiếm 32,14% (9 đại biểu); đại biểu tái cử chiếm 50% (14 đại biểu); đại biểu dưới 35 tuổi chiếm 10,71% (3 đại biểu); trình độ đại học đạt 75% (19 đại biểu); trình độ trên đại học đạt 7,14% (2 đại biểu); tỷ lệ đại biểu ngoài Đảng là 0%.

3. Cơ cấu tổ chức của UBND xã Cần Kiệm được bố trí như thế nào theo Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2015?
Lãnh đạo UBND xã gồm Chủ tịch (ông Nguyễn Tuấn Chinh), 2 Phó Chủ tịch (ông Kiều Văn Sự phụ trách kinh tế và ông Kiều Văn Hưởng phụ trách văn hóa - xã hội), Chỉ huy trưởng Quân sự (ông Cấn Xuân Hường) và Trưởng Công an xã (ông Bùi Mạnh Huy). Giúp việc có 5 bộ phận chuyên môn: Văn phòng - Thống kê (2 công chức); Tư pháp - Hộ tịch (1 công chức); Địa chính - Xây dựng - Đô thị và Môi trường (1 công chức, 2 không chuyên trách); Tài chính - Kế toán (1 công chức, 1 không chuyên trách); Văn hóa - Xã hội (2 công chức, 2 không chuyên trách).

4. Những bất cập chủ yếu trong hoạt động của HĐND và UBND xã Cần Kiệm được chỉ ra là gì?
Lịch tiếp công dân của người đứng đầu HĐND và UBND chỉ có 1 buổi/tuần; số lượng câu hỏi chất vấn tại mỗi kỳ họp HĐND còn ít (chỉ 3-4 chất vấn/kỳ); hoạt động giám sát có lúc còn mang tính hình thức; UBND xã gặp lúng túng trong điều hành do chịu sự ràng buộc trực thuộc hai chiều (vừa chấp hành nghị quyết HĐND xã vừa thực hiện chỉ đạo ngành dọc từ UBND huyện Thạch Thất).

5. Đội ngũ cán bộ MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội xã Cần Kiệm có trình độ và cơ cấu kiêm nhiệm ra sao?
Khối đoàn thể gồm 10 cán bộ chủ chốt, trong đó 90% có trình độ đại học, 10% trên đại học; 80% có trình độ trung cấp lý luận chính trị; độ tuổi 35-45 chiếm 50%. Xã đã thực hiện các chức danh kiêm nhiệm: Phó Chủ tịch Hội Phụ nữ kiêm Phó Chủ tịch Hội Nông dân; Phó Chủ tịch HĐND kiêm Chủ tịch Công đoàn xã; cán bộ Văn phòng Đảng ủy kiêm Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ xã.

Kết luận

Khóa luận của tác giả Nguyễn Thế Hiệp là công trình nghiên cứu hệ thống và nghiêm túc về việc thực hiện đổi mới hệ thống chính trị tại xã Cần Kiệm, huyện Thạch Thất, thành phố Hà Nội trong giai đoạn 2016-2023. Bằng việc kết hợp chặt chẽ giữa cơ sở lý luận chính trị học với hệ thống tư liệu thực tiễn và số liệu hành chính cụ thể, tác giả đã phản ánh trung thực những thành tựu đạt được cũng như các hạn chế tồn tại trong tổ chức và vận hành của Đảng bộ, HĐND, UBND và khối đoàn thể xã. Hệ thống giải pháp được đề xuất có tính khả thi, gắn liền với điều kiện phát triển kinh tế làng nghề và đô thị hóa tại địa phương, đóng góp thiết thực cho công tác xây dựng chính quyền cơ sở vững mạnh.