PHẦN MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài (tính cấp thiết của đề tài) Trƣờng Đại học Sƣ phạm Kỹ thuật Tp. Hồ Chí Minh là một trong những trƣờng đầu tiên trong cả nƣớc thực hiện phƣơng thức đào tạo theo tín chỉ vào đầu những năm 90 của thế kỷ trƣớc. Trong quá trình thực hiện theo phƣơng thức đào tạo này, Trƣờng đã thực hiện theo quy chế Quy định về chức năng, nhiệm vụ của cố vấn học tập rèn luyện theo quyết định số 164/QĐ /CTCT-QLSV ngày 20 tháng 5 năm 2005 của Trƣờng Đại học Sƣ phạm Kỹ thuật Tp.
Hồ Chí Minh và Quy chế đánh giá kết quả rèn luyện của học sinh, sinh viên các cơ sở giáo dục đại học và trƣờng trung cấp chuyên nghiệp hệ chính quy theo Quyết định số 60 /2007/QĐ-BGDĐT, ngày 16 tháng 10 năm 2007 của Bộ trƣởng Bộ Giáo dục và Đào tạo. Nhƣng đến nay vẫn còn gặp nhiều khó khăn trong công tác này. Nhƣ trong bảng “Tổng hợp ý kiến đóng góp của HSSV” số: 232 /TB/ĐHSPKT/CTHSSV, các em sinh viên còn có những ý kiến chứng tỏ rằng, công tác cố vấn học tập cần phải xem xét để tìm hƣớng giải quyết ngay nhƣ sau: - “Sinh viên chƣa có sổ tay các môn học của học kỳ tới.” - “ Đề nghị sớm ban hành quy định danh mục các môn học tƣơng đƣơng (thay thế) giữa chƣơng trình cũ và chƣơng trình mới 150 TC (SV khoa In & TT); Việc xử lý số tín chỉ chênh lệch giữa chƣơng trình đào tạo cũ với chƣơng trình đào tạo 150 TC nhƣ thế nào? Ví dụ ban đầu 4 TC nhƣng môn tƣơng đƣơng chỉ có 3 TC thì có phải học bổ sung thêm 1 TC nữa hay không? Cách thức đăng ký môn học tƣơng đƣơng? (SV khoa CKĐ & một số khoa).” - “Khóa 2011 đƣợc xem là khóa chuyển giao giữa chƣơng trình đào tạo cũ (180 TC) và chƣơng trình đào tạo mới (150 TC) nên SV rất lo lắng các môn học cũ không đƣợc mở lớp để SV có thể học trả nợ môn khi bị rớt.” - “ Chƣơng trình đào tạo 150 TC ngành TKTT có rất nhiều thay đổi, nhiều môn học bị rút ngắn thời gian học. SV muốn biết thêm về ƣu khuyết điểm của chƣơng trình đào tạo mới? (SV khoa CN May & TT).
1 - “Đầu năm, CVHT nói rằng trong quá trình học SV sẽ đƣợc đi tham quan các xí nghiệp, nhà máy để hiểu thêm về ngành may. Tuy nhiên, gần đây lại thấy thầy/cô trong khoa đã hủy chuyến đi. SV đề nghị Khoa tổ chức lại chuyến tham quan, thực tế (SV khoa CN May & TT).” - “SV một lớp có thể lập danh sách đăng ký học cùng một môn học, cùng 1 giảng viên, mà không cần đăng ký môn học online đƣợc không? Nếu đƣợc thì thủ tục nhƣ thế nào? (SV khoa Điện-Điện tử).” - “Đề nghị nâng cao hệ thống đăng ký môn học trực tuyến vì khi đăng ký nhiều, mạng rất dễ bị rớt (SV khoa Điện-Điện tử).” - “Thời khóa biểu bất hợp lý (sau tiết Giáo dục thể chất là tiết Toán) khiến nhiều SV mất tập trung, bỏ học; Đề nghị bố trí, sắp xếp phòng học hợp lý với những môn có số lƣợng SV đông (SV khoa Điện-Điện tử); Môn Toán cao cấp A1 số lƣợng đông, học không hiệu quả. Đề nghị nhà trƣờng có sự điều chỉnh để SV học tập đƣợc tốt hơn.
Thể dục tiết 8, 9 nên chuyển sang tiết 1, 2 hoặc 10, 11 (SV Khoa CKĐ).” - “Hiện nay em đang là SV năm 4. Vì còn nợ một số môn nên kỳ sau em phải trả hết mới ra trƣờng đƣợc. Vậy nếu kỳ sau không mở lớp, hoặc có mở lớp nhƣng không đăng ký đƣợc thì phòng Đào tạo có cách nào giải quyết để tạo điều kiện cho những bạn nhƣ em đƣợc học và ra trƣờng đúng hạn hay không? (SV Khoa CKĐ).” - “Khi nào nhà trƣờng sẽ tổ chức tập huấn cho sinh viên khóa 2013 đăng ký môn học (SV khoa CN May & TT, TT Việt-Đức, Kinh tế và SV một số khoa).” - “Trƣờng nên xây dựng một số phòng học chung cho SV, để sau giờ học trên lớp SV có chỗ tự học và tổ chức học nhóm. Vì sau 17h30, tất cả các phòng học đều đóng cửa, mà học ở ghế đá thì trời tối không thể học tập đƣợc (SV Khoa XD & CHUD).” - “Làm thế nào để xin tài trợ cho nghiên cứu khoa học của SV? (SV Khoa CKM).” - “Trƣờng/khoa cần thông báo rộng kế hoạch đăng ký, triển khai nghiên cứu khoa học trong SV? SV muốn tham gia mà chƣa thấy thông báo, không biết năm nay có tổ chức không? (SV khoa Điện-Điện tử); SV bày tỏ mong ƣớc đƣợc nghiên cứu khoa học nhƣng lại băn khoăn vì không biết cách thức đăng ký và điều kiện đăng ký ra sao? Ai sẽ giúp đỡ SV? (SV khoa CN Hóa)”.
2 - “Đến nay việc bố trí thời khoá biểu cứng cho cố vấn học tập sinh hoạt với lớp mỗi tháng ít nhất 1 buổi vẫn chƣa thực hiện đƣợc. Chính vì vậy, SV ít có điều kiện nhận đƣợc tƣ vấn của cố vấn học tập để học tập, và cố vấn học tập đánh giá điểm rèn luyện của SV cũng chƣa thật sâu sát (SV một số Khoa đề nghị Trƣờng xem xét). - … Trong đối thoại ở học kỳ II năm học 2013- 2014 của Khoa Cơ khí Chế Tạo vẫn còn những câu hỏi của sinh viên mà đáng ra CVHT đã kịp thời tƣ vấn và hỗ trợ các em. Sau đây là một số câu hỏi, hay vấn đề điển hình của các em sinh viên bộc lộ sự làm việc chƣa đạt hiệu quả của công tác cố vấn học tập và rèn luyện trích trong “Biên bản buổi gặp gỡ chủ nhiệm khoa – sinh viên” ngày 10 tháng 5 năm 2014: - “Vì lý do nào đó em không thể học thực tập, có môn nào thay thế đƣợc không?” - “Đánh giá ngày CTXH đối với khóa 12 nhƣ thế nào?” - “Tại sao việc tham gia CTXH cũng nhƣ các hoạt động khác là bắt buộc mà không phải là tự nguyện?” - “Lớp 131462: Sinh viên chƣa có sổ tay các môn học của học kỳ tới.” - “Làm thế nào để xin tài trợ cho nghiên cứu của SV?” - “Xin thực tập ngoài lịch của nhà trƣờng có đƣợc không?” - “Đăng ký môn học: Khó khăn”.
Vào đầu tháng 4 đến trung tuần tháng 5 năm 2014, các khoa, trung tâm và Trƣờng Trung học Kỹ thuật thực hành đã tổ chức gặp gỡ, đối thoại với học sinh, sinh viên. Ngày 29/5/2014 lãnh đạo trƣờng tổ chức buổi gặp gỡ, đối thoại với đại diện học sinh, sinh viên toàn trƣờng cũng còn nhiều ý kiến từ phía học sinh, sinh viên bộc lộ công tác cố vấn học tập của cố vấn học tập còn yếu kém và chƣa đem lại hiệu quả cho học sinh, sinh viên. Dƣới đây là trích lƣợc những ý kiến của đại diện học sinh, sinh viên đặt ra, và phòng công tác học sinh, sinh viên đã tổng hợp thể hiện trong thông báo số: 341/TB-ĐSPKT- CT HSSV ngày 16 tháng 6 năm 2014 về “Ý kiến kết luận và chỉ đạo của Hiệu trƣởng v/v giải quyết các vấn đề do HSSV đặt ra” tại các buổi gặp gỡ, đối thoại giữa HSSV với nhà trƣờng học kỳ II/2013-2014: - Về việc công bố các môn tƣơng đƣơng, thay thế giữa hai chƣơng trình đào tạo; 3 - Cấu trúc chƣơng trình; số tín chỉ; sắp xếp thứ tự các môn học trƣớc, sau, hoặc song hành; đề nghị nội dung các môn học phải gắn liền với thực tế, bớt số giờ lý thuyết, tăng giờ thí nghiệm, thực hành; việc liên hệ & tổ chức cho SV tham quan, thực tập ngoài trƣờng,… - Đăng ký môn học vẫn còn gặp trở ngại; - Đề nghị nhà trƣờng tổ chức học kỳ hè để SV học lại, học bù, học vƣợt; ý kiến trái ngƣợc “SV không thích học hè. SV biết rằng học hè là học trƣớc 1 vài môn để giảm gánh nặng trong học kỳ chính thức.
Tuy nhiên, thời gian hè là thời gian để SV có thể nghỉ ngơi sau 2 học kỳ căng thẳng. Ngoài ra, SV còn có thể thoải mái tham gia những hoạt động xã hội nhƣ Mùa hè xanh, hoặc Tiếp sức mùa thi nếu nhƣ SV không phải bận tâm về chuyện học hè ở trƣờng. Học kỳ hè thƣờng có 1 hoặc 2 môn, với đa số SV ở tỉnh thì việc về quê nghỉ hè, sau vài ngày lại lên trƣờng chỉ để học 1, 2 môn rồi lại quay về quê.thật sự rất mất thời gian và công sức. - Về xử lý các trƣờng hợp vi phạm quy định đóng học phí; - Cách tính ngày công tác xã hội (CTXH) nhƣ thế nào? SV tham gia hoạt động từ thiện bên ngoài có đƣợc tính là ngày CTXH không? Cần tạo điều kiện cho SV thực hiện CTXH và các chƣơng trình CTXH cần tổ chức chất lƣợng, đúng nghĩa là CTXH; tham gia tiếp sức mùa thi ở các tỉnh có đƣợc tính ngày CTXH? Nếu đƣợc thì thủ tục đăng ký nhƣ thế nào? Ngày chủ nhật xanh tổ chức vào ngày thứ 7, SV khó tham gia vì bận học; SV gặp khó khăn trong việc tham gia CTXH, thông tin từ Đoàn trƣờng về việc tổ chức tham gia CTXH còn quá ít, … Từ những ý kiến trên của học sinh, sinh viên, cho dù nhà trƣờng, các phòng, khoa, ban hay trung tâm trực thuộc có ý kiến phúc đáp nhƣ thế nào cũng là quá trễ.
Để những thắc mắc hay vấn đề trên đƣợc giải quyết kịp thời đảm bảo quyền lợi chính đáng cho học sinh, sinh viên, trong trƣờng phải cần đến đội ngũ cố vấn học tập. Trƣờng Đại học Sƣ phạm Kỹ thuật TP. Hồ Chí Minh đã và đang thực hiện công tác cố vấn học tập nhƣ thế nào? Có hiệu quả hay không? Nhà trƣờng và các đơn vị liên quan nhƣ: Ban giám hiệu, Phòng công tác học sinh, sinh viên, Phòng đào tạo, các khoa quản sinh viên, ban cán sự lớp… có trách nhiệm và phối hợp trong công tác cố vấn học tập nhƣ thế nào?… Nhằm giải quyết những vấn đề này, việc tiến hành đề tài: “Đề 4 xuất giải pháp nâng cao hiệu quả công tác cố vấn học tập và rèn luyện của đội ngũ cố vấn học tập ở Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP. Hồ Chí Minh” không thể chậm trễ.
Hoàn thành đề tài với kết quả trọng tâm là các giải pháp nâng cao hiệu quả công tác cố vấn học tập vả rèn luyện sẽ góp phần tƣ vấn cho Ban giám hiệu và các đơn vị liên quan thực hiện tốt công tác cố vấn học tập.
