ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRUNG TÂM ĐÀO TẠO, BỒI DƯỠNG GIẢNG VIÊN LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ _________________________ HỒ THÁI KHÁNH THÔNG TIN TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ CHÍNH TRỊ HÀ NỘI - 2012 ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRUNG TÂM ĐÀO TẠO, BỒI DƯỠNG GIẢNG VIÊN LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ _________________________ HỒ THÁI KHÁNH THÔNG TIN TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ CHÍNH TRỊ Chuyên ngành: Kinh tế chính trị Mã số: 60 31 01 Người hướng dẫn khoa học: PGS. PHẠM VĂN DŨNG HÀ NỘI - 2012 MỤC LỤC MỞ ĐẦU . THÔNG TIN TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM QUỐC TẾ. Lý luận chung về thông tin trên thị trường chứng khoán . Thị trường chứng khoán và vai trò của nó . Thông tin trên thị trường chứng khoán: tính chất và phân loại . Nội dung đáp ứng nhu cầu thông tin trên thị trường chứng khoán . Kinh nghiệm của Mỹ vàTrung Quốc trong việc đáp ứng nhu cầu thông tin trên thị trường chứng khoán . Khái quát về thị trường chứng khoán Mỹ và Trung Quốc . Vai trò của Nhà nước Trung Quốc trong việc đáp ứng nhu cầu thông tin trên thị trường chứng khoán . Bài học kinh nghiệm đối với thị trường chứng khoán Việt Nam. THỰC TRẠNG THÔNG TIN TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM . Khái quát tình hình hoạt động của thị trường chứng khoán Việt Nam qua gần 12 năm hoạt động . Một số thành tựu đạt được. Một số hạn chế trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Thông tin trên thị trường chứng khoán Việt Nam hiện nay. Tình hình tuân thủ pháp luật về công bố thông tin . Xây dựng hệ thống cung cấp thông tin . Quản lý nhà nước về thông tin . Đánh giá chung về thực trạng thông tin trên thị trường chứng khoán Việt Nam . Thực trạng thông tin trên thị trường chứng khoán Việt Nam . Nguyên nhân của những bất cập trên thị trường chứng khoán Việt Nam . GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN HỆ THỐNG THÔNG TIN TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM . Xu hướng phát triển của thị trường chứng khoán Việt Nam . Giải pháp hoàn thiện hệ thống thông tin . Xây dựng kênh cung cấp thông tin đầy đủ, tin cậy, chính xác . Xây dựng hệ thống kiểm soát, đánh giá thông tin. Bổ sung những thiết chế luật về cung cấp, công bố thông tin . Cơ cấu lại thị trường chứng khoán . 4 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO . 9 DANH MỤC CÁC BẢNG, SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ Sơ đồ 1.1: Quan hệ giữa Thị trường tài chính và Thị trường chứng khoán .2: Các nguồn thông tin có khả năng tác động đến TTCK .1: Chế tài xử phạt vi phạm công bố thông tin .1: Xử phạt hành chính .1: Cơ chế giám sát hoạt động công bố thông tin tại Việt Nam . 60 DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT GDCK : Giao dịch chứng khoán HTTT : Hệ thống thông tin NĐT : Nhà đầu tư TTGDCK : Trung tâm giao dịch chứng khoán ĐTNN : Đầu tư nước ngoài TTCK : Thị trường chứng khoán UBCKNN : Ủy ban chứng khoán Nhà nước MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Không giống như ở các thị trường khác, trên thị trường tài chính và nhất là thị trường chứng khoán, vấn đề thông tin có vai trò đặc biệt quan trọng. Thông tin không đầy đủ, không chính xác và không được chia sẻ công bằng cũng đồng nghĩa với một thị trường ngừng hoạt động. Vốn là nguồn lực quan trọng trong nền kinh tế thị trường. Để huy động và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn cần phải thúc đẩy nhanh quá trình vận hành của thị trường chứng khoán như một kênh dẫn vốn trung, dài hạn hữu hiệu. Đồng thời kinh tế Việt Nam cũng lại là một nền kinh tế thiếu thông tin, vì những lý do khách quan và chủ quan. Đó là một trở ngại đáng kể cho sự phát triển của thị trường chứng khoán. Mặc dù cơ quan quản lý nhà nước và các công ty tham gia thị trường đã có nhiều nỗ lực để cải thiện chất lượng thông tin trên thị trường, song với một thị trường còn chưa hình thành đầy đủ, còn rất nhiều việc phải làm để có được một hệ thống cung cấp, xử lý thông tin có thể giúp thị trường chứng khoán trở thành nguồn cung cấp vốn quan trọng của nền kinh tế. Trải qua hơn 12 năm hình thành và phát triển, thị trường chứng khoán Việt Nam đang dần ổn định và phát triển nhưng kèm theo đó là sự xuất hiện của hàng loạt các hành vi gian lận như giao dịch nội gián, thao túng thị trường, chào bán chứng khoán khi chưa đủ điều kiện giao dịch. Nguyên nhân xảy ra các hành vi giao dịch gian lận này xuất phát từ những khiếm khuyết về thông tin trên thị trường chứng khoán. Cung cấp thông tin kịp thời, đầy đủ, trung thực đang là đòi hỏi bức thiết cho các chủ thể trên thị trường chứng khoán nước ta. Xuất phát từ thực tiễn đó, em đã chọn đề tài: “Thông tin trên thị trường chứng khoán Việt Nam”. Tình hình nghiên cứu đề tài Cho đến nay, đã có nhiều công trình và bài viết nghiên cứu về thông tin trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Có thể nêu một số như sau: - TS. Đào Lê Minh (2006): “Nhu cầu và khả năng xây dựng Luật chứng khoán: Nhìn từ kết quả của một dự án điều tra”, Tạp chí Những vấn đề Kinh tế thế giới số 4 (120) 2006, tr.49-56, tác giả đã phân tích, đánh giá thực trạng công tác tổ chức, quản lý, hệ thống khung luật pháp đối với hoạt động của TTCK. Trên cơ sở đó đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhà nước đối với TTCK, hoàn thiện và nâng cao hiệu lực hệ thống luật pháp điều chỉnh hoạt động của TTCK, đồng thời tăng cường hiệu quả quản lý và giám sát TTCK ở nước ta trong bối cảnh hội nhập. Trần Đắc Sinh - UBCKNN “Tăng cường và hoàn thiện hệ thống công bố thông tin trên thị trường chứng khoán Việt Nam”, 2002, tác giả đã Trình bày những vấn đề lý luận cơ bản về hoạt động công bố thông tin (TT) trên TTCK và những bài học kinh nghiệm của một số nước trên thế giới. Phân tích thực trạng hoạt động công bố TT trên TTCK tập trung ở Việt Nam. Đề xuất một số giải pháp nhằm tăng cường và hoàn thiện hoạt động này ở Việt Nam - TS. Nguyễn Đại Lai - Tạp chí Kinh tế và Dự báo số 16 (6/11/200) “Để thị trường chứng khoán Việt Nam "ấm" trở lại và vận động theo đúng quy luật vốn có của nó”, tác giả đã chỉ ra những vấn đề của TTCK và cũng đưa ra một số giải pháp, trong đó Chính phủ đóng vai trò quan trọng giúp thị trường chứng khoán hoạt động theo đúng quy luật vốn có của nó. Các công trình và bài viết nói trên biểu hiện những cách tiếp cận khác nhau, thời điểm và hoàn cảnh khác nhau với thị trường chứng khoán. Mặc dù có rất nhiều ý kiến đóng góp, nhiều giải pháp được đưa ra nhưng chưa có một tài liệu nào đề cập một cách có hệ thống về các giải pháp thúc đẩy sự phát triển của thị trường chứng khoán bền vững dựa trên cơ sở thông tin cung cấp tới các lực lượng trên thị trường. Bởi vậy, nghiên cứu một các có hệ thống về 2 ảnh hưởng của thông tin đối với sự phát triển và ổn định của thị trường chứng khoán là một yêu cầu cấp thiết nhằm góp phần phát huy tác dụng của TTCK trong nền kinh tế thị trường. Mục đích và nhiệm vụ của luận văn * Mục đích của đề luận văn là tìm hiểu thực trạng thông tin trên thị trường chứng khoán Việt Nam, từ đó đưa ra một số giải pháp nhằm đáp ứng nhu cầu thông tin trên thị trường này. * Nhiệm vụ của luận văn: Để thực hiện được mục đích trên, luận văn có nhiệm vụ: Thứ nhất, làm rõ vai trò và những tác động của thông tin đối với TTCK, đồng thời cũng đề cập đến vai trò của Nhà nước trong việc kiểm soát thông tin. Thứ hai, phân tích, đánh giá thực trạng của hệ thống thông tin trên thị trường chứng khoán Việt Nam (thành tựu, hạn chế, nguyên nhân), và cũng chỉ rõ Nhà nước phải có tác dộng mạnh hơn nữa trong hoạt động kiểm tra, kiểm soát các nguồn thông tin. Thứ ba, từ thực trạng khẳng định tính cần thiết phải đổi mới trong quản lý của các cơ quan chức năng cũng như của Nhà nước và đưa ra các giải pháp nhằm đảm bảo thị trường chứng khoán Việt Nam hoạt động theo đúng quy luật. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu * Đối tượng nghiên cứu: Dưới góc độ kinh tế chính trị, luận văn nghiên cứu thông tin trên TTCK như là một tác nhân ảnh hưởng đến sự ổn định và phát triển của TTCK. * Phạm vi nghiên cứu: luận văn nghiên cứu thông tin trên TTCK có tổ chức của Việt Nam trong khoảng thời gian từ năm 2000 đến nay. Phương pháp nghiên cứu Trong quá trình thực hiện đề tài, luận văn sử dụng những phương pháp chung trong nghiên cứu kinh tế chính trị là: chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử. Luận văn đặc biệt chú ý tới phương pháp logic kết hợp với lịch sử, phương pháp so sánh, phương pháp phân tích kết hợp với tổng hợp… 6. Những đóng góp và ý nghĩa của luận văn - Hệ thống hóa những vấn đề lý luận về thông tin trên TTCK, vai trò của thông tin đối với thị trường, đặc biệt là đối với các nhà đầu tư nhỏ. - Làm rõ thực trạng thông tin trên thị trường chứng khoán Việt Nam hơn 12 năm vừa qua, chỉ ra những thành tựu và hạn chế trong việc cung cấp thông tin cho các chủ thể trên thị trường và những tác động của nó với sự phát triển của thị trường chứng khoán. - Nêu ra một số giải pháp để giải quyết vấn đề thông tin trên thị trường chứng khoán Việt Nam hiện nay. Kết cấu của luận văn Ngoài phần mở đầu, kết luận, mục lục và danh mục tài liệu tham khảo, nội dung luận văn gồm 3 chương: Chương 1. Thông tin trên thị trường chứng khoán - cơ sở lý luận và kinh nghiệm quốc tế. Thực trạng thông tin trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Giải pháp hoàn thiện hệ thống thông tin trên thị trường chứng khoán Việt Nam. 4 Chương 1 THÔNG TIN TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM QUỐC TẾ 1. Lý luận chung về thông tin trên thị trường chứng khoán 1.
