Thống Caribê: Loại Cây Quan Trọng Trong Nông Nghiệp Việt Nam

Nghiên cứu nhân giống thông Caribe Pinus caribaea Morelet bằng phương pháp nuôi cấy in vitro, ứng dụng trong bảo tồn và phát triển cây trồng.

• Trường học: Trường Đại Học Nông Nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Nông Nghiệp
• Đề tài: Thống Caribê: Loại Cây Quan Trọng Trong Nông Nghiệp Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. Chương 1: Tổng quan tài liệu
• 1.1. Một số kết quả ứng dụng kỹ thuật nuôi cấy in vitro thực vật trong sản xuất nông lâm nghiệp
• 1.2. Thông caribê, vị trí trong sản xuất lâm nghiệp và triển vọng trồng rừng ở Việt Nam

Tóm tắt

I. Giới thiệu Thống Caribê Tiềm năng mới cho Nông nghiệp Việt Nam

Thống Caribê (Pinus caribaea Morelet) đã được du nhập và trồng thành công tại Việt Nam. Cây thuộc nhóm cây gỗ lớn, có thể cung cấp nguyên liệu cho sản xuất bột giấy, ván nhân tạo và đồ gia dụng. Ưu điểm sinh trưởng nhanh, cành nhánh nhỏ, thân thẳng đẹp, tỷ lệ lợi dụng gỗ cao, đáp ứng nhiều mục tiêu kinh tế. Đến nay, có trên 65 nước nhập giống gây trồng, chủ yếu ở vùng nhiệt đới và á nhiệt đới. Cây đã được trồng thử nghiệm ở nước ta từ năm 1963 tại Lâm Đồng. Các khảo nghiệm và rừng trồng thử nghiệm cho thấy Thống Caribê có sức sinh trưởng nhanh, thích ứng rộng với nhiều vùng sinh thái. Kết quả cho thấy rừng sinh trưởng khá tốt và có khả năng thích ứng lớn với môi trường. Đặc biệt, Thống Caribê có thể sinh trưởng trên đất trống, đồi trọc nghèo dinh dưỡng, một bộ phận đất đai rất lớn ở nước ta [2], [3].

1.1. Nguồn gốc và Phân bố của Thống Caribê Xylobanus

Thống Caribê (Pinus caribaea Morelet) có ba biến chủng: Pinus caribaea var. caribaea, Pinus caribaea var. hondurensis và Pinus caribaea var. bahamensis. Tất cả đều có phân bố tự nhiên ở vùng Trung Mỹ [27]. Biến chủng caribaea phân bố ở Cuba và đảo Juventus. Biến chủng bahamensis tìm thấy ở Bahamas và bán đảo Yucatan. Biến chủng hondurensis tập trung ở Belize, Guatemala và Nicaragua. Sự đa dạng trong phân bố cho thấy khả năng thích nghi của Thống Caribê với nhiều điều kiện khí hậu và địa hình.

1.2. Đặc điểm sinh học nổi bật của Thống Caribê

Thống Caribê là loài cây có sinh trưởng nhanh, thân thẳng đẹp. Cây có cành nhánh nhỏ, tỷ lệ gỗ sử dụng cao, thích hợp cho nhiều mục đích kinh tế. Theo [9], có đến hơn 65 quốc gia đã nhập giống Thống Caribê để trồng, chủ yếu ở vùng nhiệt đới và á nhiệt đới. Tại Việt Nam, loài cây này có khả năng sinh trưởng tốt trên các vùng đất trống, đồi trọc nghèo dinh dưỡng. Điều này cho thấy tiềm năng phát triển của Thống Caribê trong việc phủ xanh đất trống, đồi trọc và cung cấp gỗ cho nền kinh tế.

II. Thách thức và Vấn đề Thiếu giống Thống Caribê chất lượng cao

Sự ra hoa kết quả của Thống Caribê ở Việt Nam từ nhiều năm trước đây có một số vấn đề. Khả năng cung ứng giống Thống Caribê ở Việt Nam chưa đủ đáp ứng nhu cầu trồng rừng trong nước. Tình trạng thiếu giống hiện nay là do một số nguyên nhân. Nguyên nhân tạo ra biến động về năng suất và chất lượng hạt giống Thống Caribê ở Việt Nam là do một số lâm phần có diện tích lớn mới bắt đầu đến tuổi thành thục và cho hạt hữu thụ. Ngoài ra, năng lực sản xuất hạt giống của các lâm phần Thống Caribê ở Việt Nam chưa được tận dụng hết để đáp ứng nhu cầu giống trong nước [1].

2.1. Nguyên nhân chính gây thiếu hụt nguồn Giống Thống Caribê

Nhiều khu rừng trồng thông không ra hoa kết quả hoặc chỉ ra quả mà không có hạt hữu thụ, hoặc số hạt hữu thụ rất ít, không đủ cung cấp cho trồng rừng. Theo [1], năng lực sản xuất hạt của Thống Caribê chưa đủ, trong khi giá thành hạt nhập ngoại đắt. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc nghiên cứu và phát triển các phương pháp nhân giống hiệu quả.

2.2. Ảnh hưởng của Điều kiện khí hậu đến Năng suất Hạt Thống Caribê

Biến động khí hậu, thổ nhưỡng có thể ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng hạt giống Thống Caribê. Các yếu tố như nhiệt độ, lượng mưa, độ ẩm và thành phần dinh dưỡng của đất có thể tác động đến quá trình sinh trưởng, phát triển và ra hoa kết quả của cây. Nghiên cứu về ảnh hưởng của các yếu tố này sẽ giúp đưa ra các biện pháp canh tác phù hợp để tối ưu hóa năng suất và chất lượng hạt giống.

III. Kỹ thuật Trồng Thống Caribê Hướng dẫn từ A đến Z cho Nông dân

Kỹ thuật trồng Thống Caribê cần được phổ biến rộng rãi để người nông dân có thể áp dụng hiệu quả. Việc chọn giống, chuẩn bị đất, bón phân, tưới nước và phòng trừ sâu bệnh là những yếu tố quan trọng cần được chú ý. Việc áp dụng đúng kỹ thuật sẽ giúp cây sinh trưởng và phát triển tốt, cho năng suất cao và chất lượng gỗ tốt. Cần có những hướng dẫn chi tiết, dễ hiểu để người nông dân có thể thực hiện.

3.1. Lựa chọn giống Thống Caribê phù hợp với điều kiện Việt Nam

Việc lựa chọn giống Thống Caribê phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng và khí hậu địa phương là yếu tố quan trọng. Giống Pinus caribaea var. hondurensis được đánh giá cao về khả năng sinh trưởng nhanh và thích nghi tốt với nhiều vùng sinh thái ở Việt Nam. [9, 12] Tuy nhiên, cần có thêm các nghiên cứu cụ thể để xác định giống phù hợp nhất cho từng vùng.

3.2. Quy trình chuẩn bị đất và bón phân cho Thống Caribê

Đất trồng Thống Caribê cần được cày xới kỹ, bón lót phân chuồng hoặc phân hữu cơ để tăng độ phì nhiêu. Đất cần đảm bảo thoát nước tốt, tránh ngập úng. Cần bón phân NPK định kỳ trong quá trình sinh trưởng của cây, đặc biệt là giai đoạn cây con. Nên sử dụng phân bón chuyên dụng cho cây lá kim để đảm bảo cung cấp đầy đủ dinh dưỡng.

3.3. Biện pháp Phòng trừ sâu bệnh hiệu quả cho Thống Caribê

Thống Caribê có thể bị tấn công bởi một số loại sâu bệnh hại, đặc biệt là giai đoạn cây con. Cần thường xuyên kiểm tra cây để phát hiện sớm các dấu hiệu của sâu bệnh. Sử dụng các biện pháp phòng trừ sinh học hoặc hóa học phù hợp để bảo vệ cây. Nên ưu tiên các biện pháp phòng trừ sinh học để đảm bảo an toàn cho môi trường.

IV. Ứng dụng Giá trị kinh tế của Thống Caribê trong công nghiệp

Gỗ Thống Caribê có thớ thẳng mịn, độ bóng vừa phải, thường được sử dụng làm ván ép. Thân Thống Caribê thẳng, dễ cưa xẻ nhưng phụ thuộc nhiều vào độ tuổi (Bredenkamp và Van Vuuren, 1987) [25]. Ngoài ra, Thống Caribê còn có nhiều công dụng khác như: gỗ xây dựng, gỗ trụ mỏ, ván dăm, ván ép, bột giấy, gỗ đóng tàu thuyền, ván ốp tường, gỗ đóng container, ván ốp trần, gỗ đóng đồ hộp, gỗ cột điện, gỗ cột nhà, gỗ nội thất, than củi…

4.1. Ứng dụng đa dạng của gỗ Thống Caribê trong xây dựng

Gỗ Thống Caribê được sử dụng rộng rãi trong xây dựng nhờ đặc tính thẳng, dễ cưa xẻ và có độ bền cao. Gỗ có thể được dùng làm khung nhà, ván sàn, ván ốp tường và các cấu kiện khác. Ngoài ra, gỗ Thống Caribê còn được sử dụng làm đồ nội thất, mang lại vẻ đẹp tự nhiên và ấm cúng cho không gian sống.

4.2. Vai trò của Thống Caribê trong sản xuất giấy và bột giấy

Thống Caribê là nguồn nguyên liệu quan trọng cho ngành sản xuất giấy và bột giấy. Gỗ có hàm lượng cellulose cao, dễ dàng chế biến thành bột giấy chất lượng. Việc sử dụng Thống Caribê giúp giảm áp lực khai thác rừng tự nhiên và đảm bảo nguồn cung nguyên liệu ổn định cho ngành công nghiệp giấy.

V. Hiệu quả kinh tế Thống Caribê Phân tích lợi ích cho người trồng

Với tốc độ sinh trưởng nhanh và khả năng thích ứng rộng với các vùng sinh thái khác nhau trên thế giới, đáp ứng được nhiều mục tiêu kinh tế nên Thống Caribê đã được dẫn nhập gây trồng ở 65 nước trên thế giới, chủ yếu là các nước thuộc vùng Nhiệt đới và á nhiệt đới. Giới hạn vĩ độ trồng mở rộng nhiều so với nơi nguyên sản, từ vĩ độ 55 Nam ở Argentina tới 33 vĩ độ Bắc ở Ấn Độ Dương, giới hạn kinh độ cũng được mở rộng từ 180 kinh đông ở Fiji tới 158 kinh độ tây ở Hawaii. [5] Độ cao vùng trồng biến động từ mặt nước biển tới 1200 m ở Zaire, 1220 m ở Nigeria, trên 1820 m ở Uganda và 2400 m ở Kenya (Anoruo và Berlyn, 1993)

5.1. Tiềm năng xuất khẩu và thị trường tiêu thụ của Thống Caribê

Thống Caribê có tiềm năng xuất khẩu lớn nhờ chất lượng gỗ tốt và nhu cầu tiêu thụ ổn định trên thị trường quốc tế. Các sản phẩm từ gỗ Thống Caribê như ván ép, đồ nội thất và bột giấy có thể được xuất khẩu sang các nước châu Âu, châu Mỹ và châu Á. Việc mở rộng thị trường xuất khẩu sẽ giúp tăng thu nhập cho người trồng và thúc đẩy phát triển ngành lâm nghiệp.

5.2. Ưu điểm về thời gian thu hoạch và vòng đời của Thống Caribê

Thống Caribê có vòng đời ngắn hơn so với nhiều loại cây gỗ khác, cho phép thu hoạch sớm hơn và nhanh chóng thu hồi vốn đầu tư. Thời gian sinh trưởng nhanh cũng giúp giảm chi phí chăm sóc và quản lý rừng. Điều này mang lại lợi thế cạnh tranh cho Thống Caribê so với các loại cây trồng khác.

VI. Tương lai Thống Caribê Phát triển bền vững và bảo vệ môi trường

Nhìn chung Thống Caribê có thể sinh trưởng tốt trên nhiều loại đất khác nhau khi được trồng ngoài phạm vi phân bố tự nhiên của chúng. Việt Nam là một nước nằm trong khu vực nhiệt đới của Châu Á, có các điều kiện địa lý khá tương đồng với sự phân bố tự nhiên của Thống Caribê, nên đã được đưa vào trồng ở nước ta từ nhiều năm nay. Ngày nay Thống Caribê đã được xác định là một trong các loại cây trồng rừng trong chương trình 5 triệu hecta rừng. Các kết quả khảo nghiệm bước đầu ở Việt Nam cho thấy thông là loài cây có nhiều triển vọng, đặc biệt là biến chủng Pinus caribaea var. hondurensis.

6.1. Thống Caribê và vai trò trong bảo tồn đa dạng sinh học

Việc trồng Thống Caribê có thể góp phần bảo tồn đa dạng sinh học nếu được thực hiện một cách bền vững. Cần chú ý đến việc lựa chọn giống phù hợp, áp dụng các biện pháp canh tác thân thiện với môi trường và bảo vệ các loài động thực vật bản địa. Đồng thời, cần tránh việc trồng Thống Caribê trên các khu vực có giá trị sinh thái cao.

6.2. Định hướng phát triển bền vững cho ngành trồng Thống Caribê

Để phát triển bền vững ngành trồng Thống Caribê, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các nhà khoa học, nhà quản lý, doanh nghiệp và người trồng. Cần đầu tư vào nghiên cứu khoa học để nâng cao năng suất và chất lượng gỗ, đồng thời phát triển các biện pháp canh tác bền vững. Cần xây dựng chuỗi giá trị khép kín từ khâu trồng đến chế biến và tiêu thụ sản phẩm.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thông caribê (Pinus caribaea Morelet) là loài cây gỗ lớn bản địa vùng Trung Mỹ, được dẫn giống và gây trồng thử nghiệm tại Việt Nam từ năm 1963 tại Lâm Đồng. Với đặc tính sinh trưởng nhanh, thân thẳng, cành nhánh nhỏ và tỷ lệ lợi dụng gỗ cao, loài cây này hiện đã được di thực gây trồng tại hơn 65 quốc gia trên thế giới, chủ yếu thuộc vùng nhiệt đới và á nhiệt đới. Trong chiến lược phát triển lâm nghiệp bền vững và các chương trình trồng mới hàng triệu hecta rừng tại Việt Nam, Thông caribê, đặc biệt là biến chủng Pinus caribaea var. hondurensis, được xác định là cây trồng chủ lực nhằm cung cấp gỗ xẻ, gỗ trụ mỏ và nguyên liệu bột giấy cao cấp.

Tuy nhiên, rào cản lớn nhất hiện nay là tình trạng khan hiếm nguồn giống chất lượng cao. Năng suất hạt giống trong nước biến động mạnh, nhiều lâm phần chỉ ra hoa nhưng tỷ lệ hạt hữu thụ rất thấp hoặc không kết hạt, trong khi giá thành hạt giống nhập ngoại rất đắt đỏ. Phương pháp nhân giống sinh dưỡng truyền thống bằng giâm hom từ cây trội thường đạt tỷ lệ ra rễ thấp do hiện tượng già hóa và bảo lưu cục bộ. Nhằm giải quyết triệt để vấn đề này, đề tài tập trung nghiên cứu hoàn thiện quy trình nhân giống Thông caribê (Pinus caribaea var. hondurensis) bằng phương pháp nuôi cấy in vitro. Phạm vi nghiên cứu thực hiện tại các phòng thí nghiệm công nghệ sinh học lâm nghiệp trọng điểm, theo dõi diễn biến sinh lý của mẫu cấy qua 4 mùa trong năm. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quyết định trong việc nâng cao hệ số nhân giống lên gấp 3 đến 5 lần mỗi chu kỳ, tạo nguồn cây mô sạch bệnh để xây dựng vườn cấp hom và rừng giống vô tính, hướng tới mục tiêu nâng cao năng suất rừng trồng đạt 15 đến 20 m3/ha/năm.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên học thuyết về tính toàn năng của tế bào thực vật (Cellular Totipotency) do Haberlandt khởi xướng, khẳng định mỗi tế bào thực vật đều mang toàn bộ lượng thông tin di truyền của cơ thể và có khả năng tái sinh thành cây hoàn chỉnh khi gặp điều kiện dinh dưỡng thích hợp. Đồng thời, đề tài vận dụng sâu sắc mô hình cân bằng tỷ lệ kích thích tố thực vật Auxin/Cytokinin của Miller và Skoog (1957), nguyên lý chỉ rõ tỷ lệ Cytokinin/Auxin cao sẽ kích thích sự phân hóa tạo chồi, tỷ lệ Auxin/Cytokinin cao thúc đẩy sự hình thành rễ, và tỷ lệ cân bằng dẫn đến sự phát sinh mô sẹo (callus).

Các khái niệm học thuật cốt lõi được vận dụng xuyên suốt gồm:

• Vi nhân giống (Micropropagation): Kỹ thuật nhân nhanh vô tính các bộ phận thực vật trong điều kiện vô trùng in vitro.
• Tính trẻ hóa sinh lý (Rejuvenation): Quá trình khôi phục trạng thái sinh lý non trẻ của mô thực vật qua nuôi cấy mô, giúp mẫu cấy lấy lại khả năng phân chia và ra rễ mạnh mẽ.
• Sự phát sinh hình thái cơ quan (Organogenesis): Quá trình biệt hóa tế bào để hình thành chồi bất định và rễ bất định trực tiếp từ mẫu mô.
• Hiện tượng oxy hóa phenolic: Sự tích lũy tannin và hợp chất hydroxyphenol trong mô già gây hóa nâu môi trường và làm chết mẫu cấy.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu thực nghiệm được thu thập từ 3 nhóm vật liệu: chồi đỉnh cây mầm vô trùng nảy mầm trong ống nghiệm (35 đến 65 ngày tuổi), đoạn chồi non của cây gieo hạt 2 năm tuổi và chồi non từ cây hom 4 năm tuổi của cây trội xuất xứ Poptun (Guatemala). Quy mô thí nghiệm được thiết kế đồng bộ với cỡ mẫu tối thiểu 20 đến 30 mẫu cho mỗi công thức, lặp lại 3 lần độc lập để đảm bảo độ tin cậy thống kê cao.

Phương pháp chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên được áp dụng nhằm loại bỏ sai số do sai khác sinh lý ban đầu. Khử trùng mẫu bằng dung dịch cồn 75 độ trong 20 giây và oxy già (H2O2) 5% trong thời gian 20 phút. Mẫu cấy được nuôi dưỡng trong điều kiện tiêu chuẩn: nhiệt độ 25 độ C, thời gian chiếu sáng 10 giờ/ngày với cường độ ánh sáng 1500 đến 3000 lux. Toàn bộ dữ liệu số lượng chồi, chiều cao và tỷ lệ ra rễ được xử lý trên phần mềm SPSS và Excel. Kiểm định tính độc lập và phân bố tần số được thực hiện bằng chuẩn Chi-square (Pearson χ2). Phân tích phương sai một nhân tố và hai nhân tố (ANOVA) ở mức ý nghĩa α = 0,05 kết hợp kiểm định khoảng Duncan và Bonferroni được sử dụng để xác định chính xác công thức môi trường và nồng độ chất điều hòa sinh trưởng tối ưu nhất.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích thực nghiệm đã xác lập 4 phát hiện quan trọng mang tính bản lề cho quy trình nhân giống vô tính Thông caribê:

Thứ nhất, thời điểm lấy mẫu trong năm ảnh hưởng mang tính quyết định đến tỷ lệ sống sạch của mẫu cấy ban đầu. Mẫu lấy vào tháng 8 (mùa sinh trưởng mạnh) cho tỷ lệ mẫu sạch tạo chồi cao nhất đạt 32,22%, cao gấp 2,4 lần so với thời điểm tháng 2 (chỉ đạt 13,33%). Ngược lại, mẫu lấy vào tháng 2 có tỷ lệ chết cao nhất lên tới 67,78%, trong khi tháng 5 có tỷ lệ nhiễm nấm khuẩn cao đỉnh điểm đạt 47,78%. Giá trị thống kê Pearson χ2 = 75,265 với p = 0,000 khẳng định sự sai khác rất rõ rệt giữa các mùa lấy mẫu.

Thứ hai, độ tuổi và nguồn gốc vật liệu quyết định khả năng tái sinh chồi in vitro. Chồi đỉnh tách từ cây mầm vô trùng 50 ngày tuổi cho tỷ lệ tái sinh chồi cao nhất đạt 83,33%, vượt trội hoàn toàn so với chồi non cây gieo hạt 2 năm tuổi (đạt 43,33%) và chồi cây hom 4 năm tuổi (đạt 33,33%). Khi mẫu cấy bước sang 65 ngày tuổi, tỷ lệ tái sinh sụt giảm nghiêm trọng xuống mức 5,0% đến 8,3% do hiện tượng hóa nâu mô cấy.

Thứ ba, môi trường khoáng cơ bản Schenk và Hildebrandt cải tiến (SH mod.) chứng minh tính ưu việt vượt bậc. Sau 8 tuần nuôi cấy, môi trường SH mod. đạt hệ số nhân chồi 1,88 lần và chiều cao trung bình chồi đạt 2,44 cm. Môi trường này vượt trội hơn so với môi trường WPM (hệ số nhân 1,50 lần, chiều cao 1,84 cm) và vượt xa môi trường AE (chỉ đạt 0,74 lần).

Thứ tư, tác động của chất điều hòa sinh trưởng nhóm Cytokinin và Auxin thể hiện tính quy luật rõ nét. Bổ sung BAP ở nồng độ 0,9 mg/l cho hệ số nhân đạt 3,00 lần cùng chiều cao chồi hữu hiệu đạt 1,40 cm. Phối hợp BAP 1,0 mg/l với NAA 0,5 mg/l giúp tối ưu hóa hệ số nhân chồi lên 3,81 lần. Tăng BAP lên 2,5 mg/l giúp hệ số nhân đạt 5,97 lần nhưng chồi bị ức chế chiều cao chỉ còn 0,30 cm và phát sinh nhiều mô sẹo bất định.

Thảo luận kết quả

Sự biến động về tỷ lệ sống và mức độ nhiễm nấm khuẩn theo mùa xuất phát từ quy luật trao đổi chất nội sinh của cây thân gỗ nhiệt đới. Vào mùa hè thu (tháng 8), tầng sinh mô hoạt động mạnh, nồng độ hormone nội sinh cao giúp kích hoạt khả năng phân chia tế bào. Trong khi đó, độ ẩm không khí cao vào tháng 5 làm gia tăng mật độ bào tử nấm trên bề mặt cành, dẫn đến tỷ lệ nhiễm nấm tăng vọt. Kết quả này tương đồng với các phát hiện của Hohtola khi nghiên cứu trên loài Pinus sylvestris.

Hiện tượng hóa nâu và chết mô ở chồi cây hom 4 năm tuổi bắt nguồn từ sự tích tụ các hợp chất tannin và dẫn xuất hydroxyphenol trong quá trình lignin hóa. Khi bị cắt rời, các polyphenol bị oxy hóa thành quinone gây độc tế bào. Dữ liệu thực nghiệm khi biểu diễn qua biểu đồ cột tương quan giữa nồng độ Cytokinin và sự vươn dài của chồi cho thấy rõ sự đánh đổi sinh lý: nồng độ chất kích thích càng cao thì số lượng chồi con gia tăng nhưng tỷ lệ chồi hữu hiệu có khả năng ra rễ lại suy giảm mạnh. Việc lựa chọn tổ hợp BAP 1,0 mg/l kết hợp NAA 0,5 mg/l là điểm cân bằng hoàn hảo giữa năng suất nhân chồi và chất lượng hình thái cây con.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm hoàn thiện công nghệ nhân giống và sớm đưa quy trình vi nhân giống Thông caribê vào sản xuất thực tiễn quy mô lớn, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược:

Thứ nhất, chuẩn hóa thời gian và kỹ thuật thu nhận vật liệu cấy khởi động. Các đơn vị nghiên cứu giống cần tập trung thu mẫu chồi đỉnh từ cây mầm vô trùng 45 đến 50 ngày tuổi hoặc cành non cây mẹ trong khung thời gian tháng 8 hàng năm. Áp dụng quy trình khử trùng kép bằng cồn 75 độ trong 20 giây và H2O2 5% trong 20 phút nhằm hạ tỷ lệ nhiễm nấm khuẩn xuống dưới 20% và nâng tỷ lệ mẫu sống sạch tái sinh chồi đạt trên 35%.

Thứ hai, áp dụng đồng bộ hệ thống môi trường khoáng SH cải tiến trong giai đoạn nhân nhanh. Trung tâm giống lâm nghiệp cần bổ sung đầy đủ các nguyên tố vi lượng (Mangan, Đồng, Coban) và thiết lập tổ hợp chất điều hòa sinh trưởng BAP 1,0 mg/l phối hợp NAA 0,5 mg/l. Mục tiêu trong giai đoạn 2026-2027 là duy trì hệ số nhân chồi ổn định từ 3,5 đến 4,0 lần sau mỗi chu kỳ 8 tuần nuôi cấy.

Thứ ba, tối ưu hóa công đoạn cảm ứng ra rễ và huấn luyện cây con thích nghi vườn ươm. Các phòng thí nghiệm nuôi cấy mô cần lựa chọn chồi hữu hiệu đạt chiều cao trên 2,5 cm, cấy chuyển sang môi trường khoáng giảm một nửa hàm lượng (GD 1/2 hoặc SH 1/2) có bổ sung IBA 0,5 đến 1,0 mg/l hoặc chế phẩm ABT1. Mục tiêu đạt tỷ lệ ra rễ trên 80% và tỷ lệ sống sau khi ra ngôi trên giá thể đất tầng mặt rừng thông đạt trên 85% vào cuối năm 2027.

Thứ tư, chuyển giao công nghệ và xây dựng mạng lưới vườn cấp hom vô tính sạch bệnh. Doanh nghiệp lâm nghiệp cần liên kết với các viện nghiên cứu để sử dụng cây mô in vitro làm cây đầu dòng phục vụ giâm hom đại trà từ năm 2028, giúp hạ giá thành cây giống từ 30% đến 40% so với nhập khẩu hạt giống ngoại.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị học thuật và thực tiễn sâu sắc, phù hợp cho 4 nhóm đối tượng trọng tâm sau:

Thứ nhất, các nhà khoa học và nghiên cứu sinh chuyên ngành Công nghệ sinh học và Lâm học. Luận văn cung cấp hệ thống thông số định lượng chuẩn xác về dinh dưỡng khoáng và phản ứng sinh lý của cây lá kim nhiệt đới, làm tài liệu tham khảo nền tảng để triển khai nhân giống vô tính các loài thông quý hiếm với tỷ lệ thành công dự kiến trên 80%.

Thứ hai, các kỹ sư công nghệ và quản lý vườn ươm giống lâm nghiệp. Luận văn cung cấp toàn bộ quy trình vận hành từ khâu khử trùng, xử lý hóa nâu đến kỹ thuật huấn luyện cây con ra ngôi, giúp giảm thiểu rủi ro nhiễm bệnh ban đầu từ 47,78% xuống dưới 20% và nâng cao công suất vườn ươm lên hàng vạn cây giống mỗi năm.

Thứ ba, giảng viên, học viên cao học và sinh viên ngành Nông Lâm Sinh học. Đây là tài liệu học tập chuẩn mực về phương pháp bố trí thí nghiệm sinh học in vitro, kỹ thuật giải mã các biến số sinh học bằng công cụ phân tích phương sai ANOVA đa nhân tố trên SPSS.

Thứ tư, các nhà hoạch định chính sách lâm nghiệp và chủ đầu tư dự án trồng rừng thương mại. Kết quả nghiên cứu cung cấp luận cứ khoa học vững chắc để xây dựng chuỗi cung ứng cây giống lâm nghiệp năng suất cao, hướng tới mục tiêu gia tăng thể tích gỗ rừng trồng đạt 15 đến 20 m3/ha/năm trong các chiến lược phủ xanh đất trống đồi trọc.

Câu hỏi thường gặp

Thời điểm nào trong năm thích hợp nhất để đưa mẫu chồi Thông caribê vào nuôi cấy vô trùng?

Thời điểm tối ưu nhất là tháng 8 hàng năm. Vào giai đoạn này, cây đang trong chu kỳ sinh trưởng mạnh mẽ, tích lũy lượng hormone nội sinh dồi dào, giúp tỷ lệ mẫu sạch tái sinh chồi đạt mức cao nhất 32,22%. Ngược lại, lấy mẫu vào tháng 2 khiến tỷ lệ mẫu chết lên tới 67,78% do thời tiết khô lạnh làm giảm hoạt tính trao đổi chất của mô.

Tại sao chồi đỉnh cây mầm vô trùng lại cho tỷ lệ tái sinh vượt trội so với chồi cây hom và cây hạt?

Chồi đỉnh cây mầm vô trùng 50 ngày tuổi có độ trẻ hóa sinh lý tuyệt đối, mô phân sinh chưa trải qua quá trình hóa gỗ và chưa tích tụ độc chất tannin hay hydroxyphenol. Nhờ đó, tỷ lệ tái sinh chồi đạt tới 83,33%, vượt trội hoàn toàn so với mức 33,33% ở chồi cây hom 4 năm tuổi và 43,33% ở chồi cây hạt 2 năm tuổi.

Môi trường khoáng cơ bản nào đem lại hiệu quả nhân chồi Thông caribê cao nhất?

Môi trường SH cải tiến (SH mod.) là môi trường tối ưu nhất, cho hệ số nhân chồi đạt 1,88 lần và chiều cao trung bình chồi đạt 2,44 cm sau 8 tuần. Môi trường này vượt trội hơn hẳn WPM (1,50 lần) hay AE (0,74 lần) nhờ việc tối ưu hóa tỷ lệ ion khoáng đa lượng và bổ sung các nguyên tố vi lượng Mangan, Đồng, Coban.

Nồng độ chất kích thích sinh trưởng BAP bao nhiêu là phù hợp để đảm bảo chất lượng chồi?

Nồng độ BAP lý tưởng nhất nằm trong khoảng 0,9 đến 1,0 mg/l, giúp đạt hệ số nhân 3,00 lần cùng chiều cao chồi hữu hiệu đạt 1,40 cm. Nếu nâng nồng độ BAP lên 2,5 mg/l, hệ số nhân có thể đạt 5,97 lần nhưng chồi bị ức chế sinh trưởng mạnh, chiều cao chỉ đạt 0,30 cm và rất khó tạo rễ về sau.

Biện pháp nào hiệu quả nhất để hạn chế hiện tượng hóa nâu gây chết mô khi nuôi cấy cây thông?

Giải pháp then chốt là sử dụng vật liệu non trẻ dưới 50 ngày tuổi, kết hợp khử trùng bằng dung dịch H2O2 5% trong 20 phút và bổ sung chất chống oxy hóa hoặc cấy chuyển mẫu định kỳ sau 2 đến 3 tuần nhằm loại bỏ tannin tiết ra môi trường, duy trì tỷ lệ sống của mô nuôi cấy trên 80%.

Kết luận

• Luận văn đã xác định tháng 8 là thời điểm thu mẫu tối ưu trong năm với tỷ lệ mẫu sạch và sống đạt 32,22%, đồng thời hạn chế tỷ lệ chết mô xuống mức thấp nhất.
• Khẳng định chồi đỉnh từ cây mầm vô trùng 50 ngày tuổi là nguồn vật liệu lý tưởng nhất với tỷ lệ tái sinh chồi đạt đỉnh 83,33%.
• Xác lập môi trường khoáng SH cải tiến (SH mod.) là môi trường chuẩn cho sinh trưởng chồi với hệ số nhân đạt 1,88 lần và chiều cao đạt 2,44 cm.
• Hoàn thiện công thức tổ hợp chất điều hòa sinh trưởng BAP 1,0 mg/l kết hợp NAA 0,5 mg/l, nâng hệ số nhân chồi lên 3,81 lần với chất lượng hình thái vượt trội.
• Định hình quy trình cảm ứng ra rễ trên môi trường khoáng giảm một nửa nồng độ kết hợp IBA, đảm bảo tỷ lệ sống của cây con ngoài vườn ươm đạt trên 80%.

Công trình đã giải quyết thành công điểm nghẽn kỹ thuật trong nhân giống vô tính loài thông lá kim nhiệt đới tại Việt Nam, mở ra triển vọng tự chủ nguồn cây giống vô tính chất lượng cao cho ngành lâm nghiệp. Lộ trình giai đoạn 2026-2028 tập trung hoàn thiện dây chuyền vi nhân giống quy mô công nghiệp tại các vườn ươm trọng điểm. Các đơn vị lâm nghiệp, ban quản lý rừng phòng hộ và doanh nghiệp trồng rừng kinh tế hãy chủ động liên hệ chuyển giao công nghệ để nâng cao chất lượng rừng trồng và tối ưu hóa hiệu quả kinh tế sinh thái bền vững!

Trích đoạn nội dung tài liệu

-1- Më ®Çu Mét trong nh÷ng loµi c©y ®· ®­îc dÉn nhËp vµo trång thµnh c«ng ë ViÖt Nam lµ Th«ng caribª (Pinus caribaea Morelet), Th«ng caribª gåm ba biÕn chñng lµ Pinus caribaea var caribaea, Pinus caribaea var hondurensis vµ Pinus caribaea var bahamensis ®Òu cã ph©n bè tù nhiªn ë vïng Trung Mü [27]. §©y lµ loµi c©y gç lín, cã thÓ cung cÊp gç lµm nguyªn liÖu ®Ó s¶n xuÊt bét giÊy, v¸n nh©n t¹o vµ ®å gia dông. Lµ loµi c©y cã sinh tr­ëng nhanh, cµnh nh¸nh nhá, th©n th¼ng ®Ñp, tû lÖ lîi dông gç cao… ®¸p øng ®­îc nhiÒu môc tiªu kinh tÕ, nªn ®Õn nay ®· cã trªn 65 n­íc nhËp gièng g©y trång, chñ yÕu lµ c¸c n­íc thuéc vïng nhiÖt ®íi vµ ¸ nhiÖt ®íi [9]. Th«ng caribª ®­îc nhËp vµo trång thö nghiÖm ë n­íc ta n¨m 1963 t¹i L©m §ång [9], qua c¸c kh¶o nghiÖm vµ rõng trång thö nghiÖm cho thÊy Th«ng caribª tá ra lµ loµi c©y cã søc sinh tr­ëng nhanh, thÝch øng réng víi nhiÒu vïng sinh th¸i.

KÕt qu¶ nhiÒu n¬i cho thÊy rõng sinh tr­ëng kh¸ tèt vµ Th«ng caribª cã kh¶ n¨ng thÝch øng lín víi m«i tr­êng. §Æc biÖt Th«ng caribª cã thÓ sinh tr­ëng ®­îc trªn c¸c vïng ®Êt trèng, ®åi träc nghÌo dinh d­ìng, mét bé phËn ®Êt ®ai rÊt lín ë n­íc ta [2], [3]. Nh÷ng dÊu hiÖu ®ã cho thÊy Th«ng caribª lµ mét trong sè nh÷ng loµi c©y trång rõng cã triÓn väng cung cÊp gç nhì, gç lín, gç nguyªn liÖu giÊy … cho nÒn kinh tÕ quèc d©n vµ ®ång thêi sím n©ng cao ®é che phñ cña rõng gãp phÇn æn ®Þnh m«i tr­êng sinh th¸i vµ ®ang ®­îc nhiÒu c¬ quan nghiªn cøu, nhiÒu c¬ së s¶n xuÊt hÕt søc quan t©m. ë ViÖt Nam c¸c loµi th«ng ®­îc trång chñ yÕu hiÖn nay lµ Th«ng ba l¸ (Pinus kesiya), Th«ng nhùa (Pinus merkusii), Th«ng ®u«i ngùa (Pinus masoniana) vµ gÇn ®©y lµ Th«ng caribª (Pinus caribaeea) víi c¸c biÕn chñng kh¸c nhau [11].

Nh×n chung trong c¸c loµi th«ng nµy, Th«ng caribª lµ loµi th«ng cã sinh tr­ëng nhanh, th©n c©y th¼ng ®Ñp, cµnh nh¸nh nhá h¬n Th«ng ba l¸ vµ Th«ng ®u«i ngùa, cã tû lÖ gç sö dông cao nªn ®­îc ­a thÝch g©y trång. Víi ®Æc ®iÓm sinh lý, sinh th¸i download by : [e-mail] -2- vµ gi¸ trÞ kinh tÕ cña Th«ng caribª, trong ch­¬ng tr×nh trång míi 5 triÖu hecta rõng hiÖn nay, Th«ng caribª ®· ®­îc chän lµ mét trong nh÷ng c©y trång chÝnh quan träng cÇn ®­îc ­u tiªn ph¸t triÓn. Tuy nhiªn sù ra hoa kÕt qu¶ cña Th«ng caribª ë ViÖt Nam tõ nhiÒu n¨m tr­íc ®©y cã mét sè vÊn ®Ò. Trªn c¬ së theo dâi vËt hËu c¸c l©m phÇn Th«ng caribª trong c¶ n­íc vµ sè liÖu ®iÒu tra c¸c nguån gièng, cã thÓ thÊy lµ kh¶ n¨ng cung øng gièng Th«ng caribª ë ViÖt Nam ch­a ®ñ ®¸p øng nhu cÇu trång rõng trong n­íc.

T×nh tr¹ng thiÕu gièng hiÖn nay lµ do mét sè nguyªn nh©n. Nguyªn nh©n t¹o ra biÕn ®éng vÒ n¨ng suÊt vµ chÊt l­îng h¹t gièng Th«ng caribª ë ViÖt Nam lµ do mét sè l©m phÇn cã diÖn tÝch lín míi b¾t ®Çu ®Õn tuæi thµnh thôc vµ cho h¹t h÷u thô nh­ ë U«ng BÝ (Qu¶ng Ninh), H­¬ng S¬n (Hµ TÜnh). Ngoµi ra n¨ng lùc s¶n xuÊt h¹t gièng cña c¸c l©m phÇn Th«ng caribª ë ViÖt Nam ch­a ®­¬c tËn dông hÕt ®Ó ®¸p øng nhu cÇu gièng trong n­íc [1]. NhiÒu khu rõng trång th«ng kh«ng ra hoa kÕt qu¶ hoÆc chØ ra qu¶ mµ kh«ng cã h¹t h÷u thô hoÆc sè h¹t h÷u thô rÊt Ýt, kh«ng ®ñ h¹t gièng cung cÊp cho trång rõng.

Trong khi kh¶ n¨ng cung cÊp h¹t cña Th«ng caribª ch­a ®ñ, gi¸ thµnh h¹t nhËp ngo¹i ®¾t, nh©n gièng v« tÝnh th«ng cã vai trß quan träng trong viÖc ph¸t triÓn c©y gièng ®Ó cung cÊp cho trång rõng. Ngµy nay, kü thuËt nh©n gièng c©y trång ®· cã nh÷ng b­íc ph¸t triÓn v­ît bËc, b»ng c«ng nghÖ nh©n gièng v« tÝnh cã thÓ t¹o ra mét sè l­îng lín c©y gièng mang b¶n chÊt di truyÒn gièng hÖt c©y mÑ trong mét thêi gian ng¾n. Trªn thÕ giíi c«ng nghÖ nh©n gièng v« tÝnh th«ng bao gåm kü thuËt nu«i cÊy in vitro (nu«i cÊy m« tÕ bµo) vµ kü thuËt nh©n gièng hom, chiÕt, ghÐp… trong ®ã nu«i cÊy in vitro vµ gi©m hom ngµy cµng ®ãng vai trß chñ ®¹o. LÇn ®Çu tiªn n¨m 1976, nh÷ng thùc nghiÖm vÒ nh©n gièng hom víi mét sè loµi th«ng nhiÖt ®íi ®· ®­îc tiÕn hµnh t¹i Trung t©m nghiªn cøu c©y cã sîi (nay lµ ViÖn nghiªn cøu c©y nguyªn liÖu giÊy) ë møc lµ nh÷ng nghiªn cøu rÊt s¬ khai vµ ®· ®¹t ®­îc mét sè kÕt qu¶.

Trung t©m nghiªn cøu gièng c©y rõng ( ViÖn KHLN ) còng ®· thö nghiÖm gi©m hom mét sè loµi th«ng vµ ®· thµnh c«ng b­íc ®Çu víi c©y th«ng lai vµ c©y Th«ng Caribª. Tuy nhiªn Th«ng caribª l¹i lµ loµi khi nh©n gièng b»ng ph­¬ng ph¸p gi©m hom trùc tiÕp download by : [e-mail] -3- tõ c©y tréi kh«ng ph¶i lu«n ®¹t ®­îc kÕt qu¶. Khi gi©m hom cho loµi th«ng nµy tõ c©y non ë v­ên cÊp hom th× dÔ thµnh c«ng h¬n [8]. Nh­ vËy gi©m hom th«ng ë ViÖt Nam kÕt qu¶ ch­a cao, ch­a thÓ ®­a vµo s¶n xuÊt quy m« lín.

HiÖn nay nu«i cÊy in vitro ®· ®­îc ¸p dông trong mét sè n­íc cã nÒn l©m nghiÖp ph¸t triÓn vµ ®· ®­îc thùc hiÖn ë quy m« c«ng nghiÖp. Nu«i cÊy m« tÕ bµo lµ mét kü thuËt tiªn tiÕn trong nh©n gièng c©y trång, ®Æc biÖt ®èi víi c¸c c©y th©n gç nh­ c©y ¨n qu¶ vµ c©y l©m nghiÖp. Nu«i cÊy m« tÕ bµo cã nhiÒu ­u viÖt h¬n h¼n c¸c ph­¬ng ph¸p nh©n gièng kh¸c: cho hÖ sè nh©n gièng cao, tõ mét c©y mÑ ­u viÖt ban ®Çu cã thÓ t¹o ra hµng triÖu c©y ®· ®­îc lµm trÎ ho¸ vµ s¹ch bÖnh… C©y ­u viÖt ®­îctrÎ ho¸ qua nu«i cÊy m« lµ nguån vËt liÖu lý t­ëng ®Ó cung cÊp hom gièng cho nh©n gièng b»ng gi©m hom. XuÊt ph¸t tõ nh÷ng vÊn ®Ò trªn, chóng t«i tiÕn hµnh nghiªn cøu ®Ò tµi: “ Nghiªn cøu nh©n gièng Th«ng caribª (Pinus caribaea Morelet) b»ng ph­¬ng ph¸p nu«i cÊy in vitro” §èi t­îng nghiªn cøu lµ loµi Th«ng caribª (Pinus caribaea var hondrensis), loµi th«ng nµy lµ mét trong 3 biÕn chñng cña Th«ng caribª cã nhiÒu triÓn väng ë ViÖt Nam.

download by : [e-mail] -4- Ch­¬ng 1 Tæng quan tµI liÖu 1. Mét sè kÕt qu¶ øng dông kü thuËt nu«i cÊy in vitro thùc vËt trong s¶n xuÊt n«ng l©m nghiÖp Nh©n gièng b»ng nu«i cÊy m« tÕ bµo hay vi nh©n gièng lµ tªn gäi chung cho c¸c ph­¬ng ph¸p nu«i cÊy in vitro cho c¸c bé phËn nhá ®­îc t¸ch khái c©y (George, 1993) ®ang ®­îc dïng phæ biÕn ®Ó nh©n gièng thùc vËt, trong ®ã cã c©y l©m nghiÖp. C¸c bé phËn ®­îc dïng ®Ó nu«i cÊy cã thÓ lµ chåi ®Ønh, chåi bªn, chåi bÊt ®Þnh, bao phÊn, phÊn hoa, ph«i vµ c¸c bé phËn kh¸c nh­ vá c©y, l¸ non, th©n mÇm … [18], [19]. Nhê øng dông kü thuËt nu«i cÊy m« vµo nh©n gièng, ng­êi ta ®· t¹o ra hµng lo¹t c©y con ®ång nhÊt vÒ kiÓu gen víi sè l­îng lín mµ c¸c ph­¬ng ph¸p nh©n gièng v« tÝnh th«ng th­êng kh¸c kh«ng thÓ cã ®­îc.

Nu«i cÊy m« cã ­u thÕ h¬n c¸c ph­¬ng ph¸p nh©n gièng v« tÝnh kh¸c lµ cã tû lÖ nh©n gièng cao, tíi hµng triÖu c©y mçi n¨m. Ngoµi ra cã thÓ ¸p dông nhiÒu biÖn ph¸p xö lý lªn nu«i cÊy in vitro h¬n lµ c¸c ph­¬ng ph¸p kh¸c. C©y gièng t¹o ra b»ng ph­¬ng ph¸p nu«i cÊy in vitro võa khoÎ, trÎ sinh lý vµ cã thÓ s¹ch virus ngay c¶ khi mÉu lÊy tõ ®Ønh sinh tr­ëng cña nh÷ng c©y ®· nhiÔm virus. N¨m 1960, Morell ®· nhËn thÊy m« ph©n sinh cña ®Þa lan vµ phong lan cã rÊt Ýt hoÆc kh«ng cã virus, tõ ®ã «ng ph¸t hiÖn ra kh¶ n¨ng nh©n nhanh c©y s¹ch bÖnh cña c¸c gièng nµy.

ChØ sau mét n¨m, «ng thu ®­îc 4 triÖu c©y ®ång nhÊt vÒ mÆt di truyÒn tõ mét chåi lan ban ®Çu [22]. Sau ®ã Morell vµ céng sù ®· phôc tr¸ng gièng khoai t©y b»ng c¸ch dïng kü thuËt nu«i cÊy m« ph©n sinh vµ ®· t¹o ra ®­îc nh÷ng c©y khoai t©y kh«ng chøa virus (1968) [22]. Kü thuËt nu«i cÊy m« ®· ®­îc h¬n 600 c«ng ty trªn thÕ giíi ¸p dông ®Ó nh©n hµng triÖu c©y gièng hµng n¨m, trong ®ã chñ yÕu download by : [e-mail] -5- lµ nh©n gièng c©y hoa, c©y c¶nh, c©y ¨n qu¶, c©y c«ng nghiÖp vµ mét sè c©y rau (Vasin, 1994) [21]. Nhu cÇu c©y gièng in vitro ngµy cµng nhiÒu, mÊy n¨m gÇn ®©y hµng n¨m trªn thÕ giíi s¶n xuÊt kho¶ng 50 triÖu c©y c¸c lo¹i, ­íc tÝnh ph¶i ®¹t 250 triÖu c©y/n¨m míi ®¸p øng ®­îc yªu cÇu thùc tiÔn [19].

Dù kiÕn thÞ tr­êng c©y gièng ®­îc nh©n b»ng kü thuËt nu«i cÊy m« vµo kho¶ng 15 tû USD/n¨m vµ tèc ®é t¨ng tr­ëng hµng n¨m cña thÞ tr­êng lµ kho¶ng 15% (Govil vµ Gupta, 1997) [21]. Th¸i Lan mçi n¨m xuÊt khÈu hoa thu kho¶ng 20 triÖu USD, trong ®ã phÇn lín lµ hoa ®­îc nh©n gièng b»ng nu«i cÊy in vitro. ViÖc chän vËt liÖu ban ®Çu cho vi nh©n gièng lµ rÊt quan träng, kh«ng nh÷ng quyÕt ®Þnh sù thµnh c«ng ban ®Çu mµ c¶ qu¸ tr×nh nh©n tiÕp theo. C¸c c«ng tr×nh cña D’Amato (1977) cho thÊy chØ cã ®Ønh sinh tr­ëng cña chåi míi ®¶m b¶o vÒ sù æn ®Þnh di truyÒn.

TiÕp ®Õn lµ ®Ønh m« ph©n sinh víi kÝch th­íc nhá, kÕt hîp víi xö lý nhiÖt ®Ó lµm s¹ch bÖnh lµ vËt liÖu tèt ®Ó nh©n. C¸c chåi nh©n ban ®Çu th­êng ®­îc lÊy tõ ®Ønh chåi hoÆc ®Ønh m« ph©n sinh trªn m«i tr­êng th¹ch chøa c¸c muèi kho¸ng, ®­êng, vitamin vµ c¸c chÊt ®iÒu hoµ sinh tr­ëng. Vi nh©n gièng ®­îc b¾t ®Çu bÇu b»ng t¸ch ®Ønh chåi hoÆc m« ph©n sinh tõ c¸c c©y ®Þnh nh©n, sau ®ã khö trïng vµ ®­a vµo nu«i cÊy ë m«i tr­êng phï hîp. C¸c chåi ®­îc h×nh thµnh vµ ®­îc t¸ch ra cÊy chuyÓn sang m«i tr­êng míi, quy tr×nh cø thÕ ®­îc lÆp l¹i.

§©y lµ ph­¬ng ph¸p cho hÖ sè nh©n thÊp h¬n ph­¬ng ph¸p nh©n qua giai ®o¹n m« sÑo hoÆc ph«i, nh­ng c¸c chåi ®­îc h×nh thµnh gi÷ ®­îc ®Æc ®iÓm cña c©y mÑ, Ýt hoÆc kh«ng bÞ thay ®æi vÒ mÆt di truyÒn. Trong mét sè tr­êng hîp, vi nh©n gièng cã thÓ thùc hiÖn th«ng qua viÖc t¹o ph«i hoÆc t¸i sinh c©y trùc tiÕp tõ m« sÑo. Ph­¬ng ph¸p nµy cho hÖ sè nh©n cao h¬n nh­ng th­êng kÐo theo sù biÕn dÞ soma [19]. ¦u ®iÓm cña nu«i cÊy in vitro lµ: cho hÖ sè nh©n cao sÏ rót ng¾n thêi gian ®­a gièng vµo s¶n xuÊt; nh©n ®­îc mét sè l­îng c©y lín trong mét diÖn tÝch nhá; thuËn tiÖn vµ lµm h¹ gi¸ thµnh vËn chuyÓn, viÖc b¶o qu¶n c©y gièng thuËn lîi.

C©y nu«i cÊy m« th­êng ®­îc trÎ ho¸ cao ®é vµ cã rÔ gièng nh­ c©y mäc tõ h¹t, thËm chÝ kh«ng cã sù kh¸c biÖt ®¸ng kÓ so víi c©y mäc tõ h¹t.