Luận văn thạc sĩ về thiết kế dạy học môn Công nghệ 11 theo định hướng giải quyết vấn đề

Luận văn thạc sĩ giáo dục nghiên cứu thiết kế dạy học môn công nghệ 11 theo định hướng dựa trên vấn đề, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải pháp cải thiện

• Tác giả: Lê Phương Thảo
• Người hướng dẫn: TS. Phan Long
• Trường học: Đại học Sư phạm Kỹ thuật Tp. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Công nghệ
• Đề tài: Thiết kế dạy học môn Công nghệ 11 theo hướng giải quyết vấn đề
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• TÓM TẮT
• MỤC LỤC
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 0.1. Lí do chọn đề tài
• 0.2. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu
• 0.3. Đối tượng và khách thể nghiên cứu
• 0.4. Giới hạn đề tài
• 0.5. Giả thuyết nghiên cứu
• 0.6. Phương pháp nghiên cứu
• 0.7. Những đóng góp của đề tài
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VIỆC THIẾT KẾ DẠY HỌC MÔN CÔNG NGHỆ 11 THEO ĐỊNH HƯỚNG DẠY HỌC DỰA TRÊN VẤN ĐỀ
• 1.1. Tổng quan về vấn đề nghiên cứu
• 1.2. Các khái niệm cơ bản
• 1.3. Thuyết kiến tạo
• 1.4. Các quan điểm tiếp cận để thực hiện dạy học theo định hướng DTVĐ
• 1.5. Dạy học dựa trên vấn đề
• 1.6. So sánh định hướng dạy học dựa trên vấn đề và Phương pháp dạy học truyền thống
• 1.7. Thiết kế dạy học theo định hướng dựa trên vấn đề
• 1.8. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VỀ VIỆC DẠY VÀ HỌC MÔN CÔNG NGHỆ TẠI TRƯỜNG THPT HUỲNH VĂN NGHỆ
• 2.1. Giới thiệu về trường THPT Huỳnh Văn Nghệ
• 2.2. Giới thiệu về môn Công nghệ
• 2.3. Thực trạng dạy và học môn Công nghệ tại trường THPT Huỳnh Văn Nghệ
• 2.4. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỀ XUẤT THIẾT KẾ DẠY HỌC VÀ THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM MÔN CÔNG NGHỆ 11 THEO ĐỊNH HƯỚNG DTVĐ
• 3.1. Đề xuất thiết kế dạy học Công nghệ 11 theo định hướng DTVĐ
• 3.2. Thiết kế dạy học môn Công nghệ 11 theo định hướng DTVĐ
• 3.3. Thực nghiệm sư phạm
• 3.4. Kết luận chương 3
• PHẦN KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về thiết kế dạy học môn Công nghệ 11

Thiết kế dạy học môn Công nghệ 11 theo hướng giải quyết vấn đề là một phương pháp giáo dục hiện đại, nhằm nâng cao khả năng tư duy và kỹ năng giải quyết vấn đề cho học sinh. Phương pháp này không chỉ giúp học sinh tiếp thu kiến thức một cách hiệu quả mà còn khuyến khích sự sáng tạo và khả năng làm việc nhóm. Việc áp dụng phương pháp này trong giảng dạy môn Công nghệ 11 sẽ tạo ra môi trường học tập tích cực, giúp học sinh phát triển toàn diện.

1.1. Khái niệm về dạy học dựa trên vấn đề

Dạy học dựa trên vấn đề là phương pháp giáo dục mà trong đó học sinh được khuyến khích giải quyết các vấn đề thực tiễn. Phương pháp này giúp học sinh phát triển kỹ năng tư duy phản biện và khả năng làm việc nhóm.

1.2. Lợi ích của việc thiết kế dạy học theo hướng giải quyết vấn đề

Việc thiết kế dạy học theo hướng giải quyết vấn đề giúp học sinh hình thành kỹ năng sống, khả năng tư duy độc lập và sáng tạo. Học sinh sẽ có cơ hội áp dụng kiến thức vào thực tiễn, từ đó nâng cao chất lượng học tập.

II. Vấn đề và thách thức trong dạy học môn Công nghệ 11

Mặc dù dạy học môn Công nghệ 11 có nhiều lợi ích, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức trong việc áp dụng phương pháp này. Một trong những vấn đề lớn nhất là sự thiếu hụt tài liệu và phương tiện dạy học phù hợp. Ngoài ra, thái độ học tập của học sinh cũng là một yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến hiệu quả của phương pháp này.

2.1. Thực trạng dạy học môn Công nghệ tại các trường

Nhiều trường học hiện nay vẫn áp dụng phương pháp dạy học truyền thống, dẫn đến việc học sinh không hứng thú với môn Công nghệ. Cần có sự thay đổi trong cách tiếp cận để thu hút học sinh.

2.2. Thách thức trong việc áp dụng phương pháp mới

Giáo viên cần được đào tạo để có thể áp dụng phương pháp dạy học dựa trên vấn đề một cách hiệu quả. Sự thiếu hụt về kỹ năng và kiến thức của giáo viên có thể cản trở quá trình này.

III. Phương pháp thiết kế dạy học môn Công nghệ 11 hiệu quả

Để thiết kế dạy học môn Công nghệ 11 theo hướng giải quyết vấn đề, cần áp dụng một số phương pháp cụ thể. Các phương pháp này bao gồm việc sử dụng tình huống thực tế, tổ chức hoạt động nhóm và khuyến khích học sinh tự nghiên cứu.

3.1. Sử dụng tình huống thực tế trong giảng dạy

Việc đưa ra các tình huống thực tế giúp học sinh liên hệ kiến thức với cuộc sống hàng ngày. Điều này không chỉ làm tăng sự hứng thú mà còn giúp học sinh phát triển kỹ năng giải quyết vấn đề.

3.2. Tổ chức hoạt động nhóm hiệu quả

Hoạt động nhóm giúp học sinh học hỏi lẫn nhau và phát triển kỹ năng làm việc nhóm. Giáo viên cần thiết kế các hoạt động nhóm phù hợp để khuyến khích sự hợp tác và sáng tạo.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Nghiên cứu cho thấy việc áp dụng phương pháp dạy học dựa trên vấn đề trong môn Công nghệ 11 đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Học sinh không chỉ cải thiện được kết quả học tập mà còn phát triển được nhiều kỹ năng mềm quan trọng.

4.1. Kết quả học tập của học sinh

Học sinh tham gia vào các hoạt động dạy học dựa trên vấn đề đã cho thấy sự tiến bộ rõ rệt trong kết quả học tập. Điều này chứng tỏ tính khả thi của phương pháp này.

4.2. Phản hồi từ giáo viên và học sinh

Phản hồi từ giáo viên và học sinh cho thấy sự hài lòng với phương pháp dạy học mới. Họ cảm thấy hứng thú hơn với môn học và nhận thấy sự phát triển trong kỹ năng của bản thân.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của dạy học môn Công nghệ 11

Thiết kế dạy học môn Công nghệ 11 theo hướng giải quyết vấn đề không chỉ là một xu hướng mà còn là một yêu cầu cần thiết trong giáo dục hiện đại. Tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu và phát triển các phương pháp dạy học mới để nâng cao chất lượng giáo dục.

5.1. Tầm quan trọng của việc đổi mới phương pháp dạy học

Đổi mới phương pháp dạy học là cần thiết để đáp ứng yêu cầu của xã hội hiện đại. Việc áp dụng các phương pháp mới sẽ giúp học sinh phát triển toàn diện hơn.

5.2. Hướng đi cho giáo dục Công nghệ trong tương lai

Trong tương lai, cần có sự đầu tư mạnh mẽ vào giáo dục Công nghệ, từ cơ sở vật chất đến đào tạo giáo viên. Điều này sẽ giúp nâng cao chất lượng dạy và học môn Công nghệ 11.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Theo định hướng Chiến lược phát triển giáo dục giai đoạn 2011 - 2020 của Việt Nam, việc chuyển đổi từ phương thức truyền thụ kiến thức thụ động sang phát triển năng lực tư duy, kỹ năng giải quyết vấn đề và tính sáng tạo của người học là yêu cầu then chốt. Môn Công nghệ cấp Trung học phổ thông, đặc biệt là chương trình lớp 11 bao gồm các phần cốt lõi như Vẽ kỹ thuật, Chế tạo cơ khí và Động cơ đốt trong, đóng vai trò nền tảng trong việc trang bị kiến thức kỹ thuật công nghiệp và định hướng nghề nghiệp cho học sinh.

Tuy nhiên, thực tế tại trường Trung học phổ thông Huỳnh Văn Nghệ, tỉnh Bình Dương với quy mô 28 lớp và 931 học sinh cho thấy chất lượng dạy và học môn Công nghệ vẫn còn nhiều bất cập. Tỷ lệ giáo viên chuyên trách môn Công nghệ chỉ đáp ứng khoảng 70% định mức giảng dạy, phần lớn thời lượng còn lại phải bố trí giáo viên các bộ môn khác kiêm nhiệm. Hơn 65% học sinh chưa có thái độ học tập tích cực đối với môn học do tâm lý coi đây là môn phụ, không thuộc các môn thi tốt nghiệp hay khối thi đại học truyền thống. Phương pháp dạy học thuyết trình một chiều khiến học sinh gặp khó khăn lớn khi vận dụng kiến thức lý thuyết vào các tình huống kỹ thuật đời sống.

Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Lý luận và Phương pháp dạy học kỹ thuật của tác giả Lê Phương Thảo, dưới sự hướng dẫn của Tiến sĩ Phan Long tại Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh, được thực hiện nhằm giải quyết trực tiếp bài toán này. Đề tài tập trung xây dựng quy trình thiết kế bài dạy theo định hướng dạy học dựa trên vấn đề cho môn Công nghệ 11, đồng thời triển khai thực nghiệm sư phạm trong năm học 2010 - 2011 tại trường Trung học phổ thông Huỳnh Văn Nghệ. Nghiên cứu hướng tới mục tiêu nâng tỷ lệ học sinh đạt điểm khá giỏi lên trên 40% và nâng mức độ hứng thú học tập kỹ thuật của học sinh lên trên 85%.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Cơ sở lý luận của công trình được xây dựng trên nền tảng Thuyết kiến tạo trong giáo dục và Mô hình Dạy học dựa trên vấn đề, một quan điểm sư phạm hiện đại xuất hiện từ năm 1970 tại Đại học McMaster (Canada) trước khi được hoàn thiện tại Đại học Maastricht (Hà Lan). Dạy học dựa trên vấn đề đặt người học vào vị trí trung tâm, trong đó tri thức được xây dựng thông qua quá trình tự lực khám phá và giải quyết các tình huống chứa đựng mâu thuẫn nhận thức giữa kiến thức đã biết và yêu cầu thực tiễn.

Bên cạnh đó, nghiên cứu vận dụng Thuyết vùng phát triển gần của nhà tâm lý học Vygotsky kết hợp với quan điểm tiếp cận điều khiển học nhằm tối ưu hóa sự tương tác đa chiều giữa giáo viên và học sinh. Khung lý thuyết của đề tài tập trung làm rõ 3 khái niệm cốt lõi: Tình huống có vấn đề (bao gồm trạng thái xuất phát, trạng thái đích và sự cản trở nhận thức), Quá trình thiết kế dạy học kỹ thuật, và Hệ thống 11 năng lực thế kỷ 21, trọng tâm là năng lực tư duy độc lập, kỹ năng hợp tác nhóm và khả năng thích ứng kỹ thuật.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp khảo sát thực trạng trên toàn bộ 61 cán bộ, giáo viên và 931 học sinh thuộc 28 lớp tại trường Trung học phổ thông Huỳnh Văn Nghệ nhằm thu thập dữ liệu về phương pháp giảng dạy, phương tiện kỹ thuật và thái độ học tập. Để kiểm chứng tính hiệu quả của mô hình, tác giả lựa chọn phương pháp thực nghiệm sư phạm theo thiết kế nhóm tương đương có đối chứng.

Cỡ mẫu thực nghiệm gồm 70 học sinh khối 11 được chia đều thành 2 nhóm: lớp thực nghiệm (35 học sinh) được giảng dạy theo quy trình thiết kế bài dạy dựa trên vấn đề và lớp đối chứng (35 học sinh) học theo phương pháp truyền thống. Việc lựa chọn phương pháp chọn mẫu tương đồng về học lực đầu vào đảm bảo tính khách quan cho kết quả đo lường. Dữ liệu định lượng từ 2 bài kiểm tra định kỳ 45 phút được xử lý và phân tích bằng phần mềm SPSS kết hợp Microsoft Excel. Việc sử dụng các chỉ số thống kê mô tả bao gồm điểm trung bình, giá trị mốt, phương sai và độ lệch chuẩn cho phép đánh giá chính xác độ tin cậy, mức độ phân hóa và sự tiến bộ về năng lực nhận thức của học sinh trong suốt timeline nghiên cứu kéo dài 4 tháng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát thực trạng ban đầu cho thấy 70% giáo viên nhận thức rõ tính cấp thiết của việc đổi mới phương pháp giảng dạy, nhưng có tới hơn 60% các giờ học Công nghệ 11 vẫn áp dụng hình thức đọc - chép và thuyết trình thụ động. Tỷ lệ học sinh thường xuyên vận dụng được kiến thức cơ khí vào thực tiễn chỉ đạt dưới 25%.

Kết quả kiểm tra thực nghiệm sư phạm khẳng định sự tiến bộ vượt bậc của nhóm học sinh tiếp cận phương pháp dạy học dựa trên vấn đề:

• Điểm trung bình bài kiểm tra lần 1 của lớp thực nghiệm đạt 7.42 điểm, cao hơn 1.24 điểm so với lớp đối chứng (đạt 6.18 điểm). Đến bài kiểm tra lần 2, điểm trung bình của lớp thực nghiệm tiếp tục tăng lên mức 7.85 điểm, trong khi lớp đối chứng chỉ đạt 6.35 điểm, tương ứng mức chênh lệch hiệu quả lên tới 23.6%.
• Tỷ lệ học sinh đạt điểm giỏi (từ 8.0 đến 10 điểm) ở lớp thực nghiệm chiếm 42.8% trong bài kiểm tra lần 2, cao gấp 2.5 lần so với tỷ lệ 17.1% của lớp đối chứng.
• Tỷ lệ học sinh dưới điểm trung bình ở lớp thực nghiệm giảm xuống còn 0%, trong khi lớp đối chứng vẫn còn 8.6% học sinh chưa đạt yêu cầu.
• Mức độ hứng thú và tích cực tham gia xây dựng bài của học sinh lớp thực nghiệm đạt 85.7%, tăng 57.2% so với giai đoạn trước khi áp dụng mô hình.

Thảo luận kết quả

Sự khác biệt rõ rệt về kết quả học tập giữa hai nhóm xuất phát từ việc mô hình dạy học dựa trên vấn đề đã kích hoạt tính chủ động nhận thức của học sinh. Thay vì ghi nhớ máy móc các thông số kỹ thuật trừu tượng, học sinh lớp thực nghiệm được trực tiếp thảo luận, phân tích các ca thực tế như hiện tượng xe máy bị chết máy khi tăng ga đột ngột trong phần Động cơ đốt trong, hoặc quy trình gia công chi tiết trục trong phần Chế tạo cơ khí.

Trong phần trình bày số liệu của luận văn, toàn bộ dữ liệu kiểm tra được trực quan hóa thông qua biểu đồ phân phối tần suất điểm số và bảng so sánh các tham số thống kê đặc trưng. Biểu đồ tần suất cho thấy đường cong phân bố điểm của lớp thực nghiệm lệch hẳn về phía bên phải (vùng điểm 8.0 - 9.0) với độ lệch chuẩn đạt 1.02, thấp hơn đáng kể so với mức 1.45 của lớp đối chứng. Điều này phản ánh kiến thức của học sinh lớp thực nghiệm không chỉ nâng cao về mặt điểm số bình quân mà còn đạt được sự đồng đều và bền vững. Những phát hiện này hoàn toàn tương thích với các nghiên cứu thực nghiệm giáo dục trong và ngoài nước, khẳng định phương pháp dạy học dựa trên vấn đề giúp phát triển toàn diện cả năng lực tư duy kỹ thuật lẫn kỹ năng làm việc tập thể.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm nhân rộng hiệu quả của mô hình dạy học dựa trên vấn đề trong môn Công nghệ 11, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp trọng tâm:

• Chuẩn hóa quy trình thiết kế bài dạy kỹ thuật gồm 5 bước bắt buộc: Giáo viên xây dựng tình huống có vấn đề từ thực tiễn sản xuất; Phân chia nhóm học tập và giao nhiệm vụ nghiên cứu; Học sinh lập kế hoạch và thảo luận tìm giải pháp; Tổ chức báo cáo thuyết trình và hệ thống hóa tri thức; Đánh giá đa chiều giữa giáo viên và học sinh. Mục tiêu áp dụng quy trình này cho 100% các bài học thuộc phần Cơ khí và Động cơ đốt trong trong vòng 6 tháng tới.
• Nâng cấp đồng bộ trang thiết bị dạy học trực quan và phương tiện thực hành, bổ sung tối thiểu 3 bộ mô hình cắt bổ động cơ đốt trong và phần mềm mô phỏng kỹ thuật số 3D tại các phòng học bộ môn để phục vụ trực tiếp cho hơn 900 học sinh toàn trường trong năm học tiếp theo.
• Đổi mới toàn diện quy trình kiểm tra đánh giá theo hướng kết hợp đánh giá quá trình và đánh giá tổng kết. Cấu trúc đề kiểm tra cần duy trì tỷ lệ 70% câu hỏi đo lường chuẩn kiến thức kỹ năng nền tảng và 30% bài tập tình huống thực tế đòi hỏi tư duy sáng tạo; phân bổ tỷ trọng điểm số gồm 40% cho hoạt động nhóm và thuyết trình, 60% cho bài kiểm tra cá nhân.
• Triển khai chương trình tập huấn kỹ năng sư phạm kỹ thuật cho 100% giáo viên giảng dạy môn Công nghệ và giáo viên kiêm nhiệm trên địa bàn huyện Tân Uyên trong thời gian 12 tháng, do Sở Giáo dục và Đào tạo phối hợp với Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh chủ trì.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Giáo viên bộ môn Công nghệ tại các trường Trung học phổ thông: Cung cấp tài liệu hướng dẫn thực hành chi tiết về cách thức xây dựng tình huống kỹ thuật, thiết kế giáo án tương tác và tổ chức hoạt động nhóm hiệu quả trong các tiết học Vẽ kỹ thuật và Cơ khí.
• Cán bộ quản lý giáo dục và Ban giám hiệu nhà trường: Cung cấp cơ sở lý luận và bằng chứng định lượng vững chắc để xây dựng kế hoạch bồi dưỡng chuyên môn, đồng thời định hướng đầu tư cơ sở vật chất cho 28 lớp học theo chuẩn đổi mới giáo dục.
• Học viên cao học và sinh viên ngành Sư phạm Kỹ thuật, Giáo dục học: Sử dụng như một công trình tham khảo chuẩn mực về phương pháp nghiên cứu thực nghiệm sư phạm, phương pháp thiết kế mẫu đối chứng và kỹ thuật phân tích số liệu thống kê qua phần mềm SPSS.
• Chuyên gia phát triển chương trình và biên soạn sách giáo khoa: Tham khảo các phân tích thực trạng về tính trừu tượng của môn học để tái cấu trúc nội dung bài giảng theo hướng gắn kết chặt chẽ giữa lý thuyết hàn lâm và ứng dụng đời sống.

Câu hỏi thường gặp

Dạy học dựa trên vấn đề khác biệt căn bản như thế nào so với phương pháp dạy học truyền thống trong môn Công nghệ? Phương pháp truyền thống tập trung vào việc giáo viên thuyết trình một chiều và học sinh ghi chép kiến thức có sẵn. Ngược lại, dạy học dựa trên vấn đề lấy học sinh làm trung tâm, bắt đầu bằng một tình huống kỹ thuật thực tế chưa có lời giải sẵn, buộc học sinh phải tự tìm kiếm tài liệu, thảo luận nhóm và kiến tạo tri thức mới.

Làm thế nào để xây dựng tình huống có vấn đề phù hợp với học sinh lớp 11? Tình huống phải xuất phát từ thực tiễn gần gũi, chứa đựng mâu thuẫn nhận thức và vừa sức với vùng phát triển gần của học sinh. Ví dụ, trong phần Động cơ đốt trong, giáo viên đưa ra hiện tượng xe máy bị hao xăng bất thường để học sinh vận dụng nguyên lý hoạt động của hệ thống cung cấp nhiên liệu nhằm tìm ra nguyên nhân và đề xuất phương án khắc phục.

Giáo viên không có chuyên ngành Sư phạm Kỹ thuật có áp dụng được quy trình này không? Hoàn toàn có thể áp dụng nếu giáo viên tuân thủ đúng quy trình thiết kế 5 bước và khai thác tốt hệ thống tài liệu hướng dẫn kèm theo mô hình trực quan. Việc chuyển đổi từ vai trò truyền thụ sang vai trò hướng dẫn, gợi mở giúp giảm tải áp lực giảng giải lý thuyết chuyên sâu cho giáo viên kiêm nhiệm.

Việc tổ chức học theo nhóm giải quyết vấn đề có gây thiếu hụt thời gian trong tiết học 45 phút không? Giáo viên giải quyết bài toán thời gian bằng cách giao nhiệm vụ nghiên cứu tài liệu và chuẩn bị phương án từ trước qua phiếu học tập. Thời lượng 45 phút trên lớp được tối ưu hóa tập trung cho khâu tranh luận giữa các nhóm, báo cáo giải pháp và kết luận chuẩn hóa kiến thức từ giáo viên.

Đánh giá kết quả học tập trong mô hình dạy học dựa trên vấn đề cần dựa vào các tiêu chí nào? Đánh giá phải kết hợp 70% tiêu chí chuẩn kiến thức kỹ năng và 30% năng lực tư duy sáng tạo thông qua hai hình thức: đánh giá quá trình (tinh thần làm việc nhóm, kỹ năng thuyết trình, khả năng phản biện) và đánh giá tổng kết (bài kiểm tra định kỳ giải quyết tình huống kỹ thuật cụ thể).

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa và xác lập cơ sở lý thuyết vững chắc về việc ứng dụng Thuyết kiến tạo và mô hình Dạy học dựa trên vấn đề vào bộ môn Công nghệ cấp Trung học phổ thông.
• Phân tích chi tiết thực trạng giảng dạy tại trường Trung học phổ thông Huỳnh Văn Nghệ, chỉ rõ điểm nghẽn về việc thiếu hụt 30% giáo viên chuyên trách và tình trạng học sinh thụ động trong học tập.
• Xây dựng thành công quy trình chuẩn 5 bước thiết kế bài dạy kỹ thuật, gắn kết nội dung lý thuyết với các bài toán thực tiễn của ngành Cơ khí và Động cơ đốt trong.
• Thực nghiệm sư phạm trên 70 học sinh khối 11 chứng minh tính hiệu quả vượt trội của mô hình, giúp tăng 23.6% điểm trung bình bài kiểm tra và nâng tỷ lệ học sinh hứng thú học tập lên 85.7%.
• Đề xuất hệ thống 4 giải pháp đồng bộ về chuyên môn, cơ sở vật chất, kiểm tra đánh giá và lộ trình đào tạo giáo viên trong thời gian 12 tháng.

Công trình là tài liệu tham khảo giá trị cho các nhà trường trong lộ trình đổi mới căn bản và toàn diện phương pháp dạy học. Quý thầy cô giáo, cán bộ quản lý và các nhà nghiên cứu giáo dục hãy áp dụng ngay quy trình thiết kế dạy học dựa trên vấn đề để nâng cao chất lượng đào tạo và phát triển năng lực tư duy kỹ thuật cho thế hệ trẻ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

PHẦN MỞ ĐẦU 1. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI Sự phát triển Khoa học- công nghệ sẽ tiếp tục phát triển với những bước tiến nhảy vọt trong thế kỷ 21, làm biến đổi nhanh chóng và sâu sắc đời sống vật chất và tinh thần của con người. Sự phát triển khoa học công nghệ làm nền tảng phát triển xã hội, giáo dục, phát triển nền kinh tế tri thức kéo theo việc cần thiết phải có nguồn nhân lực có trình độ cao.Trong Chiến lược phát triển giáo dục 2011- 2020 , quan điểm chỉ đạo phát triển giáo dục được trình bày có đoạn: ”giáo dục và đào tạo phải góp phần tạo nên một thế hệ người lao động có tri thức, có đạo đức, có bản lĩnh trung thực, có tư duy phê phán, sáng tạo, có kỹ năng sống, kỹ năng giải quyết vấn đề và kỹ năng nghề nghiệp để làm việc hiệu quả trong môi trường toàn cầu hóa vừa hợp tác vừa cạnh tranh. Điều này đòi hỏi phải có những thay đổi căn bản về giáo dục từ nội dung, phương pháp dạy học đến việc xây dựng những môi trường giáo dục lành mạnh và thuận lợi,…” 1 Để thực hiện mục tiêu trên, việc đưa kiến thức khoa học công nghệ vào chương trình giáo dục phổ thông là rất cần thiết: “ Môn học Công nghệ- bộ môn trong chương trình giáo dục của nhà trường Trung học có nhiệm vụ cung cấp cho người học kiến thức ban đầu và rèn luyện các kỹ năng lao động tối thiểu trong cuộc sống tự lập làm cơ sở cho việc định hướng và lựa chọn nghề nghiệp về sau.”2 1 Chiến lược phát triển Giáo dục 2011- 2020, trang 7 2 Chiến lược phát triển Giáo dục 2011- 2020, trang 9 1 Thực tế cho thấy, tình hình học tập môn Công nghệ của học sinh trường Phổ thông hiện nay không đạt kết quả tốt.

Theo các em môn học này không phải môn chính, thuộc nhóm không thi tốt nghiệp, không nằm trong các khối thi Đại học nên các em không quan tâm, thái độ học tập môn học này chưa cao. Việc thu hút sự quan tâm, đầu tư thời gian cho các em ở môn học này hết sức cần thiết. Nhiệm vụ đặt ra cho mỗi giáo viên dạy môn Công nghệ cần phải đối mới phương pháp, làm mới nội dung để góp phần hình thành con người - đủ năng lực và trình độ để tiếp thu tinh hoa, thành tựu khoa học kĩ thuật, đáp ứng được nhu cầu xã hội, giải quyết vấn đề. Phong trào đổi mới phương pháp dạy học được thực hiện rộng khắp không chỉ ở bậc Đại học, Cao đẳng mà ngay cả bậc Phổ thông, Tiểu học… , cũng cần có sự chuyển đổi sâu sắc hơn nữa.

Trong khuyến cáo 21 điểm về chiến lược phát triển giáo dục hiện đại của tổ chức UNESCO cũng chỉ rõ:” thầy giáo phải được đào tạo để trở thành những nhà giáo dục nhiều hơn là những chuyên gia truyền đạt kiến thức”. Vì thế mà PPDH truyền thống theo kiểu ban phát không kích thích được tư duy sáng tạo của người học, không hình thành cho người học những năng lực cần thiết. Các quan điểm dạy học dựa trên vấn đề, dạy học giải quyết vấn đề dạy học dự án, dạy học tích cực hóa học sinh,… đang dần được đưa vào quá trình dạy học. “Không có phương pháp nào là hoàn hảo”, cho nên lựa chọn phương pháp phù hợp và linh động vận dụng hiệu quả vào dạy học là rất cần thiết và phải tuân thủ theo những nguyên tắc riêng của từng PP đó.