Sự Hình Thành Thị Trường Hàng Hóa Giao Sau Cho Nông Sản Ở Việt Nam

Nghiên cứu sự hình thành thị trường hàng hóa giao sau cho nông sản tại Việt Nam, phân tích tiềm năng và thách thức trong phát triển.

• Tác giả: Nguyễn Lương Thanh
• Trường học: Đại Học Kinh Tế Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Nông Sản
• Đề tài: Thị Trường Hàng Hóa Giao Sau Nông Sản Việt Nam: Tình Hình và Giải Pháp Phát Triển
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2010
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Thị Trường Hàng Hóa Nông Sản Giao Sau Việt Nam

Thị trường hàng hóa nông sản giao sau (TT HHNSGS) là một phần quan trọng trong việc phát triển ngành nông nghiệp Việt Nam. Nó cung cấp công cụ quản lý rủi ro giá hiệu quả cho nông dân, doanh nghiệp, và nhà đầu tư. TT HHNSGS không chỉ giúp ổn định giá cả mà còn tạo điều kiện cho việc đầu tư nông sản và phát triển sản xuất theo hướng bền vững. Việc hình thành và phát triển thị trường này đòi hỏi sự đồng bộ từ chính sách, hạ tầng, và nhận thức của các bên liên quan. Theo Quyết định 27/2007/QĐ-TTg, phát triển sàn giao dịch hàng hóa là một hình thức sơ khai của Sở giao dịch hàng hóa giao sau, tạo tiền đề quan trọng. Đây là cơ hội để chuyển rủi ro giá từ người nông dân, nhà chế biến sang các nhà đầu tư chuyên nghiệp, những người có khả năng chịu đựng rủi ro cao hơn.

1.1. Định Nghĩa và Vai Trò của Thị Trường Giao Sau Nông Sản

Thị trường giao sau nông sản là nơi giao dịch các hợp đồng tương lai (futures contracts) dựa trên giá của các loại nông sản vào một thời điểm trong tương lai. Vai trò chính của thị trường là cung cấp công cụ quản lý rủi ro giá cho người sản xuất và người tiêu dùng. Hợp đồng tương lai nông sản giúp người nông dân bán sản phẩm trước khi thu hoạch, đảm bảo mức giá ổn định. Đồng thời, các nhà chế biến và xuất khẩu có thể chủ động nguồn cung nguyên liệu. Việc này giúp xã hội hóa rủi ro về giá, cho phép chuyển rủi ro từ người nông dân, nhà chế biến nông sản sang các nhà đầu tư chuyên nghiệp.

1.2. Các Loại Nông Sản Tiềm Năng Giao Dịch Giao Sau tại Việt Nam

Việt Nam có nhiều loại nông sản tiềm năng để giao dịch trên thị trường giao sau, bao gồm lúa gạo, cà phê, cao su, đường, tiêu, và điều. Mỗi loại nông sản này đều có đặc điểm riêng về sản xuất, tiêu thụ, và giá cả. Việc lựa chọn các sản phẩm này để giao dịch cần dựa trên các tiêu chuẩn quy định về khối lượng và chất lượng, bao bì, đóng gói, hướng đến sản xuất hàng hóa quy mô lớn và chất lượng cao.

1.3. Sở Giao Dịch Hàng Hóa Việt Nam VNX và Cơ Hội Phát Triển

Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (VNX) đóng vai trò trung tâm trong việc tổ chức và điều hành hoạt động giao dịch hàng hóa giao sau. VNX cung cấp nền tảng giao dịch, thanh toán bù trừ, và giám sát thị trường. Sự phát triển của VNX sẽ tạo ra nhiều cơ hội cho các thành viên tham gia thị trường, bao gồm nhà đầu tư, doanh nghiệp nông sản, và nông dân. VNX cũng là nơi cung cấp thông tin hiệu quả về tình hình sản xuất, tiêu thụ, giá cả nông sản trong nước và thế giới, giúp Nhà nước chủ động ứng phó với các diễn biến phức tạp của thị trường.

II. Thách Thức và Rủi Ro trong Phát Triển Thị Trường Giao Sau

Mặc dù tiềm năng lớn, việc phát triển thị trường giao sau nông sản tại Việt Nam đối mặt với nhiều thách thức. Các thách thức bao gồm khung pháp lý chưa hoàn thiện, hạ tầng giao dịch còn hạn chế, nhận thức của người tham gia thị trường còn thấp, và biến động giá cả nông sản khó lường. Rủi ro về biên độ giao động giá nông sản, thanh khoản thấp, và thông tin thị trường thiếu minh bạch cũng là những vấn đề cần giải quyết. Bên cạnh đó, điều kiện cơ bản, cần thiết của sự hình thành thị trường, đồng thời phân tích, đánh giá thực trạng các điều kiện đó cũng cần được chú trọng.

2.1. Khung Pháp Lý và Chính Sách Phát Triển Thị Trường Nông Sản

Khung pháp lý hiện tại chưa đầy đủ và đồng bộ để điều chỉnh hoạt động của thị trường giao sau. Cần có các quy định rõ ràng về giao dịch nông sản, thanh toán bù trừ, giám sát thị trường, và giải quyết tranh chấp. Chính sách phát triển thị trường nông sản cần khuyến khích sự tham gia của các thành phần kinh tế, tạo điều kiện thuận lợi cho đầu tư nông sản, và bảo vệ quyền lợi của nhà đầu tư.

2.2. Hạn Chế về Hạ Tầng Giao Dịch và Thông Tin Thị Trường Nông Sản

Hạ tầng giao dịch, bao gồm hệ thống công nghệ thông tin, kho bãi, và logistics, còn yếu kém và chưa đáp ứng được yêu cầu của thị trường giao sau. Thông tin thị trường nông sản còn thiếu chính xác, kịp thời, và minh bạch, gây khó khăn cho việc ra quyết định của các nhà đầu tư và doanh nghiệp. Việc hình thành cơ sở vật chất của Sở giao dịch và nâng cao nhận thức, chuyên môn cho các thành phần tham gia thị trường là vô cùng cần thiết.

2.3. Nhận Thức và Năng Lực của Người Tham Gia Thị Trường

Nhận thức của người tham gia thị trường, đặc biệt là nông dân và doanh nghiệp nhỏ và vừa, về lợi ích và rủi ro của thị trường giao sau còn hạn chế. Năng lực phân tích thị trường, quản lý rủi ro, và sử dụng các công cụ phái sinh của họ còn yếu kém. Thúc đẩy phát triển sản xuất, tạo ra nguồn hàng nông sản quy mô lớn và chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu của Sở giao dịch hàng hóa nông sản là một giải pháp.

III. Giải Pháp Phát Triển Thị Trường Hàng Hóa Giao Sau Nông Sản Bền Vững

Để phát triển thị trường hàng hóa giao sau nông sản một cách bền vững, cần có các giải pháp đồng bộ và hiệu quả. Các giải pháp bao gồm hoàn thiện khung pháp lý, nâng cấp hạ tầng giao dịch, tăng cường thông tin thị trường, nâng cao nhận thức và năng lực của người tham gia thị trường, và khuyến khích sự tham gia của các tổ chức tài chính. Cần hoàn thiện cơ chế thị trường tạo môi trường kinh doanh thuận lợi cho các doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế.

3.1. Hoàn Thiện Khung Pháp Lý và Thông Tư Hướng Dẫn Giao Dịch Hàng Hóa

Cần ban hành các văn bản pháp luật, thông tư hướng dẫn giao dịch hàng hóa chi tiết và cụ thể, bao gồm quy định về hợp đồng tương lai, quyền chọn, thanh toán bù trừ, giám sát thị trường, và giải quyết tranh chấp. Cần xây dựng một hệ thống pháp lý minh bạch, công bằng, và hiệu quả để bảo vệ quyền lợi của các bên tham gia thị trường.

3.2. Nâng Cấp Hạ Tầng Giao Dịch và Hệ Thống Giao Dịch Hiện Đại

Đầu tư vào nâng cấp hệ thống công nghệ thông tin, kho bãi, logistics, và các dịch vụ hỗ trợ khác để đáp ứng nhu cầu của thị trường giao sau. Xây dựng một hệ thống giao dịch hiện đại, an toàn, và hiệu quả để thu hút các nhà đầu tư và doanh nghiệp. Cần phát triển thị trường hàng hóa nông sản giao ngay và nâng cao năng lực của doanh nghiệp.

3.3. Tăng Cường Thông Tin Thị Trường và Nâng Cao Năng Lực

Cần xây dựng một hệ thống thu thập, xử lý, và công bố thông tin thị trường chính xác, kịp thời, và minh bạch. Tổ chức các khóa đào tạo, hội thảo, và các hoạt động tuyên truyền để nâng cao nhận thức và năng lực của người tham gia thị trường về quản lý rủi ro giá và sử dụng các công cụ phái sinh.

IV. Ứng Dụng Hedging Nông Sản và Quản Lý Rủi Ro Giá Hiệu Quả

Một trong những lợi ích lớn nhất của thị trường giao sau là khả năng hedging nông sản. Hedging giúp các doanh nghiệp cố định mức giá bán hoặc mua cho nông sản, bảo vệ khỏi biến động giá bất lợi. Quản lý rủi ro giá là yếu tố then chốt để đảm bảo lợi nhuận và ổn định tài chính cho các doanh nghiệp. Cần hoàn thiện khung khổ pháp luật đối với kinh doanh trên thị trường hàng hóa giao sau.

4.1. Hedging cho Nông Dân Bí Quyết Ổn Định Thu Nhập

Nông dân có thể sử dụng hợp đồng tương lai để bán sản phẩm trước khi thu hoạch, đảm bảo một mức giá cố định. Điều này giúp giảm thiểu rủi ro thua lỗ do giá giảm và ổn định thu nhập. Điều này đòi hỏi cần hình thành cơ sở vật chất của Sở giao dịch và nâng cao nhận thức, chuyên môn cho các thành phần tham gia thị trường.

4.2. Hedging cho Doanh Nghiệp Bảo Vệ Lợi Nhuận và Kế Hoạch Kinh Doanh

Các doanh nghiệp chế biến và xuất khẩu có thể sử dụng hợp đồng tương lai để mua nguyên liệu đầu vào hoặc bán sản phẩm đầu ra, bảo vệ lợi nhuận và kế hoạch kinh doanh khỏi biến động giá. Điều này giúp đối với các cơ quan quản lý nhà nước.

4.3. Ví Dụ Thực Tế về Hedging trên Thị Trường Lúa Gạo Việt Nam

Giả sử một doanh nghiệp xuất khẩu gạo dự kiến xuất khẩu 10.000 tấn gạo trong 3 tháng tới. Để bảo vệ khỏi rủi ro giá giảm, doanh nghiệp có thể bán 100 hợp đồng tương lai gạo (mỗi hợp đồng 100 tấn) trên thị trường giao sau. Nếu giá gạo giảm, doanh nghiệp sẽ bù đắp được khoản lỗ từ việc bán gạo thực tế bằng lợi nhuận từ việc mua lại hợp đồng tương lai với giá thấp hơn. Điều này đảm bảo doanh nghiệp có thể cố định mức giá bán gạo và bảo vệ lợi nhuận.

V. Nghiên Cứu và Dự Báo Xu Hướng Thị Trường Nông Sản

Việc nghiên cứu và dự báo xu hướng thị trường nông sản là rất quan trọng để các nhà đầu tư và doanh nghiệp có thể đưa ra quyết định đúng đắn. Các yếu tố ảnh hưởng đến giá nông sản bao gồm cung cầu, thời tiết, chính sách, và tình hình kinh tế thế giới. Dựa trên các phân tích này, có thể dự báo biên độ giao động giá nông sản và đưa ra các chiến lược đầu tư phù hợp. Cần phát triển sản xuất tạo ra nguồn hàng nông sản quy mô lớn và chất lượng cao đáp ứng yêu cầu của Sở giao dịch hàng hóa nông sản.

5.1. Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Giá Nông Sản và Cung Cầu Nông Sản

Cung cầu là yếu tố quan trọng nhất ảnh hưởng đến giá nông sản. Khi cung vượt cầu, giá sẽ giảm, và ngược lại. Các yếu tố khác bao gồm thời tiết (hạn hán, lũ lụt, dịch bệnh), chính sách (thuế, trợ cấp, hạn ngạch), và tình hình kinh tế thế giới (tăng trưởng kinh tế, lạm phát, tỷ giá hối đoái).

5.2. Phương Pháp Phân Tích Thị Trường Nông Sản Kỹ Thuật và Cơ Bản

Có hai phương pháp chính để phân tích thị trường nông sản: phân tích kỹ thuật và phân tích cơ bản. Phân tích kỹ thuật sử dụng các biểu đồ giá và các chỉ báo để dự đoán xu hướng giá. Phân tích cơ bản xem xét các yếu tố kinh tế, chính trị, và xã hội ảnh hưởng đến cung và cầu.

5.3. Xu Hướng Thị Trường Lúa Gạo và Cà Phê trong Tương Lai

Dự báo xu hướng thị trường lúa gạo và cà phê trong tương lai dựa trên các yếu tố cung cầu, thời tiết, và chính sách. Ví dụ, dự báo thị trường lúa gạo có thể tăng do nhu cầu từ các nước nhập khẩu lớn như Trung Quốc và Ấn Độ. Thị trường cà phê có thể biến động do ảnh hưởng của thời tiết cực đoan ở các nước sản xuất lớn như Brazil và Việt Nam.

VI. Đầu Tư Nông Sản và Cơ Hội Phát Triển Thị Trường

Đầu tư nông sản thông qua thị trường giao sau mang lại nhiều cơ hội phát triển cho ngành nông nghiệp Việt Nam. Nó thu hút vốn đầu tư, thúc đẩy sản xuất theo hướng hàng hóa, và nâng cao giá trị gia tăng cho nông sản. Điều này giúp phát triển sản xuất tạo ra nguồn hàng nông sản quy mô lớn và chất lượng cao đáp ứng yêu cầu của Sở giao dịch hàng hóa nông sản.

6.1. Lợi Ích của Đầu Tư Nông Sản Thông Qua Hợp Đồng Tương Lai Nông Sản

Việc đầu tư nông sản thông qua hợp đồng tương lai nông sản mang lại nhiều lợi ích, bao gồm khả năng sinh lời cao, tính thanh khoản tốt, và khả năng đa dạng hóa danh mục đầu tư. Tuy nhiên, cũng cần lưu ý đến rủi ro cao và yêu cầu kiến thức chuyên môn.

6.2. Các Bước Đầu Tư Nông Sản Hiệu Quả cho Người Mới Bắt Đầu

Người mới bắt đầu nên tìm hiểu kỹ về thị trường, lựa chọn sản phẩm phù hợp, quản lý rủi ro, và sử dụng các công cụ hỗ trợ như tư vấn chuyên gia và phần mềm phân tích. Bên cạnh đó, cần hoàn thiện cơ chế thị trường tạo môi trường kinh doanh thuận lợi cho các doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế.

6.3. Vai Trò của Nhà Đầu Tư Nông Sản trong Phát Triển Thị Trường Nông Sản Việt Nam

Nhà đầu tư nông sản đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp vốn, thanh khoản, và thông tin cho thị trường. Sự tham gia của họ giúp tăng cường tính hiệu quả và minh bạch của thị trường, góp phần vào sự phát triển bền vững của ngành nông nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ SỰ HÌNH THÀNH THỊ TRƯỜNG HÀNG HOÁ NÔNG SẢN GIAO SAU 1. KHÁI QUÁT VỀ THỊ TRƯỜNG HÀNG HÓA GIAO SAU 1. Khái niệm Trong nền sản xuất hàng hoá, mục tiêu của người sản xuất không phải là trực tiếp tiêu dùng mà là để trao đổi. Việc trao đổi các sản phẩm hàng hoá được diễn ra trên thị trường.

Thị trường là một phần không thể thiếu và ngày càng đóng vai trò quan trọng trong nền sản xuất hàng hóa, “là cơ sở để người sản xuất quyết định sản xuất cái gì, cho ai và như thế nào?”1 Trên thị trường, người ta có thể tiến hành trao đổi trực tiếp, mua bán hoặc giao dịch. Trong đó, trao đổi trực tiếp là hình thức sơ đẳng nhất. Đặc điểm của hình thức này là hai bên phải có hàng thật và thường diễn ra trực tiếp, về thực chất trong mối quan hệ này không thể phân biệt được, đâu là người mua và đâu là người bán. Mục tiêu chủ yếu của những người tham gia thị trường là chuyển đổi hình thái của một giá trị sử dụng này thành một giá trị sử dụng khác.

Mua bán là một hình thức chuyển đổi một giá trị sử dụng thành tiền đối với người bán, đồng thời chuyển tiền thành giá trị sử dụng đối với người mua. Như vậy, ở đây người mua và người bán có thể phân biệt được rõ ràng, người bán phải có hàng và người mua phải có tiền. Mua bán là một hình thức trao đổi với sự tham gia của đồng tiền, vì vậy có thể làm gián đoạn về thời gian và không gian so với trao đổi trực tiếp. Giao dịch là hình thức hoạt động cao nhất trên thị trường, khác với hai hình thức trên đây, mục tiêu của người mua và người bán ở đây không chỉ đơn thuần là chuyển đổi hình thái giá trị sử dụng hoặc chuyển giá trị sử dụng thành giá trị và ngược lại, mà thường là chuyển một lượng giá trị này thành một lượng giá trị cao hơn.

Giao 1 Từ điển kinh tế học hiện đại, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1999, tr. 631 20 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] dịch diễn ra trên thị trường nhưng đây không phải là thị trường thông thường mà là thị trường đặc biệt, có tổ chức chặt chẽ [77] [78]. Trong các giao dịch thì có những giao dịch không nhất thiết phải nhận hàng ngay mà có khi là trong một khoảng thời gian sau đó, vì vậy thường phải có các hợp đồng. Hơn nữa, giá cả của hàng hoá được thoả thuận không phải là giá trên thị trường của ngày hôm nay (giá giao ngay) mà là giá dự đoán sau một khoảng thời gian nhất định (giá giao sau) [97] [102].

Sự tách biệt về thời gian giữa giao tiền, nhận hàng và cơ chế hình thành giá cả là tiêu chí quan trọng nhất nhằm phân biệt khái niệm giao ngay và giao sau hay thị trường giao ngay và thị trường giao sau. Thị trường giao ngay là thị trường mua bán sản phẩm cuối cùng của một công đoạn hay chu trình sản xuất [76]. Hàng hoá có thể là sản phẩm thô, nguyên liệu hoặc sản phẩm trực tiếp phục vụ tiêu dùng. Nguyên tắc giao dịch là người bán có hàng mới chào bán, người mua tiếp cận trực tiếp với hàng hoá hoặc hiện đại hơn, là thông qua bản mô tả cụ thể về hàng hoá định mua, khi hai bên thoả thuận xong về giá cả là giao nhận hàng và thanh toán tiền [76].

Địa điểm diễn ra mua bán giao ngay truyền thống phổ biến nhất là chợ. Trong mua bán giao ngay thì hình thức đấu giá là hiện đại nhất. Hình thức này thường được áp dụng đối với những lô hàng lớn, quý hiếm, đặc thù. Việc giao dịch phải có tổ chức chặt chẽ và địa điểm thông dụng là các sàn đấu giá [76].

Thông thường, để có thể tiến hành đấu giá đòi hỏi phải có các điều kiện cơ bản như: sàn đấu giá, người mua, người bán; có nhà môi giới mua và bán; có nhà kho chứa hàng. Trên thị trường giao ngay, các giao dịch có thể thông qua các Hợp đồng giao ngay (spot contract) [97]. Đây là bản cam kết về việc mua bán một hàng hoá nào đó với mức giá hiện tại gọi là giá giao ngay (giá trên thị trường ở thời điểm hiện tại) [97], việc giao hàng và thanh toán thường diễn ra trong một thời gian ngắn kể từ khi bản hợp đồng được ký kết. Các hình thức mua bán giao ngay có một số ưu điểm là: Người mua, người bán thỏa thuận trực tiếp, công khai về hàng hoá và giá cả cho nên rất nhanh chóng.

Giao 21 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] hàng và thanh toán ngay, không phát sinh rủi ro trong khâu mua bán (mua rồi không nhận được hàng hoặc bán rồi không nhận được tiền) [76]. Ngoài những ưu điểm nói trên, mua bán giao ngay có những mặt hạn chế là: Phạm vi thị trường hẹp, nên dù cung - cầu chỉ mất cân đối cục bộ, tạm thời cũng sẽ gây ra những biến động lớn, nhiều khi tạo thành “cú sốc” [76] về giá. Do mang tính cục bộ, địa phương nên có sự chênh lệch giá giữa các vùng, miền trong nước. Người mua, người bán đều bị động và phụ thuộc vào thị trường tại thời điểm giao dịch.

Thị trường không tạo ra công cụ bảo hiểm rủi ro về giá đối với những người sản xuất trực tiếp như nông dân… Sự hạn chế về giá cả và sự bị động phụ thuộc của người tham gia thị trường giao ngay, chính là cơ sở để xuất hiện một phương thức giao dịch mới là giao sau và thị trường- nơi tiến hành các giao dịch đó là thị trường giao sau. Trong lịch sử, giao dịch giao sau đã hình thành từ lâu giữa thương nhân và nông dân. Vào những năm mất mùa, người nông dân trữ hàng làm giá cả tăng cao, điều này gây khó khăn cho giới thương nhân và các nhà chế biến. Ngược lại, khi bội thu, giới thương nhân lại dìm giá xuống, gây khó khăn cho người nông dân.

Để tránh tình trạng đó, thương nhân và nông dân đã gặp nhau trước mỗi vụ mùa để thỏa thuận về giá cả nông sản khi vào mùa vụ. Như vậy, rủi ro về kết quả thu hoạch và cung cầu vào mùa vụ của cả hai bên đã được giải quyết trong giá của hợp đồng thoả thuận [102] [78]. Chẳng hạn, vào thập niên 40 thế kỷ XIX tại Hoa Kỳ, nhờ năng suất sản xuất lúa mì rất cao, nên những người nông dân từ khắp nơi đều vận chuyển lúa mì về thành phố Chicago để bán. Một khối lượng lớn nông sản được tập trung vào thành phố, đến mức thành phố không đủ kho để chứa, giá cả nông sản bị giảm xuống một cách thảm hại, đã đẩy người nông dân vào tình thế phải chịu sự định đoạt của các thương nhân [102].

Để khắc phục tình trạng đó, một hình thức tiêu thụ mới đã xuất hiện, đó là trước khi vào vụ thu hoạch, các bên cùng nhau thỏa thuận trước việc mua bán. Hai bên ký kết với nhau một hợp đồng về số lượng, chất lượng, giá cả và thời điểm giao 22 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] hàng trong tương lai [59]. Nhờ đó, người nông dân, các thương nhân cũng như các nhà chế biến nông sản biết trước rằng mình sẽ bán và mua được nông sản với giá bao nhiêu. Quan hệ mua bán này với những ưu thế vượt trội, nên không ngừng được phát triển.

Sự lên xuống của giá nông sản, đã tạo nên tính hấp dẫn đối với các bên trong hợp đồng, đến nỗi người ta bắt đầu mua đi bán lại trao tay chính các hợp đồng này trước ngày nó được thanh lý. Nếu thương nhân hoặc nhà chế biến không muốn mua lúa mì thì họ có thể bán lại cho người khác cần nó, hoặc người nông dân không muốn giao hàng thì họ có thể chuyển nghĩa vụ của mình cho người khác [78]. Giá chuyển nhượng hợp đồng lên xuống dựa vào diễn biến giá của nông sản trên thị trường, hay chính xác hơn là sự chênh lệch giữa giá ghi trên hợp đồng và giá nông sản trên thị trường giao ngay. Việc mua bán các hợp đồng ban đầu diễn ra một cách tự phát, trực tiếp giữa nông dân và nhà buôn, hoặc nhà chế biến, gọi là thị trường phi tập trung.

Về sau, các giao dịch đó diễn ra tại một địa điểm quy định, thông qua một tổ chức chặt chẽ gọi là thị trường tập trung hay sở giao dịch. Cả giao dịch phi tập trung (ngoài sở) lẫn giao dịch tập trung (tại sở) tạo thành một thị trường mới gọi là thị trường hàng hoá giao sau. Cơ chế mua bán của Sở giao dịch, cho phép những người chưa có hàng hoặc không cần hàng thật cũng có thể tham gia mua bán các hợp đồng về hàng hoá, nếu như họ đảm bảo các quy định của sở giao dịch. Như vậy, thị trường hàng hoá giao sau là thị trường mà ở đó người ta mua bán với nhau, không phải là giao ngay trực tiếp những lô hàng đang có, mà chỉ là ký kết các hợp đồng mua bán những lô hàng sẽ có, với giá cả và những tiêu chuẩn về chất lượng, số lượng đã định, còn việc giao hàng và thanh toán được thực hiện sau một thời gian nhất định, theo những quy định có tính pháp lý [77].

Số lượng, giá cả, phẩm cấp, hình thức giao nhận đều căn cứ vào các điều khoản cụ thể ghi trong hợp đồng, vì lẽ đó người ta còn gọi thị trường hàng hoá giao sau là thị trường hợp đồng [77]. Đầu tiên, trên thị trường hàng hoá giao sau người ta buôn bán và trao đổi với nhau các hợp đồng về sản phẩm hàng hoá mà chủ yếu là nông sản. 23 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Hiện nay trên thị trường hàng hoá giao sau người ta còn tiến hành buôn bán, trao đổi, và giao dịch với nhau các hợp đồng không chỉ về nông sản, mà còn khoáng sản, kim loại, nhiên liệu.và cả các công cụ tài chính. Việc tham gia vào thị trường hàng hoá giao sau về thực chất là tham gia vào các bên của hợp đồng hàng hoá giao sau.

Hợp đồng hàng hoá giao sau là một cam kết pháp lý của các bên về việc mua hoặc bán một hàng hóa với khối lượng, chất lượng, thời gian giao hàng, còn giá cả không phải là giá giao ngay của thời điểm hiện tại, mà là giá trong một khoảng thời gian sau đó nhưng lại được ấn định vào thời điểm hiện tại [77].