Đặt vấn đề Hiện nay ngành chăn nuôi là một ngành đang phát triển ở nước ta giữ vai trò chủ đạo trong nền kinh tế, nó không những cung cấp một lượng lớn thực phẩm có dinh dưỡng cao cho con người mà cung cấp nguyên liệu cho xuất khẩu, đặc biệt là ngành chăn nuôi lợn được chú trọng và đầu tư phát triển. Ngành nông nghiệp của Việt Nam chiếm một vị trí quan trọng hơn thế nó còn tạo công ăn việc làm cho mọi người. Cùng với sự phát triển vượt bậc của nền kinh tế nước nhà, ngành chăn nuôi lợn cũng trên đà phát triển mạnh mẽ, mang lại hiệu quả kinh tế cao góp phần quan trọng đối với kinh tế quốc gia. Ngành chăn nuôi không chỉ đóng vai trò cung cấp nguồn thực phẩm có giá trị kinh tế nhằm đáp ứng nhu cầu của con người mà còn góp phần tạo nên nguồn thu nhập ổn định cho người chăn nuôi.
Ngoài ra còn cung cấp lượng lớn nguồn phân bón phục vụ tưới tiêu, trồng trọt và các sản phẩm phụ cho ngành công nghiệp chế biến. Nói đến ngành chăn nuôi thì phải kể đến chăn nuôi lợn thịt, chăn nuôi lợn thịt là một trong những khâu then chốt, góp phần quyết định thắng lợi của ngành chăn nuôi. Tuy nhiên khí hậu Việt Nam là khí hậu nhiệt đới gió mùa, nóng ẩm mưa nhiều là đặc trưng nên ngành nghề chăn nuôi cũng gặp không ít khó khăn, bên cạnh đó thành công hay không còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác. Xuất phát từ những thực tế trên và được sự đồng ý của BCN Khoa Chăn nuôi thú y - Trường Đại Học Nông Lâm thái Nguyên và các thầy cô đã giúp đỡ em hoàn thành đề tài: “Theo dõi khả năng sinh trưởng, biện pháp phòng và điều trị một số bệnh trên đàn lợn thịt nuôi tại trại lợn Nguyễn Văn Tưởng , huyện Kim Thành, tỉnh Hải Dương”.
Mục tiêu - Học hỏi và thực hiện thành thạo quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng lợn thịt. - Tìm hiểu được các bệnh trên lợn mà trang trại thường gặp và biện pháp điều trị hiệu quả. - Tạo cho mình được lượng kiến thức cũng như nâng cao tay nghề chăn nuôi thực tế. - Biết được rõ từng giai đoạn và khẩu phần ăn cho từng giai đoạn.
Yêu cầu - Trực tiếp đóng góp, tham gia vào các quy trình, thao tác chăm sóc, mổ khám bệnh. - Tìm hiểu nắm vững các bệnh mà trại gặp phải để rút kinh nghiệm cho bản thân sau này. - Nghiêm túc thực hiện những quy định của trại, hoàn thành tốt công việc mà trại đã phân công. - Siêng năng, học hỏi nhiều, tinh thần học để áp dụng kiến thức cho sau này để nâng cao kỹ thuật, tay nghề cho bản thân.
3 Phần 2 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 2. Điều kiện cơ sở tại nơi thực tập 2. Điều kiện tự nhiên * Vị trí địa lý Trại là trại gia công cho công ty cổ phần C.P Việt Nam với quy mô chăn nuôi là 2.000 lợn thịt, được xây dựng từ năm 2015 thuộc chủ sở hữu là ông Nguyễn Văn Tưởng. Trại được đặt tại thôn Viên Chử - xã Kim Tân - huyện Kim Thành - tỉnh Hải Dương, trại có diện tích 2 ha nằm trong 7 ha ruộng.
Vị trí địa lý của trại như sau: + Phía Bắc giáp với thị xã Kinh Môn thuộc tỉnh Hải Dương. + Phía Đông và phía Nam giáp với Tp Hải Phòng. + Phía Tây giáp với huyện Nam Sách và Tp Hải Dương. * Điều kiện khí hậu Tỉnh Hải Dương năm trong vùng nhiệt đới có 2 mùa chính thể hiện rõ rệt: mùa đông lạnh, ít mưa; mùa hè nóng ẩm, mưa nhiều.
Sự chênh lệch nhiệt độ trung bình của tháng mùa đông với những tháng mùa hè là từ 10 đến 12°C. Từ tháng 5 đến tháng 10 tỉnh có lượng mưa trung bình là 100mm còn từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau lượng mưa giảm xuống còn dưới 100mm. Với khí hậu như trên, ngành chăn nuôi ở tỉnh Hải Dương có điều kiện khá thuận lợi để phát triển. Điều kiện của cơ sở * Cơ cấu tổ chức quản lý ở trang trại Trại có 7 người gồm: - 01 quản lý trại - 01 kỹ thuật viên của Công ty 4 - 02 sinh viên thực tập - 03 công nhân.
* Cơ sở vật chất và hạ tầng trong trại Trại được xây dựng theo quy chuẩn của công ty C.P nên cơ sở vật chất và hạ tầng hiện đại, đạt được hiệu quả cao trong chăn nuôi. - Về cơ sở vật chất: + Các thiết bị, máy móc đầy đủ phục vụ đời sống, sinh hoạt của mọi người. - Hệ thống chuồng nuôi được xây dựng hoàn toàn khép kín. Có các cửa sổ được lắp kính đặt tại hai bên tường (với diện tích mỗi cửa số 1,2m2; đặt cao hơn nền 1,2 m2; mỗi ô cửa sổ cách nhau 2,5 m).
- Ngăn cách các ô trong chuồng nuôi bằng tường và thép chắn. - Có hệ thống quạt, hệ thống làm mát, đèn điện và vòi uống nước tự động. - Trong khu vực chuồng nuôi, đường đi lại giữa các chuồng và hành lang trong từng chuồng nuôi đều được đổ bê tông, có chậu sát trùng trước cửa các chuồng cùng với bình xịt cồn để đảm bảo an toàn dịch bệnh. - Trại có 1 máy phát điện công suất lớn đảm bảo về nguồn điện tại trang trại mỗi khi xảy ra sự cố hay mất điện.
- Bên cạnh việc chăn nuôi chính là lợn thịt thì tại trại còn có ao chăn nuôi thêm cá và một số loại thủy cầm để nâng cao thu nhập cho trại. - Trang trại thuộc Công ty Cổ phần Chăn nuôi C.P Việt Nam chế biến thịt lợn và có thể sản xuất 2.000 con lợn thương phẩm mỗi lứa. - Là trang trại có kết quả âm tính với dịch tai xanh đã được công ty kiểm tra và công bố. - Về cơ sở hạ tầng: + Trại xây dựng gồm hai khu riêng biệt là khu sinh hoạt chung của mọi người tại trại và khu chuồng trại chăn nuôi.
5 + Trại cũng có khu nhà tắm và nhà vệ sinh đầy đủ thiết bị và đồ dùng để sinh hoạt tại trại + Nhà bếp rộng rãi sạch sẽ có đầy đủ các vật dụng để sinh hoạt và có tủ lạnh để bảo quản đồ ăn. + Trại xây dựng 2 kho chứa, 1 kho là chứa thức ăn cho đàn lợn tại trại và 1 kho để bảo quản thuốc, vắc xin, dụng cụ kỹ thuật phục vụ cho việc chẩn đoán và điều trị cho đàn lợn. - Hệ thống chuồng nuôi Khu chuồng trại được xây dựng trên khu đất bằng phẳng, có rãnh thoát nước và cách biệt với khu ở của công nhân, khu trại gồm 4 chuồng, mỗi ô có 14 ô chia thành 2 dãy và được đánh số thứ tự từ 1a,1b đến 7a,7b. Có 12 ô với diện tích 75 m2 / ô, 2 ô còn lại có diện tích 25 m2 / ô (2 ô này dùng để nhốt riêng lợn bệnh lợn còi, lợn bệnh để theo dõi, điều trị).
+ Hệ thống chống nóng và điều hòa không khí: Trong chuồng có trần tôn lạnh cách nhiệt, đầu chuồng có hệ thống làm mát với các tấm giấy và hệ thống nước lưu thông và cuối chuồng có hệ thống 6 quạt hút (2 quạt nhỏ công suất 0,75KW, 4 quạt to công suất 1,1KW). Giữa chuồng lắp một nhiệt kế để theo dõi nhiệt độ ở chuồng nuôi, từ đó điều chỉnh nhiệt độ ở chuồng nuôi kịp thời giúp lợn phát triển ổn định. + Hệ thống ánh sáng: Xung quanh chuồng nuôi được lắp các ô kính trong suốt đảm bảo thu nhận ánh sáng tự nhiên, đèn chiếu sáng gồm 8 bóng đèn huỳnh quang ở lối đi. + Thuốc và dụng cụ thì mỗi chuồng đều được trang bị đầy đủ riêng biệt để đảm bảo cho việc chăn sóc và điều trị cho lợn.
* Những ưu điểm và nhược điểm của trang trại - Ưu điểm: 6 + Trang trại được xây dựng ở giữa 1 cánh đồng và cách xa khu dân cư, không gây ảnh hưởng đến những người sống xung quanh. + Đội ngũ quản lý, kỹ thuật viên và công nhân của trại có kinh nghiệm, tay nghề làm việc cao, năng động, thân thiện với mọi người và luôn có trách nhiệm cao trong công việc. + Là trại gia công của công ty C.P nên tự chủ động được phần cung thức ăn, nguồn thuốc điều trị. - Nhược điểm: + Giá cả thị trường bấp bênh, lúc tăng lúc giảm, khiến nhiều doanh nghiệp chán nản, mất quyết tâm, thua lỗ.
+ Dịch tả lợn châu phi mỗi năm làm ảnh hưởng nghiêm trọng cho ngành chăn nuôi lợn. + Do ảnh hưởng của dịch covid-19 trong những năm gần đây làm cho ngành chăn nuôi lợn bị ảnh hưởng nặng nề, lợn không xuất đi được, chi phí chăn nuôi tốn kém. Cơ sở khoa học của chuyên đề 2.1 Sự sinh trưởng, phát triển, khả năng sản xuất và phẩm chất thịt lợn - Đặc điểm sinh trưởng, cơ sở di truyền của sự sinh trưởng Sự tăng trưởng (sinh trưởng) đã được nhiều tác giả nghiên cứu cho những khái niệm hơi khác nhau, khi Johansson (1972) [20] nghiên cứu về sự tăng trưởng thì nó có khái niệm như sau: Quá trình cơ thể tích lũy các chất dinh dưỡng được đưa từ ngoài vào làm cho kích thước và khối lượng cơ thể tăng lên gọi là quá trình sinh trưởng. Sự tăng lên về khối lượng và kích thước của tế bào kéo theo kích thước và khối lượng của cơ thể cũng tăng lên chính là sinh trưởng.
- Cấu tạo về hệ thống tiêu hóa ở lợn Lợn là động vật có dạ dày trung gian. Hệ tiêu hóa bắt đầu từ miệng đến thực quản rồi đến dạ dày và ruột non, ruột già cuối cùng là hậu môn. Bộ máy 7 tiêu hóa của chúng có khả năng tiêu hóa tốt, từ 80 - 85% tuỳ loại thức ăn. Dịch vị là một chất lỏng có tính axit trong khoảng pH = 2,5 - 3,0.
Trong dịch vị có 99,5% là H2O, 0,5% là chất khô bao gồm: axit clohydric (HCl); Các chất khoáng như NaCl, NaCl2, Ca3(PO4)2; Có các enzym tiêu hóa như: pepsinogen, pepsin, lipase, mucin. - Sự phát triển các cơ quan trong cơ thể Trong quá trình sinh trưởng và phát triển của lợn, hệ thống thần kinh sẽ được ưu tiên tích lũy về chất dinh dưỡng đầu tiên, sau đó đến bộ xương và cuối cùng chất dinh dưỡng được tích lũy tại các hệ cơ và mô mỡ. Trong quá trình sản xuất các sản phẩm từ thịt, hệ cơ đóng góp một phần lớn vào quá trình sản xuất. Số lượng bó cơ và sợi cơ được ổn định từ khi sinh ra đến khi trưởng thành và cả trong thời kỳ phát triển.
Tuy nhiên, lợn từ khi sinh ra cho đến dưới 60 kg có xu hướng phát triển các tổ chức nạc.