Luận văn về tình hình mắc hội chứng MMA trên đàn lợn nái sinh sản tại huyện Ba Vì, Hà Nội

Luận văn phân tích tình hình mắc hội chứng MMA trên lợn nái sinh sản tại trại Nguyễn Thanh Lịch, Hà Nội và phác đồ điều trị hiệu quả.

• Tác giả: Bùi Thanh Minh
• Người hướng dẫn: ThS. Nguyễn Hữu Hòa
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Chăn nuôi thú y
• Đề tài: Theo Dõi Tình Hình Mắc Hội Chứng MMA Trên Đàn Lợn NáI Sinh Sản Tại Trại Nguyễn Thanh Lịch Huyện Ba Vì
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC CỤM TỪ VIẾT TẮT
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. Đặt vấn đề
• 1.2. Mục đích và yêu cầu của đề tài
• 1.2.1. Mục đích của đề tài
• 1.2.2. Yêu cầu của đề tài
• 2. TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
• 2.1. Điều kiện cơ sở thực tập
• 2.1.1. Quá trình thành lập và phát triển của trại
• 2.2. Đánh giá chung
• 2.2.1. Thuận lợi
• 2.2.2. Khó khăn
• 2.3. Cơ sở khoa học của đề tài
• 2.3.1. Đặc điểm về sinh lý, sinh dục và sinh sản của lợn nái
• 2.3.1.1. Cấu tạo cơ quan sinh dục lợn cái
• 3. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 3.2. Nội dung thực hiện
• 3.3. Các chỉ tiêu và phương pháp thực hiện
• 3.3.1. Các chỉ tiêu theo dõi
• 3.3.2. Phương pháp nghiên cứu
• 3.3.2.1. Phương pháp theo dõi, thu thập thông tin
• 3.3.2.2. Phương pháp điều trị lợn nái bị bệnh
• 4. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Kết quả thực hiện nội dung của tiến bộ khoa học và quy trình kỹ thuật tại trang trại Nguyễn Thanh Lịch
• 4.2. Kết quả thực hiện chăm sóc và nuôi dưỡng đàn lợn tại trại
• 4.3. Kết quả vệ sinh, thú y
• 4.4. Kết quả chẩn đoán và điều trị bệnh
• 4.5. Kết quả thực hiện chuyên đề nghiên cứu
• 4.5.1. Tỷ lệ mắc hội chứng MMA của đàn lợn nái theo các tháng trong năm
• 4.5.2. Tỷ lệ mắc hội chứng MMA của đàn lợn nái sinh sản theo lứa đẻ
• 4.5.3. Một số triệu chứng lâm sàng chính hội chứng MMA
• 4.6. Kết quả điều trị hội chứng MMA của lợn nái tại trại
• 4.7. Kết quả đánh giá một số chỉ tiêu sinh sản của lợn nái mắc hội chứng MMA và sau khi điều trị khỏi
• 5. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Giới thiệu về hội chứng MMA

Hội chứng MMA (Metritis, Mastitis, Agalactia) là một trong những vấn đề nghiêm trọng ảnh hưởng đến lợn nái sinh sản, đặc biệt là trong giai đoạn sau khi sinh. Tình trạng này không chỉ gây thiệt hại về kinh tế cho người chăn nuôi mà còn ảnh hưởng đến sức khỏe và khả năng sinh sản của lợn nái. Theo nghiên cứu, tỷ lệ mắc hội chứng MMA có thể lên đến 30% trong một số trại chăn nuôi. Các triệu chứng chính của hội chứng này bao gồm viêm tử cung, viêm vú và mất sữa, gây khó khăn trong việc chăm sóc và quản lý đàn lợn nái. Việc theo dõi và phát hiện sớm các triệu chứng của hội chứng MMA là rất quan trọng để có biện pháp phòng ngừa và điều trị kịp thời.

1.1. Nguyên nhân gây ra hội chứng MMA

Nguyên nhân chính dẫn đến hội chứng MMA ở lợn nái bao gồm yếu tố dinh dưỡng, điều kiện chăm sóc và vệ sinh không đảm bảo. Thiếu hụt dinh dưỡng trong quá trình mang thai và sau sinh có thể làm giảm khả năng miễn dịch của lợn nái, dẫn đến nguy cơ cao mắc các bệnh lý. Hơn nữa, môi trường sống không sạch sẽ, chuồng trại ẩm ướt cũng là yếu tố góp phần làm tăng tỷ lệ mắc hội chứng MMA. Việc quản lý chăm sóc lợn nái cần được thực hiện nghiêm ngặt để giảm thiểu rủi ro này.

II. Tình hình mắc hội chứng MMA tại huyện Ba Vì

Tại huyện Ba Vì, tình hình mắc hội chứng MMA trên đàn lợn nái sinh sản đang trở thành mối quan tâm lớn đối với các hộ chăn nuôi. Theo số liệu thu thập được, tỷ lệ mắc hội chứng MMA đã tăng lên trong những năm gần đây, đặc biệt trong mùa sinh sản. Các hộ chăn nuôi cần nắm rõ tình trạng sức khỏe của lợn nái và thực hiện các biện pháp phòng ngừa hiệu quả. Việc theo dõi tình trạng sức khỏe của lợn nái không chỉ giúp phát hiện sớm triệu chứng mà còn giúp nâng cao năng suất sinh sản của đàn lợn. Đặc biệt, các biện pháp vệ sinh, tiêm phòng vaccine và chế độ dinh dưỡng hợp lý là rất cần thiết để hạn chế tình trạng này.

2.1. Thực trạng chăm sóc và quản lý lợn nái

Chăm sóc và quản lý lợn nái tại huyện Ba Vì hiện đang gặp nhiều khó khăn. Nhiều hộ chăn nuôi chưa thực sự chú trọng đến công tác phòng bệnh và vệ sinh chuồng trại, dẫn đến tình trạng lợn bị mắc hội chứng MMA. Việc theo dõi sức khỏe của đàn lợn cần được thực hiện thường xuyên để phát hiện sớm các triệu chứng bất thường. Ngoài ra, việc áp dụng các phác đồ điều trị hợp lý cũng cần được chú trọng để nâng cao hiệu quả điều trị cho lợn nái mắc hội chứng MMA.

III. Phác đồ điều trị hội chứng MMA

Phác đồ điều trị hội chứng MMA cần được xây dựng dựa trên các triệu chứng cụ thể của từng trường hợp. Việc điều trị bao gồm sử dụng thuốc kháng sinh để điều trị viêm nhiễm, thuốc chống viêm và các loại vitamin để tăng cường sức đề kháng cho lợn nái. Các biện pháp hỗ trợ như dinh dưỡng hợp lý và chăm sóc vệ sinh cũng đóng vai trò quan trọng trong quá trình điều trị. Theo nghiên cứu, việc áp dụng phác đồ điều trị đúng cách có thể giúp giảm tỷ lệ mắc hội chứng MMA và nâng cao năng suất sinh sản của lợn nái.

3.1. Quy trình điều trị và chăm sóc lợn nái

Quy trình điều trị hội chứng MMA cần được thực hiện theo từng bước cụ thể. Đầu tiên, cần xác định chính xác triệu chứng và tình trạng sức khỏe của lợn nái. Sau đó, lựa chọn phác đồ điều trị phù hợp và thực hiện tiêm thuốc theo đúng liều lượng quy định. Đồng thời, việc chăm sóc dinh dưỡng và vệ sinh chuồng trại cũng cần được duy trì để đảm bảo sức khỏe tốt nhất cho đàn lợn. Các nghiên cứu cho thấy rằng việc thực hiện quy trình này có thể giúp giảm thiểu rủi ro mắc hội chứng MMA và cải thiện hiệu quả sinh sản của lợn nái.

IV. Kết luận và khuyến nghị

Hội chứng MMA là một vấn đề nghiêm trọng ảnh hưởng đến sức khỏe và năng suất sinh sản của lợn nái tại huyện Ba Vì. Việc theo dõi, phát hiện sớm và điều trị kịp thời là rất cần thiết để giảm thiểu thiệt hại kinh tế cho người chăn nuôi. Đề xuất các biện pháp phòng ngừa như cải thiện điều kiện chăm sóc, vệ sinh chuồng trại và áp dụng các phác đồ điều trị hợp lý sẽ góp phần nâng cao hiệu quả chăn nuôi. Cần có sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng và người chăn nuôi để xây dựng một hệ thống quản lý chăn nuôi bền vững và hiệu quả.

4.1. Đề xuất các biện pháp phòng ngừa

Để hạn chế tình trạng mắc hội chứng MMA, cần thực hiện các biện pháp phòng ngừa như: cải thiện chế độ dinh dưỡng cho lợn nái, đảm bảo vệ sinh chuồng trại, tiêm phòng vaccine đầy đủ và thường xuyên theo dõi tình trạng sức khỏe của đàn lợn. Ngoài ra, việc tổ chức các buổi tập huấn, hội thảo cho người chăn nuôi về kiến thức chăm sóc và quản lý lợn nái cũng rất cần thiết để nâng cao nhận thức và kỹ năng trong công tác chăn nuôi.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong cơ cấu ngành chăn nuôi tại Việt Nam, sản lượng thịt lợn chiếm vị trí chủ đạo với tỷ trọng 78 - 80% tổng sản lượng thịt, vượt trội so với thịt gia cầm (15%) và thịt trâu bò cùng các loại khác (10%). Trước bối cảnh hội nhập quốc tế và việc ký kết Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), ngành chăn nuôi lợn trong nước phải đối mặt với áp lực cạnh tranh gia tăng từ nguồn thịt ngoại nhập. Thực tế này đòi hỏi các cơ sở sản xuất phải nâng cao năng suất sinh sản, hạ giá thành và quản lý chặt chẽ đàn nái giống.

Bên cạnh yếu tố giống và chế độ dinh dưỡng, công tác kiểm soát dịch bệnh sinh sản là điều kiện quyết định đến hiệu quả kinh tế của trang trại. Hội chứng viêm tử cung - viêm vú - mất sữa (Metritis - Mastitis - Agalactia, viết tắt là MMA) là bệnh lý sinh sản thường gặp ở đàn nái sau khi sinh, gây suy giảm thể trạng lợn mẹ, làm thiếu hụt nguồn sữa đầu, khiến lợn con còi cọc, tiêu chảy và có tỷ lệ chết cao. Xuất phát từ nhu cầu thực tiễn đó, tác giả Bùi Thanh Minh đã thực hiện khóa luận tốt nghiệp nhằm đánh giá tình hình mắc hội chứng MMA và thử nghiệm phác đồ điều trị tại cơ sở chăn nuôi gia công quy mô công nghiệp.

Văn bản xác định các mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể như sau:

1. Đánh giá thực trạng hội chứng viêm tử cung, viêm vú và mất sữa (MMA) ở đàn lợn nái tại trại Nguyễn Thanh Lịch, huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội, đồng thời ứng dụng phác đồ điều trị phù hợp.
2. Đánh giá ảnh hưởng của hội chứng MMA đến năng suất sinh sản của đàn lợn nái nuôi tại cơ sở.
3. Xây dựng phác đồ điều trị hiệu quả và đề xuất quy trình kỹ thuật phòng ngừa hội chứng MMA trên đàn nái sinh sản.

Nhiệm vụ trọng tâm của đề tài là theo dõi diễn biến mắc hội chứng MMA trên đàn nái và đề xuất biện pháp phòng trị hữu hiệu trong điều kiện thực tế.

Đối tượng nghiên cứu là đàn lợn nái sinh sản ngoại nuôi tại trang trại lợn gia công của ông Nguyễn Thanh Lịch (hợp tác với Công ty Cổ phần Chăn nuôi C.P. Việt Nam). Địa điểm nghiên cứu đặt tại xã Ba Trại, huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội. Thời gian theo dõi và thu thập số liệu kéo dài 6 tháng, bắt đầu từ ngày 18/05/2016 đến ngày 18/11/2016.

Cơ sở khoa học và phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu được xây dựng trên cơ sở giải phẫu, sinh lý sinh dục gia súc và bệnh học thú y chuyên biệt trên lợn nái:

• Cơ sở giải phẫu và nội tiết sinh sản: Hệ sinh dục lợn nái gồm buồng trứng (Ovarium) tiết các hormone Estrogen, Progesterone, Oxytocin, Relaxin, Inhibin; ống dẫn trứng (Oviductus); tử cung (Uterus) thuộc dạng sừng kép với sừng dài 50 - 100 cm, thân tử cung 3 - 5 cm, cổ tử cung 10 - 18 cm có cấu trúc gờ thịt xếp răng lược; âm đạo dài 10 - 12 cm; tiền đình, âm vật và âm môn. Quá trình mang thai kéo dài trung bình 114 ngày (kỳ I từ ngày 1 đến ngày 84; kỳ II từ ngày 85 đến khi sinh).
• Bệnh học hội chứng MMA: Bệnh xảy ra tập trung trong giai đoạn 1 - 10 ngày sau đẻ. Bệnh viêm tử cung được phân loại thành 3 thể: thể nhẹ (viêm nội mạc tử cung), thể trung bình (viêm cơ tử cung) và thể nặng (viêm tương mạc tử cung). Bệnh viêm vú đặc trưng bởi sự xâm nhập của vi khuẩn qua núm vú bị tổn thương, làm tăng lượng tế bào thể trong sữa từ mức bình thường 1x10⁶ tế bào/ml lên 1x10⁸ tế bào/ml. Chứng mất sữa (Agalactia) liên quan mật thiết đến hiện tượng sót nhau (tồn lưu Folliculin ức chế Prolactin), suy giảm canxi huyết, kiệt sức do đẻ khó hoặc khẩu phần mất cân đối. Các vi khuẩn gây bệnh chính được ghi nhận gồm Escherichia coli, Staphylococcus aureus, Streptococcus hemolitica, Klebsiella spp., Proteus vulgaris, Arcanobacterium pyogenes. Thể điển hình kết hợp cả 3 triệu chứng dẫn tới nhiễm trùng huyết, tiên lượng xấu và thường phải loại thải nái.
• Dược lý học điều trị: Đề tài sử dụng kháng sinh phổ rộng Pendistrep LA (phối hợp Procaine Penicillin G 20 triệu UI và Streptomycin Sulphate 20.000 mg/100 ml, tác dụng kéo dài 24 - 48 giờ) và Amoxinject LA (Amoxicillin trihydrate 15 g/100 ml thuộc nhóm beta-lactam); kết hợp hormone Oxytocin (10 UI/ml) nhằm kích thích co bóp cơ trơn tử cung tống dịch viêm và kích thích tiết sữa; cùng các thuốc trợ lực gồm Vitamin C, ADE B.complex.

Phương pháp nghiên cứu kết hợp giữa điều tra dịch tễ và thử nghiệm lâm sàng:

• Phương pháp điều tra gián tiếp: Hồi cứu dữ liệu sổ sách của trang trại về cơ cấu đàn trong 3 năm (2014 - 2016), tỷ lệ phối giống, năng suất đẻ và tình hình dịch bệnh.
• Phương pháp điều tra trực tiếp: Thăm khám lâm sàng hàng ngày từng cá thể lợn nái sau sinh, đo thân nhiệt, quan sát màu sắc và tính chất dịch viêm chảy ra từ âm hộ, kiểm tra tình trạng sưng nóng của bầu vú và phản xạ bú của đàn con.
• Phương pháp thử nghiệm điều trị: Bố trí lợn nái mắc bệnh thành các lô điều trị so sánh theo 2 thể bệnh chính: thể viêm tử cung kết hợp viêm vú (30 con, chia đều vào 2 phác đồ) và thể viêm tử cung kết hợp mất sữa (16 con, chia đều vào 2 phác đồ).
• Phương pháp xử lý dữ liệu: Các số liệu theo dõi được tính toán tỷ lệ phần trăm (%), thời gian điều trị trung bình và xử lý thống kê sinh vật học theo tài liệu của Nguyễn Văn Thiện (2008) bằng phần mềm Microsoft Excel 2003.

Nguồn dữ liệu hình thành từ hệ thống sổ ghi chép nội bộ của trại Nguyễn Thanh Lịch và số liệu quan sát thực tế của tác giả trong quá trình thực tập tốt nghiệp.

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Tác giả trình bày tính cấp thiết của đề tài xuất phát từ vai trò của ngành chăn nuôi lợn đối với nguồn cung thực phẩm quốc gia, sức ép thị trường khi gia nhập TPP và thiệt hại kinh tế do các bệnh đường sinh sản gây ra. Khóa luận xác định rõ 3 mục tiêu khoa học, yêu cầu kỹ thuật, đối tượng lợn nái sinh sản tại trại Nguyễn Thanh Lịch, phạm vi thời gian từ tháng 5/2016 đến tháng 11/2016.

Phần 2: Tổng quan nghiên cứu

Chương này trình bày chi tiết điều kiện tự nhiên, cơ sở vật chất và quy trình chăn nuôi tại trang trại. Cơ sở có quy mô nuôi 1.200 nái cơ bản, gồm 3 chuồng đẻ (chia khu A và B, mỗi dãy 29 ô chuồng sàn nhựa kết hợp bê tông), 1 chuồng nái chửa (14 dãy, 83 ô/dãy), 1 chuồng đực giống (24 ô và 1 phòng khai thác tinh), 3 chuồng cách ly nuôi lợn hậu bị. Toàn bộ là chuồng kín có giàn mát và quạt hút gió.

Dữ liệu điều tra cơ cấu đàn lợn của trại trong giai đoạn 2014 - 2016 được ghi nhận tại Bảng 2.1:

Loại lợn	Đơn vị	Năm 2014	Năm 2015	Năm 2016	Tỷ lệ năm 2016 (%)
Nái sinh sản	Con	1.136	1.343	1.167	75,29
Nái hậu bị	Con	300	340	360	23,23
Đực khai thác	Con	22	21	19	1,22
Đực hậu bị	Con	3	4	4	0,26
Tính chung	Con	1.461	1.708	1.550	100,00

Về năng suất, đàn nái sản xuất bình quân 2,45 - 2,47 lứa/năm; số con sơ sinh đạt 11,23 con/đàn; số con cai sữa đạt 10,7 con/đàn tại thời điểm 21 - 26 ngày tuổi. Tinh dịch khai thác từ 2 giống đực thuần Pietrain và Duroc phục vụ thụ tinh nhân tạo.

Về cơ sở bệnh học, tác giả tổng hợp tài liệu chuyên ngành phân biệt 3 thể lâm sàng của bệnh viêm tử cung:

Chỉ tiêu phân biệt	Viêm nội mạc tử cung	Viêm cơ tử cung	Viêm tương mạc tử cung
Thân nhiệt	Sốt nhẹ	Sốt cao	Sốt rất cao
Màu sắc dịch viêm	Trắng xám, trắng sữa	Hồng, nâu đỏ	Nâu rỉ sắt
Mùi dịch viêm	Mùi tanh	Mùi tanh, thối	Mùi thối khắm
Phản ứng đau	Đau nhẹ	Đau rõ hơn	Rất đau
Phản ứng co cơ tử cung	Co giảm	Co rất yếu	Mất hẳn phản ứng co
Trạng thái ăn uống	Ăn kém hoặc bỏ ăn một phần	Bỏ ăn	Bỏ ăn hoàn toàn

Tổng quan tài liệu trong nước cho thấy tỷ lệ mắc MMA tại các trại quy mô lớn dao động từ 40% đến 60% (Nguyễn Như Pho, 2002); tại miền Bắc dao động từ 47,39% đến 53,33% (Trịnh Đình Thâu và Nguyễn Văn Thanh, 2010); nái đẻ khó phải can thiệp tay có tỷ lệ viêm tử cung lên tới 100%. Tài liệu quốc tế ghi nhận tỷ lệ lưu hành tại Illinois (Mỹ) là 6,9%, bang Missouri là 13%, Thụy Điển là 5,5 - 10,3%, Bỉ là 34% số đàn (Maes et al., 2010); bệnh gây chết khoảng 2% nái nhưng làm lợn con chết đến 80% do thiếu sữa và tiêu chảy (Shrestha, 2012).

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu

Chương này mô tả chi tiết phương pháp thu thập dữ liệu gián tiếp qua hồ sơ trại, phương pháp khám lâm sàng trực tiếp và các công thức tính tỷ lệ mắc, tỷ lệ khỏi, thời gian điều trị.

Trọng tâm của chương là thiết kế thử nghiệm phác đồ điều trị được phân chia thành 2 nhóm bệnh lý:

Thể bệnh	Phác đồ	Thuốc điều trị toàn thân	Liều lượng và đường dùng	Số con điều trị	Biện pháp can thiệp bổ trợ và điều trị cục bộ
Viêm tử cung + Viêm vú	Phác đồ 1	Pendistrep LA Oxytocin	5 ml/50 kg TT, tiêm bắp 6 ml/con, tiêm bắp	15	- Thụt rửa tử cung bằng dung dịch NaCl 0,1% (1 - 2 lần/ngày, 3 ngày liên tục). - Chườm đá vú viêm 1 - 2 lần/ngày, vắt cạn sữa 2 - 3 lần/ngày. - Tiêm Pendistrep LA quanh bầu vú viêm (5 ml/50 kg TT). - Tiêm bắp Vitamin C và B.complex (5 - 10 ml/con/ngày, 3 - 5 ngày).
	Phác đồ 2	Amoxinject LA Oxytocin	4 - 5 ml/100 kg TT, tiêm bắp 6 ml/con, tiêm bắp	15
Viêm tử cung + Mất sữa	Phác đồ 1	Pendistrep LA Oxytocin	5 ml/50 kg TT, tiêm bắp 6 ml/con, tiêm bắp	8	- Cai sữa sớm cho đàn con hoặc ghép bầy sang nái khác. - Trường hợp kém sữa: cung cấp đủ nước, kích thích cho nái ăn. - Tiêm bắp Vitamin C và B.complex (5 - 10 ml/con/ngày, 3 - 5 ngày).
	Phác đồ 2	Amoxinject LA Oxytocin	4 - 5 ml/100 kg TT, tiêm bắp 6 ml/con, tiêm bắp	8

Phần 4: Kết quả và thảo luận

Tác giả phản ánh kết quả triển khai quy trình kỹ thuật tại trang trại:

• Quy trình dinh dưỡng: Sử dụng cám chuyên dụng của C.P. theo từng giai đoạn. Nái hậu bị ăn cám CP-567 mức 2,5 kg/ngày, phối giống lúc 7,5 tháng tuổi đạt 125 kg. Nái chửa từ tuần 1 đến tuần 12 ăn cám 566 mức 1,5 - 2,0 kg/ngày; tuần 13 - 14 ăn cám 566 mức 2,5 - 3,0 kg/ngày; từ tuần 15 ăn cám 567SF mức 3,5 - 4,0 kg/ngày. Trước khi đẻ 3 ngày giảm dần mỗi ngày 1 kg thức ăn; ngày đẻ cho nhịn ăn. Sau đẻ cho ăn cám CP-567 tăng dần từ 1 kg (ngày 1) lên 6 kg (ngày 6), từ ngày thứ 7 điều chỉnh theo số lượng con theo mẹ.
• Kết quả thực hiện chăm sóc, nuôi dưỡng được ghi nhận tại Bảng 4.2: công việc cho lợn ăn hàng ngày đạt 60/360 con (16,67%); tắm chải cho lợn mẹ đạt 88/180 con (48,88%); tắm chải lợn đực đạt 10/28 con (35,71%).
• Vệ sinh sát trùng và tiêm phòng: Thiết lập lịch vệ sinh phun sát trùng, quét vôi, xả vôi xút hàng ngày từ thứ Hai đến Chủ Nhật cho từng khu vực chuồng nái chửa, chuồng đẻ, chuồng cách ly và khu vực bên ngoài.

Kết quả tiêm phòng vắc xin và phòng trừ nội ký sinh trùng do tác giả trực tiếp thực hiện được thống kê tại Bảng 4.5:

Nội dung công việc	Đối tượng vật nuôi	Số lượng theo dõi (con)	Số lượng thực hiện đạt (con)	Tỷ lệ (%)	Đánh giá kết quả
Phòng bệnh KST	Lợn con (uống Toltrazuril)	472	470	99,58	An toàn / Đạt
Tiêm phòng nái mang thai	Dịch tả lợn (Coglapest)	791	791	100,00	An toàn / Đạt
	Lở mồm long móng	460	460	100,00	An toàn / Đạt
	Tai xanh (PRRS)	243	243	100,00	An toàn / Đạt
Tiêm phòng nái hậu bị	Dịch tả lợn (Coglapest)	105	105	100,00	An toàn / Đạt
	Suyễn lợn (Respisure)	105	105	100,00	An toàn / Đạt

• Chẩn đoán và điều trị các bệnh phát sinh tại trại:
  • Hội chứng hô hấp: Điều trị bằng Nova-Tylogenta (tiêm bắp 1 ml/20 kg TT/ngày, dùng 3 - 5 ngày liên tục) kết hợp Analgin C (1 ml/10 - 15 kg TT) để hạ sốt, giảm đau.
  • Bệnh viêm khớp: Tiêm bắp Pendistrep LA (5 ml/50 kg TT) kết hợp MD-Dexa (1 ml/10 - 15 kg TT) và bổ trợ Vitamin C, B.complex (5 - 10 ml/con).
  • Hội chứng tiêu chảy ở lợn con theo mẹ: Sử dụng CP Nor-100 (tiêm bắp 1 ml/8 - 10 kg TT/ngày trong 3 - 5 ngày); ca tiêu chảy nặng tiêm thêm Atropine (1 ml/10 kg TT một liều duy nhất).
  • Bệnh khó đẻ: Can thiệp tiêm Oxytocin liều 6 ml/con khi rặn đẻ kéo dài; nếu không có kết quả thì can thiệp cơ học hoặc phẫu thuật kéo thai, sau đó thụt rửa đường sinh dục và tiêm bắp 20 ml Pendistrep LA để chống nhiễm trùng kế phát.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận cung cấp hệ thống dữ liệu thực tế về công tác quản lý đàn nái giống và phòng trị bệnh tại cơ sở chăn nuôi gia công:

• Khảo sát thực trạng quy mô trang trại: Năm 2016 trại duy trì 1.550 con lợn, trong đó nái sinh sản chiếm 75,29% (1.167 con), nái hậu bị chiếm 23,23% (360 con), đực giống khai thác chiếm 1,22% (19 con). Hiệu suất sinh sản duy trì ở mức cao với 2,45 - 2,47 lứa/năm, số con cai sữa bình quân đạt 10,7 con/đàn.
• Xây dựng quy trình vệ sinh phòng dịch và tiêm phòng vắc xin nghiêm ngặt: Tỷ lệ tiêm phòng các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm (Dịch tả, Lở mồm long móng, Tai xanh, Suyễn) trên đàn nái mang thai và hậu bị đạt tuyệt đối 100%; phòng cầu trùng cho lợn con sơ sinh đạt 99,58%.
• Chuẩn hóa phác đồ điều trị thử nghiệm: Đề tài thiết lập chi tiết 2 phác đồ điều trị hội chứng MMA dựa trên 2 kháng sinh chủ lực Pendistrep LA và Amoxinject LA kết hợp Oxytocin và can thiệp bổ trợ (thụt rửa dung dịch nước muối 0,1%, chườm lạnh, vắt cạn sữa, tách đàn con ghép bầy và bổ sung vitamin trợ lực).
• Kiểm soát hiệu quả các bệnh thông thường: Văn bản ghi nhận kết quả điều trị thành công các ca bệnh hô hấp, viêm khớp, tiêu chảy lợn con và hỗ trợ can thiệp các ca đẻ khó, đạt tỷ lệ khỏi bệnh chung từ 80% đến 90%.

Đóng góp của tác giả là việc hệ thống hóa và áp dụng đồng bộ các quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng, phòng bệnh và điều trị thực địa phù hợp với điều kiện trang trại công nghiệp khép kín tại khu vực Ba Vì, Hà Nội, góp phần giảm thiểu rủi ro bệnh sinh sản cho đàn nái.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận bộc lộ một số giới hạn thực tiễn:

• Phạm vi nghiên cứu giới hạn tại một trang trại gia công đơn lẻ trong khoảng thời gian 6 tháng (tháng 5 đến tháng 11/2016), chưa phản ánh biến động bệnh dịch qua các chu kỳ năm trọn vẹn.
• Việc chẩn đoán thể bệnh chủ yếu dựa trên các dấu hiệu lâm sàng bên ngoài và kiểm tra thể dịch trực quan, chưa thực hiện nuôi cấy phân lập vi khuẩn chuyên sâu và làm kháng sinh đồ trong phòng thí nghiệm để xác định chính xác chủng đề kháng kháng sinh.
• Phần văn bản cung cấp dừng lại ở tiểu mục 4.1.3, do đó số liệu thống kê chi tiết của chuyên đề nghiên cứu tại mục 4.2 (tỷ lệ mắc MMA theo tháng, theo lứa đẻ, tỷ lệ khỏi bệnh cụ thể của từng phác đồ và ảnh hưởng đến năng suất lứa sau) chưa xuất hiện đầy đủ trong tư liệu trích xuất.

Hướng nghiên cứu tiếp theo cần tập trung mở rộng quy mô theo dõi trên nhiều hệ thống trang trại khác nhau, kết hợp xét nghiệm vi sinh định danh type vi khuẩn gây bệnh và kiểm tra độ nhạy cảm của kháng sinh nhằm tối ưu hóa chi phí điều trị.

Giá trị tham khảo

Báo cáo khóa luận có giá trị tham khảo thiết thực cho:

• Sinh viên và học viên chuyên ngành Chăn nuôi - Thú y: Cung cấp tài liệu tham khảo về quy trình thực tập tốt nghiệp, phương pháp bố trí phác đồ điều trị lâm sàng và mẫu biểu theo dõi dịch tễ tại trang trại.
• Cán bộ kỹ thuật và chủ trang trại chăn nuôi lợn nái: Tham khảo định mức khẩu phần thức ăn chi tiết cho lợn nái theo từng tuần chửa và giai đoạn nuôi con; lịch tiêm phòng vắc xin cụ thể cho đàn nái và lợn con; quy trình thụt rửa tử cung và phác đồ dùng thuốc đối với hội chứng MMA cùng các bệnh nội khoa thường gặp.

Câu hỏi thường gặp

1. Cơ cấu đàn lợn và năng suất sinh sản tại trại Nguyễn Thanh Lịch năm 2016 được ghi nhận như thế nào? Tính đến năm 2016, tổng đàn lợn của trại là 1.550 con, bao gồm 1.167 nái sinh sản (chiếm 75,29%), 360 nái hậu bị (23,23%), 19 đực khai thác (1,22%) và 4 đực hậu bị (0,26%). Năng suất đàn nái đạt bình quân 2,45 - 2,47 lứa/năm; số con sơ sinh đạt 11,23 con/đàn; số con cai sữa đạt 10,7 con/đàn tại 21 - 26 ngày tuổi.

2. Tiêu chí phân biệt 3 thể lâm sàng của bệnh viêm tử cung trong văn bản là gì? Ba thể bệnh được phân biệt dựa trên 6 chỉ tiêu: thân nhiệt, màu sắc dịch viêm, mùi dịch viêm, phản ứng đau, phản ứng co cơ tử cung và trạng thái ăn uống. Cụ thể:

• Viêm nội mạc tử cung: sốt nhẹ, dịch trắng xám hoặc trắng sữa có mùi tanh, đau nhẹ, phản ứng co giảm, ăn kém hoặc bỏ ăn một phần.
• Viêm cơ tử cung: sốt cao, dịch hồng hoặc nâu đỏ có mùi tanh thối, đau rõ, phản ứng co rất yếu, bỏ ăn.
• Viêm tương mạc tử cung: sốt rất cao, dịch nâu rỉ sắt có mùi thối khắm, rất đau, mất hẳn phản ứng co tử cung, bỏ ăn hoàn toàn.

3. Tác giả đã bố trí phác đồ nào để thử nghiệm điều trị hội chứng MMA tại trại? Tác giả thử nghiệm 2 phác đồ toàn thân kết hợp can thiệp cục bộ:

• Phác đồ 1: Tiêm bắp Pendistrep LA (5 ml/50 kg TT) kết hợp Oxytocin (6 ml/con).
• Phác đồ 2: Tiêm bắp Amoxinject LA (4 - 5 ml/100 kg TT) kết hợp Oxytocin (6 ml/con). Biện pháp bổ trợ gồm: thụt rửa tử cung bằng nước muối 0,1% (1 - 2 lần/ngày trong 3 ngày); chườm đá và vắt cạn sữa ở vú viêm; tiêm Pendistrep LA quanh bầu vú; tiêm Vitamin C và B.complex (5 - 10 ml/con/ngày trong 3 - 5 ngày). Với thể mất sữa, tiến hành cai sữa sớm hoặc ghép bầy lợn con.

4. Chế độ dinh dưỡng cho lợn nái chửa và sau đẻ được thực hiện ra sao? Nái chửa tuần 1 - 12 ăn cám 566 mức 1,5 - 2,0 kg/ngày; tuần 13 - 14 ăn cám 566 mức 2,5 - 3,0 kg/ngày; từ tuần 15 ăn cám 567SF mức 3,5 - 4,0 kg/ngày. Trước khi đẻ 3 ngày giảm dần mỗi ngày 1 kg; ngày đẻ cho nhịn ăn. Sau khi đẻ, nái ăn cám CP-567 tăng dần từ 1 kg (ngày thứ nhất) đến 6 kg (ngày thứ sáu), từ ngày thứ 7 trở đi điều chỉnh theo thể trạng nái và quy mô đàn con.

5. Kết quả công tác tiêm phòng vắc xin của tác giả trên đàn lợn đạt tỷ lệ bao nhiêu? Tỷ lệ tiêm phòng đạt 100% đối với vắc xin Dịch tả lợn (791 nái chửa và 105 hậu bị), Lở mồm long móng (460 nái chửa), Tai xanh (243 nái chửa), Suyễn lợn (105 hậu bị). Công tác phòng bệnh cầu trùng cho lợn con bằng đường uống đạt 99,58% (470/472 con).

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Bùi Thanh Minh đã phản ánh toàn diện bức tranh chăn nuôi và thực trạng bệnh sinh sản tại trại lợn công nghiệp Nguyễn Thanh Lịch, huyện Ba Vì, Hà Nội. Tác giả đã mô tả chi tiết đặc điểm dịch tễ, dấu hiệu bệnh học của hội chứng MMA, đồng thời xây dựng quy trình phòng bệnh bằng an toàn sinh học, tiêm phòng vắc xin và thiết lập phác đồ điều trị thử nghiệm bằng các kháng sinh chuyên dụng. Công trình là tài liệu thực địa hữu ích đối với hoạt động đào tạo ngành Chăn nuôi - Thú y và công tác quản lý dịch bệnh sinh sản tại các trang trại lợn nái quy mô công nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Theo đánh giá, hiện nay thịt lợn chiếm 78-80% so với các loại thịt khác trong chăn nuôi, nhu cầu sản phẩm thịt gia cầm chiếm 15%, thịt trâu bò và thịt khác chiếm 10%. Có thể nói, thịt lợn là thực phẩm không thể thiếu trong cuộc sống hàng ngày của Việt Nam. Như vậy, chăn nuôi lợn chiếm một vị trí vô cùng quan trọng vì nó cung cấp một lượng lớn thịt, mỡ cho con người, phế phụ phẩm cho ngành công nghiệp chế biến, cung cấp phân bón, góp phần giải quyết việc làm cho người lao động. Trong những năm qua, nhờ áp dụng khoa học kỹ thuật tiên tiến, nhập nội lai tạo, nuôi thích nghi các giống lợn cao sản đã mang lại hiệu quả nhất định, tạo ra những con lai phù hợp với điều kiện chăn nuôi Việt Nam.

Dù số lượng con giống tốt, có năng suất cao không ngừng tăng nhưng vẫn chưa đáp ứng đủ nhu cầu giống cho thị trường trong nước. Và sau khi hiệp định TPP được ký kết thì nghành chăn nuôi lợn gặp nhiều khó khăn hơn, tăng sức cạnh tranh giá cả với thịt lợn nhập nội. Điều đó đặt ra cho nghành cần phải phát triển nhanh, mạnh, bền vững, quản lý tốt đàn nái sinh sản. Ngoài các yếu tố thức ăn dinh dưỡng, giống chăm sóc quản lí thì công tác phòng trị bệnh có ảnh hưởng không nhỏ đến năng suất sinh sản của lợn nái, hạn chế một số bệnh thường gặp ở đàn nái, góp phần không nhỏ trong việc tăng số lượng, chất lượng thịt lợn, đem lại kinh tế cao cho người chăn nuôi.

Xuất phát từ nhu cầu thực tế của sản xuất đồng thời để thấy rõ hơn về các nhân tố ảnh hưởng tới tình hình nhiễm bệnh, triệu chứng, bệnh tích của lợn nái, góp phần khống chế bệnh và làm giảm bớt thiệt hại về kinh tế trong ngành chăn nuôi lợn hiện nay tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Theo dõi tình hình mắc hội chứng MMA trên đàn lợn nái sinh sản tại trại Nguyễn Thanh Lịch huyện Ba Vì TP Hà Nội, và sử dụng phác đồ điều trị ". Mục đích và yêu cầu của đề tài 1. Mục đích của đề tài - Đánh giá được thực trạng hội chứng viêm tử cung, viêm vú và mất sữa (MMA) ở đàn lợn nái tại trại Nguyễn Thanh Lịch huyện Ba Vì TP Hà Nội, và sử dụng phác đồ điều trị - Đánh giá được ảnh hưởng của hội chứng MMA đến năng xuất sinh sản của lợn nái - Xây dựng được phác đồ điều trị và quy trình kỹ thuật phòng ngừa hội chứng MMA ở lợn nái sinh sản. Yêu cầu của đề tài Theo dõi được tình hình mắc hội chứng MMA trên đàn lợn nái sinh sản và đưa ra biện pháp phòng trị bệnh.

3 Phần 2 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 2. Điều kiện cơ sở thực tập 2. Quá trình thành lập và phát triển của trại 2. Quá trình thành lập Trại lợn Nguyễn Thanh Lịch nằm trên địa phận - xã Ba Trại - huyện Ba Vì - TP Hà Nội.

Là trại lợn gia công của Công ty Chăn nuôi CP Việt Nam, hoạt động theo phương thức: chủ trại xây dựng cơ sở vật chất, thuê công nhân, công ty cung cấp giống lợn, thức ăn, thuốc thú y, cán bộ kỹ thuật. Hiện nay, trang trại do ông Nguyễn Thanh Lịch làm chủ, cán bộ kỹ thuật của Công ty Chăn nuôi CP Việt Nam chịu trách nhiệm giám sát mọi hoạt động của trại. Cơ cấu tổ chức của trang trại Cơ cấu tổ chức: gồm 3 nhóm + Nhóm quản lý: 1 chủ trại giám sát mọi hoạt động của trại 1 bảo vệ chịu trách nhiệm bảo vệ tài sản chung. + Nhóm kỹ thuật: 2 kỹ sư, 1 kỹ thuật điện, 1 kế toán.

+ Nhóm công nhân: 10 công nhân, 8 sinh viên thực tập. Với đội ngũ công nhân trên, trại phân ra làm các tổ khác nhau như tổ chuồng đẻ, tổ chuồng bầu. Có bảng chấm công riêng cho từng công nhân trong tổ, ngoài ra các tổ trưởng có nhiệm vụ đôn đốc quản lý chung các thành viên trong tổ nhằm nâng cao tinh thần trách nhiệm, thúc đẩy sự phát triển của trang trại. Cơ sở vật chất của trại Trại Nguyễn Thanh Lịch nằm trên địa bàn xã Ba Trại, chủ yếu là núi đá vôi nhưng đường giao thông đã được nâng cấp, thuận tiện cho việc đi lại, vận chuyển.

Để đảm bảo công tác chăn nuôi và sinh hoạt của công nhân trại được trang bị đầy đủ cơ sở vật chất kỹ thuật gồm: Khu nhà điều hành, khu nhà ở cho công nhân, bếp ăn, các công trình phục vụ cho công nhân và các hoạt động khác của trại. 4 Khu chăn nuôi xung quanh có hàng rào bao bọc và có cổng vào riêng. Chuồng trại được quy hoạch bố trí xây dựng phù hợp với hướng chăn nuôi công nghiệp, hệ thống chuồng nuôi lồng, nền sàn bê tông cho lợn nái, lợn đực, sàn nhựa cho lợn con cùng với hệ thống vòi nước tự động và máng ăn. Chuồng nuôi được xây dựng đảm bảo đủ cho 1200 nái cơ bản bao gồm: + 3 chuồng nái đẻ: mỗi chuồng chia làm 2 khu A và khu B, mỗi khu có 2 dãy, mỗi dãy có 29 ô chuồng được thiết kế sàn nhựa cho lợn con và sàn bê tông cho lợn mẹ.

+ 1 chuồng nái chửa: chuồng gồm 14 dãy mỗi dãy có 83 ô để nuôi và chăm sóc lợn nái trong thời gian mang thai được sắp xếp theo các kỳ mang thai khác nhau. Dãy 1 được thiết kế để cho lợn nái chờ phối, có khu thử lợn, ép lợn và dãy 2 có khu để làm nơi thụ tinh nhân tạo cho lợn nái. + 1 chuồng đực giống: bao gồm 24 ô để nuôi lợn đực và 1 ô để khai thác tinh. + 3 chuồng cách ly: dùng để nuôi lợn hậu bị được nhập từ các trại gia công lợn hậu bị của Công ty cổ phần chăn nuôi CP Việt Nam, trong thời gian 3 tháng sau khi đã làm vaccine đầy đủ và trước khi được đưa lên giống mỗi chuồng có thể nuôi được từ 30 - 40 lợn hậu bị.

Hệ thống chuồng xây dựng khép kín hoàn toàn. Phía đầu chuồng là hệ thống giàn mát, cuối chuồng được thiết kế quạt hút gió, có hệ thống điện chiếu sáng và bóng đèn hồng ngoại để sưởi ấm, úm lợn con, đảm bảo thoáng mát về mùa Hè ấm áp vào mùa Đông bằng cách điều chỉnh quạt, giàn mát và bóng đèn sưởi ấm trong chuồng. Mỗi chuồng được lắp đặt máy bơm nước để tắm cho lợn và vệ sinh chuồng trại hằng ngày, cuối chuồng mỗi ô đều có hệ thống thoát phân và nước thải. Bên cạnh chuồng đực có xây dựng phòng làm tinh lợn, với đầy đủ các dụng cụ như: kính hiển vi, nhiệt kế, đèn cồn, máy ép ống tinh, tủ lạnh bảo quản tinh, nồi hấp, panh, kéo… Trong khu chăn nuôi, đường đi lại giữa các ô chuồng, các khu khác đều được đổ bê tông và có các chậu nước sát trùng.

Nhìn chung khu vực chuồng nuôi 5 được xây dựng khá hợp lý, thuận lợi cho việc chăm sóc, đi lại, đuổi lợn cho các dãy chuồng. Ngay tại cổng vào khu chăn nuôi trại có xây dựng 4 phòng tắm sát trùng cho công nhân trước khi ra, vào chuồng chăm sóc lợn, 1 kho thuốc, 1 kho cám, 1 phòng ăn và 2 phòng nghỉ trưa cho công nhân. Một số thiết bị khác cũng được trang bị đầy đủ: tủ lạnh bảo quản vaccine, tủ thuốc để bảo quản và dự trữ thuốc cho trại, xe chở cám từ nhà kho xuống chuồng, máy nén khí phun sát trùng di động khu vực trong và ngoài chuồng nuôi. Tình hình sản xuất của trang trại * Công tác chăn nuôi Qua điều tra từ số liệu sổ sách theo dõi của trại thì cơ cấu đàn lợn nái của trại 3 năm gần đây tính đến tháng 11 năm 2016 được thể hiện ở bảng 2.

Cơ cấu đàn qua các năm Đơn vị Năm Tỷ lệ năm 2016 Loại lợn 2014 2015 2016 (%) Nái sinh sản Con 1136 1343 1167 75,29 Nái hậu bị Con 300 340 360 23,23 Đực khai thác Con 22 21 19 1,22 Đực hậu bị Con 3 4 4 0,26 Tính chung 1461 1708 1550 100 Qua số liệu ở bảng 2.1 cho thấy:số lượng lợn có thay đổi qua các năm. Đặc biệt lợn nái hậu bị tăng lên số lượng lớn nhằm thay thế cho các lợn nái sinh sản không đủ tiêu chuẩn và phải loại thải. Nhiệm vụ chính của trại là sản xuất con giống và chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật. Hiện nay, trung bình lợn nái của trại sản xuất được 2,45 - 2,47 lứa/năm.

Số con sơ sinh là 11,23 con/đàn; số con cai sữa là 10,7 con/đàn; lợn con theo mẹ được nuôi đến 21 ngày tuổi, chậm nhất là 26 ngày thì tiến hành cai sữa và 6 chuyển sang các trại chăn nuôi lợn giống của Công ty. Theo đánh giá của Công ty Chăn nuôi CP Việt Nam thì trại hoạt động vào mức khá. Trong trại có 24 con lợn đực giống được chuyển về cùng một đợt, các lợn đực giống này được nuôi nhằm mục đích kích thích động dục cho lợn nái và khai thác tinh để thụ tinh nhân tạo. Tinh lợn được khai thác từ 2 giống lợn Pietrain và Duroc.

Lợn nái được phối 3 lần và được luân chuyển giống cũng như con đực. Thức ăn cho lợn nái là thức ăn hỗn hợp hoàn chỉnh có chất lượng cao, được Công ty Chăn nuôi CP Việt Nam cấp cho từng đối tượng lợn của trại. * Công tác vệ sinh thú y của trại Vệ sinh phòng bệnh là công tác rất quan trọng. Nó có tác dụng tăng sức đề kháng cho vật nuôi, giảm nguy cơ xảy ra dịch bệnh, hạn chế những bệnh có tính chất lây lan từ đó phát huy tốt tiềm năng của giống.

- Công tác vệ sinh: chuồng trại được xây dựng thoáng mát về mùa Hè, mùa Đông được che chắn cẩn thận, xung quanh các dãy chuồng nuôi đều trồng cây xanh tạo độ thông thoáng và mát tự nhiên. Trước cửa vào các khu có rắc vôi bột từ đó hạn chế được rất nhiều tác động của mầm bệnh bên ngoài đối với lợn nuôi trong chuồng. Hàng ngày, luôn có công nhân quét dọn vệ sinh chuồng trại, thu gom phân, nước tiểu, khơi thông cống rãnh, phun thuốc sát trùng và rắc vôi theo quy định. Công nhân, kỹ sư, khách tham quan trước khi vào khu chăn nuôi đều phải sát trùng, tắm rửa sạch sẽ, thay quần áo bảo hộ lao động.

- Công tác phòng bệnh: trong khu vực chăn nuôi hạn chế đi lại giữa các chuồng, hành lang giữa các chuồng và bên ngoài chuồng đều được rắc vôi bột, các phương tiện vào trại được sát trùng một cách nghiêm ngặt ngay tại cổng vào.