CHƯƠNG 1 MOT SỐ VAN DE LÝ LUẬN VỀ THAM QUYỀN SỬA BẢN ÁN HÌNH SỰ. SƠ THÂM CUA HOI ĐỒNG XÉT XỬ PHÚC THAM gm thẩm quyền sia bản án hành sự sơ thắm của Hội đồng xét xử “Chỗ đổ xét xữ sơ tim, phúc thẫm được bảo don” hay chỗ độ “Hi cấp vét xử” là một trong các nguyên tắc cơ bản trong pháp it tổ tạng hình ar ca rước te Cp xét xử là hình thức tổ chức tổ tụng thể hiện quan didm của Nhà nước vé xét xử các vụ án nhằm, bảo dim tinh chính sắc, khách quan trong phn quyết cia Tôn án, shim báo về tốt nhất Loi ch cũa Nhà nước, xã hộ, quyển va lợi ích hop pháp cia cơ quan tổ chức, cá nhân Nguyên tắc “hơi cấp xét xử” được ghi nhận trong các công tước quốc tế như C ông ước về quyền dân sự và chính t của Liên hợp quốc, Quy chế vi Tòa hình ar quốc tổ. Nguyên tắc “Ta cấp xét tử” được tổ chúc thục hiện bing các quy đính cụ thể của thi tục tổ hạng trong pháp luật tổ ng cia mỗt quốc ga, theo đó vụ án ma bin án hoặc quyết Ảnh sơ thẳm chưa có hiệu lực pháp luật cũa Tòa dn bị kháng cáo, kháng ng trong thời han luật đnh được Tòa an cấp tiên trục ấp xát xửlạ theo thả tục phúc thẩm, Tei Việt Nem, “hai cập xét xổ" được coi là một nguyên tắc xế xử cơ bản và quen trong nhất. Tại kỷ họp lẫn thở tim, tháng4 năm 1958, Quốc hội quyết dink thành lập Tòa én nhân dântối cao (TANDTC)Ì Hiến pháp năm 1959 ra đời, đánh dâu sự thay đỗi lớn trong 18 chúc bô máy Nhà nước, đặc bist a tổ thúc bộ máy của các cơ quan tu pháp, theo đỏ Tòa án nhân din không con tc thuộc Hồi ding chính phi mà chiu trách nhiện và báo cáo trước cơ quan quyền lực cao nhất cia Nhà nước là Quốc hôi Trên cơ sở những quy định của Hiển pháp nim 1959, ngày, 14/07/1960.
Quốc hội nước Viét Nam Dân chủ công hòa khóa II, ky hợp thứ nhất đã thông qua Luật tổ chức Tòa án nhân dân, là văn bản quy pham pháp luật số hiệu lục cao ác lập cơ sở pháp lý quan trong công cổ sự phú tiển, cả cách hệ thống tổ chức Toa án nhân dân Tại đều9 Luật tổ chức Tòa én nhân dân, lân đều tiên chính thúc ghỉ nhân nguyên tắc “hai cấp xát xi" Phan Vin Hi vì NggỄn Bộ Băng 2020), “Co sở lý hản, tục tổn của sera đi và nhiệm vụ, yin, cin Tên ain din ap cáo, Tp tỉ Tạ đc Nguyên tắc này cing được quy nh và khẳng Ảnh tei Điều 27 Bộ luật tổ tụng Hình n năm 2015: "Chế đồ xét xử sơ thim, phúc thim được dim bảo". Theo tir iin giã thích thuật ngữ luật học, phúc thâm là việc Tòa án cấp rên trực dp mắt lại những bản én, quyét din sơ thim chữa có hiệu lục pháp luật của Tòa én cấp đười bị kháng cáo hoặc kháng ngh. Điều 330 Blut tổ tang hình sự năm 2015 quy Ảnh. “et xử phúc thấm là việc Tòa án cấp trên trục tiếp xét xử ei vụ án hoặc xét lá quyất ảnh sơ thẫm ma bản án quyết ảnh sơ thim đối với vụ án đó chưa có hiệu Tục pháp luật bi kháng cáo hoặc kháng nghỉ"”.
Như vậy, dù trên phương diện ngôn. ngữ hay tiên phương điện luật thục din thủ khá niệm phúc thim cũng bao gồm ba ấu tổ hop thành: (1) là việc của Toa dn cập trên trục in, 2) Xet lạ bản én (hoặc xét xử lại vụ da); (@) Bản án chun có hiệu lục pháp luật bi kháng cáo hoặc kháng sei im của Tòa án cập sơ thim khi xét xử và ra bản án/quyết dink bảo dim lợi ích của Nhà nước, xã hi và các quyển và lợi ich hợp pháp của cá nhân, cơ quan, tổ chức Tòa én có thm quyén xát xổ phúc thậm VAHS là Tòa én cấp trên rực tp cia Tòa én đã xát xử sơ thim, bao gồm: Toa én nhân dân cấp tin, thành phố trục thuộc Trung ương đối với Tòa án nhân din cấp huyện, Tòa án nhân din cip cao đối với Tòa án nhân din tinh thành phố trục thuộc trùng ương, Tòa án quân ar cấp quân âmđối với Toa án quân sơ khu vực và Tòa án quân sơ trùng ương đổi với Tòa án qin my cấp quân kim Từ điễn tiếng Việt đưa re định ngĩa thim quyển như sau “Thm quyền là quyền xem xét dé kết luận và định đoạt mốt vin để pháp luật2 Thim quyên theo hy tường cia các tác giã ở diy gắn liền với quyén và nhiệm vụ mã php luật quy định cho cơ quan nhà nước. Ngoài ra có quan niệm cho ring “Thi quyền là quyền hen theo phip luật quy ảnh, cũa cơ quan công quyền và công chức giữ chức vụ nhà nước nhất dink’ Do vậy, thâm quyển có thể được hiểu như sau Thim quyển là tập hop quyén ofa tổ chức hoặc cá nhân được giao thục hiện việc gi quyết những công việc nhất định theo quy định của pháp luật Điều 350 Bộ ied ng hàn arin 2015 ‘Tediin Ting Vật 2006), Vin Ngàn ngấ học, NB Di Nẵng tr 922 * Đạthọc Tuậ Hà Nội 2014), Gio Wak Luật Tổ emg hành ch Việt Nam, Nhã mit bin Công nhện, in, Ba NGL 87 8 Tòa án là cơ quan xét xử côn mỗt quốc gia, thục hiện quyén từ pháp, Thận quyền của Tòa án cấp phúc thẫm có hai nội đang chính là xem xé và kết luận, din đoạt Hai nội đang tiên có mốt quan hệ mat Hit, chất chế với nhau Tae án chỉ có thể đơn din kit luân và nh đoạt sau kd tiên hành xem xét Va sau khi Tòa án để thục hiện, tiến hành xem xi thì phii dua ra được kết luân và Ảnh đoạt thi công việc xem xét mới có ý ngiữa Trong pháp luật tổ tụng hình sự Việt Nam, thêm quyền của HEXX phúc thậm, đối với bản dn sơ thm bao gm: Không chấp nhận kháng cáo, kháng nghỉ và giữ "nguyên bản én sơ thin; ste bản án sơ thẫm; hủy bán án sơ thẳm và chuyển hỗ sơ vụ án để điều tra lạ hoặc xét xở Ie, nly bản án sơ thầm và din chỉ vụ án; định chỉ vide xắt xử phúc thẳm” Thi ste bản án sơ thêm, HDXX phúc thim di lam cho một phn hoặc toàn bổ nổi dung của bin án sơ thấm tré nên khác với ban đều, hay nổi cách khác là làn thay di một phin hoặc toàn bộ nổi dung của bên án sơ thấm, Theo đó, quyền sin ‘bin án sơ thim của HDXX phúc thầm là quyền mà pháp luật cho phép Tòa án cấp trên trục tấp trong việc xem sắt và quyết dinh các vấn đ cụ thể nhằm lam thay di sơ thẫn của HDXX phúc thim có đặc điểm seu Thứ nhất, HĐXOX phúc thẫn không sta các sư sớt liên quan din thủ tục tiến Thành tổ tụng chỉ sin các nối dung của bản án sơ thâm có sa sốt in quan din trách nhiệm hình sự trách nhiệm dân sự tối danh, hình phạt Bối vũ, các sa sốt về th tục tổ tụng có thể ở những mức độ khác nhau trong đó có những se sót nghiêm trong vi pham tới quyển loi ich chính ding cia bị cáo, bi hi và đương nự làm ảnh hưởng din quá bình xác định sự thật khách quan cia vụ én. Sai sót v thủ tục tổ ting xây xe không thể sia lạ được, công không cho phép được xây ra.
Do vậy, u có sai sót vi mit thủ tục tổ ting ð múc không nghiêm trong thi Tòa án cập sơ thim chi ding ở mức rút kin nghiệm, chỉnh se rong nhống lin tiép theo, Trong trường hop, Tòa Đầu 355 Bộ Fults ng hạn syaim 2015 án cấp sơ thim cổ si sớt nghiêm trọng thi HBX phúc thẩm có thé hủy bản án sơ thấm dé đều tra hoặc xét xử lạ. Thứ hai và cơ bản phạm vi quyền sửa bản án sơ thắm của HDX phúc thẩm được quy định thiên theo hướng có lợi cho bi cáo, hạn chế quyền sẵn bin án sơ thấm theo hướng bấtlợi hơn cho bị cáo THằu nh các vẫn để liên quan dén trách nhiệm hành my trách nhiệm dân sự đối với bị cáo, HBXX phúc thim đều có thé xem xét và sửa theo hướng có lợi cho bi cáo. Hon nữa, HDXX phúc thẩm còn được xem xét và áp dụng đối với cả bị cáo. không kháng cáo hoặc không được kháng cáo, kháng nghi theo hướng có lợi.
Điền 345 BLTTHS năm 2015 quy din vé phạm vi xét xở phúc thẩm, Theo đó, HĐSOC phúc thém xem xét nôi ding của bên én, quyết Ảnh bị kháng cáo, kháng nghị, rong trường hop xét thấy cén thế, HBXX phúc thâm có thé xem xét các phần khác ofa ‘bin án, quyết dinh không bi kháng cáo, kháng ngh, Bân canh đó, HBX phúc thẩm, còn có thé xem xét sin bin án sơ thim theo hướng có lợi cho cả ti cáo ngự cả trong trường hop bị hei kháng cáo, VS kháng nghị theo hướng ting ning nâu khi Việc sửa bản én theo hướng ting năng chỉ xây ra khi nội dụng kháng co, kháng ngà có yêu cầu HDXX phúc thim xem xé ting năng hình phạt, áp dung iu khoản trong B6 luật hình sự về tối ning hơn và ting mite bả thường thiệt hại Pháp luật tổ tụng hình sự hiện hinh ci Việt Nam chi cho phép sta bản án sơ thẩm, theo hướng tăng năng cho bị cáo trong trường hop VKS kháng nghỉ hoặc bi hai Xháng cáo yêu cầu Trước khi bất đu hoặc tei phiên tòa phúc thim, người kháng cáo hoặc VES không dave they đổi ni dung kháng cáo hoặc kháng nghĩ làm tinh trang cia bị cáo xếu đi Trong trường hợp bị cáo có kháng cáo hoặc bi kháng cáo, bị kháng nghĩ néu vắng mất vì lý do bất kha kháng hoặc do ở ngư khách quan tủ HDXX có thể vấn tiên hành xát xử nhưng không được ra bản án, quyét định không có lợi cho bi cáo” Ngoài ra, Tòa án cấp phúc thấm không được sửa bản én theo hướng tăng, năng đổi với bi cáo không có kháng cáo hoặc không bi kháng cáo, kháng nghị. Với quy đính nay, VIKS và người kháng cáo buộc phải thân trọng trong việc kháng nghị “pila Moin 1 Đâu 351 Bộ Lait td mg hàn arn 2015 10 và kháng cáo, đẳng thời Toa én cập phúc thẫm buộc phải cân nhấc khi xát xử và quyết Ảnh sửa bản én sơ hẫm theo hướng bit Loi cho bị cáo Thứ ba, Tòa án câp phúc thim không sửa bản én so thấm từ tuyên bổ bi cáo không có tố thành có tội.