Chương 1. MỘT SỐ VAN DE LÍ LUẬN VE THAM ĐỊNH DỰ THẢO 'VĂN BẢN QUY PHẠM PHÁP LUẬT TẠI BỘ TƯ PHÁP. Khái niệm thẩm định dự thảo văn bản quy phạm pháp luật LLL Định nghia thâm định dye thảo văn ban quey phạmpháp lật Trong quá trình xây dưng hệ thông văn bản quy pham pháp luật, thẩm. định là thủ tục có ý nghĩa quan trong, lả công đoạn bất buộc trong quá tình nay.
Để một văn bản quy phạm pháp luật được ban hảnh, văn bản déu phải ‘wai qua các trình tự từ lập để nghị xy dưng văn bản, scan thảo văn ban, lẫy ý kiến dong gop cho dự thảo, thẩm tra, thẩm định văn bản, thông qua văn ban, công bố văn ban. Hoạt động thẩm định nảy thực hiện bởi một số chủ thể có thẩm quyển nhằm danh giá một cách toàn diện, khách quan dự thao văn bản quy pham pháp luật về các van dé: nội dung, hình thức, kỹ thuật pháp lý trước khi trình lên cơ quan có thẩm quyên xem xét, quyết định. Về bản chất đây là những hoạt đông kiểm tra trước văn ban quy pham pháp luật 'Về thực tiễn, có thé nói thẩm định là một thủ tục trong qua trình xây dung, ban hảnh văn ban quy phạm pháp luật (VB QPPL), do chủ thé có thẩm. quyên thực hiên với mục đích nghiên cứu, xem xét, đánh giá một cách toàn điện vẻ các vẫn để của dự án, dự thảo văn bản pháp luật bao gồm nôi dung, trình thức, kỹ thuật soạn thảo văn ban nhằm bảo đâm tinh hợp hiền, tỉnh hop pháp, tinh thông nhất, đồng bộ của văn bản với hệ thông pháp luật và các yêu cầu khác về chất lượng của dự án, dự thao văn bản quy phạm pháp luật theo quy định ‘Theo Đại từ didn tiếng Việt năm 1998 thi thẩm định và xem xét để mác định vé chất lượng, Trong tiéng anh thẩm định dự thảo (review the bill) là một thủ tục kiểm tra để sửa đỗi, giải thích đánh giá một cách toàn điện một van dé theo một khuôn mấu, quy trinh nhằm đưa ra một kết luận được chủ thé ban hảnh văn bản thừa nhận Le petit Larousse 1993) giải thích định (controole) la việc kiểm tra, điều tra một cách ky lưỡng tính đúng dan và giá.
trị một văn bản. Trong khi đó, Từ điển luật học CHLB Đức xác định thẩm. định (gutachten) là sự đảnh giá của nhà chuyên môn đối với các dữ kiên dé từ đó đưa ra kết luận? Tại Quyết định 1598/QD-BTP năm 2014 của Bộ Tư pháp có quy định như sau: “Thẩm đinh id hoạt động xem xét đánh giá vê nội dung. hình tinte của die ám, dự thảo, nhằm đâm báo tính hợp hién, hợp pháp, tính thông nhất, đồng bộ của die án, dự thảo trong hệ thông pháp iuật' Co thể hiểu thẩm định là hoạt động được thực hiện bởi một chủ thé có thấm quyển nhằm kiểm tra, đánh giá văn bản theo một số tiêu chí, từ đó xác định tinh đúng đắn, phù hợp của văn bản dưới các góc đô.
Thẩm định văn ‘ban quy phạm pháp luật là hoạt động do cơ quan có thẩm quyển tién hảnh nhằm xem xét đánh giá về hiệu quả của dự thảo văn bản quy phạm pháp luật thông qua việc đánh gia các nội dung của văn bản và các vẫn dé có liên quan như đối tương, pham vi điểu chỉnh, vẻ tính hop hiển, hợp pháp, tinh thống nhất và đẳng bộ của dự thảo đổi với hệ thống pháp luật hiện hành. Bên cạnh hoạt động thẩm định văn ban thì hoạt động kiểm tra văn ban cũng là hoạt động thuộc quá trình xây dưng văn bản quy pham pháp luật, hai hoạt động nay có một sô nét tương đông nên dé gây nhâm lẫn. Điểm chung của hai hoạt đông nay là hướng tới việc dim bao tính đúng đánh, hợp hiển, hợp pháp, dam bảo tinh thông nhất trong hệ thông vén ban quy phạm pháp luật. Đổi với thẩm định 1a hoạt động kiểm tra trước khi ban hanh văn bản quy pham pháp luật nhấm phát hiện các vi pham, thiết sót, hạn chế va dự bó, ngăn ngừa cai lỗi sai có thể có trong dự thảo.
Trong khi đó hoạt đông kiểm tra sẽ “Từ điển bách khoa toàn thư Ph ®GethaniKecbkr 994) Từ điển Lut học, xb, muechen được tiến hành sau khi văn bản ban hảnh. Thẩm đính có nội dung réng hơn kiểm tra, xem xét, đánh gia tinh khả thi, kĩ thuật soạn thảo của dự thảo. tra văn ban không chỉ đánh giá tính khả thi, kĩ thuật soan thảo của văn bản như hoạt động thẩm định. Nêu như hoạt đông thẩm định nhằm hạn chế tôi đa sử mâu th , chẳng chéo, không hợp pháp, thiếu ding bô cũng như thiểu tính khả thi của văn bản trước khi văn băn được ban hành thi hoạt đông kiểm.
tra sẽ nhằm loại bö, khắc phục sự méu thuẫn, chồng chéo, không hop pháp của văn bản sau khi ban hành” Tom lại, hoạt động thẩm định dự thảo văn ban quy phạm pháp luật la một hoạt động không thé lu trong quy trình soạn thảo va ban hành văn ban quy phạm pháp luật do cơ quan chuyên môn có thẩm quyển tiền hanh nhằm. đánh gia toàn điện, khách quan và chính xác vé dự thao văn bản quy phạm 'pháp luật trước khi trình lên cơ quan có thẩm quyển ban hảnh, phê chuẩn. Co thể đưa ra một định nghĩa vẻ hoạt động thẩm định dự thảo văn bản quy phạm. pháp luật như sau: “Théo đinh dự tháo văn bản guy pham pháp luật là hoạt đông nghiên cửu.
xem xét đánh: giá toàn điên một dự thảo văn bain về nội đang, hình thức, if thuật soan thảo, tỉnh kid thi, nội dung trình te thit tue nhằm đâm bảo tính hợp hién hợp pháp đâm bảo tính thống nhất và đồng bội của dự thảo trong hệ thông pháp luật và dam bảo một số yên cầu khác về chat lượng theo uy định cũa pháp luật 1. Đặc diém của hoạt động thâm định dye thảo văn bin quy phạm pháp luật ‘Tham định dự thảo văn bản quy phạm pháp luật được hiểu lả một công đoạn của quy trình sây dựng văn bản quy phạm pháp luật với mục đích đăm học “Thẩm định thắm tr dự thio vẫn bản gu phạm pháp Wit do ơi thương bạn hình”, Hà Hội 2013 bảo cho hoạt động ban hành văn bản quy phạm pháp luật được tiền hành hợp hiển, hợp pháp. Hoạt động này có các đặc điểm như sau: ‘Tint nhất, thẳm định dự thảo văn bản quy phạm pháp luật là thủ tục bắt thuộc và không thể thiểu trong quy tình xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật đổi với các để nghỉ xây dựng văn bản quy phạm pháp luật do Chỉnh phủ, UBND trình hoặc ban hảnh theo thẩm quyên. Đôi với để nghĩ xây dựng văn bản quy phạm pháp luật, Am định là khâu cuối cùng trước khi trình Chính phi, UBND cấp tỉnh xem xét, thông qua dé nghỉ.
Đồi với dự ân, dự thảo văn bản quy pham pháp luật, thẩm định lả khâu cudi cùng trước khi cơ quan nha nước, người có thẩm quyên chỉnh thức xem xét, ban hành văn. ‘bn hoặc xem xét để trình lên cơ quan có thẩm quyền ban hảnh văn bản. Với vai trở là khâu cuối cùng trước khi dự thảo được xem sét, thẩm định hướng tới đăm bao chất lượng tốt nhất cho dự thảo văn ban quy pham pháp luật. Thứ hai, hoạt động thẩm định bất buộc phải thực hiện bởi một số chủ thể có thẩm quyền theo quy định của Luật Ban hành Văn bản quy phạm pháp luật.
Vì hoạt động thẩm định là một khâu quan trọng trong quá trình ba hành văn ban quy phạm pháp luật, vi vay hoạt động nay cần được tiến hảnh bởi một chủ thể có chuyên môn và phải được trao quyền thực hiện. Khi thực hiện ‘hoat động thẩm định, các chủ thể có thẩm quyên sẽ xem xét đánh gia dự thảo văn bản quy pham pháp luật nhằm dim bảo tinh hợp hiển, hợp pháp, tỉnh thống nhất va đồng bô của văn bản trong hệ thống pháp luật va những yêu cầu khác về chất lượng cia văn bản theo quy định cia pháp luật. Chính vì vay, chủ thể có thẩm quyền thực hiện hoạt động thấm định phải là các cơ quan có chuyên môn. Theo đó các cơ quan được luật giao thông thực hiện hoạt động thấm định gồm: Bộ Tư pháp, tổ chức Pháp chế cấp Bộ, cơ quan ngang bô, Si Tu pháp các tỉnh thành phổ trực thuộc trùng ương va Phòng Từ pháp thuộc UBND cấp huyện.
10 Thứ ba, cơ quan thẩm định có trách nhiệm đánh giá toản diện về các. vẻ tinh đúng đắn của nội dung thẩm định Thứ he kết qua của hoạt động thẩm định được thể hiện đưới dang vin tân của cơ quan tiến hành thấm định Cơ quan soạn thảo dự thảo van bản pháp luật hoặc cơ quan soan thao sẽ có trách nhiệm giải trình, tiếp thu ý kiến thấm định để hoàn thiện nội dung để trình lên cấp trên. Báo cáo thẩm định cấp một trong những tai liệu bất buộc trong hỗ sơ dự án dự thảo văn ban quy pham pháp luật 1. Vai trò, ý nghĩa cũa hoạt động thẳm định dự thảo văn bản quy phạm.
pháp luật tại Bộ Tư pháp. "Như đã để cập, hoạt động thẩm định có vai trò thiết yéu trong quá tinh xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Vẻ ban chất, hoạt đông thẩm định dự thảo văn ban quy phạm pháp luật lả việc kiểm tra trước khi ban hành văn bản để thực hiện biện pháp phòng ngừa nhằm kịp thời phát hiện, xử lý những tốn tai của dự thảo trước khi ban hanh, Hoạt đông thẩm định góp phân béo dm tinh hợp hiển, hợp pháp, tính thông nhất, đồng bộ của văn ban quy phạm pháp luật trong hệ thống pháp luật, đẳng thời bao dm hiệu quả va tính khả thi cia văn bản Hoạt động thẩm định dự thảo văn bản quy phạm. pháp luật có một số vai trò như sau.
Thứ nhất hoạt động thẫm định đự thảo văn bẩn quy phạm pháp luật giúp nâng cao hiệu quả cũa vẫn bản kt được ban hành. Hoạt động thém định dy thảo quy phạm pháp luật đóng vai trò quan trọng trong tổng thé toan bộ 1 quá trình xây dựng, ban hảnh văn bản quy phạm pháp luật cũng như hoạt động của hệ thông pháp luật Hoạt đông nảy giúp đánh giá chất lượng, kĩ thuật, nội dung của van ban trước khi được chuyển đền cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyên chính thức xem xét, phê duyệt và ban hảnh. Có thể nói, hoạt đông này có ý nghĩa, vai trò quan trong trong quy trình xây dựng, ban rảnh văn ban quy pham pháp luật vi: trong quá trình thẩm định sẽ giúp cơ quan có thẩm quyển đánh giá chính xác các nội dung của dự thảo, có thể xác.