CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ QUẢN LÝ SỬ DỤNG XE Ô TÔ TẠI CÁC CƠ QUAN HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC TẠI ĐỊA PHƯƠNG 1.1 Tổng quan về Sở Tài chính tỉnh Cao Bằng 1.1 Giới thiệu về Sở Tài chính tỉnh Cao Bằng Sở Tài chính là cơ quan chuyên môn thuộc Uỷ ban nhân dân tỉnh, thực hiện chức năng tham mưu, giúp Ủy ban nhân dân tỉnh quản lý nhà nước về tài chính; ngân sách nhà nước; tài sản công; các quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách; đầu tư tài chính; tài chính doanh nghiệp; kế toán; kiểm toán độc lập; lĩnh vực giá và các hoạt động dịch vụ tài chính trên địa bàn tỉnh theo quy định của pháp luật. Sơ đồ cơ cấu tổ chức của Sở Tài chính tỉnh Cao Bằng: Về quản lý tài sản công là xe ô tô tại địa phương : Chủ trì hoặc phối hợp với các cơ quan chức năng xây dựng, trình Ủy ban nhân dân tỉnh ban hành hoặc phân cấp thẩm quyền ban hành theo quy định đối với tiêu chuẩn, định mức sử dụng xe ô tô của các cơ quan, tổ chức, đơn vị thuộc phạm vi quản lý của tỉnh theo quy định của pháp luật.2 Nội dung quản lý sử dụng xe ô tô của Sở Tài chính: - Mua sắm xe ô tô; - Quản lý và tính hao mòn tài sản là xe ô tô; - Bảo dưỡng, sửa chữa xe ô tô; - Điều chuyển xe ô tô; - Thu hồi xe ô tô; - Thanh lý xe ô tô.2 Những vấn đề cơ bản về quản lý sử dụng xe ô tô 1.1 Khái niệm về xe ô tô Xe ô tô tại các cơ quan, tổ chức, đơn vị nhà nước Theo Nghị định 04/2019/NĐ-CP ngày 11/01/2019 bao gồm: - Xe ô tô phục vụ công tác các chức danh: Được trang bị để phục vụ cho các chức danh lãnh đạo trong các cơ quan, tổ chức, đơn vị nhà nước theo tiêu chuẩn và định mức quy định. Các chức danh lãnh đạo có thể bao gồm: Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh, các Bộ trưởng, và các chức danh tương đương khác. - Xe ô tô phục vụ công tác chung: Được tranh bị cho các cơ quan, tổ chức nhà nước để phục vụ công tác chung của toàn cơ quan, đơn vị.
- Xe ô tô chuyên dùng: Là các loại xe ô tô được trang bị để phục vụ cho các nhiệm vụ đặc thù, chuyên biệt của các cơ quan, tổ chức. Bao gồm các loại xe phục vụ y tế , cứu hộ cứu nạn, kiểm lâm.và các xe chuyên dùng khác theo yêu cầu nhiệm vụ đặc thù. - Xe ô tô phục vụ lễ tân nhà nước: Là loại xe ô tô được trang bị để phục vụ các hoạt động lễ tân của Nhà nước, bao gồm đón tiếp, đưa tiễn các đoàn khách quốc tế, các nguyên thủ quốc gia, các nhà ngoại giao, và các nhân vật quan trọng trong các dịp lễ, sự kiện quốc gia hoặc quốc tế.Khái niệm về Quản lý sử dụng xe ô tô Xe ô tô là phương tiện vận tải thuộc tài sản công được Nhà nước giao quyền quản lý, quyền sử dụng cho các cơ quan hành chính nhà nước thông qua 5 các hình thức như: mua sắm, giao, điều chuyển để phục vụ hoạt động quản lý nhà nước tại các cơ quan hành chính nhà nước. Việc quản lý, sử dụng xe ô tô được thực hiện theo các quy định của pháp luật về tài sản công, pháp luật về giao thông đường bộ và các pháp luật khác có liên quan, đảm bảo hiệu quả, tiết kiệm, và tuân thủ theo tiêu chuẩn, định mức được cơ quan, người có thẩm quyền ban hành theo quy định của pháp luật.
Một số điểm chính: - Đảm bảo rằng việc sử dụng xe ô tô phục vụ đúng mục đích công việc, nhiệm vụ của cơ quan, tổ chức. Tăng cường hiệu quả và tiết kiệm chi phí cho ngân sách nhà nước. - Các quy định pháp luật liên quan đến quản lý, sử dụng xe ô tô: Nghị định, thông tư của Chính phủ và các cơ quan quản lý nhà nước. Quy chế nội bộ của từng cơ quan, tổ chức về việc sử dụng xe ô tô.
- Các quy trình quản lý: Đăng ký, bảo dưỡng, sửa chữa, và thanh lý xe ô tô; Phân công điều phối xe phục vụ các nhiệm vụ công tác; Quản lý tài chính liên quan đến chi phí vận hành, bảo dưỡng, sửa chữa xe ô tô. - Giám sát và kiểm tra: Thực hiện việc giám sát, kiểm tra thường xuyên và đột xuất về tình trạng sử dụng xe ô tô; Xử lý vi phạm liên quan đến việc sử dụng xe ô tô công không đúng mục đích, lãng phí hoặc vi phạm các quy định pháp luật. - Báo cáo và công khai minh bạch: Báo cáo định kỳ về tình hình sử dụng xe ô tô; Đánh giá hiệu quả sử dụng và đề xuất các biện pháp cải thiện. Vai trò của quản lý sử dụng xe ô tô Thực hiện quan điểm chỉ đạo của Đảng, Nhà nước, thời gian qua công tác quản lý, sử dụng tài sản là xe ô tô đã có nhiều đổi mới, từng bước đi vào nề nếp, kỷ luật, kỷ cương được tăng cường, góp phần hạn chế tham nhũng, tiêu cực và phục vụ hiệu quả phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, của địa phương.
Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến quản lý, sử dụng tài sản công được ban hành tương đối đầy đủ, đồng bộ. theo hướng xác định rõ trách nhiệm, quyền hạn, nghĩa vụ của tập thể, cá nhân, người đứng đầu cơ quan, đơn vị; xây dựng hệ thống tiêu chuẩn, định mức sử dụng tài sản công; thiết lập cơ chế phân cấp quản lý, sử dụng phù hợp với trình độ phát triển kinh tế - xã hội và năng lực 6 quản lý của các cấp, các ngành, địa phương, đơn vị; gắn với chế độ thanh tra, kiểm tra, giám sát, kiểm toán, nâng cao tính minh bạch và trách nhiệm giải trình; thực hiện đầu tư, mua sắm tài sản công, xe ô tô được thực hiện theo tiêu chuẩn, định mức sử dụng tài sản công, xe ô tô; khoán kinh phí sử dụng xe ô tô góp phần quản lý chặt chẽ việc sử dụng tài sản công, xe ô tô tại các cơ quan hành chính nhà nước đảm bảo theo đúng tiêu chuẩn, định mức được cơ quan, người có thẩm quyền ban hành, tránh mua sắm lãng phí, sử dụng không hiệu quả tài sản công và xe ô tô. Việc quản lý, sử dụng tốt tài sản công, xe ô tô, đảm bảo theo tiêu chuẩn, định mức góp phần làm các giảm nguồn kinh phí ngân sách nhà nước cấp để mua sắm, trang bị xe ô tô tràn lan, vượt tiêu chuẩn, định mức và sử dụng xe ô tô lãng phí. Hình thức khoán kinh phí sử dụng xe ô tô cũng đã góp phần tiết kiệm ngân sách nhà nước mua sắm xe ô tô cho các đơn vị có tiêu chuẩn, định mức sử dụng xe ô tô nhưng không sử dụng thường xuyên, không sử dụng hết công suất của xe ô tô dẫn đến sử dụng xe ô tô không hiệu quả.
Quản lý sử dụng xe ô tô đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả hoạt động của các cơ quan, tổ chức nhà nước đảm bảo xe ô tô luôn trong tình trạng sẵn sàng để phục vụ các nhiện vụ công tác, di chuyển cán bộ, nhân viên đến các địa điểm công việc một cách hiệu quả và an toàn. Giảm thiểu lãng phí và tăng cường hiệu quả sử dụng tài nguyên công, bao gồm việc tối ưu hóa lịch trình sử dụng xe, bảo dưỡng định kỳ và quản lý chi phí nhiên liệu, sửa chữa. Giảm thiểu các vi phạm và xử lý nghiêm minh các trường hợp sai mục đích. Tạo điều kiện cho việc kiểm tra, giám sát và đánh giá việc sử dụng xe ô tô, từ đó nâng cao tính minh bạch và trách nhiêm của các cá nhân và đơn vị liên quan.
Nguyên tắc quản lý sử dụng xe ô tô Việc quản lý, sử dụng tài sản là xe ô tô được thực hiện theo các nguyên tắc chung về quản lý, sử dụng tài sản công theo Luật số 15/2017/QH14 của Quốc Hội ngày 21/6/2017 luật Quản lý, sử dụng tài sản công: Mọi tài sản công đều phải được Nhà nước giao quyền quản lý, quyền sử dụng và các hình thức trao quyền khác cho cơ quan, tổ chức, đơn vị và đối tượng khác theo quy định của Luật Quản lý, sử dụng tài sản công và pháp luật có liên quan. 7 Tài sản công do Nhà nước đầu tư phải được quản lý, khai thác, duy tu, bảo dưỡng, sửa chữa, được thống kê, kế toán đầy đủ về hiện vật, giá trị, những tài sản có nguy cơ chịu rủi ro cao do thiên tai, hỏa hoạn và nguyên nhân bất khả kháng khác được quản lý rui ro về tài chính thông qua bảo hiểm hoặc công cụ khác theo quy định của pháp luật. Tài sản công là tài nguyên phải được kiểm kê, thống kê về hiện vật, ghi nhận thông tin phù hợp với tính chất, đặc điểm của tài sản; được quản lý, bảo vệ, khai thác theo quy hoạch, kế hoạch, bảo đảm tiết kiệm, hiệu quả, đúng pháp luật. Tài sản công phục vụ quản lý, cung cấp dịch vụ công, bảo đảm quốc phòng, an ninh của cơ quan, tổ chức, đơn vị phải được sử dụng tiết kiệm, hiệu quả, đúng mục đích, công năng, đối tượng, tiêu chuẩn, định mức, chế độ theo quy định của pháp luật.
Việc khai thác nguồn lực tài chính từ tài sản công phải tuân theo cơ chế thị trường, có hiệu quả, công khai, minh bạch, đúng pháp luật. Việc quản lý, sử dụng tài sản công phải được thực hiện công khai, minh bạch, bảo đảm thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, phòng, chống tham nhũng. Việc quản lý, sử dụng tài sản công được giám sát, thanh tra, kiểm tra, kiểm toán; mọi hành vi vi phạm pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công phải được xử lý kịp thời, nghiêm minh theo quy định của pháp luật. Và các Nguyên tắc áp dụng tiêu chuẩn, định mức và thay thế xe ô tô phục vụ công tác theo Nghị định 04/2019/NĐ-CP ngày 11/01/2019 của Chính phủ Nghị định quy định tiêu chuẩn, định mức sử dụng xe ô tô.5 Phân cấp quản lý xe ô tô Phân cấp quản lý xe ô tô theo Nghị định 04/2019/NĐ-CP ngày 11/01/2019 của Chính phủ được thực hiện nhằm đảm bảo hiệu quả, tiết kiệm, và phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của từng cơ quan, tổ chức.
Dưới đây là các cấp quản lý và nhiệm vụ của từng cấp: - Chính phủ và các cơ quan trung ương: Quy định chung về tiêu chuẩn, định mức và chế độ quản lý sử dụng xe ô tô.