phần mở đầu, kết luận, mục lục và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn được kết cấu theo 3 chương. Những vấn đề chung về quản lý của công ty điện lực đối với các dự án đầu tư xây dựng Chương 2: Thực trạng quản lý của Công ty điện lực Cao Bằng đối với các dự án đầu tư xây dựng Chương 3: Phương hướng và giải pháp tăng cường quản lý của Công ty điện lực Cao Bằng đối với các dự án đầu tư xây dựng 5 CHƢƠNG 1. NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ QUẢN LÝ CỦA CÔNG TY ĐIỆN LỰC ĐỐI VỚI CÁC DỰ ÁN ĐẦU TƢ XÂY DỰNG 1. Khái niệm và đặc điểm các dự án đầu tư xây dựng của công ty điện lực 1.
Dự án đầu tư xây dựng Quan điểm về dự án Có hai cách hiểu về dự án: Cách hiểu "tĩnh" và cách hiểu "động". Theo cách hiểu "tĩnh" thì dự án là hình tượng về một tình huống (Một mục đích) mà người thực hiện (trong trường hợp này là chủ đầu tư) muốn đạt tới. Theo cách hiểu "động" thì: "Dự án là một lĩnh vực hoạt động đặc thù, một nhiệm vụ cần phải được thực hiện với phương pháp riêng, nguồn lực riêng và theo một kế hoạch tiến độ nhằm tạo ra một thực thể mới" (Phạm Văn Hùng, 2014). Trên phương diện quản lý: “dự án tập hợp đề xuất bỏ vốn trung hạn hoặc dài hạn để tiến hành các hoạt động đầu tư kinh doanh trên địa bàn cụ thể, trong khoảng thời gian xác định" (Luật đầu tư, 2020).
Quan điểm về đầu tư Theo Luật Đầu tư (2020) thì: “Đầu tư là quá trình sử dụng phối hợp các nguồn lực trong một khoảng thời gian xác định nhằm đạt được kết quả hoặc một tập hợp các mục tiêu xác định trong điều kiện kinh tế - xã hội nhất định”. Theo nghĩa rộng, có thể cho rằng: đầu tư có nghĩa là sự hy sinh giá trị chắc chắn ở hiện tại để đạt được giá trị (có thể không chắc chắn) ở tương lai. Giá trị ở hiện tại có thể hiểu là tiêu dùng, còn giá trị tương lai lại được hiểu là năng lực sản xuất có thể làm gia tăng sản lượng quốc gia. Điều này áp dụng trong khía cạnh xây dựng thì: đầu tư xây dựng là quá trình bỏ vốn nhằm tạo ra các tài sản vật chất dưới dạng các công trình xây dựng.
Đầu tư xây dựng (hoặc đầu tư xây dựng cơ bản – XDCB) trong nền kinh tế quốc dân là một bộ phận của đầu tư phát triển, là toàn bộ những chi phí để đạt được 6 mục đích đầu tư, bao gồm chi phí cho việc khảo sát thiết kế và xây dựng, mua sắm, lắp đặt máy móc thiết bị và các chi phí khác được ghi trong tổng dự toán. Đây là quá trình bỏ vốn để tiến hành các hoạt động xây dựng và xây dựng cơ bản nhằm tái sản xuất giản đơn và tái sản xuất mở rộng các tài sản cố định trong nền kinh tế. Đầu tư xây dựng là tiền đề quan trọng trong quá trình phát triển kinh tế xã hội của toàn bộ nền kinh tế nói chung và của các cơ sở sản xuất kinh doanh nói riêng. Đầu tư xây dựng là hoạt động chủ yếu tạo ra tài sản cố định.
Đầu tư xây dựng được thông qua nhiều hình thức như xây dựng mới, cải tạo, mở rộng, hiện đại hóa hay khôi phục tài sản cố định cho nền kinh tế. Khái niệm về dự án đầu tư xây dựng được Luật xây dựng số 62/2020/QH14 giải thích cụ thể như sau: “Dự án đầu tư xây dựng là tập hợp các đề xuất có liên quan đến việc sử dụng vốn để tiến hành hoạt động xây dựng để xây dựng mới, sửa chữa, cải tạo công trình xây dựng nhằm phát triển, duy trì, nâng cao chất lượng công trình hoặc sản phẩm, dịch vụ trong thời hạn và chi phí xác định. Ở giai đoạn chuẩn bị dự án đầu tư xây dựng, dự án được thể hiện thông qua Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi đầu tư xây dựng, Báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng hoặc Báo cáo kinh tế - kỹ thuật đầu tư xây dựng”. Dự án đầu tư xây dựng của công ty điện lực Do liên quan đến đầu tư xây dựng thì sẽ xây dựng các công trình, nên cần phải hiểu về quan điểm công trình.
Theo Luật Xây dựng thì: “Công trình xây dựng là sản phẩm được tạo thành bởi sức người lao động, vật liệu xây dựng, thiết bị lắp đặt vào công trình, được liên kết định vị với mặt đất, có thể bao gồm phần dưới mặt đất, trên mặt đất, dưới mặt nước, trên mặt nước, được xây dựng theo thiết kế. Công trình xây dựng bao gồm công trình xây dựng dân dụng, công trình công nghiệp, công trình giao thông, phát triển nông thôn, hạ tầng kỹ thuật và công trình khác”. Như vậy, có thể cho rằng dự án đầu tư xây dựng của công ty điện lực là dự án xây dựng mà công ty Điện lực bỏ vốn ra hoặc được giao vốn để xây dựng công trình (xây mới hoặc cải tạo) trong một khoảng thời gian với chi phí được định trước nhằm mang lại hiệu quả nhất định. 7 Phân loại các dự án đầu tư xây dựng ngành điện Dự án đầu tư xây dựng nói chung và ngành điện nói riêng được phân loại theo quy mô, mức độ quan trọng; công năng phục vụ, tính chất chuyên ngành của công trình và mục đích quản lý; nguồn vốn sử dụng và hình thức đầu tư.
Căn cứ quy mô, mức độ quan trọng, dự án đầu tư xây dựng được phân loại thành dự án quan trọng quốc gia, dự án nhóm A, dự án nhóm B, dự án nhóm C theo tiêu chí quy định của pháp luật về đầu tư công. Căn cứ công năng phục vụ, tính chất chuyên ngành của công trình và mục đích quản lý, dự án đầu tư xây dựng được phân loại thành các dự án sau: - Dự án đầu tư xây dựng công trình dân dụng; - Dự án đầu tư xây dựng công trình công nghiệp; - Dự án đầu tư xây dựng công trình hạ tầng kỹ thuật; - Dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông; - Dự án đầu tư xây dựng công trình phục vụ nông nghiệp và phát triển nông thôn; - Dự án đầu tư xây dựng công trình quốc phòng, an ninh; - Dự án đầu tư xây dựng nhà ở, dự án đầu tư xây dựng khu đô thị và dự án đầu tư xây dựng có công năng phục vụ hỗn hợp khác. Căn cứ nguồn vốn sử dụng và hình thức đầu tư, dự án đầu tư xây dựng được phân loại thành các dự án sau: - Dự án sử dụng vốn đầu tư công; - Dự án sử dụng vốn nhà nước ngoài đầu tư công; - Dự án PPP; - Dự án sử dụng vốn khác. Đối với ngành Điện, các dự án có thể chia như sau: - Các dự án nhóm A, nhóm B và nhóm C.
Tùy thuộc vào tổng vốn cần thiết để đầu tư xây dựng các công trình ngành điện, hoặc mức độ khó khăn của vùng cần đầu tư mà được phân loại vào từng nhóm cụ thể. 8 - Đối với các nhóm ngành, có thể chia dự án đầu tư xây dựng vào nhóm ngành phục vụ nông nghiệp và phát triển nông thôn (ví dụ chương trình điện lưới quốc gia), nhóm công trình công nghiệp (ví dụ dự án xây thủy điện Sơn La) hoặc các dự án xây dựng điện dân dụng (đối với các công trình nhỏ) - Theo căn cứ hình thành nguồn vốn thì có thể chia thành vốn nhà nước góp toàn bộ (đối với các chương trình dự án điện lưới quốc gia), hoặc dự án PPP (có sự tham gia của nhà nước và nhân dân)… 1. Đặc điểm của dự án đầu tư xây dựng của công ty điện lực Dự án đầu tư xây dựng của công ty điện lực là dự án đầu tư phát triển, nên thường mang những đặc điểm chung nhất như sau: - Sản phẩm (công trình) của dự án xây dựng mang tính đơn chiếc, độc đáo và không phải là sản phẩm của một qui trình sản xuất liên tục, hàng loạt: Dự án xây dụng có mục đích cuối cùng là công trình xây dựng hoàn thành đảm bảo các mục tiêu đã đặt ra về thời gian, chi phí, chất lượng, an toàn, môi trường xây dựng. - Có sự tham gia của nhiều chủ thể cùng thực hiện dự án ĐTXD: Bao gồm chủ đầu tư, đơn vị thiết kế đơn vị thi công, đơn vị giám sát, nhà cung ứng, ngân hàng, nhà tài trợ.
Các chủ thể này lại có lợi ích khác nhau, quan hệ giữa họ thường mang tỉnh đối tác. Môi trường làm việc của dự án xây dựng mang tính đa phương và dễ xảy ra xung đột quyền lợi giữa các chủ thể. - Dự án xây dựng thường yêu cầu một lượng vốn đầu tư lớn, thời gian thực hiện đầu tư kéo dài vì vậy có tính rủi ro cao. Nhiều dự án, công trình do bị kéo dài thời gian đầu tư nên vốn đầu tư bị nằm khê đọng, vốn đầu tư bị đội lên do trượt giá hoặc do đó các hiệu quả tài chính tính toán sẽ không còn chính xác tại thời điểm thực tế dự án đưa vào vận hành và hoạt động.
- Thời gian vận hành các kết quả đầu tư kéo dài: Các công trình xây dựng thường có tuổi thọ tính toán được, thường là lâu dài, vì thế thời gian vận hành cùng lâu dài và sẽ thay đổi khi có nhu cầu đào thải, phá dỡ công trình vì nguyên nhân nào đó. Trong quá trình vận hành kết quả đầu tư sẽ chịu nhiều tác động của các yếu tố tự 9 nhiên, kinh tế- xã hội.và có thể sẽ làm thay đổi kết quả và quá trình vận hành kết quả đầu tư. - Kết quả, sản phẩm của dự án đầu tư xây dựng sẽ phát huy tác dụng ngay tại địa điểm thực hiện dự án, ảnh hưởng đến môi trường kinh tế- xã hội và môi trường khu vực địa điểm dự án đầu tư. Ảnh hưởng này có thể bao gồm cả tích cực lẫn tiêu cực.
Với những đặc điểm của dự án đầu tư xây dựng nói trên, công tác quản lý thực hiện dự án đầu tư cần nghiên cứu kỹ và thực hiện tốt để có thể đạt được hiệu quả mong muốn đối với dự án. Đối với các dự án ĐTXD hệ thống lưới điện (đường dây và các trạm biến áp) thì có những đặc điểm riêng so với các dự án đầu tư xây dựng dân dụng (nhà cửa, kiến trúc.